Tüm alıştırma soruları

Eski Yunan ve Latin edebiyatı ile bu edebiyatların önemli sanatçıları üzerine araştırma yapan bir edebiyat tarihçisi, hazırladığı çalışma raporunda şu tespitlere yer vermiştir:

I. Tragedyanın kurucusu kabul edilen Askhylos, oyunlarında tanrısal adalet ve kader kavramlarını ön plana çıkarmış; mitolojik konuları ele aldığı *Persler* ve *Zincire Vurulmuş Prometheus* gibi eserlerinde törel bir ciddiyet sergilemiştir.
II. Koronun işlevini azaltıp diyaloglara ve oyuncu sayısına ağırlık vererek dramatik çatışmayı derinleştiren Sophokles, kaderin kaçınılmazlığını insanın bu kader karşısındaki trajik mücadelesiyle *Kral Oidipus* ve *Elektra* gibi yapıtlarında işlemiştir.
III. Eserlerinde geleneksel mitolojik kalıpları esneterek tanrıları ve kahramanları sıradan insanlar gibi ele alan Euripides, psikolojik derinliğe önem vermiş; *Medea* ve *Troya Kadınları* gibi oyunlarında savaşın yıkıcılığını ve kadın duyarlılığını yansıtmıştır.
IV. Latin edebiyatının altın çağında yaşayan Vergilius; pastoral şiir türündeki *Bucolica* ve tarım hayatını ��vdüğü *Georgica* adlı eserlerinin ardından, Homeros'un destanlarını model alarak Roma'nın kökenlerini anlatan *Aeneis* destanını kaleme almıştır.
V. Eski Yunan komedyasının en önemli temsilcisi olan Aristofanes, bireysel temalara ve felsefi tartışmalara odaklandığı *Şiir Sanatı* (*Ars Poetica*) adlı manzum mektubuyla Latin şiirinin ve daha sonra klasisizm akımının kuramsal ��erçevesini çizmiştir.

Bu rapordaki numaralanmış tespitlerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

Sucul ekosistemler; fiziksel ve kimyasal özellikleri, ışık geçirgenliği ve derinlikleri doğrultusunda farklı yaşam alanlarına (ekolojik bölgelere) ayrılır. Bu ekolojik bölgelerin her biri, barındırdığı abiyotik koşullara göre özelleşmiş canlı topluluklarına ev sahipliği yapar.

Buna göre, aşağıda verilen sucul ekosistem bölgelerini karşılarında karışık olarak verilen ekolojik özellik tanımlarıyla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın 'İstanbul ve Boğazlar TBMM Hükümeti yönetimine bırakılacaktır' maddesiyle Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğinin kabul edilmesine rağmen, İtilaf Devletleri'nin Lozan Konferansı'na hem TBMM'yi hem de İstanbul Hükümeti'ni davet etmesi Türk tarafında meşruiyet ve temsil tartışmalarını yeniden alevlendirmiştir. TBMM bu meşruiyet krizini çözmek ve Türk milletinin tek temsilcisi olduğunu göstermek amacıyla 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırma kararı almıştır.

Bu tarihi gelişmeler ve saltanatın kaldırılma s��reci dikkate alındığında, bu kararın sonuçları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

İlk Türk devletlerinde toprağın devletin ortak mülkü kabul edilmesi ve boyların kendilerine tahsis edilen yaylak ve kışlaklarda ya��aması, Avrupa'dakine benzer toprağa dayalı imtiyazlı bir soylular sınıfının oluşmasını engellemiştir. Bununla birlikte sözlü hukuk kuralları olan töre hükümleri toplumsal mülkiyeti korumuş; balbal ve kurgan gibi dini-kültürel ögeler ise hem ahiret inancını hem de kahramanlık olgusunu canlı tutarak toplumsal bağları güçlendirmiştir. Bu bilgilere dayanarak ilk Türk devletlerinin toplumsal, hukuki ve dini yapısıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşu, yükselişi ve yıkılışı sürecinde meydana gelen aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Bir ülkenin coğrafi konumu, dış politikası ve uluslararası alandaki gücü arasındaki ilişkiyi inceleyen jeopolitik; zaman içinde bazı yönleriyle sabit kalırken, bazı yönleriyle sürekli bir değişim ve gelişim içerisindedir. Türkiye’nin jeopolitik konumunu belirleyen unsurlar da bu doğrultuda "değişmeyen (statik)" ve "değişen (dinamik)" unsurlar olarak iki ana grupta sınıflandırılmaktadır. Fiziki coğrafya özellikleri ve coğrafi konum özellikleri statik unsurları oluştururken; beşeri coğrafya, ekonomik, askeri ve siyasi değerler ise dinamik unsurları oluşturmaktadır.

Buna göre, Türkiye ile ilgili aşağıda verilen özelliklerden hangileri Türkiye'nin jeopolitiğindeki değişmeyen (statik) unsurlar arasında yer alır?

I. İstanbul ve Çanakkale boğazları vasıtasıyla Karadeniz Havzası'nı açık denizlere bağlayan tek doğal su yolunun kontrolünü elinde bulundurması
II. Hazar Havzası ve Orta Doğu enerji kaynaklarını Avrupa pazarlarına aktaran uluslararası enerji koridorları üzerinde köprü görevi üstlenmesi
III. Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı stratejik bir coğrafi alanda (merkezi konumda) yer alması
IV. Soğuk Savaş sonrasında Balkanlar ve Yakın Doğu'da barışı koruma misyonlarında aktif rol oynayan güçlü bir askeri caydırıcılığa sahip olması

Cumhuriyet Dönemi’nde hukuk, eğitim ve kültür alanlarında gerçekleştirilen inkılaplar, Osmanlı Devleti’nden devralınan çift başlı kurumsal ve toplumsal yapıyı tasfiye etmeyi amaçlamıştır. Tarihsel süreçler analiz edilirken, belirli bir zamanda gerçekleşen kısa süreli gelişmeler olan 'olay' kavramı ile bu gelişmelerin sonucunda uzun vadede meydana gelen yapısal değişimleri ifade eden 'olgu' kavramı arasındaki farkın gözetilmesi ve kronolojik tutarlılığın (anakronizmden kaçınmanın) korunması gerekmektedir.

Buna göre, Yeni Türk Devleti’nin hukuk, eğitim ve kültür alanındaki inkılapları tarih bilimi perspektifinden değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

fonksiyonunun azalan olduğu en geni�� aralık aşağıdakilerden hangisidir?

Kutsal İttifak Savaşları'nı sonlandıran Karlofça (1699) ve İstanbul (1700) antlaşmalarının ardından Osmanlı bürokrasisinde Reisülküttabın önemi artmış, geleneksel 'cihad' ve tek taraflı barış dikte etme siyasetinin yerini sınırların korunması ve diplomatik müzakereler almıştır. Bu doğrultuda Osmanlı Devleti, Avusturya ile olan sınır belirleme çalışmalarında ilk kez tarafsız komisyonlar kurulmasını ve sınır çizgilerinin haritalandırılmasını kabul etmiştir. Bu bilgilere göre, Osmanlı Devleti'nin dış siyaseti ve egemenlik anlayışında yaşanan değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Doğadaki bir fırtına, yıkıcılığı ve ürkütücülüğüyle insanda bir hoşnutsuzluk yaratabilir; ancak bir ressamın tuvalinde aynı fırtınanın betimlenmesi, izleyicide derin bir estetik hayranlık uyandırabilir. Doğadaki nesne doğrudan doğruya kendi varlığıyla var olurken, sanat eseri bir öznenin yaratıcı bilinciyle biçimlendirilmiş bir tinsel tasarımın ürünüdür. Bu bakımdan doğa güzelliği, kendiliğindenliğe ve alımlayıcının nesnesiz hoşlanımına dayanırken; sanat güzelliği, insan aklının ve hayal gücünün doğayı kendi tinsel ama��ları doğrultusunda yeniden üretmesini gerektirir.

Buna göre, doğa güzelliği ile sanat güzelliği arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Sembolik mantıkta doğruluk tablosu; önermelerin tutarlılığını, geçerliliğini, eşdeğerliğini ve bu önermelerle kurulan çıkarımların geçerliliğini denetlemek amacıyla kullanılır.

Aşağıdaki doğruluk tablosunda $p$ ve $q$ basit önermeleriyle kurulan bazı bileşik önermelerin doğruluk değerleri verilmiş, ancak bazı hücreler Roma rakamlarıyla ($I$, $II$, $III$ ve $IV$) bo�� bırakılmıştır:

Bu tablo ve doğruluk tablosuyla denetleme kuralları göz önünde bulundurulduğunda;

I. $I$ ve $IV$ harflerinin yerine "Y", $II$ ve $III$ harflerinin yerine "D" doğruluk değeri yazılmalıdır.
II. $F_1$ ve $F_3$ önermeleri birlikte tutarlıdır fakat eşdeğer değildir.
III. $F_2$ önermesi kendi başına hem tutarlı hem de geçerli bir önermedir.
IV. $F_2$ önermesinin öncül, $F_1$ önermesinin ise sonuç olduğu bir çıkarım geçerlidir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıda verilen tasavvufi uygulamaları ve ayırt edici özellikleri, ilişkili oldukları tasavvufi ekollerle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Hz. Muhammed’in risalet hayatındaki uygulama ve örneklerin İslam hukukuna ve günlük yaşama yansımalarını gösteren aşağıdaki durumları, temsil ettikleri peygamberlik görevleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam düşüncesinde kulluk (ubudiyyet) ile belirli kuralları olan ritüeller (ibadet) arasında ince bir ayrım yapılır. İbadet, mükellefin belirli zaman ve şekil şartlarına bağlı kalarak yerine getirdiği eylemlerdir; kulluk ise insanın her anında Yaratıcı'sına bağlılık şuuru içinde olmasıdır. Dolayısıyla ibadetlerin nihai hedefi, insanı geçici şekillerden kalıcı bir ubudiyyet ahlakına taşımaktır. Kur'an'da yer alan 'Sana ölüm gelinceye kadar Rabbine ibadet et' (Hicr, 99) ayeti de ibadetin zamansal sınırları aşan bu sürekliliğine işaret eder. Bu bağlamda ibadetlerin yapılış amacı ve ahlaki dönüşüm ilişkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi ibadetin bireysel ve toplumsal boyutunun entegrasyonunu en doğru şekilde açıklar?

Bohr atom modeline göre, taban durumunda ($n = 1$) dolanan bir elektronun toplam enerjisi $-E$ kadardır. Bu atomda elektronun açısal momentumunun büyüklüğü $\frac{h}{\pi}$ kadar artırıldığında, elektronun yeni yörüngesindeki toplam enerjisi kaç $E$ olur?

Divan edebiyatında dörtlükler ve bentlerle kurulan nazım şekilleri; kendilerine has kafiyeleniş biçimleri, vezin sınırlandırmaları, müzikal yapıları ya da tekrarlanan dizeleriyle belirgin ayrım noktalarına sahiptir.

Buna göre, aşağıda sol sütunda verilen nazım şekillerini sağ sütundaki ayırt edici yapısal veya içeriksel özelliklerle doğru biçimde eşleştiriniz.

Servet-i Fünun şiirinin iki büyük temsilcisi olan Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin, edebi yönelimleri ve şiir anlayışları bakımından hem ortak hem de ayrışan niteliklere sahiptir.

Aşağıda bu iki şairin şiir anlayışlarını yansıtan iki şiirden alıntılar ve bu alıntıların günümüz Türkçesine çevirileri verilmiştir:

**I. Metin (Tevfik Fikret - *Sis*)**
*Orijinal:*
Sarmış yine âfâkını bir dûd-ı muannid,
Bir dûd-ı münevver ki, hayâlâtına bârî...
*Günümüz Türkçesi:*
Ufuklarını yine inatçı bir duman sarmış,
Hayallerine engel olan ışıklı bir duman...

**II. Metin (Cenap Şahabettin - *Elhân-ı Şitâ*)**
*Orijinal:*
Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş,
Eşini gâib eyleyen bir kuş gibi kar...
*Günümüz Türkçesi:*
Beyaz bir titreyiş, dumanlı bir uçuş,
Eşini kaybetmiş bir kuş gibi kar...

Bu metinlerden ve şairlerin genel sanat çizgilerinden hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi söylenemez?

Milli Edebiyat Dönemi bağımsız sanatçıları Mehmet Âkif Ersoy ile Yahya Kemal Beyatlı'nın sanat anlayışlarını, estetik ilkelerini ve eserlerini yansıtan sol sütundaki açıklamaları, sağ sütundaki kavram/eser başlıklarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

$f$ fonksiyonunun $x = 2$ ve $x = 4$ noktalarında limitleri var olduğuna göre, $4m + 2n + k$ toplamının değeri kaçtır?