Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Nedîm’e ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin anlamlı ve kurallara uygun bir şekilde sıralanarak bir gazel oluşturması için doğru sıralama nasıl olmalıdır?

Aşağıda Divan edebiyatından alınan iki beyitlik bir şiir verilmiştir:

I. Beyit:
*Kalem olsun eli ol kâtib-i bed-tahrîrin*
*Ki fesâd-ı rakamı sûr-ı hattı sûr eyler*

II. Beyit:
*Ruh-ı pâkine mukābil yazarak zülf-i siyeh*
*Nazar-ı ehl-i basarda günü cûr eyler*

Bu şiirin kafiye düzeni, mahlas barındırmaması ve beyit sayısı dikkate alındığında, aşağıdaki nazım şekillerinden hangisiyle yazıldığı söylenebilir?

Aşağıda verilen beyitleri, biçim ve içerik özelliklerine göre ilgili oldukları divan edebiyatı nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Divan edebiyatı nazım biçimleri ��zerine araştırma yapan bir öğrenci, incelediği bir şiirin şu özelliklere sahip olduğunu tespit etmiştir:

* Beyitler hâlinde yazılmıştır.
* İlk beytinin dizeleri kendi arasında kafiyeli değildir (kafiye düzeni $xa/xa$ veya $ab/cb$ şeklindedir).
* Şiirin hiçbir beytinde şairin mahlası yer almamaktadır.
* Genellikle felsefi, ahlaki konular veya toplumsal eleştiriler işlenmiştir.

Buna göre, ö��rencinin incelediği bu şiirin nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Fuzûlî’ye ait bir gazelden derlenen aşağıdaki beyitleri, divan edebiyatındaki klasik gazel yapısı (matla, makta, mahlas kullanımı ve kafiye örgüsü) doğrultusunda ilk beyitten son beyte doğru sıralayınız.

I. Beyit:
*İlm kesbiyle pâye-i rif'at*
*Ârzû-yı muhâl imiş ancak*

II. Beyit:
*Aşk imiş her ne var âlemde*
*İlm bir kıyl ü kâl imiş ancak*

Bu beyitlerin kafiye örgüsü, beyit sayısı ve içeriği dikkate alındığında, bu şiirin nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatından alınan beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin ait olabileceği nazım şekilleri verilmiştir. Beyitleri biçim ve içerik özelliklerine göre en uygun nazım şekliyle eşle��tiriniz.

Aşağıda divan edebiyatından alınmış iki farklı beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân*
*Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı*

II. Beyit:
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden katı şikeste vü zâr*

Bu beyitlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kasideler; giriş, asıl konu ve bitiş bölümlerinden oluşan, divan edebiyatında beyitlerle kurulan en uzun nazım şekillerindendir. Bu bölümlerin her birinde şairin ele aldığı tema ve üslup farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki beyit - kaside bölümü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Aşağıda divan edebiyatı ürünlerinden seçilmiş iki beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden anın katı zâr*

II. Beyit:
*Gâh odunda vü gâh suda idi*
*Dün ü gün kahr ile ukuda idi*

Bu beyitlerin kafiye düzeni ve içerik özellikleri dikkate alındığında, bu beyitlerin aşağıdaki nazım şekillerinden hangisine ait olduğu söylenebilir?

Aşağıda, divan edebiyatı nazım şekillerinden biriyle yazılmış bir şiirden alınan iki beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdumuz*
*Hükm-i kazâya zerre kadar yok inâdumuz*

II. Beyit:
*Minnet Hudâ'ya devlet-i d��nyâ fenâ bulur*
*Bâkî kalur sahîfe-i âlemde adumuz*

Bu beyitler ve ait oldukları şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki sol sütunda Divan edebiyatında beyitlerle kurulan nazım şekilleri, sağ sütunda ise bu nazım şekillerinin belirleyici özellikleri verilmiştir. Nazım şekillerini doğru özellikleriyle eşleştiriniz.

Bir şairin divanından alınan aşağıdaki beyitlerden hangisi, hem biçim (kafiye düzeni) hem de içerik özellikleri dikkate alındığında bir gazelin matla (ilk) beyti olmaya uygundur?

Aşağıda Bâkî’ye ait bir gazelin beyitleri karışık olarak verilmiştir:

I. Cihânı bî-vefâ gördükte çekildik kûşe-i sabra
Biz ol rind-i belâ-keş âlemin hayrânıyız cânâ

II. Süleymân-ı zamândır adl ile şimdi Bâkî
Der-i lutfunda biz de kem-terîn derbânıyız cânâ

III. Ezelden şâh-ı aşkın bende-i fermânıyız cânâ
Muhabbet mülkünün sultân-ı âlî-şânıyız cânâ

Bu beyitlerin anlamlı ve kurallı bir gazel oluşturacak şekilde baştan sona doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Kaside nazım şeklinin yapısal ve içerik özellikleri dikkate alındığında, a��ağıdaki beyitlerden hangisi şairin kendi edebi dehasını ve şairlik gücünü ön plana çıkardığı 'fahriye' bölümünden alınmıştır?