Tüm alıştırma soruları

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili zamirleri, temsil ettikleri zamir türleriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki cümlelerde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirleyerek cümleleri ilgili kavramlarla eşleştiriniz.

Türkçede türetilirken (yapım eki alırken), çekim eki alırken veya iki sözcük birleşirken ünlü düşmesi meydana gelebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğramış sözcük, bu ses olayının oluşumu (meydana geliş yolu) bakımından diğerlerinden farklıdır?

Bazı cümlelerde özne, yüklemin bildirdiği eylemi doğrudan gerçekleştiren değil, başkası tarafından yapılan bu eylemden etkilenen varlıktır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir özne kullanılmıştır?

Sanatın insana yalnızca hoşça vakit geçirtmek, onu günlük hayatın tekdüzeliğinden kaçırarak teselli etmek gibi bir misyonu olduğunu savunanların sayısı hiç de az değildir. Oysa sanat, insanı uyuşturan bir afyon değil; aksine onu sarsan, kendi gerçekliğiyle ve hayatın çelişkileriyle yüzleştiren amansız bir aynadır. Okuru ya da izleyiciyi rahatsız etmeyen, onun yerleşik kalıplarını kırmayan bir yapıtın gerçek anlamda sanatsal bir değer taşıdığını söylemek zordur. Gerçek sanat, zihinde fırtınalar koparmalı ve insanı sığındığı o konforlu limanlardan zorla çıkarmalıdır.

Bu parçanın anlatımında, yazarın yerleşik bir görü��e karşı çıkarak kendi düşüncesini okuyucuya benimsetmeyi amaçlaması nedeniyle tartışmacı anlatım biçiminden yararlanıldığı yargısı doğru mudur?

Aşağıdaki sol sütunda verilen parçaları, sağ sütundaki ihlal ettikleri (aykırı düştükleri) anlatım ilkeleriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış isimleri, bu isimlerin türsel özellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

(I) Gökyüzünde süzülen martıların sesini dinliyorum sessizce. (II) Denizden esen tatlı rüzgâr, içimi ferahlatan bir serinlik sunuyor bana. (III) Uzaklarda kaybolan gemilerin nereye gittiğini merak etmek... (IV) Kıyıya vuran dalgaların çıkardığı sesler ruhumu dinlendiriyor. (V) Zamanın nasıl geçtiğini hissetmeden oturuyorum burada saatlerce.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde çekimli bir fiil (eylem) yoktur?

Nesne, yüklemde bildirilen işten etkilenen ögedir ve belirtme durum ekini (-ı / -i / -u / -��) alan nesnelere belirtili nesne denir. Belirtili nesneyi bulmak için yükleme "neyi?" veya "kimi?" soruları sorulur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili nesne kullanılmıştır?

(I) Pusula, insanlığın coğrafi sınırları aşmasında ve bilinen dünyanın ötesine geçmesinde rol oynayan en önemli buluşlardan biridir. (II) Çinliler tarafından yön bulma amacıyla kullanılmaya başlanan bu araç, deniz ticareti yoluyla önce Arap dünyasına, ardından da Avrupa'ya ulaşmıştır. (III) Avrupalı denizcilerin elinde gelişen pusula, açık denizlerde yön kaybetme korkusunu ortadan kaldırarak Coğrafi Keşifler'in başlamasına zemin hazırlamıştır. (IV) Pusulanın yapımında kullanılan mıknatıslı iğne, Dünya'nın manyetik alan çizgileriyle etkileşime girerek her zaman kuzey-güney doğrultusunu gösterir. (V) Bu yön bulma prensibi, Dünya'nın erimiş metal çekirdeğinin yarattığı devasa bir manyetik alanın varlığına dayanmaktadır. (VI) Teknolojik gelişmelerle birlikte günümüzde manyetik pusulaların yerini uydu tabanlı küresel konumlandırma sistemleri alsa da temel yön bilgisi hâlâ bu kadim araç üzerinden öğretilmektedir.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcük ve ekleri, üstlendikleri işlev ve tür bakımından sağda verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

"Sözü edilen bu olumsuz gidişat, bilginin zihnin etken bir gücü olmaktan çıkıp harflerin edilgen kılavuzluğuna terk edilmesiyle filizlenir."

Yukarıdaki cümle, anlam akışına göre aşağıdaki parçada numaralanmış yerlerin hangisine getirilmelidir?

Platon, Phaidros diyaloğunda Sokrates’in ağzından yazının icadına dair Mısır mitini aktarırken ilginç bir iddiada bulunur. (I) Mısır tanrısı Theuth, buluşunu kral Thamus’a sunarken yazının insan hafızasını güçlendireceğini ve bilgeliği artıracağını savunur. (II) Thamus ise bu iddiaya karşı çıkarak yazının belleği güçlendirmek bir yana, onu tembelliğe alıştırıp körelteceğini belirtir. (III) Zira yazıya güvenen insanlar, bilgiyi kendi zihinlerinde taşımak yerine dışsal işaretlerin sunduğu hazır bir hatırlamaya bel bağlayacaklardır. (IV) Bu durum, bilginin içselleştirilmeden sadece yüzeysel bir kabuk olarak kalmasına yol açar. (V) İşte bu yüzden Platon’a göre gerçek bilgi, ruha yazılan ve yaşayan canlı sözdedir; kağıt üzerindeki cansız harflerde değil.

A��ağıdaki cümleleri, içlerinde yer alan özne türleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Türkçede bazı ekler hem yap��m eki hem de çekim eki olarak kullanılabilir. Örneğin fiilden isim yapım eki olan "-ın / -in / -un / -ün" ile ikinci çoğul şahıs emir eki olan "-ın / -in / -un / -ün" yazılış bakımından aynı olsa da işlevce tamamen farklıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte yer alan "-ın / -in / -un / -ün" eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

(I) İnsanlık tarihinin en önemli buluşlarından biri olan kağıt, bilginin korunup nesiller boyu aktarılmasında köprü görevi üstlenmiştir. (II) İlk olarak Çin'de üretilen bu değerli malzeme, ticaret yolları vasıtasıyla zamanla farklı coğrafyalara ve kültürlere yayılmıştır. (III) Orta Çağ'da İslam dünyası üzerinden Avrupa'ya ulaşmasıyla birlikte bilimsel ve edebi çalışmaların hız kazanmasını sağlamıştır. (IV) Günümüzde dijitalleşmenin etkisiyle kütüphane binalarının mimari tasarımları da büyük bir değişim göstermektedir. (V) Yüzyıllar boyunca kültürlerin en önemli taşıyıcısı olan kağıt, dijital araçların yaygınlaştığı günümüzde bile hayatımızdaki vazgeçilmez yerini korumaktadır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Derecelendirme zarfları; sıfatların, fiillerin, fiilimsilerin ya da zarfların anlamını derece, miktar veya üstünlük yönünden etkileyen sözcüklerdir. Bu sözcükler, cümlede bir sıfatı ya da zarfı derecelendirme göreviyle kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde derecelendirme zarfı, bir sıfatı derecelendirme göreviyle kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili olan zamirleri (adılları), sağda verilen zamir türleriyle eşleştiriniz.

Kelimelerin kök yapısına bağlı olarak yapım eklerinin yüklendiği işlevler değişkenlik gösterebilir. Sesteş bir yapım eki olan '-ar / -er', hem isim köklerine hem de fiil köklerine gelerek yeni sözcükler türetebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte yer alan '-ar / -er' eki, diğerlerinden farklı işlevde bir yapım eki olarak kullanılmıştır?

(I) Antik Yunan tiyatrosunda oyuncuların yüzlerine taktıkları maskeler, yalnızca karakterlerin uzaktan seçilebilmesini sağlayan basit birer görsel araç değildi. (II) Bu maskeler, ağız kısmındaki özel hunimsi tasarımlar sayesinde oyuncunun sesini güçlendirerek açık hava tiyatrolarındaki ses iletimini kolaylaştırıyordu. (III) Helenistik Dönem tiyatro yapılarında oturma sıralarının eğimi de sesin en arka bölümlere kadar pürüzsüz ulaşmasında büyük rol oynuyordu. (IV) Ayrıca maskelerin üzerindeki sabit ve abartılı ifadeler, seyircinin oyuncunun kişisel kimliğinden uzaklaşıp canlandırılan karakterin trajik yazgısına odaklanmasına yardım ediyordu. (V) Bireysel olandan uzaklaşan seyirci, böylece sahnede sergilenen evrensel acıyla daha kolay bütünleşiyor ve tragedyadan beklenen zihinsel arınmayı (katarsis) yaşıyordu.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerde gerçekleşen ünlü düşmesi ses olaylarını, bu düşüşlerin dil bilgisel nedenleriyle eşleştiriniz.