Romatoloji

$24$ yaşında erkek hasta, $5$ yıldır devam eden tekrarlayan ağrılı oral aftlar ve skrotal ülser öyküsü ile başvuruyor. Son $2$ haftadır giderek artan karın şişliği, sağ üst kadran ağrısı ve bacaklarda ödem şikayeti mevcut. Fizik muayenede asit, belirgin hepatomegali ve gövde ön duvarında kraniale (yukarı) doğru akım gösteren venöz kollateraller saptanıyor. Doppler ultrasonografide hepatik venlerin ve vena kava inferiorun retrohepatik segmentinin tromboze olduğu izleniyor. Bu hastanın klinik durumu ve yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$25$ yaşında erkek hasta, son $2$ haftadır sağ dizinde ağrılı şişlik ve sol topuk bölgesinde yürüme ile artan ağrı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın anamnezinden $3$ hafta önce yaklaşık $5$ gün süren karın ağrısı ve kanlı ishal öyküsü olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde sağ dizde efüzyon ve hareket kısıtlılığı, sol aşil tendonu yapışma yerinde hassasiyet ($entezit$) ve ayak tabanlarında hiperkeratotik, ağrısız döküntüler ($keratoderma$ $blennorrhagica$) saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$46$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $5$ yıldır primer Sjögren sendromu tanısıyla izlenmektedir. Hastanın bilinen Anti-Ro (SS-A) ve Anti-La (SS-B) antikor pozitifliği mevcuttur. Son $2$ aydır bacaklarda dengesizlik, yürüme güçlüğü ve ellerde uyuşma şikayetleri başlayan hastanın fizik muayenesinde; belirgin ataksik yürüyüş, vibrasyon ve pozisyon duyusunda derin kayıp saptanırken, kas gücü tam ($5/5$) olarak değerlendiriliyor. Derin tendon refleksleri ise tüm ekstremitelerde generalize hipoaktif bulunuyor. Bu hastadaki nörolojik tablonun en olası nedeni olan ve Sjögren sendromunda karakteristik olarak görülen patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$31$ yaşında erkek hasta, $5$ aydır süregelen, sabahları yaklaşık $1$ saat süren tutukluğun eşlik ettiği, egzersizle azalan ancak istirahatle düzelmeyen bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde spinal hareketleri tüm yönlere açık olan (modifiye Schober testi: $15$ cm) hastanın yapılan laboratuvar incelemesinde $HLA-B27$ pozitif saptanıyor; $CRP$ ve eritrosit sedimentasyon hızı normal sınırlardadır. Pelvik grafilerinde sakroiliak eklemler doğal izlenen hastanın çekilen sakroiliak $MRG$'sinde koronal planda sadece tek bir kesitte, sağ sakroiliak eklem subkondral kemik alanında $1$ adet kemik iliği ödemi odağı saptanmıştır. Bu hasta ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dizlerinde yaklaşık beş yıldır hareketle artan ve dinlenmekle azalan ağrı şikayeti olan $67$ yaşındaki kadın hastanın fizik muayenesinde bilateral krepitasyon ve sağ dizde hafif efüzyon saptanıyor. Tanısal amaçlı yapılan sağ diz eklem aspirasyonunda elde edilen sinoviyal sıvı örneği inceleniyor.

Bu hastada osteoartrit tanısını destekleyen sinoviyal sıvı bulguları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında erkek hasta; son $3$ aydır giderek artan nefes darlığı, kuru öksürük ve omuz kuşağı ile uyluk bölgesinde belirginleşen kas güçsüzlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde akciğer bazallerinde ince kraklar duyuluyor; ellerin radial yüzlerinde ve parmak uçlarında hiperkeratotik, çatlamış cilt görünümü (mekanikçi eli) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde kreatin kinaz (CK) düzeyi $2800$ $U/L$ (N: <$170$) olarak ölçülüyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada saptanması en muhtemel olan ve interstisyel akciğer hastalığı (İAH) varlığıyla en güçlü korelasyon gösteren otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta; her iki parotis bezinde ağrısız şişlik, ağızda kuruluk ve gözlerde kum kaçmış hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede evre $2$ parotomegali ve oral mukozada kuruluk saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Anti-Ro ($SS-A$) antikoru negatif saptanıyor. Sjögren sendromu şüphesi olan bu hastada, $2016$ ACR/EULAR sınıflandırma kriterlerine göre tanı koyulabilmesi için aşağıdaki klinik veya laboratuvar bulgularından hangisinin varlığı "tek başına" en yüksek puanı ($3$ puan) sağlar?

$20$ yıldır seropozitif Romatoid Artrit ($RA$) tanısıyla izlenmekte olan $62$ yaşında kadın hasta; son iki haftadır giderek artan ses kısıklığı, boğazda yabancı cisim hissi ve eforla belirginleşen inspiratuar stridor şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede laringeal bölge palpasyonla hassas saptanıyor ve vokal kordların orta hatta fikse olduğu gözleniyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası tutulum aşağıdakilerden hangisidir?

34 yaşında kadın hasta, son iki haftadır gelişen derin mutsuzluk, iştahsızlık ve gaipten sesler duyma (işitsel halüsinasyonlar) şikayetleriyle psikiyatri kliniğine yatırılıyor. Hastanın özgeçmişinde iki yıl önce tekrarlayan plöritik göğüs ağrısı ve güneşe maruziyet sonrası yüzde belirginleşen döküntü öyküsü mevcuttur. Fizik muayenesinde vücut sıcaklığı $37,8^{\circ}C$ saptanıyor; hasta oryante ancak koopere olamıyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin $10,2$ g/dL, lökosit $3.200/mm^3$, trombosit $145.000/mm^3$, ANA $1:1280$ (granüler patern), C3 ve C4 düzeyleri düşük, idrar incelemesinde proteinüri $0,8$ g/gün saptanıyor. Bu hastadaki nöropsikiyatrik tablo (psikoz ve depresyon) ile en özgül ilişkisi olan otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında kadın hasta, $10$ yıldır soğukla ellerde morarma, parmak uçlarında ağrılı yaralar ve yüzde damar genişlemeleri şikayetleriyle takip edilmektedir. Fizik muayenesinde parmaklarda sklerodaktili ve yüzde telanjiektaziler saptanmış, akciğer oskültasyonu normal bulunmuştur. Ancak kardiyak muayenede $P_2$ sesinin sertleştiği ve triküspit odakta sistolik üfürüm olduğu fark edilmiştir. Son $4$ aydır eforla gelen nefes darlığı tarifleyen hastanın yapılan solunum fonksiyon testi ($SFT$) sonuçları şöyledir:

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki pulmoner tutulum için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında kadın hasta, her iki elinin parmak eklemlerinde son birkaç aydır tekrarlayan ağrı, şişlik ve kızarıklık atakları ile başvuruyor. Fizik muayenede her iki el distal interfalangeal (DİF) ve proksimal interfalangeal (PİF) eklemlerde hassasiyet, kemik genişlemesi ve hafif düzeyde sinovit saptanıyor. Sabah tutukluğu $20$ dakika süren hastanın laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimantasyon hızı $28 mm/saat$, romatoid faktör (RF) ve anti-CCP negatiftir. El radyografisinde DİF eklemlerinde belirgin eklem aralığı daralması, subkondral skleroz ve eklem yüzeyinde santral erozyonlara bağlı gelişen "martı kanadı" (gull-wing) görünümü izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$59$ yaşında erkek hasta, sağ dizinde aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ diz eklemi ileri derecede hassas, sıcak ve efüzyonlu saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde hipertansiyon, evre $4$ kronik böbrek yetmezliği (serum kreatinin: $2.8 \text{ mg/dL}$) ve aktif peptik ülser öyküsü mevcuttur. Yapılan eklem aspirasyonunda polarize ışık mikroskobunda iğne şeklinde, kuvvetli negatif çift kırılma gösteren hücre içi kristaller saptanıyor. Bu hastada akut atağın tedavisi için aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

65 yaşında kadın hasta, her iki dizinde yaklaşık 5 yıldır devam eden ağrı şikayetiyle başvuruyor. Ağrının yol yürümekle ve günün ilerleyen saatlerinde arttığını, istirahatle hafiflediğini belirtiyor. Sabahları uyandığında dizlerinde 10-15 dakika süren bir tutukluk hissettiğini, ancak bunun hareketle açıldığını ifade ediyor. Fizik muayenede her iki dizde hareketle kaba krepitasyon alınıyor ve kemik konturlarında genişleme saptanıyor. Sistemik sorgulamasında ateş, kilo kaybı veya döküntü tariflemiyor.

Buna göre, bu hastanın diz radyografisinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin görülmesi en olasıdır?

$62$ yaşında erkek hasta, sağ ayak başparmağında yaklaşık $12$ saat önce aniden başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde hipertansiyon, evre $4$ kronik böbrek yetmezliği ($eGFR: 22 \text{ mL/dk/1.73m}^2$) ve aktif peptik ülser hastalığı mevcuttur. Yapılan eklem aspirasyonunda, sinovyal sıvının polarize ışık mikroskobu altındaki incelemesinde iğne şeklinde ve kuvvetli negatif çift kırılımlı kristaller izleniyor.

Bu hastada akut atağın tedavisi için en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında kadın hasta, son $3$ aydır sol kolunda hareketle artan ağrı ve çabuk yorulma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde sol radial nabız palpe edilemiyor, sağ radial nabız ise normal saptanıyor. Kan basıncı sağ kolda $140/90$ mmHg ölçülürken, sol kolda ölçülemiyor. Laboratuvar tetkiklerinde eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) $72$ mm/saat ve C-reaktif protein (CRP) yüksek bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, $12$ yıldır Romatoid Artrit ($RA$) tanısıyla takip edilmektedir. Metotreksat ve düşük doz steroid tedavisi alan hastanın son $2$ aydır oksipital bölgeye yayılan boyun ağrısı ve her iki elinde parestezi şikayetleri başlamıştır. Fizik muayenede boyun fleksiyonu ile ekstremitelere yayılan elektrik çarpması hissi ($Lhermitte$ belirtisi) pozitif saptanıyor.

Bu klinik tabloya göre, hastada öncelikle düşünülmesi gereken komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, son $1$ aydır ellerinde ve göz kapaklarında ortaya çıkan döküntüler ile hızla ilerleyen nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki el metakarpofalangeal eklemler üzerinde viyolase (Gottron papülleri) döküntüleri ve periorbital ödemli eritem (heliotrop raş) saptanıyor. Kas gücü muayenesi doğal olan hastanın akciğer oskültasyonunda bazallerde kaba raller duyuluyor.

Yapılan laboratuvar incelemeleri aşağıdadır:

Yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (HRCT) yaygın buzlu cam dansiteleri ve alt loblarda konsolidasyon alanları (hızla ilerleyen interstisyel akciğer hastalığı) izleniyor.

Bu klinik tabloyla en ilişkili olan ve prognozun kötü seyredeceğini öngören otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta; halsizlik, iştahsızlık ve soğuk havalarda ellerinde morarma şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde Raynaud fenomeni dışında patolojik bulgu saptanmıyor. Laboratuvar incelemelerinde $ANA$ $1:320$ (homojen patern) pozitif, anti-dsDNA (+), anti-Sm (+), serum $C3$ ve $C4$ düzeyleri ise düşük saptanıyor. Bu hastada $2019$ EULAR/ACR Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) sınıflandırma kriterlerine göre kesin tanı koyabilmek için aşağıdakilerden hangisinin eşlik etmesi gereklidir?

$44$ yaşında kadın hasta; son birkaç aydır giderek artan halsizlik, sandalyeden kalkarken zorlanma ve merdiven çıkmada güçlük şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın son bir aydır eforla artan nefes darlığı ve kuru öksürüğü mevcuttur. Fizik muayenesinde ellerin radial yüzeylerinde ve parmak uçlarında hiperkeratotik, çatlaklarla seyreden kirli görünümlü "makinist eli" lezyonları saptanıyor. Akciğer oskültasyonunda bazallerde ince raller (velcro) duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde Kreatin Kinaz ($CK$) düzeyi $3800$ $U/L$ (Normal: <$170$) olarak bulunuyor. Bu klinik tabloyu açıklayan en olası otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta; son $1$ yıldır giderek artan ağız kuruluğu, gözlerde yanma ve "kum kaçmış" hissi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral parotis bezi lojunda şişlik ve diş çürüklerinde artış saptanıyor. Bu hastada klinik tabloyu desteklemek amacıyla bakılması gereken en uygun otoantikor hangisidir?