Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 261Soru

Bir şef, hazırlayacağı tatlı için başlangıçta kütlece %12\%12'lik 250 g250\text{ g} şekerli su çözeltisi hazırlamıştır. Şerbetin kıvamını artırmak amacıyla çözeltiden sıcaklık değiştirilmeden 60 g60\text{ g} su buharlaştırılmış ve ardından kaba 10 g10\text{ g} şeker katısı eklenerek tamamen çözünmesi sağlanmıştır.

Buna göre, son durumda elde edilen şerbetin kütlece yüzde derişimi kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

Son durumda elde edilen şerbetin kütlece yüzde derişimi %20'dir.
Son şerbet karışımının kütlece yüzde derişimi hesaplanırken, çözünen şeker kütlesi (40 g) toplam çözelti kütlesine (200 g) bölünür. Bu oranlama sonucunda kütlece yüzde derişim %20 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç çözeltisindeki şeker ve su kütlelerini hesaplamak.
Çözünen şeker kütlesi 30 g30\text{ g}, su kütlesi ise 220 g220\text{ g} olarak bulunur.
Kütlece %12\%12'lik 250 g250\text{ g} şekerli su çözeltisinde çözünmüş şeker kütlesi 250×012=30 g250 \times 0{}12 = 30\text{ g}'dır. Çözücü (su) kütlesi ise toplam kütleden şeker kütlesi çıkarılarak 25030=220 g250 - 30 = 220\text{ g} bulunur.
2
Su buharlaştırma işleminden sonra kalan su kütlesini bulmak.
Kalan su kütlesi 160 g160\text{ g}'dır.
Sıcaklık değiştirilmeden 60 g60\text{ g} su buharlaştırıldığı için çözücü kütlesi 22060=160 g220 - 60 = 160\text{ g} değerine düşer. Buharlaşan su çözünen şeker miktarını etkilemez.
3
Şeker eklendikten sonraki son şeker ve toplam çözelti kütlelerini hesaplamak.
Son şeker kütlesi 40 g40\text{ g}, toplam çözelti kütlesi ise 200 g200\text{ g}'dır.
Çözeltiye 10 g10\text{ g} şeker eklendiğinde şeker kütlesi 30+10=40 g30 + 10 = 40\text{ g} olur. Son durumdaki toplam çözelti kütlesi ise kalan su ve şeker kütlelerinin toplamından 160 g+40 g=200 g160\text{ g} + 40\text{ g} = 200\text{ g} (veya başlangıç kütlesi üzerinden 25060+10=200 g250 - 60 + 10 = 200\text{ g}) olarak bulunur.
4
Son çözeltinin kütlece yüzde derişimini hesaplamak.
Kütlece yüzde derişim %20\%20 olarak bulunur.
Kütlece yüzde derişim formülü Ku¨tlece % Deris¸im=mc¸o¨zu¨nenmc¸o¨zelti×100\text{Kütlece \% Derişim} = \frac{m_{\text{çözünen}}}{m_{\text{çözelti}}} \times 100 şeklindedir. Değerler yerine yazıldığında 40200×100=%20\frac{40}{200} \times 100 = \%20 elde edilir.

Anahtar Kavram

Kütlece yüzde derişim hesaplamalarında çözünen eklenmesi veya su buharlaştırılması işlemlerinin çözünen ve toplam çözelti kütlelerine etkisinin doğru analiz edilmesi.
Soru 262Soru

İslam dinine göre insan, doğuştan bir yaratıcıya inanma ve O'na yönelme eğilimiyle dünyaya gelir. Bu doğuştan gelen inanma eğilimi İslam düşüncesinde 'fıtrat' kavramıyla ifade edilir. Din de bu fıtri ihtiyacı karşılayarak insan hayatına yön verir ve onu anlamlandırır.

Buna göre, inanma duygusunun kaynağ�� ve dinin insan hayatındaki yeriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnanma duygusu insanda doğuştan var olan fıtri bir ihtiyaçtır ve din bu ihtiyacı anlamlandırır.

Cevap

İnanma duygusunun insanda doğuştan var olan fıtri bir ihtiyaç olduğunu ve dinin bu ihtiyacı anlamlandırdığını belirten seçenek doğrudur.
İnanma duygusunun insanda doğuştan var olan fıtri bir ihtiyaç olduğunu belirten ve dinin bu ihtiyacı anlamlandırdığını ifade eden yargı doğrudur. Çünkü paragrafta insanın doğuştan inanma eğilimiyle (fıtrat) doğduğu ve dinin bu fıtri ihtiyacı karşılayarak hayata anlam kattığı açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki temel kavramları tespit etme
Metinde 'doğuştan gelen inanma eğilimi' ifadesinin 'fıtrat' ile ve 'dinin bu fıtri ihtiyacı karşılayarak insan hayatını anlamlandırması' ifadesinin dinin rolü ile ilişkilendirildiği görülmüştür.
Soruda verilen öncülü doğru yorumlamak için anahtar kavramları belirlemek gerekir.
2
Seçenekleri analiz etme ve doğru yargıya ulaşma
İnsanın doğuştan inanma ihtiyacı taşıdığı ve dinin bu ihtiyacı karşılayıp hayatı anlamlandırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Metindeki 'doğuştan inanma eğilimi' ile 'fıtrat' ve 'anlamlandırma' vurgularını birleştiren yargıyı bulmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Fıtrat ve Dinin İnsan Hayatındaki Yeri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 263Soru

Çekirdek yükleri ve elektron sayıları eşit olan iki farklı tek atomlu taneciğin fiziksel özellikleri aynıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Çekirdek yükleri ve elektron sayıları eşit olan iki farklı tek atomlu tanecik birbirinin izotopudur. İzotop taneciklerin kütleleri farklı olduğundan fiziksel özellikleri de farklıdır. Bu nedenle ifade yanlıştır.
Verilen ifade yanlıştır çünkü proton ve elektron sayıları aynı olan iki farklı tanecik izotoptur ve izotopların nötron sayıları farklı olduğundan fiziksel özellikleri aynı olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Taneciklerin proton ve elektron sayıları arasındaki ilişkiyi belirleme.
Taneciklerin çekirdek yükleri (proton sayıları) ve elektron sayıları eşittir.
Kimyasal ve fiziksel özellikleri belirleyen temel bileşenlerin eşitliğini kontrol etmek gerekir.
2
Taneciklerin 'farklı' olması ko��ulunu analiz etme.
Aynı elemente ait (proton sayıları aynı) ve elektron sayıları eşit olan iki taneciğin farklı olması, nötron sayılarının farklı olmasını gerektirir. Bu tanecikler birbirinin izotopudur.
Taneciklerin kimliğini belirleyen proton sayısı aynı iken farklı tanecik olmaları ancak nötron sayısının farklılığı ile açıklanabilir.
3
İzotop taneciklerin fiziksel özelliklerini karşılaştırma.
İzotop taneciklerin nötron sayıları (kütleleri) farklı olduğu için fiziksel özellikleri farklıdır.
Fiziksel özellikler taneciğin kütlesine (nötron sayısına) bağlı olarak değişir.

Anahtar Kavram

İzotop taneciklerin kimyasal özellikleri aynı, fiziksel özellikleri farklıdır.
Soru 264Soru

Kültürel mirasımızın korunması amacıyla yürütülen projede, (I) Doğu Anadolu’nun tarihi zenginlikleri mercek altına alındı. Araştırma ekibi, (II) Van Gölü’nün kuzeyindeki antik yerleşimleri incelerken (III) Urartu Dönemi’ne ait yeni yazıtlar keşfetti. Elde edilen bulgular, önümüzdeki ay (IV) Kültür ve Turizm Bakanlığının yayımlayacağı bir raporla duyurulacak. Bu heyecan verici gelişme, bölgedeki (V) Uzungöl Beldesi’nin turizm potansiyelini de artıracaktır.

Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

V numaralı sözün yazımı yanlıştır. Doğru yazımı 'Uzungöl beldesinin' şeklinde olmalıdır.
Parçadaki V numaralı 'Uzungöl Beldesi’nin' ifadesinde 'belde' sözcüğü özel ada dahil olmayıp tamlama kurduğu için küçük harfle başlamalı ve kesme işaretiyle ayrılmamalıdır. Doğru yazımı 'Uzungöl beldesinin' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış yer adlarını ve özel isimleri TDK yazım kuralları açısından inceleyin.
I numaralı sözde yön adının büyük yazılması ve eklerin kesme ile ayrılması doğrudur. II numaralı sözde göl adının büyük yazılması ve eklerin ayrılması doğrudur. III numaralı sözde dönem adının büyük yazılması ve eklerin ayrılması doğrudur. IV numaralı sözde kurum adına gelen ekin kesme işaretiyle ayrılmaması doğrudur.
Bu adların TDK kılavuzundaki ilgili kurallara uygunluğu doğrulanır.
2
V numaralı sözü 'belde, il, ilçe, köy' sözcüklerinin yazım kuralı açısından değerlendirin.
TDK kurallarına göre özel ada dahil olmayan belde sözcüğü küçük harfle başlamalı ve kesme işareti kullanılmadan 'Uzungöl beldesinin' şeklinde yazılmalıdır.
Belde, il, ilçe gibi sözler özel ada dahil olmayıp tamlama kurduğu için küçük harfle yazılmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Özel ada dahil olmayan il, ilçe, belde, köy gibi sözcüklerin küçük harfle yazılması kuralı ve kurum/kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.
Soru 265Soru

Bir biyoloji öğretmeni, filogenetik sınıflandırma ve ikili adlandırma konusunu anlatırken tahtaya aşağıdaki tabloyu çizmiştir:

Tür NoBilimsel Adı
I*Canis lupus*
II*Felis domesticus*
III*Canis latrans*
IV*Prunus domestica*
V*Felis silvestris*

Buna göre, tablodaki canlılar ve ikili adlandırma kuralları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III numaralı canlılar aynı cinse ait olduklarından, sınıflandırma basamaklarında cinsten sonra gelen tüm üst birimlerde (aile, takım, sınıf vb.) birlikte yer alırlar.

Cevap

I ve III numaralı canlılar aynı cinse ait olduklarından, sınıflandırma basamaklarında cinsten sonra gelen tüm üst birimlerde (aile, takım, sınıf vb.) birlikte yer alırlar.
İkili adlandırma sisteminde canlıların ilk ismi cins (genus) adıdır. Tabloda I (*Canis lupus*) ve III (*Canis latrans*) numaralı canlıların ilk isimleri aynıdır, yani her ikisi de *Canis* cinsine aittir. Sınıflandırma hiyerarşisinde alt basamakları aynı olan canlıların üst basamakları da kesinlikle aynı olmak zorundadır. Bu nedenle, aynı cinste yer alan bu iki canlının aile (familya), takım, sınıf, şube ve alem basamakları ortaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Canlıların bilimsel adlarındaki ilk kelimelerin analiz edilmesi
I ve III numaralı canlıların ilk kelimeleri 'Canis' olup, aynı cinsin üyeleri oldukları belirlenir.
İkili adlandırmada ilk kelime cins adını belirtir ve canlıların yakın akrabalığını gösterir.
2
Aynı cinse ait canlıların üst sınıflandırma basamaklarındaki durumunun incelenmesi
Canis cinsine ait olan I ve III numaralı canlılar, hiyerarşik olarak cinsten daha geniş olan aile, takım, sınıf, şube ve alem basamaklarında da birlikte bulunurlar.
Sınıflandırma basamaklarında alt birimleri aynı olan canlıların üst birimleri de kesinlikle aynı olmak zorundadır.
3
Yanlış olan seçeneklerdeki yanılgıların elenmesi
Tanımlayıcı adların (epitetlerin) benzerliğinin akrabalık belirtmediği, cins adlarının aynı olmasının akrabalık gösterdiği ve verimli dölün sadece aynı tür içinde mümkün olduğu ortaya konarak doğru seçeneğe ulaşılır.
Öğrencilerin ikili adlandırmada en çok düştüğü hatalar elenerek doğru seçenek doğrulanır.

Anahtar Kavram

İkili adlandırmada cins adunun yakın akrabalığı belirtmesi ve taksonomik hiyerarşi kuralları
Soru 266Soru

Bir canlıda gamet oluşumu sırasında gerçekleşen mayoz bölünme evrelerine ait bazı olaylar aşağıda verilmiştir:

I. Homolog kromozomların yan yana gelerek fiziksel olarak birbirine temas etmesi (sinapsis)
II. İğ ipliklerinin kısalmasıyla homolog kromozomların birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi
III. Sitoplazma bölünmesinin ilk kez gerçekleşmesiyle iki yeni haploit (nn) hücrenin oluşması
IV. Sentromer proteinlerinin bölünmesiyle kardeş kromatitlerin zıt kutuplara hareket etmesi

Bu olayların ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Verilen olayların kronolojik sıralaması sırasıyla: homolog kromozomların sinapsis yapması, homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi, sitoplazma bölünmesinin ilk kez gerçekleşmesi ve kardeş kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi şeklinde olmalıdır.
Mayoz bölünmede hücre önce Mayoz I (Profaz I, Metafaz I, Anafaz I, Telofaz I ve Sitokinez I), ardından Mayoz II (Profaz II, Metafaz II, Anafaz II, Telofaz II ve Sitokinez II) evrelerini geçirir. Bu kapsamda, sinapsis Profaz I'de, homolog kromozom ayrılması Anafaz I'de, ilk sitoplazma bölünmesi Sitokinez I'de ve kardeş kromatit ayrılması Anafaz II evresinde gerçekleştiğinden doğru sıralama I - II - III - IV şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayların mayoz bölünmedeki özel evrelerini tespit etme
İlk olay Profaz I, ikinci olay Anafaz I, üçüncü olay Sitokinez I ve dördüncü olay Anafaz II evresine aittir.
Evrelerin doğru şekilde sıralanabilmesi için öncelikle her olayın gerçekleştiği mayoz basamağının belirlenmesi gerekir.
2
Mayoz I ve Mayoz II evrelerini kronolojik sıraya koyma
Sıralama Profaz I -> Anafaz I -> Sitokinez I (Mayoz I) ve ardından Anafaz II (Mayoz II) şeklinde gerçekleşir.
Mayoz bölünme birbirini takip eden Mayoz I ve Mayoz II olmak üzere iki aşamalıdır; Mayoz I'de gerçekleşen olaylar Mayoz II'dekilere göre her zaman önceliklidir.

Anahtar Kavram

Mayoz bölünme aşamaları ve evrelerindeki karakteristik hücresel değişimler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 267Soru

Tarihî yapıların restorasyonunda sıkça düşülen bir hata, onları ilk inşa edildikleri günkü pürüzsüz ve yepyeni hâllerine döndürme arzusudur. Oysa bir yapının gerçek değeri, yalnızca mimari projesinde ya da kullanılan malzemenin özgünlüğünde saklı değildir. Yapı, asırlar boyunca içinden geçen hayatların, iklimsel koşulların ve toplumsal dönüşümlerin izlerini üzerinde taşır. Yüzeydeki aşınmalar, renk değişimleri ve hatta küçük çatlaklar, binanın zamanla kurduğu sessiz bağın ve tanıklık ettiği yaşanmışlığın somut kanıtlarıdır. Restorasyon süreci, bu yaşanmışlık izlerini birer kusur olarak görüp tamamen yok ettiğinde, yapıyı tarihsel bağlamından kopararak onu geçmişin ruhsuz bir taklidine dönüştürür. Bu nedenle gerçek bir koruma faaliyeti, yapının yalnızca fiziksel dayanıklılığını artırmayı değil, aynı zamanda zamanın onun üzerinde bıraktığı ve ona kimlik kazandıran o estetik katmanı da korumayı amaçlamalıdır. Ancak bu şekilde geçmiş, şimdiki zamana tüm sahiciliğiyle aktarılabilir.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarihî bir yapıyı gerçek anlamda korumak, onu ilk günkü hâline döndürmekten ziyade zamanın ve yaşanmışlığın üzerinde bıraktığı izleri muhafaza etmekle mümkündür.

Cevap

Tarihî bir yapıyı gerçek anlamda korumak, onu ilk günkü hâline döndürmekten ziyade zamanın ve yaşanmışlığın üzerinde bıraktığı izleri muhafaza etmekle mümkündür.
Doğru cevap olan seçenek, paragrafta savunulan temel tezi doğrudan özetlemektedir. Yazar, tarihî bir yapıyı koruma faaliyetinin sadece fiziksel ömrü uzatmak ya da yapıyı ilk günkü pürüzsüzlüğüne kavuşturmak olmadığını; aksine zamanın, iklimin ve yaşanmışlığın yapı üzerinde bıraktığı izleri de estetik bir katman olarak muhafaza etmek olduğunu belirtmektedir. Bu durum son cümlelerde 'gerçek bir koruma faaliyeti... zamanın onun üzerinde bıraktığı... yaşanmışlığın izlerini de muhafaza etmelidir' ifadesiyle açıkça ortaya konmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin konusunu belirleme
Paragrafta tarihî yapıların restorasyon süreçleri ve bu süreçlerdeki koruma yaklaşımları ele alınmaktadır.
Ana düşünceye ulaşmak için öncelikle yazarın üzerinde durduğu konuyu belirlemek gerekir.
2
Yazarın ana iletisini saptama
Yazar, restorasyon sırasında yapıların yepyeni hâle getirilmesini eleştirmekte, yapıların üzerindeki yaşanmışlık izlerinin (aşınmalar, çatlaklar) yapının asıl kimliğini oluşturduğunu ve korunması gerektiğini savunmaktadır.
Yazarın okuyucuya ulaştırmak istediği asıl ileti, paragrafın ana düşüncesini oluşturur.
3
Seçenekleri analiz etme ve eleme
Seçenekler incelendiğinde, binaların ilk günkü durumuna getirilmesi yerine yaşanmışlık izlerinin muhafaza edilmesi gerektiğini belirten yargının ana düşünceyi yansıttığı tespit edilir.
Seçeneklerin metinde geçen yardımcı düşüncelerden ve metin dışı çıkarımlardan elenerek ana düşünceyle eşleştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünceyi Bulma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 268Soru

Kimyasal türler arası zayıf etkileşimler; Van der Waals etkileşimleri ve hidrojen bağları olmak üzere iki ana sınıfta incelenir.

Yoğun fazda bulunan bazı madde çiftleri ve bu maddelerin birbiriyle karışması durumunda aralarında oluşan en etkin etkileşim türleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Madde ÇiftiKarışımdaki En Etkin Etkileşim Türü
I. HCl(sıvı)H2S(sıvı)HCl(sıvı) - H_2S(sıvı)Dipol - dipol etkileşimi
II. NH3(sıvı)H2O(sıvı)NH_3(sıvı) - H_2O(sıvı)Hidrojen bağı
III. I2(katı)CCl4(sıvı)I_2(katı) - CCl_4(sıvı)London kuvvetleri
IV. NaCl(katı)H2O(sıvı)NaCl(katı) - H_2O(sıvı)İyon - dipol etkileşimi

Buna göre, tabloda verilen en etkin etkileşim türlerinden hangileri Van der Waals etkileşimleri sınıfında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, III ve IV

Cevap

I, III ve IV etkileşimleri Van der Waals etkileşimleri sınıfında yer alır.
Dipol-dipol, London ve iyon-dipol etkileşimleri Van der Waals etkileşimi sınıfında yer alırken; hidrojen bağı bu sınıfa dahil değildir. Bu nedenle I, III ve IV numaralı etkileşimlerin yer aldığı seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki her bir etkileşim türünün kimyasal sınıflandırılması yapılır.
I, III ve IV numaralı etkileşimler sırasıyla dipol-dipol, London ve iyon-dipol etkileşimleridir. II numaralı etkileşim ise hidrojen bağıdır.
Maddelerin yoğun fazdaki etkileşim türlerini doğru belirlemek, sınıflandırma yapmanın ilk adımıdır.
2
Van der Waals etkileşimlerinin kapsamı tanımlanır.
Dipol-dipol, iyon-dipol ve indüklenmiş dipol (iyon-indüklenmiş dipol, dipol-indüklenmiş dipol, London) etkileşimleri Van der Waals sınıfına girer.
Hangi etkileşimlerin bu gruba dahil olduğunu belirlemek için teorik çerçeve çizilir.
3
Hidrojen bağının zayıf etkileşimlerdeki yeri ayırt edilir.
Hidrojen bağı, Van der Waals kuvvetlerinden bağımsız, kendi başına bir zayıf etkileşim sınıfıdır.
Sınıflandırmada hidrojen bağının Van der Waals kuvvetleri dışında tutulduğunu doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Zayıf etkileşimlerin sınıflandırılması ve Van der Waals etkileşimleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 269Soru

Sanatçının, toplumda yaşanan kült��rel ve düşünsel değişimleri (I) saptarken nesnel bir kronik yazarı gibi davranması beklenemez. O, dış dünyadan süzdüğü imgeleri kendi estetik potasında eriterek yeniden inşa eder. Bu süreçte, yerleşik değerleri (II) yadsımak yerine, onları yeni bir algılama biçimiyle sunmayı hedefler. Toplumun zamanla (III) kanıksadığı çelişkileri ise çarpıcı bir dille sergileyerek okuru sarsar.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin yerine, cümledeki anlamlarını karşılayacak şekilde sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: tespit ederken - yok saymak - olağan karşıladığı

Cevap

tespit ederken - yok saymak - olağan karşıladığı
Parçada geçen 'saptarken' sözcüğü durum tespiti yapmayı ifade ettiğinden 'tespit ederken'; 'yadsımak' sözcüğü var olanı kabul etmeyip yok hükmünde tutmayı ifade ettiğinden 'yok saymak'; 'kanıksamak' sözcüğü ise olumsuzluklara karşı alışkanlık kazanıp duyarsızlaşmayı anlattığından 'olağan karşılamak' ifadesiyle anlamca birebir örtüşmektedir. Bu doğrultuda 'tespit ederken - yok saymak - olağan karşıladığı' ifadeleri parçanın bağlamına tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci sözcük olan 'saptarken' ifadesinin bağlamdaki anlamı belirlenir.
'Saptamak' eylemi bu bağlamda toplumsal değişimleri gözlemleyip ortaya koymak, belirlemek anlamındadır. Dolayısıyla 'tespit ederken' sözcüğü ile eşleşir.
Yazarın gözlemci kimliğiyle toplumsal değişimleri fark edip kaydetmesi kastedilmektedir.
2
İkinci sözcük olan 'yadsımak' ifadesinin bağlamdaki anlamı incelenir.
'Yadsımak' eylemi var olan bir durumu inkâr etmek, kabul etmeyip yok saymak demektir. Bağlamdaki 'yerleşik değerleri yadsımak yerine' ifadesinde 'yok saymak' anlamı taşır.
Geleneksel değerlerin reddedilmesi veya varlığının göz ardı edilmesi durumu kastedilmektedir.
3
Üçüncü sözcük olan 'kanıksadığı' ifadesinin bağlamdaki anlamı belirlenir.
'Kanıksamak' eylemi, olumsuz bir durumun çok tekrarlanması yüzünden ona alışmak ve artık o duruma tepki göstermez hale gelmek, yani durumu 'olağan karşılamak' demektir.
Toplumun çelişkili durumlara alışıp duyarsızlaşması süreci anlatılmaktadır.
4
Seçeneklerdeki sıralama eşleştirilerek doğru yanıt belirlenir.
Sözcüklerin bağlamsal karşılıkları sırasıyla 'tespit ederken', 'yok saymak' ve 'olağan karşıladığı' şeklindedir.
Parçadaki anlam akışına ve sözcüklerin yakın anlamlılık derecelerine tam uyum sağlayan tek bütünlüktür.

Anahtar Kavram

Eş Anlamlı ve Yakın Anlamlı Sözcükler
Soru 270Soru

Soyut bir kavramın, somut anlamlı bir sözcük yardımıyla zihinde somutlaştırılmasına ya da somut bir varlığa benzetilerek anlatılmasına 'somutlama' denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde somutlama yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zihninde biriken karamsarlık bulutları dağılınca nihayet geleceğe daha umutla bakmaya başladı.

Cevap

Zihninde biriken karamsarlık bulutlarının dağıldığını belirten cümle
Doğru cevap, karamsarlık bulutlarının dağıldığını belirten cümledir. Bu cümlede soyut bir duygu olan 'karamsarlık', somut bir doğa olayı olan 'bulut' sözcüğüyle bağdaştırılarak somutlaştırılmıştır. Soyut kavramların bu şekilde somut sözcüklerle anlatılmasına somutlama denir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki altı çizili veya öne çıkan kelimelerin temel anlamlarını ve soyut/somut durumlarını belirlemek.
Ses, göz, bulut, soğuk ve derinlik kelimelerinin temel anlamda somut olduğu tespit edilir.
Somutlama veya soyutlama olayları, somut kelimelerin cümle içindeki anlam kaymalarını tespit ederek anlaşılır.
2
Kelimelerin cümle içerisindeki kazandıkları yeni anlamları çözümlemek.
'Sesler' kelimesinin ad aktarması, 'göz' kelimesinin yan anlam, 'soğuk' ve 'derinlik' kelimelerinin ise soyutlama oluşturduğu belirlenir.
Yanlış seçenekleri eleyebilmek için sözcüklerin kazandığı diğer anlam özelliklerinin doğru tasnif edilmesi gerekir.
3
Soyut bir kavramın somut bir kelime yardımıyla anlatıldığı cümleyi saptamak.
'Karamsarlık bulutları' ifadesinde, soyut bir duygu durumu olan karamsarlığın, somut bir varlık olan bulut gibi birikip dağılabilen bir yapıya büründürülerek somutlama yapıldığı saptanır.
Soyut bir kavramın zihinde daha belirgin kılınması amacıyla somut bir kelimeyle anlatılması somutlama kuralına dayanır.

Anahtar Kavram

Somutlama
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 271Soru

İlk Türk devletlerinde hükümdara devleti yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılırdı. "Kut" adı verilen bu kutsal gücün kan bağı yoluyla hanedanın tüm erkek üyelerine geçtiği kabul edilirdi.

Bu durumun ilk Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisine doğrudan neden olduğu söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hanedan üyeleri arasında taht mücadelelerinin yaşanmasına ve devletlerin kolayca parçalanmasına

Cevap

Hanedan üyeleri arasında taht mücadelelerinin yaşanmasına ve devletlerin kolayca parçalanmasına
Kut yetkisinin hanedanın tüm erkek üyelerinde bulunması, belirli bir veraset sisteminin olmamasından dolayı taht kavgalarına zemin hazırlamıştır. Bu durum Türk devletlerinin iç mücadelelerle zayıflayarak kısa sürede bölünmesine ve yıkılmasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kut inancının veraset üzerindeki etkisini belirlemek
Kut inancı gereği yönetme yetkisi kan bağıyla hanedanın tüm erkek üyelerine (hükümdarın oğulları, kardeşleri vb.) geçer.
Yönetim yetkisinin kimde toplanacağını ve veraset sisteminin yapısını anlamak için bu tespit gereklidir.
2
Belli bir veraset kuralının olmamasının doğuracağı sonuçları değerlendirmek
Hanedandaki her erkeğin tahtta hak sahibi olması, hükümdar öldüğünde tahta geçiş sürecinde belirsizlik yaratır.
Taht hakkının geniş bir gruba yayılmasının siyasi istikrara etkisini analiz etmek gerekir.
3
Bu belirsizliğin devlet yapısına etkisini ortaya koymak
Bu durum hanedan üyeleri arasında taht mücadelelerinin patlak vermesine ve devletin kısa sürede zayıflayıp bölünmesine yol açar.
Sorunun kökünde sorulan doğrudan nedeni tespit etmek için bu sonuç basamağına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kut inancının veraset sistemi üzerindeki etkisi ve taht mücadeleleri
Soru 272Soru

Bir şirketteki çalışanlar AA, BB ve CC projelerinde görev almaktadır. Bu çalışanların projelerdeki görev dağılımıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Her çalışan en az bir, en fazla iki projede görev almaktadır.
* AA projesinde görev alan çalışan sayısı, BB projesinde görev alan çalışan sayısının 22 katıdır.
* Yalnızca CC projesinde görev alan çalışan sayısı, yalnızca AA projesinde görev alan çalışan sayısından 1010 fazladır.
* Projelerdeki toplam görev sayısı (birden fazla projede görev yapan çalışanların her görevi ayrı ayrı sayılmak üzere) 140140'tır.
* İki projede birden görev alan toplam çalışan sayısı, yalnızca bir projede görev alan toplam çalışan sayısının yarısıdır.

Buna göre, BB projesinde görev alan çalışan sayısı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 22

Cevap

Blokzincir (B) projesinde görev alan çalışan sayısı en az 22'dir.
Blokzincir (B) projesinde görev alan en az çalışan sayısı, tek ve çift projelerde çalışanların sayısal sınırları analiz edildiğinde ve doğrusal denklem sistemleri kurulduğunda 22 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Çalışanları görev aldıkları proje sayılarına göre sınıflandıralım.
Yalnızca bir projede görev alan çalışan sayısı x1x_1, iki projede birden görev alan çalışan sayısı x2x_2 olsun. Toplam görev sayısı x1+2x2=140x_1 + 2x_2 = 140 olur. Sorudaki orana göre x2=x12    x1=2x2x_2 = \frac{x_1}{2} \implies x_1 = 2x_2 yazılır. Buradan 2x2+2x2=140    x2=352x_2 + 2x_2 = 140 \implies x_2 = 35 ve x1=70x_1 = 70 bulunur.
Toplam çalışan ve görev dağılımını belirlemek için temel oran denklemini çözmemiz gerekir.
2
Küme eleman sayılarını ve aralarındaki ilişkileri tanımlayalım.
Yalnızca AA, BB ve CC'de görev alanların sayıları sırasıyla aa, bb, cc olsun. a+b+c=70a + b + c = 70 olur. İkişerli kesişimlerde görev alanların sayıları abab, bcbc, caca olsun. ab+bc+ca=35ab + bc + ca = 35 olur. c=a+10c = a + 10 verildiğinden, a+b+a+10=70    2a+b=60    b=602aa + b + a + 10 = 70 \implies 2a + b = 60 \implies b = 60 - 2a elde edilir. Burada b0b \ge 0 olduğundan a30a \le 30 olmalıdır.
Projelerin kendi içlerindeki dağılımı analiz etmek ve sınır koşullarını belirlemek için değişkenleri sadeleştiriyoruz.
3
Projelerdeki çalışan sayıları arasındaki kat ilişkisini kuralım.
A=a+ab+ca|A| = a + ab + ca ve B=b+ab+bc|B| = b + ab + bc ifadelerini kullanalım. A=2B    a+ab+ca=2b+2ab+2bc|A| = 2|B| \implies a + ab + ca = 2b + 2ab + 2bc olur. Burada b=602ab = 60 - 2a ve ca=35abbcca = 35 - ab - bc eşitliklerini yerine koyarsak: a+35bc=1204a+2ab+2bc    5a2ab3bc=85a + 35 - bc = 120 - 4a + 2ab + 2bc \implies 5a - 2ab - 3bc = 85 elde edilir.
A ve B projelerindeki çalışan sayıları arasındaki oranı kullanarak değişkenler arasında yeni bir denklem türetiyoruz.
4
B projesindeki çalışan sayısını en az yapacak şekilde optimizasyon yapalım.
B=b+ab+bc=602a+S|B| = b + ab + bc = 60 - 2a + S (Burada S=ab+bcS = ab + bc olsun). Adım 3'teki denklemden 2(ab+bc)+bc=5a85    2S+bc=5a852(ab + bc) + bc = 5a - 85 \implies 2S + bc = 5a - 85 yazılır. bc0bc \ge 0 ve ab0ab \ge 0 sınırlarından 5a853S2.5a42.5\frac{5a - 85}{3} \le S \le 2.5a - 42.5 eşitsizliği bulunur. Buradan B602a+5a853=95a3|B| \ge 60 - 2a + \frac{5a - 85}{3} = \frac{95 - a}{3} elde edilir. aa değerini en çok 3030 seçebileceğimiz için B95303=65321.67|B| \ge \frac{95 - 30}{3} = \frac{65}{3} \approx 21.67 olur. En az tam sayı değeri 2222 olarak bulunur.
Eşitsizlik sınırları altında B projesinde görev alan çalışan sayısının alabileceği en küçük tam sayı değerini belirlemek için optimizasyon uygulanır.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde denklem kurma, küme sistemleri modelleme ve eşitsizlikler yardımıyla optimizasyon yapma.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 273Soru

Edebî metinlerde isimler, üstlendikleri işlevlere göre çeşitli çekim ekleri alarak cümledeki görevlerini belirlerler. Buna göre, aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken uygun isim çekim eklerini yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Yazar, çocukluk günleri anılarını anlatırken okuyucuyu da o yılların sıcaklığı ortak ediyor.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk boşluğa ilgi (tamlayan) durumu eki olan '-nin', ikinci boşluğa ise yönelme durumu eki olan '-na' getirilmelidir.
İlk boşluğa getirilen ilgi eki olan '-nin', 'çocukluk günleri' belirtisiz isim tamlamasını 'anıları' ismine bağlayarak bir zincirleme isim tamlaması oluşturur. İkinci boşluğa getirilen yönelme durumu eki olan '-na' ise, 'sıcaklığı' ismini cümlede yükleme bağlayarak yer tamlayıcısı görevinde kullanılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk kısmındaki 'çocukluk günleri... anılarını' isim grubu incelenir.
'çocukluk günleri' ifadesinin bir belirtisiz isim tamlaması olduğu ve bu öbeğin 'anılarını' ismiyle birleşerek bir zincirleme isim tamlaması oluşturması gerektiği belirlenir. Bu bağlantıyı kurmak için ilgi (tamlayan) eki olan '-nin' gereklidir.
İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasındaki sahiplik ve aitlik ilişkisini kurmak için ilgi eki kullanılır.
2
Cümlenin ikinci kısmındaki 'o yılların sıcaklığı... ortak ediyor' isim grubu ve yüklem ilişkisi incelenir.
'sıcaklık' ismi iyelik eki aldıktan sonra yüklemdeki 'ortak etmek' eylemine yönelme anlamıyla bağlanmalıdır. Bu nedenle kaynaştırma ünsüzü 'n' yardımıyla yönelme durumu eki olan '-a' eklenmelidir.
'Ortak etmek' eylemi, yön yönünden bir isme bağlanmayı gerektirdiği için cümlede yönelme durumu eki (-e hâli) kullanılır.

Anahtar Kavram

İsim çekim eklerinin (ilgi ve durum eklerinin) isimler üzerindeki işlevleri ve isim tamlaması kurmadaki rolleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 274Soru

Talas Savaşı'nın ardından Abbasilerin, Emeviler döneminde uygulanan ve Arap olmayan Müslümanları ikinci sınıf vatandaş gören 'mevali' politikasını terk etmesi, Türklerin İslamiyet'e bakışını olumlu yönde etkilemiştir. Abbasilerin izlediği bu yeni hoşgörülü ve eşitlikçi yaklaşım sayesinde Türkler kitleler halinde İslamiyet'i kabul etmeye başlamıştır.

Buna göre, Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Abbasilerin hoşgörülü ve ümmetçi bir yönetim politikası benimsemesi

Cevap

Abbasilerin hoşgörülü ve ümmetçi bir yönetim politikası benimsemesi
Abbasilerin, Emevilerin Arap milliyetçiliğine dayanan mevali politikasını terk ederek tüm Müslümanları eşit gören ümmetçi ve hoşgörülü bir siyaset izlemesi, Türklerin İslamiyet'i benimsemesindeki en önemli doğrudan etkendir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen metni inceleyerek Emeviler ile Abbasilerin politikaları arasındaki farkı belirlemek.
Abbasilerin ırkçı mevali politikasını terk edip hoşgörülü ve eşitlikçi bir yaklaşım benimsediği tespit edilir.
Türklerin İslamiyet'e geçişini kolaylaştıran temel nedeni doğrudan verilen metinden çıkarmak.
2
Bu yönetim politikasının karşılığını seçeneklerde aramak.
Abbasilerin hoşgörülü ve ümmetçi yönetim anlayışının doğrudan Türklerin kitleler halinde İslamiyet'e geçmesini sağladığı sonucuna ulaşılır.
Seçenekler arasından metindeki ana fikri destekleyen en doğru yargıyı belirlemek.

Anahtar Kavram

Abbasilerin hoşgörü politikası ve Türklerin İslamiyet'i kabulü
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 275Soru

Bir e-ticaret sitesi, üyelerine tanımladığı 99 farklı kupon arasından 44'ünü seçerek bir kampanya paketi oluşturma hakkı vermiştir. Bu kuponların 33'ü kargo bedava kuponu, diğerleri ise alışveriş indirim kuponudur.

Buna göre, içinde en az bir tane kargo bedava kuponu bulunan 44 kuponluk bir kampanya paketi kaç farklı şekilde oluşturulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 111111

Cevap

İçinde en az bir kargo bedava kuponu bulunan 44 kuponluk paket 111111 farklı şekilde oluşturulabilir.
İçinde en az bir kargo bedava kuponu bulunan 44'lü paketlerin sayısını bulmak için tüm olası 44'lü kupon seçimlerinin sayısından, içinde hiç kargo bedava kuponu bulunmayan durumların sayısını çıkarırız. Tüm seçimlerin sayısı (94)=126\binom{9}{4} = 126, sadece indirim kuponlarından yapılan seçimlerin sayısı ise (64)=15\binom{6}{4} = 15 olduğundan, doğru cevap 12615=111126 - 15 = 111 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kupon gruplarının belirlenmesi
Toplam 99 kupondan 33'ü kargo bedava kuponu ise geri kalan 93=69 - 3 = 6 kupon alışveriş indirim kuponudur.
Kısıtlamaya uygun seçim gruplarını netleştirmek için kupon türlerini ayrıştırıyoruz.
2
Tüm olası 44'lü seçimlerin hesaplanması
(94)=9×8×7×64×3×2×1=126\binom{9}{4} = \frac{9 \times 8 \times 7 \times 6}{4 \times 3 \times 2 \times 1} = 126 farklı seçim yapılabilir.
Tüm durumlardan istenmeyen durumları çıkarma (tümleyen) yöntemini uygulamak amacıyla kısıtlamasız seçim sayısını buluyoruz.
3
İstenmeyen durumların (hiç kargo bedava kuponu bulunmayan durumlar) hesaplanması
(64)=(62)=6×52×1=15\binom{6}{4} = \binom{6}{2} = \frac{6 \times 5}{2 \times 1} = 15 farklı seçim yapılabilir.
Seçilen 44 kuponun da sadece indirim kuponlarından (66 kupon arasından) seçildiği durumları belirlemek için.
4
İstenen durum sayısının bulunması
12615=111126 - 15 = 111 farklı paket oluşturulabilir.
Tüm olası durumların sayısından istenmeyen durumların sayısını çıkararak en az bir kargo bedava kuponu içeren durumları buluruz.

Anahtar Kavram

Kombinasyonda Tümleyen (Ters Durum) Yöntemi ile Seçim

Alternatif Yöntem

Doğrudan gruplama yöntemiyle de çözülebilir:
- 11 kargo bedava ve 33 indirim kuponu: (31)×(63)=3×20=60\binom{3}{1} \times \binom{6}{3} = 3 \times 20 = 60
- 22 kargo bedava ve 22 indirim kuponu: (32)×(62)=3×15=45\binom{3}{2} \times \binom{6}{2} = 3 \times 15 = 45
- 33 kargo bedava ve 11 indirim kuponu: (33)×(61)=1×6=6\binom{3}{3} \times \binom{6}{1} = 1 \times 6 = 6
Toplam: 60+45+6=11160 + 45 + 6 = 111 farklı durum elde edilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 276Soru

Her pp ve qq önermesi için, [(pq)(qp)](pq)[(p \Rightarrow q)' \lor (q \Rightarrow p)'] \equiv (p \Leftrightarrow q)' denkliği her zaman doğrudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen ifade her zaman doğrudur. İki yönlü koşullu önermenin tanımı ve De Morgan kuralları uygulandığında [(pq)(qp)](pq)[(p \Rightarrow q)' \lor (q \Rightarrow p)'] \equiv (p \Leftrightarrow q)' denkliği elde edilir.
Verilen ifade, iki yönlü koşullu önermenin tanımı ve De Morgan kurallarının doğrudan bir sonucudur. (pq)((pq)(qp))(pq)(qp)(p \Leftrightarrow q)' \equiv ((p \Rightarrow q) \land (q \Rightarrow p))' \equiv (p \Rightarrow q)' \lor (q \Rightarrow p)' denkliği her zaman sağlandığı için ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
İki yönlü koşullu önermenin (pqp \Leftrightarrow q) koşullu önermeler cinsinden tanımını yazın.
pq(pq)(qp)p \Leftrightarrow q \equiv (p \Rightarrow q) \land (q \Rightarrow p)
İki yönlü koşullu önerme, iki koşullu önermenin 've' bağlacı ile birleştirilmesiyle tanımlanır.
2
İki yönlü koşullu önermenin değilini ((pq)(p \Leftrightarrow q)') almak için tanım ifadesinin değilini oluşturun.
(pq)((pq)(qp))(p \Leftrightarrow q)' \equiv ((p \Rightarrow q) \land (q \Rightarrow p))'
İki yönlü koşullu önermenin değilinin koşullu önermeler cinsinden karşılığını bulmak amaçlanır.
3
Elde edilen değil ifadesine De Morgan kurallarını uygulayın.
((pq)(qp))(pq)(qp)((p \Rightarrow q) \land (q \Rightarrow p))' \equiv (p \Rightarrow q)' \lor (q \Rightarrow p)'
De Morgan kuralları gereği, (AB)AB(A \land B)' \equiv A' \lor B' eşitliği geçerlidir. Burada A=(pq)A = (p \Rightarrow q) ve B=(qp)B = (q \Rightarrow p) olarak alınmıştır.

Anahtar Kavram

İki Yönlü Koşullu Önermenin Koşullu Önermeler ve De Morgan Kuralları Cinsinden Değili
Soru 277Soru

Bir kahvecide bulunan tüm müşterilerin oluşturduğu küme evrensel küme EE'dir. Bu müşterilerden;
* Kahvesine süt ekletenlerin kümesi SS,
* Kahvesine şurup ekletenlerin kümesi S\cŞ

olarak tanımlanıyor.

Kahvesine süt ve şurup ekletmeyen müşterilerin sayısı, sadece şurup ekletenlerin sayısının 2 katına, sadece süt ekletenlerin sayısının ise 3 katına eşittir.

Kahvesine hem süt hem de şurup ekleten müşteri sayısı 4'tür.

Bu kahvecide süt veya şurup ekleten toplam müşteri sayısı 34 olduğuna göre, kahvecideki toplam müşteri sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 70

Cevap

Kahvecideki toplam müşteri sayısı 70'tir.
Süt veya şurup ekletenlerin kümesi SS\cS \cup Ş olup eleman sayısı s(SS\c)+s(S\cS)+s(SS\c)s(S \setminus Ş) + s(Ş \setminus S) + s(S \cap Ş) toplamına eşittir. Verilen oranlar kullanılarak bu bölgelerin eleman sayıları sırasıyla 12, 18 ve kesişim 4 olarak bulunur. Tümleyen bölge olan süt ve şurup ekletmeyenlerin sayısı 36'dır. Evrensel kümenin eleman sayısı bu iki grubun toplamı olan 70'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Kümelerdeki bölgeleri değişkenlerle tanımlama ve oranları belirleme
s(SS\c)=xs(S \setminus Ş) = x, s(S\cS)=ys(Ş \setminus S) = y ve s((SS\c))=zs((S \cup Ş)') = z olsun. z=2y=3xz = 2y = 3x olduğundan y=1,5xy = 1,5x ve z=3xz = 3x olur.
Soruda verilen oranları tek bir değişken cinsinden ifade etmek için.
2
Birleşim kümesinin eleman sayısı denkleminden x değerini bulma
s(SS\c)=s(SS\c)+s(S\cS)+s(SS\c)=x+y+4=34s(S \cup Ş) = s(S \setminus Ş) + s(Ş \setminus S) + s(S \cap Ş) = x + y + 4 = 34 ise x+1,5x=30    2,5x=30    x=12x + 1,5x = 30 \implies 2,5x = 30 \implies x = 12 bulunur.
Süt veya şurup ekletenlerin toplam sayısını kullanarak değişkenin değerini hesaplamak için.
3
Diğer bölgelerin eleman sayılarını hesaplama
y=1,5×12=18y = 1,5 \times 12 = 18 ve z=3×12=36z = 3 \times 12 = 36 olarak bulunur.
Tüm alt bölgelerin eleman sayılarını belirlemek için.
4
Toplam müşteri sayısını hesaplama
s(E)=s(SS\c)+s((SS\c))=34+36=70s(E) = s(S \cup Ş) + s((S \cup Ş)') = 34 + 36 = 70 bulunur.
Evrensel kümenin toplam eleman sayısına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Kümelerde fark ve tümleme işlemlerinin eleman sayıları arasındaki ilişkileri cebirsel olarak modelleme.
Soru 278Soru

Bir tiyatro salonunda sahnelenen bir oyun için satılan biletlerin türlerine göre fiyatları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Bilet TürüBilet Fiyatı (TL)
Tam120
Öğrenci80

Bu oyun için toplam 150150 adet bilet satılmış ve bilet satışından elde edilen toplam gelir 15.00015.000 TL'den fazla olmuştur.

Buna göre, satılan öğrenci bileti sayısı en fazla ka�� olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 74

Cevap

Öğrenci bileti sayısı en fazla 74 olabilir.
Toplam geliri veren 80x+120(150x)>15.00080x + 120(150 - x) > 15.000 eşitsizliği sadeleştirildiğinde 40x<3.00040x < 3.000 ve buradan x<75x < 75 elde edilir. Bilet adedi bir tam sayı olmak zorunda olduğundan, 75'ten küçük en büyük tam sayı değeri olan 74 doğru yanıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan öğrenci biletlerinin sayısına xx diyelim. Toplam 150150 adet bilet satıldığı için satılan tam biletlerin sayısı 150x150 - x şeklinde ifade edilir.
Öğrenci bileti sayısı xx, tam bilet sayısı 150x150 - x olarak belirlendi.
Bilet sayılarını tek bir değişken cinsinden ifade ederek denklem kurmayı kolaylaştırmak amacıyla bu adım uygulanır.
2
Biletlerin birim fiyatları ile satılan bilet adetleri çarpılarak toplam gelir ifadesi oluşturulur: 80x+120(150x)80 \cdot x + 120 \cdot (150 - x) ifadesi düzenlenir.
Toplam Gelir = 18.00040x18.000 - 40x TL olarak bulundu.
Elde edilen toplam geliri bilet sayısına bağlı olarak modellemek için bu adım uygulanır.
3
Toplam gelirin 15.00015.000 TL'den fazla olduğu belirtildiğinden 18.00040x>15.00018.000 - 40x > 15.000 eşitsizliği kurularak çözülür.
40x>3.000    40x<3.000    x<75-40x > -3.000 \implies 40x < 3.000 \implies x < 75 elde edilir.
Öğrenci bileti sayısının alabileceği değer aralığını belirlemek amacıyla bu eşitsizlik çözülür.
4
x<75x < 75 koşulunu sağlayan en büyük xx tam sayısı belirlenir.
x=74x = 74 bulunur.
Bilet sayısı adet belirttiği için bir tam sayı olmalıdır; dolayısıyla 75'ten küçük en büyük tam sayı seçilir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlik içeren sayı problemleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 279Soru

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümleleri, yazarın yansıttığı duygu veya karakter özellikleri ile eşleştiriniz.

Gökyüzü gözlemciliğine merak sardığım ilk günlerde, odamın penceresinden saatlerce yıldızları izler, evrenin o sonsuz derinliğinde kendimi kaybolmuş gibi hissederdim. (I) Keşke o yıllarda imkânlarım daha elverişli olsaydı da gök cisimlerini çok daha yakından inceleyebilseydim. (II) Şimdilerde ise modern teleskoplarla gökyüzünü izleyebiliyorum fakat eski heyecanımı, o çocuksu merakımı yitirdiğim için içten içe üzülüyorum. (III) Yine de her açık gecede üşenmeden teleskobumu bahçeye kuruyor, soğuk havaya aldırmadan saatlerce yeni bir yıldız kümesi keşfetmek için sabırla bekliyorum. (IV) Biliyorum ki bu uçsuz bucaksız uzayda keşfedilmeyi bekleyen binlerce gizem var ve ben de elbet bir gün yeni bir keşfe imza atacağım.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle hayıflanma, ikinci cümle hüzün, üçüncü cümle azim ve dördüncü cümle umut ile eşleşmelidir.
Cümleler sırasıyla analiz edildiğinde birinci cümlenin geçmişteki imkânsızlıklara yönelik hayıflanmayı, ikinci cümlenin eski heyecanın yitiminden duyulan hüznü, üçüncü cümlenin zorluklara karşı durma azmini, dördüncü cümlenin ise geleceğe dönük inançla dolu umudu yansıttığı görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi analiz etmek
Cümledeki 'keşke' sözcüğü geçmişte elverişsiz koşullardan dolayı yapılamayan eylemlere yönelik hayıflanma duygusunu belirtir.
Hayıflanma kavramının metindeki varlığını belirlemek.
2
İkinci cümleyi analiz etmek
Yazarın geçmişteki çocuksu heyecanını kaybetmesi sebebiyle yaşadığı içsel üzüntü hüzün duygusuyla eşleşir.
Cümledeki duygu tonunu tespit etmek.
3
Üçüncü cümleyi analiz etmek
Olumsuz çevre koşullarına rağmen hedefine sadık kalarak sabırla çabalaması yazarın azimli yapısını yansıtır.
Metindeki davranışların hangi karakter özelliğini işaret ettiğini belirlemek.
4
Dördüncü cümleyi analiz etmek
Gelecekte kesinlikle yeni bir keşif yapacağına olan inancı yazarın umutlu olduğunu gösterir.
Geleceğe dair olumlu beklentiyi ifade eden kavramı bulmak.

Anahtar Kavram

Paragraftaki cümlelerin yansıttığı temel duygu ve karakter özelliklerini ayırt etme.
Soru 280Soru

Bir sanatçının öncelikli gayesi, okurla arasındaki mesafeyi en aza indirmek olmalıdır. Ben de yazarken bu anlayışla hareket ediyor; süslü söz oyunlarından, ağdalı ve karmaşık ifadelerden, zihnimi yoracak mecazlı anlatımlardan özellikle kaçınıyorum. Cümlelerimi inşa ederken gösterişsiz, sade ve herkesin kolayca kavrayabileceği bir dil tercih ediyorum. Çünkü bana göre anlatımı gereksiz yere süslemek, okura iletilmek istenen düşüncenin önüne kalın bir perde çekmekten başka bir işe yaramaz.

Bu parçada kendisinden böyle söz eden bir yazarın, anlatımında aşağıdaki niteliklerden hangisini öne çıkardığı söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalınl��k

Cevap

Yalınlık
Yalınlık (sadelik); anlatımda süsten, gösterişten, sanatlı söyleyişlerden, mecazlardan ve ağdalı kelimelerden uzak durulması anlamına gelir. Parçada geçen 'süslü söz oyunlarından, ağdalı ve karmaşık ifadelerden özellikle kaçınıyorum' ve 'gösterişsiz, sade' ifadeleri doğrudan yalınlık ilkesini tanımlamakta ve yazarın bu niteliğe önem verdiğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kelimeleri ve yazarın üslup tercihlerini belirleme
Yazarın 'süslü söz oyunlarından', 'ağdalı ve karmaşık ifadelerden', 'mecazlı anlatımlardan' kaçındığı; 'gösterişsiz' ve 'sade' bir dil kullandığı tespit edilir.
Yazarın anlatım biçiminde öne çıkardığı niteliğin hangi kavrama karşılık geldiğini bulmak.
2
Elde edilen verileri anlatım ilkeleriyle karşılaştırma
Süsten, sanattan, ağdalı söyleyişlerden uzak olma durumunun Türkçedeki karşılığının 'yalınlık' (sadelik) ilkesi olduğu belirlenir.
Soruda istenen en çok önem verilen anlatım ilkesine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yalınlık (Sadelik) İlkesi
ÖncekiSayfa 14 / 338Sonraki