Tüm alıştırma soruları

Rüzgarın hızı, esiş yönündeki basınç farkı ile doğru, bu farkın oluştuğu mesafe ile ters orantılıdır (basınç gradyanı). Diğer tüm koşulların (sürtünme, yer şekilleri vb.) eşit olduğu kabul edildiğinde, aşağıdaki tabloda üç farklı merkez arasında esen rüzgarların basınç farkları ve merkezler arası mesafeleri verilmiştir:

Buna göre, bu rüzgarların hızlarını en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Bir siyasal gücün ya da iktidarın varlığını sürdürebilmesi yalnızca kaba kuvvete veya yasalara dayanmasıyla mümkün değildir. İktidarın kararlarının toplum vicdanında kabul görmesi, yönetilenlerin bu güce gönüllü olarak itaat etmesi ve yönetimi haklı bulması gerekir. Eğer bir yönetim halkın rızasını kazanamamışsa, aldığı kararlar yasal olsa bile toplumsal tabanda kalıcı bir karşılık bulamaz.

Bu parçada vurgulanan durum, siyaset felsefesinin aşağıdaki kavramlarından hangisiyle açıklanabilir?

İslam epistemolojisinde bilginin güvenilir kaynakları kabul edilen aşağıdaki kavramları, açıklamalarıyla doğru biçimde eşleştiriniz.

Bir felsefe öğretmeni, felsefi düşüncenin ayırt edici özelliklerini örneklendirmek amacıyla tahtaya bazı durumlar yazmıştır. Aşağıdaki sol sütunda yer alan bu durumları, sağ sütundaki felsefi düş��nce özellikleriyle mantıksal açıdan doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Varlık felsefesindeki nihilizm ve realizm tartışmaları açısından, 'Nihilizm varlığı yadsırken bu yadsımayı yalnızca metafiziksel alanla sınırlandırır ve fiziksel nesnelerin nesnel varlığını realizm ile ortak bir temelde kabul eder.' önermesi doğruluk değeri bakımından doğru bir yargı mıdır?

Atmosfer basıncı; sıcaklık, yükselti, yer çekimi ve yoğunluk gibi faktörlerin etkisiyle yery��zünde değişkenlik gösterir. Sıcaklık ile basınç arasında ters orantı bulunurken, yükselti ile basınç arasında da ters orantı mevcuttur. Bu iki faktörün çeliştiği durumlarda yükseltinin basınç üzerindeki belirleyici etkisi sıcaklığa göre çok daha güçlüdür.

Aşağıdaki tabloda beş farklı merkeze ait yükselti ve gerçek sıcaklık değerleri verilmiştir:

Buna göre, tabloda verilen merkezlerin hangisinde atmosfer basıncının en düşük olması beklenir?

Bir düşünür, adalet kavramını temellendirirken önce bireysel vicdandan yola çıkar. Ancak daha sonra toplumsal sözleşmeyi açıklarken vicdanı tamamen dışlayan, yalnızca yasaların otoritesine dayanan bir argüman geliştirir. Kendisine yöneltilen eleştiriler karşısında, "Benim sistemimde her kavram kendi bağlamında doğrudur, dolayısıyla bu iki yaklaşım arasında bir sorun yoktur." diyerek kendini savunur. Eleştirmenler ise düşünürün bu savunmasını kabul etmeyerek, felsefi bir sistemin kendi içinde çelişkisiz akıl yürütmelere dayanması gerektiğini, kurulan sistemin halkalarının birbirini dışlamaması gerektiğini belirtirler.

Buna göre eleştirmenler, sözü edilen düşünürün sisteminde felsefi düşüncenin aşağıdaki özelliklerinden hangisinin eksik olduğunu savunmaktadır?

İslam epistemolojisinde bilginin sıhhati ve güvenilirliği açısından kabul gören temel bilgi kaynakları ile bu kaynakların tanımlayıcı özellikleri bulunmaktadır.

Buna göre, sol sütundaki bilgi kaynakları ile sağ sütundaki açıklamaların doğru eşleştirmesi nasıldır?

Dünya'nın Güneş etrafındaki yıllık hareketi ve eksen eğikliğine bağlı olarak aydınlanma çemberinin sınırları yıl içinde sürekli yer değiştirir. Bu yer değiştirme, gece ve gündüz sürelerinin de değişmesine neden olur.

Aşağıda verilen aydınlanma çemberi konumları ile bu konumlarda gerçekleşen durumları doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen empirist (deneyci) felsefeye ait kavramlar ile bu kavramların doğru açıklamalarını e��leştiriniz.

Bilim, evrenin ya da olguların bir parçasını kendine konu edinerek deneysel yöntemlerle bu sınırlı alandaki yasaları ortaya koymaya çalışır. Bir biyolog canlı yapıyı, bir astronom gök cisimlerini incelerken araştırdıkları konuyu hazır bir veri olarak kabul ederler; varlığın var olup olmadığını sorgulamazlar. Felsefe ise yöneldiği nesneyi parçalamadan, onu genel ve bütünsel bir biçimde kavramaya çalışır. Varlığı bir bütün olarak ele alırken onun gerisinde yatan ilk ilkeleri ve varlığın kendisinin imkânını sorgular.

Bu parçaya göre felsefe ve bilimin varlığı ele alış tarzı arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Bir heykeltıraş mermer bloğa şekil verirken aslında mermerin içinde zaten var olan bir formu aç��ğa çıkarmaktadır; mermere dışarıdan yeni bir töz eklemez. Benzer şekilde, insan zihni de dış dünyadan gelen duyusal izlenimlerle tamamen yeni baştan inşa edilen boş bir kap değildir. Duyular, zihinde uyuyan apriori ilkeleri, mantıksal kategorileri ve doğuştan getirdiğimiz ideleri harekete geçiren, onları uyandıran birer uyarandır sadece. Öğrenme denilen süreç, zihnin dışarıdan bilgi ithal etmesi değil, akıl yürütme yoluyla kendi içinde zaten mevcut olan potansiyel doğruları hatırlaması ve bilinç düzeyine çıkarmasıdır.

Bu parçada dile getirilen bilgi görüşünden hareketle, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

İslam epistemolojisinde bilgi kaynakları; selim akıl, sadık haber ve salim duyular olmak üzere üç ana grupta ele alınır. Bu kaynaklar insanı doğru bilgiye ulaştırmada bağımsız ve kopuk mekanizmalar değil, birbirini tamamlayan ve sınırlayan bir yapıya sahiptir. Örneğin, duyu organlarının algıladığı bir ilüzyon akıl tarafından düzeltilirken; aklın tek başına nüfuz edemediği metafizik ve gayb alemiyle ilgili konular ise vahiy (sadık haber) yoluyla aydınlatılır.

Buna göre bilgi kaynaklarının birbiriyle olan ilişkisi dikkate alındığında;

I. Salim duyularla elde edilen veriler, selim aklın süzgecinden geçirilerek doğru ve rasyonel bilgiye dönüştürülür.
II. Selim akıl, sadık haberin bildirdiği gaybî gerçekleri ve ahiret hallerini duyusal düzeyde deneyimleyip doğrulamadıkça kesin bilgi olarak kabul etmez.
III. Sadık haber, duyu organlarının algı sınırlarını aşan ve aklın tek başına ulaşamayacağı alanlarda insana rehberlik ederek bilgi alanını genişletir.

yargılarından hangileri do��rudur?

Buna göre,
I. $a + b + c$
II. $a \cdot b + c$
III. $a \cdot c + b$

ifadelerinden hangileri her zaman çift sayıdır?

Aşağıda verilen İslam'daki bilgi kaynakları ile bu kaynakların tanımlayıcı açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Felsefe tarihinde evrensel bir ahlak yasasının varlığını reddeden filozoflar, bu reddedişlerini farklı insan doğası ve özgürlük anlayışlarına dayandırmışlardır. Aşağıda sol sütunda yer alan ahlaki yaklaşımları, sağ sütundaki kendilerine özgü ahlak yasasını reddetme gerekçeleriyle eşleştiriniz.

İslam epistemolojisinde bilginin doğru kabul edilen üç kaynağı vardır. Aşağıdaki tabloda yer alan bilgi kaynağı başlıkları ile bu kaynakların İslam düşüncesindeki işlevlerini, sınırlarını ve birbirleriyle olan ilişkilerini açıklayan ifadeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam dinine göre insan, çevresini algılayabilmek ve doğru bilgiye ulaşabilmek için çeşitli yeteneklerle donatılmıştır. Herhangi bir yapısal bozukluğu olmayan göz, kulak, burun, dil ve deri aracılığıyla elde edilen veriler, İslam dininde güvenilir bilgi kaynakları arasında kabul edilir.

Buna göre, beş duyunun sağlıklı bir şekilde işlevini yerine getirmesiyle elde edilen bu bilgi kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Birey, kendi eylemlerinin yegane belirleyicisi olmalıdır. Dışarıdan dayatılan her kural, yasa veya otorite, insanın özgür iradesini ve doğal ahlaki gelişimini engeller. Devletin, hukukun ve dinin ahlak adı altında sunduğu kurallar, aslında insanı denetim altında tutma mekanizmalarıdır. Bu nedenle, tüm insanlar için geçerli, onları tek bir kalıba sokmaya çalışan evrensel bir ahlak yasasından söz edilemez; ahlak ancak bireyin hiçbir otoriteye boyun eğmediği tam bir özgürlük ortamında var olabilir.

Bu parçada dile getirilen görüşler, ahlak felsefesinde evrensel ahlak yasasını reddeden aşağıdaki yaklaşımlardan hangisiyle ilişkilendirilebilir?

İlk Çağ filozofu Demokritos'a göre varlığın ilk ögesi (arkhe), bölünemez fiziksel parçacıklar olan atomlardır. Ruh da dahil olmak üzere evrendeki her şey, bu maddi parçacıkların mekanik hareketleri ve birleşmeleri sonucunda meydana gelir. Dolayısıyla somut ve fiziksel dünyanın ötesinde tinsel bir gerçeklikten söz edilemez.

Bu parçadan hareketle, materyalist ontolojinin temel iddiası aşağıdakilerden hangidir?