Tüm alıştırma soruları

Din ve birey ilişkisi bağlamında önem taşıyan bazı temel kavramlar ile bu kavramların bireysel düzeydeki yansımalarını içeren açıklamalar aşağıda verilmiştir. Buna göre, sol sütunda yer alan kavramlar sağ sütundaki hangi açıklamalarla doğru şekilde eşleştirilmelidir?

Sınıfta İslam bilgi teorisi üzerine yapılan bir tartışmada Ahmet, geceleri gördüğü bazı rüyaların kendisi için yönlendirici olduğunu ve hayatındaki önemli kararları bu doğrultuda aldığını belirtmiştir. Arkadaşı Büşra ise bu durumun kişisel olarak değerli olabileceğini ancak bu tür deneyimlerin başkalarını bağlamayacağını, İslam dininde herkesi bağlayan kesin bilgilerin yalnızca vahiy ve ona dayanan sadık haberler ile selim akıl ve salim duyularla elde edilebileceğini savunmuştur.

Ahmet ve Büşra arasında geçen bu tartışmadan hareketle, İslam bilgi sisteminde yer alan rüya, ilham ve keşif gibi unsurların bilgi değeriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Huneyn Gazvesi'nde İslam ordusu, hevesli ve sayıca üstün olmasına rağmen düşmanın pususu karşısında sarsılmış ve bir grup asker geri çekilmeye başlamıştı. Ordunun dağılma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı bu kritik anda Hz. Muhammed, bineğini düşman saflarına doğru sürerek "Ben yalan söylemeyen peygamberim! Ben Abdülmuttalib'in torunuyum!" diye seslenmiş ve sarsılmaz bir duruş sergilemiştir. Onun bu vakur tavrı ve geri adım atmayan duruşu, paniğe kapılan sahabilerin tekrar toparlanmasını ve savaşın seyrinin değişmesini sağlamıştır.

Bu parçada aktarılan olaydan hareketle Hz. Muhammed'in cesaret ve kararlılığı hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen süreçte uygulanan nüfus politikalarına ait aşağıdaki gelişmeleri, geçmişten günümüze doğru kronolojik olarak sıralayınız.

İnsanın iç dünyasında hissettiği bir yüce varlığa inanma ve sığınma eğilimi (fıtrat), tarih boyunca her toplumda dinî inanışların karşılık bulmasını kolaylaştırmıştır. Ancak İslam düşüncesine göre fıtrat, dinî duygunun insandaki alıcısı ve zemini konumundayken, dinin asıl kaynağı insanı yaratan ve ona rehberlik eden Allah'ın peygamberler aracılığıyla gönderdiği vahiydir. Din, bu ilahi kaynaklı yapısıyla bir yandan bireyin anlam arayışına cevap verip onu ahlaki olarak yetkinleştirirken diğer yandan adaleti ve dayanışmayı emrederek toplumsal düzenin manevi temelini oluşturur.

Bu parçadan hareketle dinin tanımı, kaynağı ve insan hayatındaki yeri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İslam dininin ibadet mekanlarına yönelik belirlediği temel kurallar; yönün Kâbe’ye (kıbleye) dönülmesi, mekanın temiz olması ve cemaatle namaz kılınabilmesine elverişli bulunması gibi evrensel ilkelerle sınırlıdır. Buna karşın, Endülüs’teki Kurtuba Camii’nin çift kemerli sütun yapısı, Batı Afrika’daki çamurdan inşa edilmiş Büyük Djenne Camii’nin kendine has formu ve Osmanlı coğrafyasındaki merkezi kubbeli, kurşun kaplı cami mimarisi, İslam dünyasının farklı coğrafyalarında ortaya çıkmış özgün kültürel ve sanatsal yorumlardır.

Bu parçadan hareketle din, kültür ve sanat ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

İslam ahlakında bireysel ve toplumsal hayatı şekillendiren olumlu tutum ve erdemler, yalnızca teorik birer kavram olmayıp günlük hayattaki karar ve davranışlarda somut karşılıklar bulur.

Aşağıda sol sütunda İslam ahlakındaki bazı olumlu tutum ve erdemler, sağ sütunda ise bu erdemlerin günlük hayatta gözlemlenebileceği örnek durumlar verilmiştir.

Bu erdemleri, ilgili oldukları örnek durumlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Ahlaki değerler, bireyin iç dünyasındaki vicdani duyarlılık ile dış dünyadaki toplumsal normlar arasında bir köprü vazifesi görür. Bir değerin ahlaki bir nitelik kazanması, onun sadece toplum tarafından benimsenmesine değil, aynı zamanda bireyin iradesiyle seçtiği ahlaki eylemlere kaynaklık etmesine bağlıdır. İslam düşüncesinde de değerlerin mahiyeti, onların inançla temellenerek hayata geçirilen salih amellere dönüşmesiyle anlam kazanır. Değerler durağan birer bilgi yığını değil, insan davranışlarına yön veren ve onları ahlaki açıdan anlamlandıran dinamik ilkelerdir.

Buna göre, ahlak ve değer kavramlarının mahiyeti ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Aşağıda verilen nem kavramlarını, bu kavramların genel özellikleri ve coğrafi dağılışları üzerindeki etkilerini gösteren açıklamalarla eşleştiriniz.

İslam ahlakında bazı tutum ve davranışlar yerilmiş, toplumsal huzuru bozduğu gerekçesiyle yasaklanmıştır. Aşağıda bu davranışlara dair günlük hayattan örnek senaryolar ve ahlaki kavramlar verilmiştir. Bu senaryoları ilgili oldukları kötü davranışlarla eşleştiriniz.

Hegel'e göre evrensel akıl (Geist), kendi içine kapalı durağan bir yapı olmayıp, kendini gerçekleştirmek amacıyla sürekli bir hareket ve açılım içindedir. Doğa ve insanlık tarihi, bu mutlak ruhun kendisini dışsallaştırdığı ve kendi bilincine ulaştığı diyalektik bir sürecin ürünüdür. Bu bakış açısına göre dışsal nesneler dünyası, kendi başına var olan bağımsız bir töz değildir; aksine tinin kendini gerçekleştirme sürecinde büründüğü geçici somut biçimlerdir.

Buna göre, Hegel'in varlık yaklaşımı hakkında aşağıdakilerden hangisi ileri sürülebilir?

"Şüphesiz biz ona (doğru) yolu gösterdik. İster şükredici olsun ister nankör." (İnsân Suresi, 3. ayet)

Yukarıda verilen ayet-i kerime ve İslam düşüncesindeki hidayet-dalalet dengesi göz önünde bulundurulduğunda, sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Din; kaynağı, tanımı ve insan hayatındaki işlevleri bakımından çok boyutlu bir yapıdır. Aşağıda verilen dinin boyutları ile bu boyutların açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Dinin tanımı, kaynağı ve insan hayatındaki yerine dair aşağıda verilen kavramsal boyutları, bu boyutları en doğru şekilde açıklayan ifadelerle eşleştiriniz.

$a$, $b$ ve $c$ gerçel sayıları için

koşulları sağlanmaktadır.

Buna göre,

I. $a^2 \cdot c = 0$
II. $-b^2 > (-b)^2$
III. $\frac{-a^3}{b^2 - c} > 0$

ifadelerinden hangileri her zaman doğrudur?

Bir torbada üzerinde birer sayı yazılı olan 5 kart bulunmaktadır. Kartların üzerinde sırasıyla şu sayılar yazmaktadır:

* $-6$
* $\sqrt{16}$
* $0$
* $3,5$
* $-\frac{15}{3}$

Bu kartlardan üzerinde bir tam sayı yazılı olanlar seçilerek bir kutuya atılacaktır.

Buna göre, kutuya kaç tane kart atılır?

İslam epistemolojisinde (bilgi teorisi) bilgi kaynakları, taşıdıkları bağlayıcılık ve objektiflik derecelerine göre sınıflandırılır. Aşağıda sol sütunda verilen bilgi kaynaklarını, sağ sütunda yer alan ve bunların bilgi değerlerini açıklayan doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

İslam dininde 'zarurât-ı hamse' (beş temel zorunluluk) olarak adlandırılan ve korunması esas alınan değerlerin başında canın korunması gelir. Canın korunması; bireyin yaşama hakkının güvence altına alınmasını, beden ve ruh sağlığın��n korunmasını, hayatı tehlikeye atacak risklerin önlenmesini kapsar.

Buna göre;
I. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin yasal olarak zorunlu tutulması,
II. Hastalık durumunda tıbbi tedavi yöntemlerine başvurulması,
III. Haksız kazanç ve sömürüyü önlemek amacıyla faizin yasaklanması

uygulamalarından hangileri doğrudan 'canın korunması' gayesi ile ilişkilendirilebilir?

Bir matematik öğretmeni, gerçel sayılar kümesinin bazı alt kümelerini ve bu kümeler arasındaki ilişkiyi gösteren bir şema hazırlamıştır. Bu şemada; Doğal Sayılar ($\mathbb{N}$), Tam Sayılar ($\mathbb{Z}$), Rasyonel Sayılar ($\mathbb{Q}$) ve İrrasyonel Sayılar ($\mathbb{Q}'$) kümeleri yer almaktadır.

Öğretmen, şemadaki bölgeleri şu şekilde sınıflandırmış ve bazı sayıları bu bölgelere yazmıştır:
* **1. Bölge ($\mathbb{N}$):** Doğal sayılar kümesi. (Yazılan sayılar: $5$, $0$, $-3$)
* **2. Bölge ($\mathbb{Z} \setminus \mathbb{N}$):** Tam sayılar kümesinde olup doğal sayı olmayan elemanlar. (Yazılan sayılar: $-\sqrt{16}$, $\sqrt{9}$)
* **3. Bölge ($\mathbb{Q} \setminus \mathbb{Z}$):** Rasyonel sayılar kümesinde olup tam sayı olmayan elemanlar. (Yazılan sayılar: $\frac{12}{2}$, $3.6$, $\sqrt{2}$)
* **4. Bölge ($\mathbb{Q}'$):** İrrasyonel sayılar kümesi. (Yazılan sayılar: $\pi$, $\frac{22}{7}$)

Buna göre, öğretmenin hazırladığı şemada yanlış bölgeye yazılan sayıların sayısı kaçtır?

$a$, $b$ ve $c$ birer tam sayı olmak üzere,

ifadesinin bir tek sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıdır?