Tüm alıştırma soruları

Aşağıda verilen kıyas örneklerini, temsil ettikleri kıyas türleri ile eşleştiriniz.

Geleneksel tarım toplumlarında, ekim ve hasat zamanlarında düzenlenen kolektif dini törenler ve ritüeller, sadece tarımsal verimliliği artırma amacına yönelik değildir. Bu törenler, yıl boyunca farklı işlerle uğraşan ve aralarında çeşitli anlaşmazlıklar bulunan topluluk üyelerini bir araya getirir. Birlikte dua eden, kurban kesen ve ortak ritüelleri paylaşan bireyler; aralarındaki gerginlikleri unutarak ortak bir kimlik, aidiyet ve kader birliği duygusu geliştirirler. Böylelikle toplumsal bağlar güçlenir ve topluluğun birliği pekişmiş olur.

Bu parçada din kurumunun aşağıdaki toplumsal işlevlerinden hangisi vurgulanmaktadır?

Klasik mantık dersinde Porphyrios Ağacı konusunu işleyen bir öğretmen, tahtaya şu hiyerarşik sıralamayı yazar:

Canlı $\rightarrow$ Hayvan $\rightarrow$ Eklem Bacaklı $\rightarrow$ Böcek $\rightarrow$ Arı

Öğretmen, öğrencilerden bu kavramlar arasındaki ilişkileri "beş tümel" (cins, tür, ayrım, özgülük, ilinti) çerçevesinde analiz etmelerini ister. Öğrencilerin yaptığı bazı değerlendirmeler şunlardır:

I. "Böcek" kavramı, "Eklem Bacaklı" kavramına göre tür; "Arı" kavramına göre ise cinstir.
II. "Bal yapma" özelliği sadece arıya ait olduğundan "özgülük", arının "sarı-siyah çizgili olması" ise "ilinti"dir.
III. "Eklem bacaklı olma" özelliği, böceği diğer hayvanlardan ayıran temel yapısal özellik olduğundan "özgülük" olarak sınıflandırılmalıdır.

Buna göre, öğrencilerin yaptığı değerlendirmelerden hangileri doğrudur?

İslam medeniyetinde tasavvufi düşünce, zamanla farklı coğrafyalarda kendine özgü kuralları, eğitim metotları ve adabıyla ekolleşmi��tir. Bu ekoller (tarikatlar), hem kurucularının öğretileri hem de benimsedikleri tasavvufi ilkelerle belirginleşmiştir.

Buna göre tasavvufi ekollerle ilgili;

I. Yeseviyye ekolünde Ahmet Yesevi’nin "hikmet" adı verilen şiirleri, ahlaki ve dini değerlerin Türk dünyasında yayılmasında ve benimsenmesinde öncü bir rol oynamıştır.
II. Nakşibendiyye ekolünde "halvet der encümen" ilkesiyle, bireyin toplumsal hayattan tamamen uzaklaşarak tek başına bir inziva hayatı yaşaması hedeflenmiştir.
III. Kadiriyye ekolü, İslam dünyasında kuralları belirlenmiş ilk sistemli tasavvufi oluşumlardan biri kabul edilir ve Abdülkadir Geylânî’nin tasavvufi görüşlerine dayanır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yârim sen gideli yedi yıl oldu
Gözümün yaşları sel gibi doldu
Bahçemde açılan çiçekler soldu
Acep bu dünyada kalan var mıdır

Bu dörtl��nün ahenk özellikleri hakkında aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

İslam inanç esaslarının sahip olduğu bazı temel özellikler ve bunlara dair açıklamalar bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıda sol sütunda verilen İslam inanç esaslarının özellikleri ile sağ sütunda verilen açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam dininin doğru anlaşılması ve yaşanması sürecinde Hz. Muhammed'in peygamberlik görevlerinin her biri ayrı bir öneme sahiptir. Risalet sürecinde bu görevler birbirini tamamlayıcı nitelikte olup her görevin dinî kaynakların oluşumunda ve ahlaki yapıda farklı bir işlevi vardır.

Buna göre, sol sütunda verilen Hz. Muhammed'in risalet hayatındaki örnek durumlar ile sağ sütunda yer alan peygamberlik görevlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam ilahiyatında Hz. Muhammed’in şahsiyeti ele alınırken onun beşerî (insani) yönü ile risalet (peygamberlik) yönü arasında hassas bir denge kurulur. Kur'an-ı Kerim onun vahiy alan bir insan olduğunu vurgulayarak bu iki yönü birleştirir. Sahabe de Hz. Peygamber’in kararlarını anlamaya çalışırken bu ayrımın farkında olmuş, vahiy dışındaki günlük ve teknik meselelerde kendi fikirlerini beyan edebilmiştir.

Buna g��re, Hz. Peygamber’in gerçekleştirdiği aşağıdaki tutum ve davranışlardan hangisi onun beşerî kimliğinin ötesinde, doğrudan peygamberlik (risalet) misyonunun bir gereğidir?

Bir çevrim içi mağaza işleten Kenan Bey, kışın gıda ürünlerine talebin artacağını öngörerek elindeki un stoklarını satıştan çekmiş ve ilanlarını kapatmıştır. Piyasada fiyatlar iki katına ulaştığında bu unları yüksek fiyattan satmıştır. Ayrıca, unun piyasa değerini bilmeyen bir müşteriye elindeki son çuvalı gerçek değerinin üç katına satmıştır.

Kenan Bey’in bu faaliyetleri, İslam iktisat ahlakında yasaklanan aşağıdaki kavramlardan hangileriyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

Sembolik mantıkta iki önermenin eşdeğer olup olmadığını çözümleyici çizelgeyle denetlemek amacıyla, bu iki önerme karşılıklı koşul eklemiyle ($\leftrightarrow$) birbirine bağlanır ve elde edilen bu yeni önermenin değili ($\sim$) alınarak çözümleyici çizelgeye uygulanır. Çözümleme sonucunda tüm yollar kapandığı takdirde önermelerin eşdeğer olduğu, en az bir yol açık kaldığı takdirde ise eşdeğer olmadığı sonucuna varılır.

Buna göre;

önermelerinin eşdeğerlik denetlemesi bu yöntemle yapıldığında;

I. Denetleme işlemine başlamak için kurulması gereken ana önerme $\sim[\sim(p \land \sim q) \leftrightarrow (p \rightarrow q)]$ şeklindedir.
II. Çözümleme ağacının tüm yolları kapandığı için bu iki önermenin eşdeğer olduğu sonucuna ulaşılır.
III. Çözümleme sürecinde hem alt alta yazma hem de çatal açma kuralları birlikte uygulanır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Aşağıda verilen tasavvufi ekolleri, tarihsel olarak ortaya çıkış ve sistemleşme dönemlerine göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Kültür, insanın içinde yaşadığı doğal çevreye eklediği maddi ve manevi her şeyi kapsayan dinamik bir sistemdir. Polonyalı antropolog Bronislaw Malinowski’ye göre kültür, en temelde insanın biyolojik ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla geliştirdiği işlevsel bir araçtır. İnsan, açlık gibi ilkel bir biyolojik dürtüyü sadece beslenerek gidermekle kalmaz; bu eylemi sofra adabı, yemek yeme ritüelleri ve ortak mutfak kültürü gibi manevi unsurlarla kurumsallaştırır. Böylelikle insan, ham doğayı kendi amaçları doğrultusunda dönüştürürken aynı zamanda kendisini de normatif kurallarla disipline eder. Bu süreç, bireyin dış dünyaya ve topluluğa uyumunu kolaylaştırırken toplumsal yapının da devamlılığını güvence altına alır.

Buna göre, parçada sözü edilen yaklaşımdan hareketle kültürün birey ve toplum yaşamındaki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

"De ki: Şüphesiz benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm hepsi âlemlerin Rabbi olan Allah içindir. O'nun hiçbir ortağı yoktur..." (En'âm suresi, 162-163. ayetler)

Bu ayetler doğrultusunda tevhit inancı ile ilgili;

I. İbadetlerin yalnızca Allah'a has kılınması gerektiğini belirterek uluhiyyet tevhidiyle doğrudan ilişkilidir.
II. Allah'ın âlemlerin Rabbi olduğunu beyan ederek O'nun rububiyyet sıfatında tek olduğunu vurgulamaktadır.
III. İbadetlerin ve hayatın merkezine Allah rızası dışındaki beklentileri (riya / şirk-i hafi) yerleştirmenin uluhiyyet tevhidine zarar vermeyeceğini savunur.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İncecikten bir kar yağar
Tozar Elif Elif deyi
Deli gönül abdal olmuş
Gezer Elif Elif deyi

Bu dörtlükten hareketle halk edebiyatının genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez?

Aşağ��daki İslamiyet öncesi Türk edebiyatı sözlü dönemine ait kavramlar ile bu kavramların tanımlarını ve özelliklerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Kültürel s��reçlerin sosyolojik analizine ilişkin aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri, bu kavramların bilimsel tanımlarını dikkate alarak uygun terimlerle tamamlayınız.

Aşağıdaki sol sütunda verilen İslamiyet Öncesi Dönem'e ait eser/yazıt adları ile sağ sütundaki açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen halk edebiyatı şiir parçalarını, sağ sütunda yer alan doğru nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

İslam düşüncesinde iman, kul ile Yaratıcı arasındaki bağı kurarken bireye hem sorumluluk yükler hem de ona bir iç huzuru sağlar. İnanç esaslarının bu yönüyle ilgili olarak müminin ruhsal dünyasında iki farklı duygu durumu sürekli bir denge hâlinde bulunur. Kişi, işlediği günahlar nedeniyle Allah'ın azabından emin olamaz; diğer taraftan ne kadar günahkâr olursa olsun O'nun merhametinden ve affından ümidini kesmez. Bu denge, bireyi ne kibirli bir umursamazlığa ne de derin bir karamsarlığa sürükler.

Bu parçada sözü edilen durum, İslam inanç esaslarının aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir?

Modern toplumlarda eğitim, bireylerin kendi yetenek ve çabalarıyla toplumsal yapıda yükselmelerini sağlayan meritokratik bir yapı vadeder. Ancak sosyolojik araştırmalar, alt sosyoekonomik düzeydeki ailelerin çocuklarının okul başarısının, üst sosyoekonomik düzeydeki ailelerin çocuklarına kıyasla daha düşük olduğunu ve bu durumun toplumsal sınıfların yeniden üretilmesine yol açtığını göstermektedir. Bu durum, eğitim kurumunun toplumsal yapıda gerçekleştirmesi beklenen aşağıdaki işlevlerinden hangisinin tam olarak hayata geçirilemediğini göstermektedir?