Tüm alıştırma soruları

Ahmet, sınıf arkadaşı Mehmet'in haberi olmadan onun günlüğünü okumuş ve özel hayatına dair gizli bilgileri öğrenmeye çalışmıştır. Buna göre Ahmet'in bu davranışı, İslam dininde yasaklanan aşağıdaki kötü davranışlardan hangisinin kapsamına girmektedir?

Ahlak ve değer alan��na ait bazı temel kavramlar ile bu kavramların mahiyetlerini yansıtan tanımlar aşağıda verilmiştir. Bu kavramları, kendilerine uygun olan en doğru tanımlarla eşleştiriniz.

Alevîlik-Bektaşîlik düşünce ve ibadet hayatıyla ilgili;

I. Cemevlerinde cemin yapıldığı alana 'meydan' adı verilir. Bu meydanda canların birbirini görecek şekilde dairesel bir düzende oturması 'cemal cemale' olarak adlandırılır ve Hakk'ın huzurunda tüm katılımcıların eşitliğini simgeler.
II. Hakka yürüyen (ölen) bir kişinin ardından, onun borçlarının ödenmesi ve geride bıraktığı insanlarla helalleşmesi amacıyla gerçekleştirilen arınma ve sorgulama erkanına 'Görgü Cemi' denir.
III. Cem erkanındaki 'On İki Hizmet' kapsamında yer alan çerağcılık (delilcilik) görevi, Kur'an-ı Kerim'de ifade edilen ilahi nuru ve hakikatin ışığını temsil eden çerağın uyandırılması hizmetidir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde, Karesioğulları Beyliği'nin iç karışıklıklarından yararlanılarak bu beyliğin toprakları Osmanlı sınırlarına katılmıştır. Sonraki süreçte ise Germiyanoğulları'ndan çeyiz yoluyla, Hamitoğulları'ndan ise para karşılığında satın alma yöntemiyle toprak elde edilmiştir.

Bu bilgilere dayanarak Osmanlı Devleti'nin Anadolu'daki faaliyetleri hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Sıcakl��kları ve mutlak nem miktarları farklı olan üç hava kütlesine ait bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Tablodaki verilere göre, bu hava kütleleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur?

İslam'da aklın korunması gayesi, yalnızca alkol ve uyuşturucu gibi zihni uyuşturan zararlı maddelerin yasaklanmasını kapsar; batıl inançlara inanmak veya körü körüne taklitçilik (taassup) yapmak bu ilkenin ihlali kapsamında değerlendirilmez.

Aşağıda İslam ahlakında yerilen bazı kötü davranışlar ve bunların tanımları karışık olarak verilmiştir. Bu kavramları doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Türkiye'de kır yerleşmelerinin bir kısmını köy idari sınırları içerisinde yer alan, köye bağlı köy altı yerleşmeleri oluşturur. Bu yerleşmelerin kurulmasında yer şekilleri, iklim şartları, su kaynaklarına yakınlık ve yapılan ekonomik faaliyetlerin türü etkili olmuştur.

Buna göre, aşağıda verilen köy altı yerleşme tipleri ile bu yerleşmelerin yaygın olarak görüldüğü coğrafi özellik ve alanları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

$\mathbb{Q}$ rasyonel sayılar kümesini, $\mathbb{Q}'$ irrasyonel sayılar kümesini ve $\mathbb{R}$ gerçel sayılar kümesini göstermektedir.

Boş kümeden farklı bir $A \subset \mathbb{R}$ kümesi için;
* Birbirinden farklı her $x, y \in A$ için $x + y \in \mathbb{Q}$ ise $A$ kümesine toplamsal rasyonel küme,
* Birbirinden farklı her $x, y \in A$ için $x \cdot y \in \mathbb{Q}'$ ise $A$ kümesine çarpımsal irrasyonel küme

tanımlamaları yapılıyor.

Buna göre;
I. İki elemanlı bir toplamsal rasyonel kümenin tüm elemanları irrasyonel sayı olabilir.
II. Üç elemanlı bir çarpımsal irrasyonel küme bulunabilir.
III. Hem toplamsal rasyonel hem de çarpımsal irrasyonel olan iki elemanlı bir kümenin elemanlarının kareleri toplamı rasyoneldir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

İslam'da inanç ve ibadetlerin ötesinde, ahlaki bir olgunluğu ifade eden temel kavramlar bulunmaktadır. Hz. Peygamber’e yöneltilen 'İhsan nedir?' sorusuna verilen cevap, bu kavramın ibadet ve günlük hayattaki boyutunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İslam ahlakındaki 'ihsan' kavramını doğrudan ifade eder?

Ahlak, bireyin yapıp etmelerini iyi ya da kötü olarak nitelendirmesine kaynaklık eden manevi değerler, kurallar ve inançlar b��tünüdür. Değer ise bireyin ve toplumun inandığı, benimsediği ve uyguladığı her türlü düşünce, davranış ve kuralı ifade eder. Değerlerin oluşumunda dinin, örfün, adetin ve aklın önemli rolleri vardır. Ancak bir kuralın ya da toplumsal beklentinin gerçek anlamda ahlaki bir değer haline gelebilmesi, bireyin bunu sadece toplumsal baskı veya ceza korkusuyla değil, kendi hür iradesiyle seçmesi ve samimiyetle içselleştirmesi ile mümkündür.

Bu parçadan hareketle ahlak ve değer kavramlarının mahiyeti ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

İslam’da ibadetin özü, kulun Yaratıcı karşısındaki konumunu idrak ederek O’na boyun eğmesi ve sevgisini sunmasıdır. İbadetler, kul ile Allah arasındaki bağı güçlendirirken aynı zamanda insanı kötülüklerden uzaklaştırıp ahlaki erdemlere yönlendirir. Ancak ibadetin bireysel ve toplumsal faydaları, onun ikincil veya dolaylı sonuçlarıdır; ibadetin asıl yapılış amacı sadece Allah’ın rızasını kazanmaktır. Eğer bir ibadet, dünyevi çıkarlar veya toplumsal saygınlık kazanmak amacıyla yapılırsa, bu eylem ibadetin özündeki ihlası zedeler ve onu sadece şekilsel bir uygulamaya dönüştürür.

Bu parçada vurgulanan düşünceden hareketle ibadetle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Aşağıda verilen sayılardan hangisi irrasyonel sayılar kümesinin bir elemanıdır?

Bir bilgisayar yazılımcısı, fiziksel dünyadaki kütle ��ekim yasasını simüle eden bir bilgisayar oyunu tasarlamaktadır. Bu süreçte, kütle çekiminin doğada nesnel olarak bulunması ve insan zihninden bağımsız bir şekilde işlev görmesi birinci durumu; yazılımcının kodlama yaparken kullandığı 'Dünya'da kütle çekim ivmesi yaklaşık $9.8\text{ m/s}^2$ düzeyindedir.' önermesinin dış dünyadaki bu durumla uyuşması ise ikinci durumu oluşturur.

Buna göre, parçada belirtilen birinci ve ikinci durum sırasıyla bilgi felsefesinin aşağıdaki hangi temel kavramlarına karşılık gelmektedir?

Aşağıda verilen güncel ahlaki sorun senaryoları ile bu sorunların doğrudan ilişkili olduğu uygulamalı etik alt alanlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam ahlak felsefesinde erdemler, insan ruhunda bulunan akıl, öfke (gadap) ve arzu (şehvet) kuvvelerinin itidal (denge) üzere bulunmasıyla açıklanır. Bir şehrin yöneticisi olan Ahmet Bey, iki grup arasında çıkan şiddetli bir toprak anlaşmazlığını çözmekle görevlendirilir. Görüşmeler sırasında taraflardan biri Ahmet Bey’e a��ır ithamlarda bulunup onu provoke etmeye çalışır. Ahmet Bey ise bu kışkırtmalar karşısında öfkesine yenik düşmeyip sükunetini korur. Süreç içerisinde kendisine sunulan yüklü miktardaki rüşvet tekliflerini kesin bir dille reddeder ve nihayetinde hukuk çerçevesinde, hak sahibine hakkını teslim eden bir karar verir.

Bu olayda Ahmet Bey’in sergilediği tutumlar ile İslam ahlakındaki erdemlerin ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Aşağıda idealist felsefe geleneğinin önemli temsilcileri ile onların varlık anlayışlarını şekillendiren temel ontolojik kavram tanımları verilmiştir. Filozoflar ile bu tanımları doğru şekilde eşleştiriniz.

Kelam ilminde imanın mahiyeti ve sınırları tartışılırken tasdik ve ikrar kavramları merkezî bir yer tutar. Ehl-i Sünnet kelamcılarının çoğunluğuna göre iman, kalbin tasdikinden ibarettir. Dilin ikrarı ise kalpteki bu inancın dışa yansıtılması ve kişinin Müslüman toplumda bir birey olarak hukuki muamele görmesinin şartıdır. Nitekim dilsizlik gibi yapısal bir engeli bulunan ya da hayati tehlike arz eden bir baskı altında (ikrah) kalan kimsenin, kalben inanmasına rağmen dil ile ikrarda bulunamaması onun ahiretteki kurtuluşuna engel teşkil etmez.

Bu parçadan hareketle iman, tasdik ve ikrar ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Bir $K$ kümesi

şeklinde tanımlanıyor.

Buna göre,

I. $K$ kümesinin eleman sayısı sonsuzdur.
II. $K$ kümesinin elemanlarından 6 tanesi tam sayıdır.
III. $K$ kümesinin en küçük elemanı 1'dir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

İslam ahlakında ibadetlerin ve salih amellerin kabul edilmesinde niyetin ve kalbî yönelişin önemi büyüktür. Sol sütunda verilen kavramları, sağ sütundaki tanımlarıyla doğru şekilde nasıl eşleştirirsiniz?