Uluslararası Hukukun Kaynakları
430 soru
Devletlerin bir antlaşma metni üzerinde mutabık kalmalarından sonra antlaşma ile hukuken bağlanma rızalarını açıklamaları farklı yöntemlerle gerçekleşebilir. Bu bağlamda, bir devletin müzakerelerine katılmadığı veya imza aşaması sona ermiş bir antlaşmaya taraf olma iradesini ifade eden "katılma" (accession) işleminin hukuki geçerliliği için Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca aranan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemleri (unilateral acts), bir devletin başka bir uluslararası hukuk süjesinin katılımı olmaksızın, hukukî sonuç doğurmaya yönelik irade beyanlarıdır. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) içtihatları ve uluslararası hukuk ilkeleri çerçevesinde, bu işlemlerin hukukî bağlayıcılığına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukunun kurucu unsurları, oluşum süreci ve devletler üzerindeki bağlayıcılığı dikkate alındığında, bu hukuk kaynağına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri uyarınca, bir devletin bir antlaşma ile bağlanma rızasını sakatlayan bir unsur olarak "hata" (error) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta "türev" (ikincil) kaynaklar olarak adlandırılan uluslararası örgüt kararlarının hukuki sonuçları ve Birleşmiş Milletler (BM) organlarının yetki paylaşımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta öğretinin (doktrin) hukuki statüsü ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesi çerçevesindeki işlevi dikkate alındığında, bu kaynağın niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta bir kuralın hem bir uluslararası sözleşmede yer alması hem de genel yapılageliş (teâmül) kuralı olarak varlığını sürdürmesi mümkündür. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) içtihatlarında da vurgulandığı üzere, bir kuralın çok taraflı bir sözleşme metnine dahil edilerek kodifiye edilmesi, o kuralın yapılageliş hukukundaki bağımsız varlığını ve bağlayıcılığını sona erdirmez. Buna göre, genel yapılageliş hukuku kuralı niteliğindeki bir hükmün çok taraflı bir sözleşmede düzenlenmesi durumunda, sözleşmeye taraf olmayan bir devletin bu kural karşısındaki hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisi ve emredici kuralların ( ) diğer hukuk kuralları üzerindeki etkisi dikkate alındığında; 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olan bir antlaşmanın hukuki durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Devleti ile Devleti arasında uzun yıllardır devam eden deniz sınırı sınırlandırması uyuşmazlığında; Devletinin Dışişleri Bakanı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kulisinde yaptığı resmî bir basın açıklamasında, " Devletinin söz konusu deniz alanındaki tüm egemenlik iddialarından komşuluk ilişkileri adına vazgeçtiğini ve devletinin ilan ettiği sınır hattını hukuken kabul ettiğini" belirtmiştir. Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemleri ve Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) konuya ilişkin yerleşik içtihatları dikkate alındığında, bu irade beyanıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinde yargı kararlarının 'hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı bir araç' (subsidiary means for the determination of rules of law) olarak tanımlanması, bu kaynağın uluslararası hukuk sistemindeki işleviyle ilgili aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri uyarınca, iki taraflı bir antlaşmanın taraflarından birinin gerçekleştirdiği "esaslı ihlal" (material breach) durumunda, diğer tarafın bu ihlale dayanarak başvurabileceği hukuki yetki aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan emredici kurallar (jus cogens), antlaşmaların geçerliliğini doğrudan etkilemektedir. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümlerine göre, yürürlükte olan bir antlaşma ile çatışan yeni bir emredici genel uluslararası hukuk kuralının (jus cogens) ortaya çıkması durumunda, söz konusu antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?
Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın maddesi ve Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin ilgili hükümleri uyarınca, devletler arasında akdedilen uluslararası antlaşmaların yürürlüğe girmelerini müteakip Birleşmiş Milletler Sekreterliği'ne tescil (kayıt) edilmesi öngörülmüştür.
Buna göre, Birleşmiş Milletler Sekreterliği'ne tescil edilmemiş bir antlaşmanın hukuki durumu ve uygulanabilirliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde, yargıcın veya hakemin pozitif hukuk kurallarını ( ) bir kenara bırakarak, tamamen adalet ve doğruluk anlayışına göre karar vermesini sağlayan "hakkaniyet ve nisfet" ( ) ilkesinin uygulanabilmesi için aranan temel hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası örgütlerin kendi organları aracılığıyla aldıkları kararlar, örgütün kurucu antlaşmasında öngörülen yetki sınırları çerçevesinde hukuki sonuçlar doğurur. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından alınan kararlar kural olarak tavsiye niteliğinde olsa da bazı kararlar üye devletler üzerinde doğrudan bağlayıcı etkiye sahiptir.
Buna göre, BM Genel Kurulu'nun aşağıdaki yetkilerinden hangisi kapsamında aldığı kararlar üye devletler için hukuken bağlayıcıdır?
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin "üçüncü devletler" (third states) ile ilgili hükümleri uyarınca, bir antlaşmanın tarafı olmayan bir devlet lehine hak () doğması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Devlet A ve Devlet B arasındaki bir sınır uyuşmazlığında, Devlet A uyuşmazlığın Uluslararası Adalet Divanı () tarafından 'hakkaniyet ve nisfet' ( ) çerçevesinde çözülmesini talep etmiştir. Devlet B ise bu talebe karşı herhangi bir itirazda bulunmamış ancak açık bir onay da vermemiştir.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü’nün 38. maddesi dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukuk kaynakları arasında yer alan yargı kararlarının (içtihatların) temel işlevi ve hukuki gücü göz önüne alındığında, bu kaynağın niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası yapılageliş (teâmül) hukukunun oluşumu için gerekli olan "devlet uygulaması" (maddi unsur), devletin uluslararası alanda veya iç hukuk düzenindeki çeşitli tutum ve eylemlerinden oluşur. Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) yapılageliş hukukunun tespitine ilişkin çalışmaları da dikkate alındığında, bir teamül kuralının varlığının kanıtlanmasında aşağıdakilerden hangisi doğrudan bir "devlet uygulaması" örneği olarak kabul edilemez?
Uluslararası hukukta "türev kaynaklar" (ikincil kaynaklar) kategorisinde değerlendirilen uluslararası örgüt kararlarının hukuki niteliği ve bağlayıcılığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?