Kronik Lenfoproliferatif Hastalıklar

49 soru

Soru 21Soru →

6363 yaşında erkek hasta, boyunda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgede yaklaşık 22 cm çapında, ağrısız, hareketli lenfadenopatiler saptanıyor; hepatosplenomegali saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı 32.000/μL32.000/\mu L (82%82\% lenfosit), hemoglobin 13,813,8 g/dL, trombosit 195.000/μL195.000/\mu L ölçülüyor. Periferik yaymada olgun görünümlü küçük lenfositler ve yaygın "smudge" (Gumprecht gölgeleri) hücreleri izleniyor. Akım sitometrisinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD20CD20 (düşük yoğunlukta ++) ve CD23(+)CD23(+) saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve prognostik belirteçler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanı Kronik Lenfositik Lösemi'dir ve ZAP-70 pozitifliği kötü prognoz göstergesidir.

Cevap

Tanı Kronik Lenfositik Lösemi olup, ZAP-70 pozitifliği hastalığın daha agresif seyredeceğini gösteren kötü prognostik bir faktördür.
Hastanın klinik tablosu (lenfadenopatiler), periferik kan bulguları (lenfositoz, smudge hücreleri) ve immunofenotipik özellikleri (CD5+CD5+, CD23+CD23+) tipik olarak Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) ile uyumludur. KLL'de ZAP-70 ekspresyonu ve CD38 pozitifliği, biyolojik olarak daha agresif olan mutasyona uğramamış IgHV geni ile ilişkili olup kötü prognoz göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini analiz et.
Hastada ağrısız lenfadenopatiler, belirgin lenfositoz ve periferik yaymada tipik smudge hücreleri (Gumprecht gölgeleri) mevcuttur.
Bu bulgular öncelikle bir kronik lenfoproliferatif hastalığı, özellikle KLL'yi düşündürür.
2
Akım sitometrisi bulgularını yorumla.
CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+) ve CD23(+)CD23(+) sonuçları Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısını doğrular.
Mantle Hücreli Lenfoma'da CD5(+)CD5(+) olsa da CD23(−)CD23(-) olması beklenir; bu ayrım tanı için kritiktir.
3
Prognostik belirteçleri değerlendir.
ZAP-70 ve CD38 pozitifliği ile del(17p)del(17p) varlığı kötü prognozu gösterirken; del(13q)del(13q) ve mutasyona uğramış IgHV iyi prognozu gösterir.
KLL'de risk sınıflandırması tedavi ve takip planı için temel oluşturur.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi Tanısı ve Prognostik Faktörleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

68 yaşında erkek hasta, rutin sağlık taraması sırasında saptanan lökositoz nedeniyle değerlendiriliyor. Hastanın herhangi bir şikayeti olmayıp fizik muayenesi tamamen normaldir; lenfadenopati veya organomegali saptanmamıştır. Laboratuvar incelemelerinde lökosit sayısı 26.500/μL26.500/\mu L (lenfosit oranı %84), hemoglobin 14.8g/dL14.8 g/dL ve trombosit sayısı 225.000/μL225.000/\mu L olarak ölçülüyor. Periferik yaymada olgun görünümlü lenfositler ve çok sayıda ezilmiş hücre (smudge cells) izleniyor. Akım sitometrisinde (flow cytometry) CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+) ve CD23(+)CD23(+) saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kronik Lenfositik Lösemi

Cevap

Kronik Lenfositik Lösemi
Doğru seçenek olan Kronik Lenfositik Lösemi; yaşlı hastalarda en sık görülen lösemi türüdür. Tanı için periferik kanda lenfosit sayısının >5000/μL>5000/\mu L olması, periferik yaymada 'smudge cells' görülmesi ve akım sitometrisinde CD19, CD20 gibi B hücre markerları ile birlikte CD5 ve CD23 pozitifliği saptanması tipiktir. Bu hasta Rai Evre 0 (sadece lenfositoz) olduğu için asemptomatik seyretmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Yaşlı hasta, asemptomatik lenfositoz (>5000/μL>5000/\mu L), normal hemoglobin ve trombosit düzeyi.
Kronik lenfoproliferatif hastalıkların başlangıç değerlendirmesi için tam kan sayımı kritiktir.
2
Periferik yayma incelemesi
Ezilmiş hücrelerin (smudge cells / Gumprecht hücreleri) varlığı.
KLL'de lenfositler frajildir ve yayma hazırlığı sırasında kolayca parçalanarak bu görüntüyü oluşturur.
3
İmmünofenotipik doğrulama
CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+) ve CD23(+)CD23(+) fenotipi.
Bu marker kombinasyonu KLL için tanısal olup, özellikle CD23 pozitifliği Mantle hücreli lenfomadan ayrımda en önemli kriterdir.

Anahtar Kavram

KLL tanısında en önemli laboratuvar bulguları izole lenfositoz, periferik yaymada smudge cells ve CD5/CD19/CD23 pozitif akım sitometrisi bulgularıdır.

Daha Fazla Pratik

KLL'de kötü prognoz göstergelerini (17p delesyonu, mutasyona uğramamış IgVH, CD38 ve ZAP-70 pozitifliği) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 23Soru →

72 yaşında kadın hasta, son 33 aydır devam eden belirgin halsizlik, gece terlemesi ve yaklaşık 66 kg kilo kaybı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde; traube alanı kapalı olup splenomegali (kostal marjı 66 cm geçiyor) saptanıyor; ancak belirgin periferik lenfadenopati izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde; Hb:9,4g/dLHb: 9,4 g/dL, BK:78.500/μLBK: 78.500/\mu L (%85 lenfosit), Plt:92.000/μLPlt: 92.000/\mu L bulunuyor. Periferik yaymada "ezik hücreler" (Gumprecht) dikkati çekiyor. Yapılan akım sitometrisi ve sitogenetik analiz sonuçları aşağıdadır:

Belirteç / AnalizSonuç
CD5CD5Pozitif
CD19CD19Pozitif
CD23CD23Pozitif
CD20CD20Zayıf Pozitif
sIgsIg (yüzey immünglobülin)Zayıf Pozitif
Sitogenetik (FISHFISH)del(17p)del(17p) pozitif

Bu hasta için en olası evreleme ve tercih edilmesi gereken ilk basamak tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Binet C; İbrutinib ile hedefe yönelik tedavi başlanmalıdır.

Cevap

Binet C evresindeki hastada 17p delesyonu varlığı nedeniyle İbrutinib ile hedefe yönelik tedavi başlanmalıdır.
Hastanın hemoglobin (9,4g/dL9,4 g/dL) ve trombosit (92.000/¼L92.000/¼L) değerleri Binet sınıflamasına göre direkt olarak Binet C evresine karşılık gelir. Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı akım sitometrisindeki CD5, CD19 ve özellikle CD23 pozitifliği ile zayıf CD20/sIg ekspresyonu sayesinde kesinleşmiştir. Sitogenetik analizde saptanan 17p delesyonu, en kötü prognostik faktör olup p53 yolağının bozulmasına neden olur. Bu durumda Fludarabin gibi kemoterapötikler etkisiz kaldığından, bir BTK inhibitörü olan İbrutinib ilk basamakta tercih edilen tedavi seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve Laboratuvar Değerlendirmesi
Yaşlı hasta, B semptomları, splenomegali, lenfositoz ve sitopeni (anemi/trombositopeni).
Kronik lenfoproliferatif hastalık ön tanısını desteklemek.
2
İmmünofenotipleme Analizi
CD5+, CD19+, CD23+, zayıf CD20 ve zayıf sIg.
Bu patern tipik Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısını doğrular. Mantle hücreli lenfoma CD23- olmasıyla dışlanır.
3
Evreleme
Hb<10g/dLHb < 10 g/dL ve Plt<100.000/¼LPlt < 100.000/¼L olduğu için Binet C (Rai IV).
Tedavi kararını ve prognozu belirlemek.
4
Moleküler Belirteç ve Tedavi Seçimi
del(17p)del(17p) pozitifliği saptandı.
17p delesyonu TP53 kaybı demektir; bu hastalar kemoterapiye (FCR, BR vb.) dirençlidir. BTK inhibitörü olan İbrutinib bu grupta ilk basamak standart tedavidir.

Anahtar Kavram

KLL'de Binet C/Rai III-IV evresi ve del(17p) varlığında kemo-immünoterapi yerine hedefe yönelik ajanların (BTK inhibitörleri) tercih edilmesi.

Daha Fazla Pratik

KLL'de Richter transformasyonu gelişiminde klinik ve laboratuvar ipuçlarını (ani gelişen LDH artışı, hızlı büyüyen lenfadenopatiler) gözden geçirin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 24Soru →

5858 yaşında kadın hasta, check-up sırasında saptanan lökositoz (28.000/mm328.000/mm^3) nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde splenomegali saptanıyor, ancak lenfadenopati izlenmiyor. Periferik yaymasında lenfositoz ve çok sayıda ezilmiş (smudge) hücre görülüyor. Akım sitometrisinde (flow cytometry) hücrelerin CD5CD5, CD19CD19 ve CD23CD23 pozitif olduğu belirleniyor. Bu hastada en iyi prognoz (uzun sağkalım) ile ilişkili olduğu bilinen sitogenetik anomali aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İzole 13q1413q14 delesyonu

Cevap

İzole 13q1413q14 delesyonu, Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) hastalarında en iyi prognoz ve en uzun beklenen sağkalım süresi ile ilişkili sitogenetik bulgudur.
KLL'de sitogenetik anomaliler sağkalımı belirleyen en güçlü parametrelerdir. İzole 13q1413q14 delesyonu hastaların yaklaşık %55'inde görülür ve en iyi prognozla (medyan sağkalım >133 ay) ilişkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını sentezle
Lökositoz, smudge hücreleri ve CD5+/CD19+/CD23+CD5+/CD19+/CD23+ immunofenotip KLL tanısını kesinleştirir.
Tanının doğru konulması, uygun prognostik belirteçlerin seçilmesi için temeldir.
2
Sitogenetik risk sınıflamasını hatırla
KLL'de 13q13q (iyi), Trizomi 1212 (orta), 11q11q ve 17p17p (kötü) risk gruplarını oluşturur.
Döhler-Dohner hiyerarşisine göre sağkalım süreleri bu anomalilere göre belirlenir.
3
En iyi prognozu belirleyen anomaliyi seç
İzole 13q1413q14 delesyonu, genel popülasyona yakın bir sağkalım süresi sunar.
Soru kökünde 'en iyi prognoz' kriteri sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) prognozunu belirleyen temel sitogenetik belirteçler ve bunların klinik yansımaları.

Alternatif Yöntem

Rai evreleme sistemi kullanılarak da prognoz öngörülebilir. Splenomegali varlığı (Evre II), hastanın orta risk grubunda olduğunu gösterse de, sitogenetik anomaliler evreden bağımsız olarak biyolojik davranışı belirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru →

52 yaşında kadın hasta, rutin kontrollerinde saptanan lökositoz nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde sadece traube alanı kapalı olup kot altı 3cm3 cm splenomegali saptanıyor; lenfadenopati saptanmıyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde; WBC: 42.000/mm342.000/mm^3 (%80 lenfosit), Hb: 11.8g/dL11.8 g/dL, Plt: 155.000/mm3155.000/mm^3 ölçülüyor. Periferik yaymada matür görünümlü küçük lenfositler ve belirgin "smudge" (ezilmiş) hücreleri görülüyor. Akım sitometrisinde lenfositlerin CD5(+), CD19(+), CD23(+), CD20 (zayıf +) ve sIg (zayıf +) olduğu saptanıyor. İzlemde 4. ayda yapılan kontrolde lökosit sayısının 90.000/mm390.000/mm^3 olduğu, hemoglobin değerinin 10.2g/dL10.2 g/dL'ye gerilediği ve splenomegalinin kot altı 6cm6 cm'ye ulaştığı görülüyor. Bu hastada tedaviye başlama kararı alındığında, kemoimmünoterapiye dirençle ilişkili olan ve tedavi seçimini biyolojik ajanlara (BTK inhibitörleri gibi) yönlendiren en kritik genetik anomali aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17p delesyonu

Cevap

Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanılı ve tedavi endikasyonu oluşmuş bu hastada, tedavi seçimini en çok etkileyen ve en kötü prognozla ilişkili olan anomali 17p delesyonudur.
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısında 17p delesyonu (TP53 kaybı), hastalığın kemoterapiye dirençli olduğunu ve en kötü prognoza sahip olduğunu gösterir. Bu hastada lenfosit ikiye katlanma süresinin 6 aydan kısa olması ve aneminin derinleşmesi tedavi endikasyonudur. 17p delesyonu varlığında Ibrutinib gibi BTK inhibitörleri veya Venetoclax gibi biyolojik ajanlar ilk seçenek haline gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini sentezle
Splenomegali, lökositoz (%80 lenfosit) ve akım sitometrisi (CD5+, CD23+, CD20 zayıf+) hastayı KLL tanısına götürür.
Tanı basamağı olmadan prognoz ve tedavi kararı verilemez.
2
Tedavi endikasyonunu değerlendir
4 ayda lenfosit sayısı iki katına çıkmış (42k→90k42k \rightarrow 90k), Hb 11g/dL11 g/dL altına düşmüş ve splenomegali ilerlemiştir. Bu durum tedavi endikasyonudur.
KLL'de asemptomatik erken evrelerde tedavi verilmez, kriterlerin (Rai III-IV veya hızlı progresyon) oluşması gerekir.
3
Genetik belirteçler ile tedavi stratejisini eşleştir
17p delesyonu (TP53 kaybı) varlığında standart kemoimmünoterapi (FCR gibi) etkisizdir.
En kritik genetik anomaliyi belirleyerek doğru ajanı seçmek (BTK inhibitörleri) hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

KLL'de 17p delesyonu (TP53 mutasyonu), kemoimmünoterapiye yanıtsızlığın en önemli göstergesidir ve tedavi algoritmasını değiştirir.

Daha Fazla Pratik

CLL'de IGHV mutasyon durumunun prognoz ve tedavi yanıtı üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 26Soru →

Boyun bölgesinde ele gelen ağrısız şişlikler nedeniyle başvuran 6464 yaşında erkek hastanın fizik muayenesinde bilateral servikal ve sağ aksiller bölgelerde yaklaşık 22 cm boyutlarında lenfadenopatiler saptanıyor. Batın muayenesinde dalak kosta kenarını 33 cm geçiyor, karaciğer ise normal boyutlarda palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 13.213.2 g/dL, lökosit 32.000/μ32.000/\mu L (lenfosit oranı %80\%80), trombosit 210.000/μ210.000/\mu L olarak bulunuyor. Akım sitometrisinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+) ve CD20CD20 (zayıf pozitif) saptanıyor. Sitogenetik incelemede 13q13q delesyonu izleniyor. Buna göre, bu hastanın Binet sınıflamasına göre evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre B

Cevap

Hastanın fizik muayenesinde üç lenfoid bölge tutulumu (servikal, aksiller ve dalak) saptanması ve hematolojik değerlerinin (hemoglobin ve trombosit) korunmuş olması nedeniyle doğru evre Binet Evre B'dir.
Binet sınıflamasında tanımlanan 5 lenfoid bölgeden (baş-boyun, koltuk altı, kasık, karaciğer, dalak) üçünün (servikal LAP, aksiller LAP ve dalak) tutulmuş olması ve beraberinde hemoglobinin 1010 g/dL, trombositin ise 100.000/μ100.000/\mu L üzerinde olması hastayı Evre B kategorisine sokar.

Adım Adım Çözüm

1
Tanısal verileri değerlendir
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Yaş, lenfositoz (>5.000/μ>5.000/\mu L) ve tipik akım sitometri bulguları (CD5+,CD19+,CD23+CD5+, CD19+, CD23+) KLL tanısını doğrular.
2
Tutulan lenfoid bölgeleri say
3 Bölge (Servikal, Aksiller, Dalak)
Binet sisteminde 5 bölge (baş-boyun, aksilla, kasık, karaciğer, dalak) tanımlanmıştır. Bilateral tutulumlar tek bölge sayılır.
3
Sitopeni varlığını kontrol et
Sitopeni yok
Hemoglobin 13.213.2 g/dL (>10>10) ve trombosit 210.000/μ210.000/\mu L (>100.000>100.000) olduğu için Evre C dışlanır.
4
Binet kriterlerini uygula
Evre B
Üç veya daha fazla bölge tutulumu olup sitopeni saptanmayan hastalar Evre B grubundadır.

Anahtar Kavram

Binet evreleme sistemi, lenfoid bölge sayısı ve sitopeni varlığına dayanarak KLL hastalarını üç ana gruba (A, B, C) ayırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru →

66 yaşında erkek hasta, son 4 aydır artan halsizlik ve boyun bölgesinde şişlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal, supraklaviküler ve aksiller bölgelerde çapları 2−32-3 cm arasında değişen çok sayıda hareketli lenfadenopati ile kot kavsini 55 cm geçen splenomegali saptanıyor. Yapılan laboratuvar incelemeleri aşağıda sunulmuştur:

TetkikSonuç
Lökosit Sayısı68.000/μL68.000/\mu L (%85 lenfosit)
Hemoglobin10.4g/dL10.4 g/dL
Trombosit Sayısı88.000/μL88.000/\mu L

Periferik yaymada matür görünümlü küçük lenfositler ve belirgin 'ezilmiş hücre' (smudge cell) görünümü izleniyor. Akım sitometrisinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD20(zayıf+)CD20(zayıf+), CD23(+)CD23(+), FMC−7(−)FMC-7(-) ve yüzeyel Ig(zayıf+)Ig(zayıf+) profili saptanıyor. Sitogenetik analizde del(17p) saptanan bu hastanın klinik durumu ve yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu hastada saptanan delesyon TP53TP53 fonksiyon kaybına yol açtığı için kemoimmünoterapi yerine İbrutinib veya Venetoklaks gibi hedefe yönelik ajanlar tercih edilmelidir.

Cevap

Saptanan del(17p) delesyonunun TP53 fonksiyon kaybına yol açması nedeniyle, kemoterapiye dirençli olan bu hastada İbrutinib veya Venetoklaks gibi hedefe yönelik tedaviler tercih edilmelidir.
KLL hastalarında saptanan del(17p) delesyonu, 17. kromozom üzerinde bulunan ve hücre döngüsünü kontrol eden p53 geninin kaybına neden olur. Alkilleyici ajanlar ve pürin analogları gibi kemoterapötikler p53-bağımlı apoptoz üzerinden etki ettikleri için, bu genin kaybı durumunda direnç gelişir. Bu nedenle, p53 yolundan bağımsız olarak B-hücre reseptör sinyalini (BTK inhibitörleri) veya apoptozu (BCL-2 inhibitörleri) etkileyen yeni nesil hedefe yönelik ajanlar bu hasta grubu için standart tedavidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıyı netleştirme
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
Lökositoz, smudge cell hücreleri ve tipik akım sitometrisi (CD5+, CD19+, CD23+) KLL tanısını koydurur.
2
Klinik evreleme yapma
Rai Evre IV / Binet Evre C
Anemi (Hb < 11) ve Trombositopeni (Plt < 100k) en yüksek klinik evreyi belirler.
3
Sitogenetik risk analizi
del(17p) pozitifliği (Çok Yüksek Risk)
17. kromozomun kısa kolundaki delesyon, p53 tümör baskılayıcı geninin kaybı anlamına gelir ve kemoterapi direncini temsil eder.
4
Tedavi stratejisini belirleme
Hedefe yönelik tedavi (BTK veya BCL-2 inhibitörleri)
p53-bağımlı apoptoz mekanizmasını kullanan kemoterapiler bu hastada etkisizdir; p53-bağımsız yolakları etkileyen ajanlar kullanılmalıdır.

Anahtar Kavram

KLL'de del(17p) varlığında kemoimmünoterapi direnci ve hedefe yönelik tedavi zorunluluğu.

Daha Fazla Pratik

KLL'de iyi prognoz göstergesi olan del(13q) ve mutasyona uğramış IGHV durumlarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 28Soru →

72 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü sırasında saptanan lökositoz nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral aksiller bölgede yaklaşık 1.5cm1.5 cm çapında, ağrısız, hareketli ve lastik kıvamında lenfadenopatiler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 13.5g/dL13.5 g/dL, trombosit 195.000/μL195.000/\mu L, lökosit 38.000/μL38.000/\mu L (%82 lenfosit) olarak bulunuyor. Periferik yaymada matür görünümlü lenfositler ve çok sayıda 'Gumprecht patı' (ezilmiş hücreler) izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kronik lenfositik lösemi

Cevap

Kronik lenfositik lösemi
Kronik lenfositik lösemi, ileri yaşta en sık görülen lösemi tipidir. Mutlak lenfositoz ile seyreden, fizik muayenede ağrısız LAP ve splenomegali saptanabilen bir hastalıktır. Periferik yaymada görülen ve 'smudge cells' olarak adlandırılan Gumprecht patları, hücrelerin frajil yapısı nedeniyle yayma sırasında ezilmesiyle oluşur ve bu tanı için oldukça karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaş ve klinik bulgularını değerlendir
72 yaşında, ağrısız lenfadenopatileri olan yaşlı hasta profili.
Kronik lenfoproliferatif hastalıklar genellikle ileri yaş grubunda görülür.
2
Laboratuvar verilerini ve hücre morfolojisini analiz et
Mutlak lenfositoz (>5.000/μL>5.000/\mu L) ve periferik yaymada 'Gumprecht patı' (ezilmiş hücre) varlığı.
Gumprecht patları, KLL hücrelerinin periferik yayma hazırlığı sırasında mekanik olarak kolayca parçalanması sonucu oluşur ve tanı için patognomonik kabul edilir.
3
Ayırıcı tanı yap ve sonuca ulaş
Malign hücrelerin matür görünümü ve eşlik eden sitopeni olmaması kronik bir süreci işaret eder; veriler Kronik lenfositik lösemi ile tam uyumludur.
KLL tanısı için mutlak lenfositoz ve tipik morfoloji yeterlidir.

Anahtar Kavram

Kronik lenfositik lösemi (KLL) tanısında matür lenfositoz ve Gumprecht patlarının (ezilmiş hücreler) tanısal değeri.

Alternatif Yöntem

Akış sitometrisi (Flow cytometry) yapılarak CD5, CD19 ve CD23 pozitifliğinin gösterilmesi tanıyı kesinleştirir.
Tahmini Süre:45s
Soru 29Soru →

6666 yaşında kadın hasta, son 33 aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve boyun bölgesinde fark ettiği şişlikler nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal, aksiller ve inguinal bölgelerde çapları 2−32-3 cm arasında değişen, ağrısız, lastik kıvamında lenfadenopatiler ve kosta kenarını 44 cm geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde Hemoglobin: 10.510.5 g/dL, Lökosit: 55.00055.000/mm³ (%8282 lenfosit), Trombosit: 165.000165.000/mm³ olarak bulunuyor. Periferik yaymada olgun görünümlü küçük lenfositler ve belirgin miktarda "ezilme hücreleri" (smudge cells) izleniyor. Akım sitometrisinde (flow cytometry); CD 55(+), CD 1919(+), CD 2020(zayıf+), CD 2323(+), CD 1010(-) ve FMC-77(-) patern saptanıyor. Floresan in situ hibridizasyon (FISH) analizi sonucunda del(17p)del(17p) pozitifliği raporlanıyor.

Bu hasta için en olası klinik evreleme ve izlenmesi gereken en uygun tedavi stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai evre IIIIII - Binet evre CC; tedavide ilk seçenekte ibrutinib veya venetoklaks gibi hedefe yönelik ajanlar tercih edilmelidir.

Cevap

Hastanın Hb değerinin 1111 g/dL'nin altında olması nedeniyle Rai evre IIIIII ve Binet evre CC olarak sınıflandırılması, eşlik eden del(17p)del(17p) varlığı sebebiyle de tedavide kemoterapi yerine ibrutinib gibi hedefe yönelik ajanların seçilmesi en uygun yaklaşımdır.
Vakada sunulan CD 55+, CD 1919+ ve CD 2323+ akım sitometrisi profili, periferik yaymadaki ezilme hücreleri ile birleştiğinde tipik bir Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tablosunu yansıtır. Hastanın Hemoglobin değerinin 10.510.5 g/dL olması, Rai sınıflamasına göre evre IIIIII (yüksek risk) ve Binet sınıflamasına göre evre CC (yaygın hastalık/anemi) olduğunu gösterir. Bu evreler mutlak tedavi endikasyonudur. Ancak hastada saptanan del(17p)del(17p) (TP53 yolu kaybı), hastanın standart alkilleyici ajanlara veya p53 bağımlı yolakları kullanan kemoimmünoterapilere (FCR: Fludarabin, Siklofosfamid, Rituksimab) dirençli olacağını gösterir. Güncel kılavuzlarda bu genetik anomaliye sahip hastalarda ilk basamakta Ibrutinib (BTK inhibitörü) veya Venetoklaks (BCL-2 inhibitörü) kullanımı önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanısal değerlendirme yapılması
CD5+, CD19+, CD23+ ve ezilme hücreleri varlığıyla hastaya Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı konur.
KLL tanısı tipik akım sitometrisi bulguları ve periferik yayma özellikleri ile doğrulanır.
2
Klinik evrelemenin belirlenmesi
Hemoglobin 10.510.5 g/dL (< 1111 g/dL) olması hastayı Rai evre IIIIII ve Binet evre CC yapar.
KLL'de anemi ve trombositopeni varlığı en yüksek evreleri (yüksek risk) işaret eder.
3
Sitogenetik risk ve tedavi planlaması
17p delesyonu (TP53 kaybı) varlığı saptandığı için kemoterapi yerine BTK inhibitörü (Ibrutinib) veya BCL-2 inhibitörü (Venetoklaks) başlanır.
17p delesyonu olan hastalar kemoimmünoterapiye (FCR gibi) çok kötü yanıt verirler; bu nedenle hedefe yönelik tedaviler standarttır.

Anahtar Kavram

KLL Evreleme ve 17p Delesyonu Yönetimi

Daha Fazla Pratik

17p delesyonu olmayan ancak IGHV mutasyonu saptanmayan (unmutated) KLL hastalarındaki tedavi yaklaşımlarını gözden geçirin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 30Soru →

5858 yaşında erkek hasta, 55 yıl önce halsizlik nedeniyle yapılan tetkiklerinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+), CD23(+)CD23(+) ve sIg(zayıf+)sIg(zayıf+) immünfenotipi ile Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı almış ve Binet Evre A olarak izleme alınmıştır. Son 33 haftadır sağ servikal bölgesindeki lenf nodunda ani büyüme, şiddetli gece terlemesi ve 55 kg kilo kaybı şikayetleri başlayan hastanın fizik muayenesinde sağ servikal bölgede 55 cm çaplı, fikse ve ağrısız lenfadenopati saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı 22.000/μL22.000/\mu L (%82\%82 lenfosit), hemoglobin 11.811.8 g/dL, trombosit 175.000/μL175.000/\mu L, LDH 16401640 U/L (N<250N < 250) ve serum kalsiyum düzeyi 11.811.8 mg/dL olarak bulunuyor. Bu klinik tabloya göre en olası ön tanı ve tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Richter transformasyonu - Büyüyen lenf nodundan eksizyonel biyopsi yapılması

Cevap

Richter transformasyonu ön tanısıyla büyüyen lenf nodundan eksizyonel biyopsi yapılması
Richter transformasyonu, KLL'nin yaklaşık %2−10\%2-10 oranında daha agresif bir lenfomaya (en sık Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma) dönüşmesidir. Klinik olarak ani büyüyen lenf nodları, dirençli B semptomları, çok yüksek LDH seviyeleri ve hiperkalsemi ile karakterizedir. Bu durumda kemik iliği aspirasyonu KLL bulgularını göstermeye devam edebileceği için tanıda yetersiz kalabilir; en doğru yaklaşım şüpheli lenf nodundan biyopsi yapmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin analizi
Düşük riskli (Binet A) bir KLL hastasında ani ortaya çıkan asimetrik lenfadenopati ve B semptomları (ateş, kilo kaybı) saptandı.
KLL'nin doğal seyrindeki değişiklikleri ve transformasyon riskini değerlendirmek için ilk adımdır.
2
Laboratuvar bulgularının yorumlanması
Belirgin LDH yüksekliği (16401640 U/L) ve hiperkalsemi (11.811.8 mg/dL) saptandı.
Bu bulgular yüksek döngülü (high-turnover) agresif bir lenfoma transformasyonunun (Richter) tipik belirteçleridir.
3
Tanısal yöntemin belirlenmesi
Transformasyonun gerçekleştiği lenf nodundan biyopsi kararı verildi.
Richter sendromu genellikle lokalize bir alanda başladığı için kemik iliği tanıda yetersiz kalabilir; doku biyopsisi patolojik transformasyonu göstermek için zorunludur.

Anahtar Kavram

Richter Sendromu (Transformasyonu)

Daha Fazla Pratik

Richter transformasyonu sonrası hastaların sitogenetik özelliklerini (TP53 delesyonu varlığı gibi) inceleyerek tedavi protokollerinin nasıl değiştiğini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 31Soru →

6868 yaşında erkek hasta, 11 yıldır Rai evre IIII Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısıyla takip edilmektedir. Son dönemde belirginleşen BB semptomları (gece terlemesi, kilo kaybı) ve progresif sitopeni nedeniyle tedavi başlanması planlanıyor. Yapılan sitogenetik değerlendirmede 17p17p delesyonu [del(17p)][del(17p)] saptanıyor. Bu hasta için en uygun birinci basamak tedavi seçeneği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İbrutinib

Cevap

17p delesyonu saptanan Kronik Lenfositik Lösemi hastasında en uygun tedavi seçeneği bir BTK inhibitörü olan İbrutinibdir.
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) seyrinde 17p17p delesyonu veya TP53TP53 mutasyonu saptanması, hastalığın en yüksek riskli kategoride olduğunu gösterir. Bu genetik bozukluklar, p53 proteininin fonksiyon kaybına yol açarak hücrenin kemoterapi (özellikle pürün analogları ve alkilleyici ajanlar) ile indüklenen apoptoza dirençli hale gelmesine neden olur. Güncel kılavuzlarda, bu spesifik mutasyona sahip hastalarda FCRFCR gibi kemoimmünoterapiler yerine Bruton tirozin kinaz (BTK) inhibitörleri (örn. İbrutinib) veya BCL-2 inhibitörleri (örn. Venetoklaks) birinci basamakta önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın mevcut evresini ve tedavi endikasyonunu değerlendir
Rai evre II ve B semptomları/progresif sitopeni varlığı, iWCLL kriterlerine göre tedavi endikasyonu oluşturur.
KLL'de her hastaya tanı anında tedavi başlanmaz; aktif hastalık bulguları beklenir.
2
Sitogenetik risk profilini analiz et
Hastada 17p delesyonu saptanmıştır.
17p delesyonu (TP53 kaybı), p53 aracılı apoptozu tetikleyen konvansiyonel kemoterapilere (fludarabin vb.) direnci simgeler.
3
Risk profiline göre uygun ajanı seç
p53 bağımsız yoldan etki eden BTK inhibitörleri (İbrutinib) veya BCL-2 inhibitörleri (Venetoklaks) tercih edilmelidir.
İbrutinib, 17p delesyonu olan grupta sağkalımı en belirgin düzelten ajandır.

Anahtar Kavram

KLL'de 17p delesyonu ve TP53 mutasyonu varlığı kemoterapi direncini gösterir ve tedavi seçimini hedefe yönelik ajanlara (BTK inhibitörleri) kaydırır.

Daha Fazla Pratik

KLL'de tedavi indikasyonlarını (iWCLL kriterleri) ve Rai evrelemesini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru →

6767 yaşında erkek hasta, son 33 aydır devam eden gece terlemesi, yaklaşık 66 kg kilo kaybı ve boyun bölgesinde fark ettiği şişlikler nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal, aksiller ve inguinal bölgelerde çapları 2−42-4 cm arasında değişen, ağrısız, hareketli lenfadenopatiler ve kosta kenarını 55 cm geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıda özetlenmiştir:

TetkikSonuç
Lökosit sayısı124.000/μL124.000/\mu L (%92 lenfosit)
Hemoglobin12.2g/dL12.2 g/dL
Trombosit sayısı155.000/μL155.000/\mu L
Periferik YaymaGumprecht kalıntıları (ezilme hücreleri)
Akım SitometrisiCD5(+),CD19(+),CD23(+),CD20(zayıf)CD5(+), CD19(+), CD23(+), CD20 (zayıf)
Sitogenetik (FISHFISH)del(17p)del(17p) pozitif
Moleküler AnalizTP53TP53 mutasyonu pozitif

Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İbrutinib tedavisi başlanması

Cevap

17p delesyonu ve TP53 mutasyonu saptanan semptomatik Kronik Lenfositik Lösemi hastasında en uygun yaklaşım İbrutinib gibi hedefe yönelik tedavilerin başlanmasıdır.
Bu hastada KLL tanısı klinik, morfolojik ve immünofenotipik olarak kesinleşmiştir. Hastanın gece terlemesi, kilo kaybı gibi B semptomlarına sahip olması ve belirgin splenomegalisinin bulunması tedavi endikasyonu oluşturur. Ancak hastadaki en kritik bulgu del(17p)del(17p) ve TP53TP53 mutasyonunun pozitif olmasıdır. Bu genetik bozukluklar, p53 yolağını işlevsiz hale getirerek fludarabin, siklofosfamid veya klorambusil gibi p53 bağımlı hücre ölümüne neden olan kemoterapilere karşı tam direnç oluşturur. Güncel kılavuzlarda bu grup hastalar için ilk seçenek tedavi, p53 yolağından bağımsız çalışan Bruton Tirozin Kinaz (BTK) inhibitörü olan İbrutinib'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanının Doğrulanması
Lökositoz (%92 lenfosit), Gumprecht hücreleri ve akım sitometrisi (CD5+,CD19+,CD23+,CD20zayıfCD5+, CD19+, CD23+, CD20 zayıf) ile Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı konur.
KLL tanısı için mutlak lenfosit sayısının >5000/μL>5000/\mu L olması ve tipik immünofenotipik özelliklerin gösterilmesi gerekir.
2
Evreleme ve Tedavi Endikasyonunun Belirlenmesi
Lenfadenopati ve splenomegali (Rai Evre II) mevcuttur. B semptomları (kilo kaybı, gece terlemesi) tedavi başlama kriteridir.
IWCLL kriterlerine göre ilerleyici hastalık, masif splenomegali veya sistemik B semptomları tedavi gerektirir.
3
Moleküler Risk Analizi
del(17p)del(17p) ve TP53TP53 mutasyonu saptanması hastayı 'çok yüksek risk' grubuna sokar.
17p delesyonu olan hastalarda kemoterapi ajanlarının kullandığı p53 yolağı bozuktur, bu nedenle geleneksel kemoterapilere yanıt çok düşüktür.
4
Uygun Tedavi Seçimi
BTK inhibitörleri (İbrutinib, Acalabrutinib) veya Venetoclax tabanlı rejimler tercih edilmelidir.
BTK inhibitörleri p53 yolağından bağımsız olarak B-hücre reseptör sinyalini bloke ederek etki gösterir ve bu grupta sağkalımı anlamlı düzeyde artırır.

Anahtar Kavram

KLL'de 17p delesyonu ve TP53 mutasyonu varlığı, standart kemoimmünoterapilere (FCR/BR) direnç anlamına gelir ve tedavide ilk seçenek BTK inhibitörleridir.

İpuçları

1
Hastanın akım sitometrisi sonuçları ve periferik yaymadaki ezilme hücreleri tipik bir hastalığa işaret etmektedir.
2
KLL tanısı alan bu hastada tedavi seçimini etkileyen en önemli faktör FISH yöntemi ile saptanan genetik hasardır.
3
p53 yolağını devre dışı bırakan 17p delesyonu varlığında, klasik kemoterapi yerine sinyal iletim yolaklarını hedefleyen ilaçlar tercih edilir.

Daha Fazla Pratik

KLL'de Ibrutinib tedavisi altındaki bir hastada lenfosit sayısında geçici artış görülmesinin (redistribüsyon lenfositozu) bir progresyon olmadığını unutmayınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 33Soru →

7070 yaşında erkek hasta, 33 yıldır Rai evre 00 Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısıyla (CD5+CD5+, CD19+CD19+, CD23+CD23+, CD20CD20 zayıf pozitif) izlenmektedir. Son 11 ayda sağ servikal bölgedeki lenf nodunda hızlı büyüme, gece terlemesi ve 55 kg kilo kaybı şikayetleri gelişiyor. Fizik muayenede sağ servikal bölgede 55 cm, sert ve fikse lenfadenopati saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreDeğer
Hemoglobin11.511.5 g/dL
Lökosit18.000/μL18.000/\mu L (70%70\% lenfosit)
Trombosit165.000/μL165.000/\mu L
LDH950950 U/L (N: <250<250)

Bu hastada klinik tablodaki bu ani değişikliğin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Richter transformasyonu

Cevap

Richter transformasyonu
Doğru cevap olan Richter transformasyonu, Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) seyrinde hastaların bir kısmında gelişen, hastalığın aniden agresif bir lenfomaya (en sık Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma) dönüşmesidir. Klinik olarak hızlı büyüyen lenf nodları, ateş, kilo kaybı gibi B semptomları ve serum LDH düzeyinde belirgin artış ile karakterizedir. Prognozu genellikle kötüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın mevcut tanısını ve bazal durumunu değerlendir.
Hasta Rai evre 00 (düşük riskli) KLL tanısına sahiptir ve stabil seyretmektedir.
Mevcut tablodaki değişikliğin zeminini anlamak için temel tanı bilinmelidir.
2
Yeni gelişen klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hızlı büyüyen lokalize lenfadenopati, kilo kaybı, gece terlemesi (B semptomları) ve LDH yüksekliği saptanmıştır.
Bu bulgular hastalığın daha agresif bir forma dönüştüğünün işaretidir.
3
KLL seyrindeki agresif transformasyonları ayırıcı tanıya al.
KLL hastalarının %2−10\%2-10'unda görülen ve genellikle agresif bir büyük hücreli lenfomaya dönüşümü ifade eden Richter transformasyonu tanısına ulaşılır.
KLL zemininde gelişen bu spesifik klinik tablo Richter transformasyonu için karakteristiktir.

Anahtar Kavram

Richter Transformasyonu

Daha Fazla Pratik

Richter transformasyonu şüphesinde kesin tanı için lenf nodu biyopsisi gereklidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru →

68 yaşında erkek hastada, check-up sırasında istenen tam kan sayımında lökosit sayısı 18.000/μL18.000/\mu L ve lenfosit oranı %75\%75 olarak saptanıyor. Fizik muayenesi tamamen normal olan hastanın periferik yaymasında yaygın "ezilmiş hücreler" (Grumprecht hereleri) görülüyor. Bu bulgular ışığında, öncelikle düşünülmesi gereken kronik lenfoproliferatif hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kronik lenfositik lösemi

Cevap

Kronik lenfositik lösemi
Kronik lenfositik lösemi (KLL), genellikle ileri yaştaki bireylerde tesadüfen saptanan lenfositoz ile karakterizedir. Periferik yaymada lenfositlerin kırılgan olması nedeniyle oluşan 'ezilmiş hücre' veya 'Grumprecht hereleri' (smudge cells) görünümü, bu hastalık için oldukça spesifik ve yardımcı bir bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Lenfosit sayısının değerlendirilmesi
Hastada 18.000×0.75=13.500/μL18.000 \times 0.75 = 13.500/\mu L mutlak lenfosit sayısı mevcuttur (Lenfositoz).
Tanı için ilk adım lenfositozun varlığını kanıtlamaktır.
2
Periferik yayma morfolojisinin incelenmesi
Grumprecht hereleri (ezilmiş lenfositler) saptanmıştır.
Bu hücreler, kırılgan neoplastik lenfositlerin yayma sırasında parçalanmasıyla oluşur ve tanıya yönlendirir.
3
Ayırıcı tanı ve kesin tanıya ulaşılması
İzole lenfositoz ve ezilmiş hücre varlığı ile Kronik lenfositik lösemi (KLL) tanısı konur.
Yaşlı bir hastada asemptomatik lenfositozun en sık nedeni KLL'dir.

Anahtar Kavram

Yaşlı hastada asemptomatik lenfositoz ve periferik yaymada Grumprecht hereleri görülmesi durumunda ilk akla gelmesi gereken tanı Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)'dir.

İpuçları

1
Hastanın yaşını ve lenfosit sayısının yüksekliğini dikkate alın.
2
Periferik yaymada bahsedilen 'ezilmiş hücrelerin' bir diğer adının smudge cells olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bu hastanın tanısını kesinleştirmek için yapılacak olan akım sitometrisi (flow cytometry) belirteçlerini (CD5, CD19, CD23) gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 35Soru →

62 yaşında erkek hasta, katarakt operasyonu öncesi yapılan laboratuvar incelemelerinde lökosit sayısının 28.000/μL28.000/\mu L ve lenfosit oranının %75\%75 saptanması üzerine iç hastalıkları polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın fizik muayenesinde bilateral servikal ve inguinal bölgelerde ağrısız, mobil, yaklaşık 1,5−2cm1,5-2 cm çaplarında lenfadenopatiler saptanıyor. Periferik yayma incelemesinde olgun görünümlü küçük lenfositler ve çok sayıda "Grumprecht başı" (ezilmiş hücreler) izleniyor. Bu hastada tanıyı doğrulamak amacıyla yapılan akım sitometrisi (flow cytometry) incelemesinde aşağıdaki yüzey belirteçlerinden hangisinin pozitif saptanması en tipiktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD5CD5, CD19CD19 ve CD23CD23

Cevap

Hastalığın tanısını doğrulamak için akım sitometrisinde CD5CD5, CD19CD19 ve CD23CD23 pozitifliğinin saptanması gerekir.
Vakadaki yaşlı hasta, belirgin lenfositik lökositoz, ağrısız lenfadenopatiler ve periferik yaymadaki Grumprecht başı hücreleri ile tipik bir Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tablosudur. KLL, olgun görünümlü ancak fonksiyonel olmayan B lenfositlerin klonal proliferasyonudur. Bu hücrelerin yüzeyinde karakteristtik olarak B hücresi belirteçleri (CD19CD19, CD20CD20, CD23CD23) ile birlikte, normalde T hücrelerine özgü olan CD5CD5 molekülü de bulunur. Dolayısıyla CD5CD5, CD19CD19 ve CD23CD23 birlikteliği KLL tanısını doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et
Yaşlı hasta, asemptomatik lökositoz (lenfosit baskın) ve generalize lenfadenopati mevcuttur.
Bu tablo öncelikle Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) olasılığını düşündürür.
2
Periferik yayma bulgularını değerlendir
Grumprecht başı (ezilmiş hücreler) ve olgun lenfositler izlenmektedir.
Grumprecht başı hücreleri, kırılgan neoplastik lenfositlerin yayma sırasında parçalanmasıyla oluşur ve KLL için tipiktir.
3
Tanısal immünofenotipi belirle
Akım sitometrisinde CD5CD5, CD19CD19, CD20CD20 (zayıf) ve CD23CD23 pozitifliği aranır.
CD5 normalde bir T hücre belirteci olsa da, KLL'de B hücreleri (CD19+CD19+) tarafından eksprese edilmesi en önemli tanısal özelliktir.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanı kriterleri ve immünofenotipik özellikleri.

İpuçları

1
Periferik yaymadaki 'Grumprecht başı' hücreleri hangi hastalık için en karakteristiktir?
2
Normalde bir T-hücre belirteci olan CD5'in bir B-hücre malignitesinde eksprese edilmesi hangi hastalığı düşündürür?

Daha Fazla Pratik

KLL'de kötü prognoz gösteren genetik mutasyonları (örneğin 17p delesyonu) ve tedavi endikasyonlarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru →

58 yaşında erkek hasta, karında şişkinlik ve çabuk doyma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede masif splenomegali saptanırken, periferik lenfadenopatiye rastlanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 10.4 g/dL10.4\ g/dL, lökosit 16.500/μL16.500/\mu L ve trombosit 90.000/μL90.000/\mu L olarak ölçülüyor. Periferik yaymada sitoplazmik villöz uzantıları olan lenfositler görülüyor. Akım sitometrisinde bu hücrelerin CD19(+), CD20(+), FMC7(+) olduğu; ancak CD5(-), CD10(-), CD23(-), CD25(-) ve CD103(-) olduğu belirleniyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Splenik Marjinal Zon Lenfoma (SMZL)

Cevap

Splenik Marjinal Zon Lenfoma (SMZL)
Bu vaka, masif splenomegali ve villöz lenfositler ile prezente olan bir kronik B-hücreli lenfoproliferatif hastalıktır. Ayırıcı tanıda Hairy Cell Lösemi (HCL) ve Splenik Marjinal Zon Lenfoma (SMZL) ön plana çıkar. Kilit nokta immünofenotiptir: Klasik HCL, CD103, CD25 ve CD11c pozitiftir. SMZL ise genellikle CD103 ve CD25 negatiftir. Verilen CD5-, CD10-, CD23-, CD25- ve CD103- profili, klinik bulgularla (splenomegali, villöz lenfositler) birleştiğinde en uyumlu tanı Splenik Marjinal Zon Lenfomadır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Masif splenomegali, lenfadenopati yokluğu ve villöz lenfositler (sitoplazmik uzantılı hücreler) splenik lenfomaları (HCL, HCL-varyant, SMZL) düşündürür.
Splenik tutulumun ön planda olduğu lenfoproliferatif hastalıkların ayırıcı tanısı yapılmalıdır.
2
Akım sitometrisi (Flow sitometri) belirteçlerini analiz et
Hücreler CD5(-) ve CD10(-) olduğu için KLL, Mantle Hücreli ve Foliküler Lenfoma dışlanır.
CD5 pozitifliği KLL ve MCL için; CD10 pozitifliği Foliküler Lenfoma için tipiktir.
3
HCL ve SMZL ayrımını yap
CD25(-) ve CD103(-) bulgusu Klasik Hairy Cell Lösemiyi (HCL) ekarte eder (HCL bu belirteçler için pozitiftir).
HCL tanısı için CD11c, CD25, CD103 ve Annexin A1 pozitifliği karakteristiktir. SMZL ise genellikle CD25 ve CD103 negatiftir.

Anahtar Kavram

Splenik Marjinal Zon Lenfoma (SMZL) ile Hairy Cell Lösemi (HCL) Ayırıcı Tanısı
Soru 37Soru →

5858 yaşında erkek hasta, son zamanlarda fark ettiği halsizlik ve boyun bölgesinde eline gelen ağrısız şişlikler nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal zincirde yaklaşık 22 cm çapında ağrısız, hareketli lenfadenopatiler ve kot kavsini 33 cm geçen düzgün yüzeyli splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde Lökosit: 42.000/mm342.000/mm^3 (%8282 lenfosit), Hemoglobin: 13,6g/dL13,6 g/dL, Trombosit: 190.000/mm3190.000/mm^3 olarak bulunuyor. Periferik yaymada matür görünümlü lenfositler ve belirgin "smudge" (ezilmiş/Grumprecht) hücreleri izleniyor. Bu hastada tanıyı doğrulamak amacıyla yapılan akım sitometrisi (flow cytometry) incelemesinde aşağıdaki immünofenotipik profillerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD5(+),CD19(+),CD23(+)CD5(+), CD19(+), CD23(+)

Cevap

Kronik Lenfositik Lösemi tanısı için karakterize olan CD5(+),CD19(+),CD23(+)CD5(+), CD19(+), CD23(+) immünofenotipik profilinin saptanması en olasıdır.
Hastanın kliniği (lenfositoz, lenfadenopati, splenomegali) ve yayma bulguları (smudge hücreleri) tipik bir Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tablosudur. KLL tanısını kesinleştiren altın standart yöntem akım sitometrisidir. KLL'de neoplastik hücreler B-hücre marker'ları olan CD19CD19, CD20CD20 (zayıf) ve CD23CD23'ün yanı sıra, normalde T-hücrelerinde bulunan CD5CD5 marker'ını da eksprese ederler. Dolayısıyla pozitif CD5CD5, CD19CD19 ve CD23CD23 ekspresyonu KLL için karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini analiz et.
İleri yaş, izole lenfositoz (%8282 lenfosit), LAP ve splenomegali varlığı saptandı.
Hastanın klinik tablosu (Rai Evre II KLL) kronik bir lenfoproliferatif hastalığı düşündürmektedir.
2
Periferik yayma bulgularını değerlendir.
Matür lenfositler ve "smudge" hücreleri izlendi.
Smudge hücreleri (Grumprecht hücreleri) kırılgan lenfositleri temsil eder ve KLL için tipik bir bulgudur.
3
Ayırıcı tanı ve akım sitometrisi profilini belirle.
KLL tanısı için CD5CD5, CD19CD19 ve CD23CD23 pozitifliği beklenir.
KLL, T-hücre marker'ı olan CD5'i eksprese eden bir B-hücreli lösemidir. CD23 pozitifliği onu Mantle Hücreli Lenfoma'dan (CD23 negatif) ayıran en önemli farktır.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısında immünofenotipleme (CD5/CD19/CD23 pozitifliği)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 38Soru →

6262 yaşında kadın hasta, check-up sırasında saptanan lökositoz nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde büyüklüğü en fazla 1.51.5 cm olan, ağrısız ve hareketli lenfadenopatiler saptanıyor. Karaciğer ve dalak palpe edilemiyor. Laboratuvar incelemelerinde lökosit sayısı 38.000/μL38.000/\mu L (lenfosit oranı %82\%82), hemoglobin 14.2g/dL14.2 g/dL ve trombosit sayısı 265.000/μL265.000/\mu L olarak bulunuyor. Periferik yaymada matür görünümlü lenfositler ve belirgin "Gumprecht" (ezilmiş) hücreleri izleniyor. Akım sitometrisinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+) ve CD23(+)CD23(+) saptanırken, yüzey immünoglobulin ekspresyonunun zayıf olduğu görülüyor. Bu hasta için en olası tanı ve mevcut klinik evresine göre en uygun yaklaşım aşağıdakilerin hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kronik Lenfositik Lösemi - Gözlem ve periyodik takip

Cevap

Kronik Lenfositik Lösemi tanılı hastada mevcut klinik tablo Rai Evre I olarak değerlendirilir ve asemptomatik olduğu için gözlem ve takip önerilir.
Hastada saptanan matür lenfositoz, periferik yaymadaki ezilmiş hücreler (Gumprecht) ve akım sitometrisinde saptanan CD5/CD19/CD23 pozitifliği Kronik Lenfositik Lösemi için klasiktir. Hastanın sadece lenfositoz ve lenfadenopatisi olması Rai Evre I olduğunu gösterir. Mevcut kılavuzlara göre Rai Evre 0, I ve II olan asemptomatik hastalarda 'izle ve bekle' stratejisi en uygun yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanısal verileri analiz et
Lökositoz (lenfosit hakimiyeti), Gumprecht hücreleri ve CD5/CD19/CD23 pozitifliği
Bu bulgular tipik olarak Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısına yönlendirir.
2
Hastalığı Rai sistemine göre evrele
Sadece lenfositoz ve lenfadenopati varlığı = Rai Evre I
Rai Evre 0 sadece lenfositoz, Evre I lenfadenopati, Evre II organomegali, Evre III anemi ve Evre IV trombositopeni eklenmesidir.
3
Tedavi endikasyonunu değerlendir
Gözlem ve takip (Watch and Wait)
KLL'de erken evre (Rai 0, I, II) asemptomatik hastalarda tedavi sağkalım avantajı sağlamaz; tedavi sadece semptomatik veya progresif hastalıkta başlanır.

Anahtar Kavram

KLL tanısında CD5/CD23 ko-ekspresyonu karakteristiktir ve düşük evreli asemptomatik hastalar tedavi edilmeden izlenir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru →

Sol üst kadranda şişkinlik ve halsizlik yakınmalarıyla polikliniğe gelen 5454 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde, dalak boyutu orta hattı geçecek kadar büyümüş (1212 cm) olarak saptanmıştır. Hastada periferik lenfadenopati tespit edilmemiştir. Yapılan kan sayımında hemoglobin 10.210.2 g/dL, trombosit 85.000/mm385.000/mm^3 ve lökosit 2.800/mm32.800/mm^3 olup, formülde mutlak monositopeni dikkati çekmektedir. Kemik iliği biyopsisinde fibrozis nedeniyle aspirasyon yapılamamıştır (kuru musluk). Bu vaka için en olası tanıyı destekleyen immünfenotiplendirme bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: CD103CD103 pozitifliği

Cevap

Hairy Cell Lösemi tanısı için karakteristik olan CD103 pozitifliği
Vakada tarif edilen masif splenomegali, lenfadenopati yokluğu, pansitopeni, mutlak monositopeni ve kemik iliğinde kuru musluk (dry tap) tablosu Tüylü Hücreli Lösemi (Hairy Cell Leukemia) için klasiktir. Bu hastalıkta akım sitometrisinde saptanan CD103 pozitifliği tanı için oldukça spesifik ve karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Masif splenomegali varlığına rağmen lenfadenopati saptanmaması, Kronik Lenfoproliferatif Hastalıklar içinde öncelikle Tüylü Hücreli Lösemi (Hairy Cell Leukemia - HCL) ve Splenik Marjinal Zon Lenfoma'yı düşündürür.
HCL'de dalak tutulumu ön plandadır ve lenfadenopati nadirdir.
2
Laboratuvar bulgularını değerlendir
Pansitopeni ile birlikte görülen belirgin monositopeni ve kemik iliği aspirasyonunun 'kuru musluk' (dry tap) ile sonuçlanması HCL için tipiktir.
HCL'de kemik iliğindeki retikülin fibrozisi aspirasyonu imkansız kılar.
3
Tanısal markerı belirle
HCL tanısında akım sitometrisi ile CD103, CD11c, CD25 ve CD123 pozitifliği saptanması tanıyı kesinleştirir.
Bu markerlar tüylü hücreli löseminin immünfenotipik imzasını oluşturur.

Anahtar Kavram

Tüylü Hücreli Lösemi'nin (Hairy Cell Leukemia) klinik ve laboratuvar tanı kriterleri

Alternatif Yöntem

Vakada 'monositopeni' ve 'dry tap' anahtar kelimeleri görüldüğünde, seçeneklerde Hairy Cell Lösemi'ye özgü TRAP (tartrata dirençli asit fosfataz) pozitifliği veya CD103/CD11c gibi markerlar aranmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru →

6666 yaşında erkek hasta, halsizlik ve boyunda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller lenfadenopatiler (2−32-3 cm) ile splenomegali (44 cm) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; hemoglobin 10.210.2 g/dL, lökosit 58.000/μL58.000/\mu L (lenfosit oranı %85\%85), trombosit 140.000/μL140.000/\mu L bulunuyor. Periferik yaymada "smudge" (ezilmiş) hücreleri izleniyor. Akım sitometrisinde CD5(+)CD5(+), CD19(+)CD19(+) ve CD23(+)CD23(+) saptanıyor. Bu hasta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rai evreleme sistemine göre düşük risk grubundadır.

Cevap

Hastanın Rai evreleme sistemine göre düşük risk grubunda olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü hemoglobin düzeyi 1111 g/dL'nin altında olan hastalar Rai evre III (yüksek risk) grubuna girer.
Hastanın hemoglobin düzeyinin 10.210.2 g/dL olması, Rai evreleme sistemine göre Evre III olduğunu gösterir. Rai III ve IV evreleri yüksek risk grubunda yer almaktadır. Bu nedenle düşük risk grubunda olduğu ifadesi hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini değerlendir.
Lenfositoz, LAP, splenomegali ve CD5/CD19/CD23CD5/CD19/CD23 pozitifliği ile Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) tanısı doğrulanır.
Bu fenotipik özellikler KLL için karakteristiktir.
2
Rai evresini belirle.
Hastada hemoglobin 10.210.2 g/dL (<11< 11 g/dL) olduğu için Rai Evre III saptanır.
Anemi varlığı Rai evrelemesinde evre III olarak tanımlanır.
3
Risk grubunu sınıflandır.
Rai evre III ve IV yüksek risk grubundadır.
Rai 0 düşük; Rai I-II orta; Rai III-IV yüksek risk olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Kronik Lenfositik Lösemi'de Rai evrelemesi, prognoz ve tedavi endikasyonları arasındaki ilişki.

Daha Fazla Pratik

CLL hastalarında tedavi başlama endikasyonlarını (B semptomları, progresif organomegali, lökosit katlanma süresi) tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Kronik Lenfoproliferatif Hastalıklar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin