Tüm alıştırma soruları

Atmosferin farklı katmanları, içerdikleri gazlar ve fiziksel koşullar nedeniyle kendilerine özgü özelliklere sahiptir. Aşağıda verilen atmosfer katmanlarını, bu katmanlarda gerçekleşen temel olaylar veya özelliklerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Sol sütunda felsefi düşüncenin ayırt edici bazı özellikleri, sağ sütunda ise felsefe tarihinden bu özellikleri örneklendiren tarihsel tutumlar veya durumlar verilmiştir. Sol sütundaki özellikleri, sağ sütundaki en uygun durumla eşleştiriniz.

Büyük Millet Meclisi'nin (BMM) açılış süreci ve meclise karşı çıkan isyanlara karşı alınan önlemlerle ilgili aşağıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Akarsular yeryüzünü şekillendirirken yatak eğimi, su miktarı ve yük miktarına bağlı olarak aşındırma, biriktirme veya her iki faaliyeti birden gerçekleştirebilirler. Türkiye'deki bazı akarsu şekilleri, bu şekillerin oluşum süreçleri ve Türkiye'den örnekleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Buna göre, tablodaki numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisinde kavramsal bir hata yapılmıştır?

Aşağıda pragmatizm (faydacılık) akımının bilgi felsefesindeki bazı temel kavramları ve bu kavramların epistemolojik açıklamaları verilmiştir. Sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Duyularımız bize dış dünyadaki nesneleri renkleri, kokuları ve sesleriyle sunar. Gündelik yaşamda bu nesnelerin bizim algımızdan bağımsız olarak var olduğunu düşünmek son derece doğaldır. Ancak duyularımızın sınırlılığı ve yanıltıcılığı göz önüne alındığında, dış dünyada gerçekten 'bir şeylerin' var olup olmadığı sorusu kaçın��lmaz hale gelir. Eğer algıladığımız her şey zihnimizin bir yansımasından ibaretse, dışımızda bir gerçeklik bulma çabası sonuçsuz kalacaktır. Nitekim bazı düşünürler bu belirsizlikten hareketle varlığın nesnel gerçekliğini tamamen reddederken; bazıları ise algılarımızın ötesinde, insan zihninden bağımsız bir dış dünyanın var olduğunu ve bu dünyanın bilinebilir olduğunu savunur.

Bu parçadan hareketle varlık felsefesinin temel yaklaşımlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıda ahlaki eylemde özgürlük problemine dair verilen felsefi argümanlar ile bu argümanların temsil ettiği felsefi görüşleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Aslı: "Fizik dersinde öğretmenimiz ışığın hızının saniyede yaklaşık 300.000 kilometre olduğunu söyledi. Bu bilgi beni çok etkiledi."

Burak: "Beni de etkiledi ama benim aklıma şu takıldı: Acaba ışık hızı gibi fiziksel yasalar insan zihninden bağımsız bir gerçekliğe mi sahiptir, yoksa onları zihnimiz mi inşa etmektedir?"

Buna göre Burak'ın sorduğu soruyu, Aslı'nın paylaştığı bilimsel bilgiyi sorgulayan diğer sorulardan ayıran felsefi nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda sol sütunda verilen varlık felsefesine ait kavramsal belirlemeler ile sağ sütundaki açıklamaları ve örnek soruları doğru biçimde eşleştiriniz.

Millî Mücadele Dönemi'nde Güney Cephesi'ndeki direniş, düzenli bir ordu bulunmaksızın Kuvayımilliye ruhuyla hareket eden yerel halk tarafından yürütülmüştür. Sivas Kongresi'nde alınan kararlar doğrultusunda Temsil Heyeti tarafından bölgeye gönderilen subaylar, dağınık haldeki yerel güçleri organize etmeye çalışmıştır. Maraş, Antep ve Urfa'da büyük fedakarlıklarla sürdürülen mücadeleler sonucunda Fransızlar bölgede tutunamamış, Batı Cephesi'nde Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından imzalanan Ankara Antlaşması ile Anadolu'dan çekilmek zorunda kalmışlardır.

Bu bilgilere göre, Güney Cephesi'ndeki mücadeleler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Karstik bölgelerde suyun etkisiyle çözünebilen kayaçlar üzerinde kimyasal aşınım ve birikim süreçlerine bağlı olarak çe��itli yer şekilleri oluşmaktadır. Aşağıda verilen karstik yer şekillerini, bu yer şekillerine ait doğru tanımlayıcı özelliklerle eşleştiriniz.

Aşağıda ahlak felsefesinde evrensel ahlak yasasının varlığını reddeden görüşler ve bu görüşlerin temel argümanları verilmiştir. Bu felsefi görüşleri ilgili argümanlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Realizm (gerçekçilik) dış dünyadaki varlıkların insan zihninden bağımsız olarak var olduğunu savunurken, nihilizm (hiçcilik) varlığın nesnel gerçekliğini ve kendi başına bir var oluşu olduğunu reddeder.

Aşağıdaki tabloda ahlaki eylemde özgürlük konusuna dair farklı felsefi gerekçelendirmeler ve bu gerekçelendirmelerin temellendirdiği yaklaşımlar yer almaktadır.

Buna göre, solda yer alan ahlaki argümanlar ile sağdaki felsefi yaklaşımların doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Demokratik toplumlarda iktidarın kararları ve uygulamaları, kurumsallaşmış memurlar topluluğunun oluşturduğu rasyonel-yasal bir çerçeve olan bürokrasi tarafından yürütülür. Ancak iktidar, yasal yetkilerini kullanırken yalnızca yasaların kendisine verdiği güce veya bu bürokratik aygıta sırtını dayayamaz. Yönetilenlerin, bu kararların ahlaki ve hukuki açıdan hakl�� olduğuna inanması, yani iktidarın eylemlerinin meşruiyetini onaylaması gerekir. Eğer iktidar bu onayı kaybederse, elindeki egemenlik gücünü yasal olarak kullanmaya devam etse dahi, sivil toplumun muhalefetiyle karşılaşır ve toplumsal düzenin istikrarı sarsılır.

Bu parçadan hareketle siyaset felsefesinin temel kavramlarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Aşağıda verilen yoğunlaşma türlerini, bu yoğunlaşma türlerinin gerçekleşme koşulları ve biçimleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Felsefe dersinde öğretmen, masanın üzerindeki kalemi göstererek 'Bu kalem biz ona bakmasak da, onun hakkında düşünmesek de orada var olmaya devam eder mi?' diye sorar. Ahmet söz alarak, 'Evet öğretmenim, dış dünyadaki nesneler insan zihninden bağımsız olarak gerçekten vardır ve kendi başına mevcuttur.' yanıtını verir.

Buna göre, Ahmet'in savunduğu bu görüş aşağıdaki felsefi yaklaşımlardan hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

Bir suçluyu cezalandırırken veya bir yardımseveri takdir ederken, bu kişilerin eylemlerini başka türlü gerçekleştirebilme gücüne sahip olduklarını varsayarız. Eğer insan, doğadaki diğer nesneler gibi tamamen dışsal ve içsel nedenlerin zorunlu bir sonucu olarak davranıyorsa, onun kararlarını ahlaki olarak nitelendirmek temelsiz kalacaktır. Çünkü rüzgarın önünde sürüklenen bir taşın düşeceği yeri seçme özgürlüğü ne kadar yoksa, evrensel nedensellik zincirinin bir halkası olan insanın da ahlaki bir seçimi olamaz. Ahlak, ancak zorunluluğun bittiği ve seçme olanağının başladığı yerde var olabilir.

Bu parçada dile getirilen argümanlar, ahlaki eylemde özgürlük problemiyle ilgili aşağıdaki görüşlerden hangisine yönelik bir eleştiri oluşturur?

Ahlak felsefesinde, bireyin ahlaki eylemde bulunurken ne ölçüde özgür olduğu sorusu etrafında şekillenen çeşitli görüşler bulunmaktadır. Aşağıda sol sütunda yer alan ahlaki özgürlük argümanlarını, sağ sütundaki temsil ettikleri felsefi yaklaşımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelendiğinde, bu özelliklerin bir kısmının mutlak (matematik) konumun, bir kısmının ise göreceli (özel) konumun sonucu olduğu görülür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumunun bir sonucudur?