Tüm alıştırma soruları

Aşağıda verilen şiir parçalarını, temalarına göre ait oldukları şiir türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda, Abdülhak Hamit Tarhan'ın *Eşber* adlı tiyatro eserinden alınan manzum bir bölüm verilmiştir:

ARİSTO: Zafer mi? Öyle mi? Şiddet mi hakka galibdir?
İSKENDER: Ne hakkı? Ben o kılıçlarla her yeri aldım.
ARİSTO: Fakat o kılıç senin değil, Yunanındır.
İSKENDER: Benim kılıcım Yunanın neyidir?
ARİSTO: Şerefidir.

Buna göre, bu dizelerin aşağıdaki şiir türlerinden hangisine örnek olduğu söylenebilir?

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, Türk edebiyatındaki şiir türlerinin özelliklerini dikkate alarak uygun terimlerle doldurunuz.

A��ağıdaki sol sütunda verilen belirleyici sanat özellikleri ile sağ sütundaki 17. ve 18. yüzyıl divan edebiyatı şairlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Kerem der ki: "Aslı’m, hanım Aslı’m! Keşiş babanın gazabı bizi yollara dü��ürdü, gurbet ellerinde divane eyledi. Söyle ey dağlar, bu ayrılık ne vakte dek sürecek?" deyip sazını döşüne bastı, bir türkü söyledi:

*Karlı dağlar geçit vermez yoluma,*
*Gurbet eli mesken ettim kendime,*
*Merhamet et Aslı’m, benim halime,*
*Ateşlere yaktın yandırdın beni.*

Yolcular Kerem’in bu feryadını işitip ağlaştılar, ona yoldaş oldular.

Bu parçadan hareketle halk hikâyeleriyle ilgili olarak;

I. Olayların nesirle, heyecan ve duyguların ise nazımla ifade edilmesi halk hikâyelerinin yapısal bir özelliğidir.
II. Kahramanın saz eşliğinde söylediği manzum kısım, anlatının dinleyiciyi hazırlama işlevi gören "fasıl" bölümüne örnektir.
III. Bu tür, destan geleneğinden modern hikâyeye geçiş sürecini temsil etse de olağanüstü unsurları tamamen dışlamamıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Aşağıdaki parçada Servet-i Fünun edebiyatının roman anlayışına dair çözümlemeler yer almaktadır. Parçada boş bırakılan yerleri sırasıyla ve uygun şekilde doldurunuz.

Aşağıda Divan edebiyatında beyit esasına dayalı olarak kurulan nazım şekillerinden alınan bazı örnekler ve bu örneklerin ait olduğu nazım şekilleri karışık olarak verilmiştir. Sol sütundaki beyitleri, sağ sütundaki uygun nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Hûn-ı şerîfi akdı yolunda gazânın ey vây
Hâk-i siyâha boyandı cism-i pâki ne çâre

Divan edebiyatından alınan bu beyitle ilgili olarak;

I. Tematik açıdan, İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki "sagu" türünün Divan edebiyatındaki karşılığı olan nazım türünün özelliklerini taşımaktadır.
II. Beyitte geçen "gaza" ifadesi, şiirin tamamının "gazavatname" türünde kaleme alındığını gösteren temel bir dayanaktır.
III. "Ey vây" ünlemi ve "ne çâre" ifadesiyle ölüm karşısındaki çaresizlik ve duyulan derin acı dile getirilmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

İslamiyet öncesi Türk edebiyatına ait şu dörtlük, yuğ adı verilen cenaze törenlerinde okunmuştur:

*Ulışıp eren börileyü*
*Yırtıp yaka urılayu*
*Sıkrıp ünü yırlayu*
*Közler yaşı savrulur*

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez?

Milli Edebiyat Dönemi'ndeki şiir anlayışları ve bu anlayışların önde gelen temsilcileri dikkate alındığında, sol sütunda verilen edebi özellik açıklamalarını sağ sütunda yer alan doğru şairler ile eşleştiriniz.

Nazım biçimi (şekli), bir şiirin mısra sayısı, kafiye örgüsü ve ölçü gibi dış yapı özelliklerine göre aldığı isimdir. Nazım türü ise şiirin dış yapısından ziyade işlediği konuya göre adlandırılmasıdır.

*Adalet kalmadı hep zulüm doldu*
*Geçti şu baharın gülleri soldu*
*Dünyanın gidişi acayip oldu*
*Koyun belli değil kurt belli değil*

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde şiirin 'nazım biçimi' ve 'nazım türü' sırasıyla doğru verilmiştir?

Adalet kalmadı hep zulüm doldu
Geçti şu baharın gülleri soldu
Dünyanın gidişi acayip oldu
Koyun belli değil kurt belli değil

Yukarıdaki dörtlük; hece sayısı, uyak düzeni ve tema özellikleri dikkate alındığında nazım biçimi ve nazım türü bakımından aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Aşağıdaki şiir parçalarını, ait oldukları nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle doğru şekilde birleştiriniz.

I. Şiir:
Suna boylum boyun baksam dal gibi
Yanakların açılmış taze gül gibi
Söyler isen dillerin var bal gibi
Güzelliğin her tarafa yayılır

II. Şiir:
Benden selam olsun Bolu Beyi'ne
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir

Bu iki şiir örneği nazım biçimi ve nazım türü kavramları açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

Müfettişler gelir, defter açarlar
Müzevvirler gelir, şerlerin saçar
Yiğit olan bu yerlerden tez kaçar
İlmi olmayanı mülzem ettiler

Bu dörtlüğün biçim ve içerik özellikleri dikkate alındığında, nazım biçimi ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Aşağıdaki edebî özellik ve örnek açıklamalarını, ilgili oldukları nazım biçimi veya nazım türü kavramlarıyla eşleştiriniz.

Ormanda büyüyen adam azgını
Çarşıda pazarda seyran beğenmez
Medrese kaçkını softa bozgunu
Selam vermek için insan beğenmez

Seyrani'ye ait bu dörtlük, 'nazım biçimi' ve 'nazım türü' kavramları bakımından incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıdaki dizelerde (sol sütun) öne çıkan edebi sanatları, karşılarında verilen sanat isimleriyle (sağ sütun) doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Benzetmenin temel ögelerinden sadece "benzeyen"in kullanılmasıyla yapılan sanata kapalı istiare denir. Teşhis (kişileştirme) sanatının olduğu her dizede aynı zamanda bir kapalı istiare sanatı da mevcuttur.

Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde kapalı istiare sanatına yer verilmemiştir?

Aşağıdaki numaralanmış dizelerde öne çıkan edebî sanatları, sağda verilen kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.