Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 1721Soru

Tarihî romanlar, biyografiler her zaman ilgimi çekmiştir ( ) ancak son yıllarda daha çok şu iki türü okuyorum ( ) bilim kurgu ve fantastik.

Bu c��mlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ; — :

Cevap

Sırasıyla noktalı virgül (;) ve iki nokta (:) işaretleri getirilmelidir.
Doğru olan seçenekte sırasıyla noktalı virgül ve iki nokta verilmiştir. İlk cümlede virgüllerle ayrılmış ögeler (tarihî romanlar, biyografiler) olduğu için sıralı/bağlı cümleyi ayırmada noktalı virgül tercih edilmiştir; ikinci cümlede ise 'iki türü okuyorum' denerek bu türlere örnek verildiği için iki nokta kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğun öncesindeki ve sonrasındaki yapıları incelemek.
İlk cümlede 'Tarihî romanlar, biyografiler' şeklinde eş görevli sözcükler virgülle ayrılmıştır. İki cümleyi bağlarken anlam karışıklığını önlemek için bu boşluğa noktalı virgül (;) getirilmesi gerektiği belirlenir.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı veya bağlı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
2
İkinci boşluğun sonrasındaki ifadeyi incelemek.
'...şu iki türü okuyorum' ifadesinin ardından 'bilim kurgu ve fantastik' şeklinde bu türlere örnekler verilmiştir. Bu boşluğa iki nokta (:) getirilmesi gerektiği belirlenir.
Kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül (;) ögeleri arasında virgül bulunan cümleleri ayırmak için kullanılırken; iki nokta (:) kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek durumların başında kullanılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 1722Soru

Tarih yazıcılığının gelişim sürecine bakıldığında; Hitit anallarında kralların tanrılarına hesap verme arzusuyla zaferlerinin yanı sıra yenilgilerini de kaydettirmesi tarafsızlık arayışının ilk adımları sayılır. Klasik Çağ’da Thukydides, Peloponnesos Savaşları'nı kaleme alırken olayların efsanevi boyutlarından sıyrılarak toplum liderlerine ve gelecek nesillere siyasi bir rehber sunmayı amaçlamıştır. XIX. yüzyıla gelindiğinde ise Leopold von Ranke önderliğinde gelişen ekol, belgelere dayalı ve neden-sonuç ilişkilerini merkeze alan bilimsel metodolojiyi yerleştirmiştir.

Bu bilgilerden yola çıkılarak tarih yazıcılığının gelişim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi savunulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarih yazıcılığı, gelişim sürecinde teolojik ve pragmatik amaçlardan, belgelere dayalı neden-sonuç ilişkilerini sorgulayan bilimsel bir yönteme doğru evrilmiştir.

Cevap

Tarih yazıcılığı, gelişim sürecinde teolojik ve pragmatik amaçlardan, belgelere dayalı neden-sonuç ilişkilerini sorgulayan bilimsel bir yönteme doğru evrilmiştir.
Tarih yazıcılığı, gelişim sürecinde teolojik ve pragmatik amaçlardan, belgelere dayalı neden-sonuç ilişkilerini sorgulayan bilimsel bir yönteme doğru evrilmiştir yargısı doğrudur. Çünkü metinde Hitit anallarındaki dini/teolojik kaygı (tanrıya hesap verme), Thukydides'teki faydacı/pragmatik yaklaşım (gelecek nesillere ders verme) ve Ranke ile başlayan modern dönemdeki bilimsel yaklaşım (neden-sonuç ve belge odaklılık) anlatılarak tarih yazımının bu doğrultuda geliştiği gösterilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen tarih yazıcılığı örneklerinin amaçlarını analiz etmek.
Hititlerin tanrılara hesap verme (teolojik/inanç), Thukydides'in gelecek nesillere ders verme (pragmatik/faydacı) ve modern dönem Ranke ekolünün belgeye dayalı neden-sonuç açıklaması (bilimsel) yaptığı tespit edilir.
Farklı dönemlerdeki tarih yazımı amaçlarını ve yöntemlerini doğru bir şekilde sınıflandırmak için gereklidir.
2
Tarih yazıcılığının tarihsel süreçteki gelişim çizgisini değerlendirmek.
Tarih yazımının zaman içerisinde inançsal ve faydacı sınırlardan uzaklaşarak daha sistemli, nesnel ve neden-sonuç ilişkilerine odaklanan bilimsel bir yönteme yöneldiği görülür.
Metnin genelinde anlatılan dönüşümü özetlemek ve doğru seçeneği belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Tarih Yazıcılığı Türleri ve Gelişimi
Soru 1723Soru

Tarih dersinde öğretmen, tahtaya şu iki gelişmeyi yazmıştır:

I. 1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi
II. Osmanlı İmparatorluğu'nda anayasal düzene geçiş ve demokratikleşme süreci

Öğretmen, öğrencilerinden bu iki gelişmeyi tarih metodolojisindeki "olay" ve "olgu" kavramları açısından değerlendirmelerini istemiştir.

Buna göre, öğrencilerin yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanzimat Fermanı'nın ilanı, yeri ve zamanı belli, somut bir gelişme olduğu için "olay"; Osmanlı'nın demokratikleşme süreci ise bu gelişmenin ardından uzun bir zamana yayılan, soyut bir değişim olduğu için "olgu"dur.

Cevap

Tanzimat Fermanı'nın ilanı, yeri ve zamanı belli, somut bir gelişme olduğu için "olay"; Osmanlı'nın demokratikleşme süreci ise bu gelişmenin ardından uzun bir zamana yayılan, soyut bir değişim olduğu için "olgu"dur.
Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi 1839 yılında gerçekleşmiş, somut ve başlangıcı ile bitişi net olan bir tarihsel olaydır. Osmanlı Devleti'ndeki anayasal düzene geçiş ve demokratikleşme süreci ise bu olayın ve sonrasındaki gelişmelerin etkisiyle uzun vadede ortaya çıkan, soyut ve genel bir tarihsel olgudur. Bu nedenle Tanzimat Fermanı'nın ilanının olay, demokratikleşme sürecinin ise olgu olarak nitelendirildiği değerlendirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel olay ve olgu kavramlarının tanımlarını ve temel özelliklerini belirlemek.
Tarihsel olay; kısa süreli, başlangıç ve bitişi belli, somut ve biricik gelişmelerdir. Tarihsel olgu ise olayların sonucunda ortaya çıkan, uzun sürede gerçekleşen, soyut ve genel süreçlerdir.
Öncüllerde verilen tarihsel gelişmeleri doğru kavramlarla eşleştirebilmek için bu bilgilere ihtiyaç duyulur.
2
Öncüllerdeki gelişmeleri bu özelliklere göre sınıflandırmak.
I. öncüldeki Tanzimat Fermanı'nın ilanı (1839) somut, yeri ve zamanı belli bir gelişme olduğu için "olay"dır. II. öncüldeki demokratikleşme süreci ise bu olayların sonucunda gelişen uzun süreli ve soyut bir değişim olduğu için "olgu"dur.
Soruda verilen tarihsel örneklerin metodolojik analizini yapmak.
3
Elde edilen sınıflandırmayı seçeneklerle karşılaştırarak doğru yargıyı bulmak.
Tanzimat Fermanı'nın ilanı için olay, demokratikleşme süreci için olgu tanımını doğru gerekçelerle sunan seçeneğin doğru olduğu tespit edilir.
Doğru seçeneği belirleyip işaretlemek.

Anahtar Kavram

Tarihsel Olay ve Olgu Ayrımı
Soru 1724Soru

Hudeybiye Antlaşması’nın "Mekke’den velisinin izni olmaksızın Medine’ye sığınan gençlerin iade edilmesi, buna karşılık Medine’den Mekke’ye sığınanların geri verilmemesi" maddesi ilk bakışta Müslümanların aleyhine görünse de, sonraki süreçte bu durum farklı gelişmelere zemin hazırlamıştır. Velilerinin izni olmadan Medine’ye kabul edilmeyen ve Mekke’ye de geri dönmek istemeyen Mekkeli genç Müslümanlar, Mekke-Suriye ticaret yolu üzerindeki Eys mevkiine yerleşerek Mekke kervanlarını tehdit etmeye başlamışlardır. Bu durum karşısında ekonomik olarak zor durumda kalan Mekkeli müşrikler, bizzat kendileri bu maddenin kaldırılmasını ve bu gençlerin Medine’ye kabul edilmesini talep etmişlerdir.

Bu bilgilere göre, Hudeybiye Antlaşması ve sonrasında yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ticari çıkarların, diplomatik alanda imzalanan antlaşmaların uygulamadaki hükümlerini değiştirecek düzeyde belirleyici bir rol oynadığına

Cevap

Ticari çıkarların, diplomatik alanda imzalanan antlaşmaların uygulamadaki hükümlerini değiştirecek düzeyde belirleyici bir rol oynadığı
Mekkelilerin ticari ve ekonomik çıkarlarının tehlikeye girmesi (kervanlarının vurulması), diplomatik yollarla imzaladıkları ve kendi lehlerine olan antlaşma maddesini değiştirmeyi bizzat talep etmelerine neden olmuştur. Bu durum, ekonomik çıkarların siyasi ve hukuki kararlar üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde geçen antlaşma maddesini ve bu maddenin Müslümanların aleyhine olan yönünü tespit etmek.
Mekke'den kaçan genç Müslümanların Medine'ye kabul edilmeyip Mekke'ye iade edilmesi zorunluluğu saptanmıştır.
Antlaşmanın ilk durumunu ve tarafların başlangıçtaki konumlarını anlamak için gereklidir.
2
Medine'ye kabul edilmeyen gençlerin oluşturduğu yeni durumu analiz etmek.
Gençlerin Eys mevkiine yerleşerek Mekke'nin Şam ticaret yolunu denetim altına aldıkları ve kervanları vurdukları görülmüştür.
Antlaşmanın öngörülemeyen pratik sonuçlarını belirlemek için gereklidir.
3
Mekkelilerin bu yeni duruma verdikleri tepkiyi değerlendirmek.
Mekkelilerin ekonomik kayıplar nedeniyle bizzat antlaşma maddesinin iptalini ve gençlerin Medine'ye alınmasını talep ettiği belirlenmiştir.
Ekonomik çıkarların diplomatik kararlar üzerindeki etkisini açığa çıkarmak için gereklidir.
4
Gelişmelerden genel bir yargıya ulaşmak.
Ticaret yollarının güvenliğinin ve ekonomik çıkarların, imzalanan resmi antlaşma hükümlerinin değiştirilmesinde en önemli etken olduğu sonucuna varılmıştır.
Soru kökünün bizden istediği temel çıkarımı yapmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Hudeybiye Antlaşması'nın ekonomik ve diplomatik yansımaları
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 1725Soru

Cümleler, yükleminin türüne göre isim (ad) ve fiil (eylem) cümleleri olmak üzere ikiye ayrılır. Yüklemi çekimli bir fiilden oluşan cümleler fiil cümlesidir; yüklemi isim, isim soylu bir sözcük ya da fiilimsi olan cümleler ise isim cümlesidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerden hangisi yükleminin türüne göre diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzun ve yorucu bir yolculuğun ardından nihayet o şirin kasabaya vardık.

Cevap

Uzun ve yorucu bir yolculuğun ardından nihayet o şirin kasabaya vardık.
Doğru yanıt olan 'o şirin kasabaya vardık' cümlesinin yüklemi 'varmak' (ulaşmak) fiilidir. Bu sözcük, haber kipi (görülen geçmiş zaman) ve şahıs eki alarak çekimlendiği için cümle yükleminin türüne göre fiil (eylem) cümlesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki tüm cümlelerin yüklemleri tespit edilir.
Belirlenen yüklemler: 'seslenmektir', 'yazdı', 'vardık', 'yoktu', 'düştü'.
Yüklemin türünü belirlemek için öncelikle cümlenin yüklemini doğru tespit etmek gerekir.
2
Yüklemlerin cümle içindeki anlamları ve ekleri analiz edilir.
'seslenmek' sözcüğünün fiilimsi; 'yaz', 'yok' ve 'düş' sözcüklerinin isim soylu; 'var' sözcüğünün ise eylem olduğu saptanır.
Sesteş köklerin ve fiilimsilerin cümledeki işlevini anlamak, sözcüğün türünü doğru belirlemek için şarttır.
3
Sözcük türlerine göre cümlelerin türü sınıflandırılır.
'vardık' kelimesi çekimli fiil olduğundan eylem cümlesidir, diğer tüm cümleler ise isim cümlesidir.
Yüklemi çekimli fiil olan tek cümlenin diğerlerinden ayrılan doğru cevap olduğunu teyit etmek için bu sınıflandırma yapılır.

Anahtar Kavram

Yüklemin türüne göre cümlelerin (isim ve fiil cümleleri) ayırt edilmesi
Soru 1726Soru

Aşağıdaki cümleleri, içlerinde yer alan "ki / -ki" unsurlarından yazımı doğru olanların sayısı bakımından en çok olandan en az olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama ikinci cümle, dördüncü cümle, birinci cümle ve üçüncü cümle şeklindedir. Cümlelerdeki doğru yazılmış "ki / -ki" sayıları sırasıyla 4, 3, 2 ve 1'dir.
İkinci cümlede yer alan tüm "ki" unsurları (anlaşılıyor ki, üzerindeki, geçen yılki, halbuki) kurallara uygundur ve 4 doğrusu vardır. Dördüncü cümlede sadece "inceleki" kelimesi hatalıdır (3 doğru). Birinci cümlede "yeterki" ve "kilitte ki" hatalı yazılmıştır (2 doğru). Üçüncü cümlede ise "kafasında ki", "elinde ki" ve "vardıki" kelimeleri yanlış yazılmış, sadece "Sanki" kelimesi doğru yazılmıştır (1 doğru). Dolayısıyla doğru sıralama çoktan aza doğru ikinci cümle, dördüncü cümle, birinci cümle ve üçüncü cümle biçimindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Her cümledeki "ki" bağlacı ve eklerinin tek tek tespit edilmesi
Tüm cümlelerde dörder adet "ki" unsuru belirlenmiştir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için öncelikle incelenecek hedef sözcüklerin ortaya konması gerekir.
2
Tespit edilen kelimelerin dil bilgisi işlevlerine göre yazım doğruluğunun kontrol edilmesi
İkinci cümlede 4, dördüncü cümlede 3, birinci cümlede 2, üçüncü cümlede ise 1 adet doğru yazım bulunmuştur.
Bağlaç olan "ki"nin (kalıplaşmış olanlar hariç) ayrı, sıfat yapan ve ilgi zamiri olan "-ki" eklerinin ise bitişik yazılması kuralları esas alınmıştır.
3
Elde edilen doğru sayılarına göre cümlelerin çoktan aza doğru sıralanması
Sıralama ikinci cümle (4 doğru) -> dördüncü cümle (3 doğru) -> birinci cümle (2 doğru) -> üçüncü cümle (1 doğru) şeklinde olur.
Soru kökünde belirtilen "en çok olandan en az olana doğru" yönergesi yerine getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Türkçede bağlaç olan "ki"nin ayrı yazılması (kalıplaşmış olanlar hariç), sıfat yapan ve ilgi zamiri olan "-ki" eklerinin ise eklendiği sözcüğe bitişik yazılması kuralıdır.
Soru 1727Soru

Bir mağaza, maliyeti 150150 TL olan bir ceketi %40\%40 kârla satmaktadır. Sezon sonunda bu ceketin satış fiyatı üzerinden %20\%20 indirim yapılmıştır. Buna göre, ceketin indirimli satış fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 168168

Cevap

Ceketin indirimli satış fiyatı 168168 TL'dir.
Ceketin maliyeti olan 150150 TL'ye %40\%40 kâr eklendiğinde etiket fiyatı 150+(150×040)=210150 + (150 \times 0{}40) = 210 TL olur. Bu etiket fiyatı üzerinden %20\%20 indirim uygulandığında indirim miktarı 210×020=42210 \times 0{}20 = 42 TL olur ve satış fiyatı 21042=168210 - 42 = 168 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Ceketin %40\%40 kârla belirlenen ilk satış (etiket) fiyatını hesaplayınız.
150+(150×040)=210150 + (150 \times 0{}40) = 210 TL
İndirim etiket fiyatı üzerinden yapılacağı için öncelikle bu fiyatın bulunması gerekir.
2
Etiket fiyatı olan 210210 TL üzerinden %20\%20 indirim miktarını hesaplayınız.
210×020=42210 \times 0{}20 = 42 TL
İndirimli fiyatı bulmak için yapılacak indirim miktarının belirlenmesi gerekir.
3
İndirim miktarını etiket fiyatından çıkararak son satış fiyatını bulunuz.
21042=168210 - 42 = 168 TL
İndirimli satış fiyatına ulaşmak için indirim miktarı etiket fiyatından düşülür.

Anahtar Kavram

Kâr-zarar problemlerinde kâr ve indirim oranlarının doğru matraha uygulanması

Alternatif Yöntem

Ceketin maliyetini doğrudan çarpanlar kullanarak da hesaplayabiliriz: Maliyet fiyatını sırasıyla 1401{}40 (kârlı fiyat oranı) ve 0800{}80 (indirimli fiyat oranı) ile çarparak doğrudan indirimli fiyata ulaşırız: 150×140×080=168150 \times 1{}40 \times 0{}80 = 168 TL.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1728Soru

Edebiyatın (I) insan ruhunu sağaltan bir gücü vardır. Yazar, hayatın içindeki karmaşayı eserlerine aktarırken aslında kendi iç dünyasını (II) da yansıtır. Okurlar, bu romanları (III) okurken kendi yaşamlarından kesitler bulur ve kitabın (IV) sunduğu hayal (V) dünyasına sığınırlar.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. sözcükteki '-ı' eki, üçüncü tekil şahıs iyelik ekidir.

Cevap

III. numaralı sözcükteki '-ı' eki, üçüncü tekil şahıs iyelik eki değil, belirtme durum ekidir.
romanları sözcüğündeki '-ı' ekinin üçüncü tekil şahıs iyelik eki olduğunu belirten yargı yanlıştır. Cümledeki 'bu romanları' ifadesi belirtme durum eki almıştır ve cümlenin nesnesini oluşturmaktadır; herhangi bir aitlik/sahiplik bildirmemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki I. sözcük olan 'Edebiyatın' kelimesini incelemek.
'Edebiyat' soyut bir isimdir. '-ın' eki ise ilgi (tamlayan) durum ekidir. Bu nedenle I. sözcükle ilgili yargı doğrudur.
Sözcüğün türünü ve aldığı eki doğru belirlemek.
2
Parçadaki II. sözcük olan 'dünyasını' kelimesini incelemek.
'Dünya' ismine gelen '-sı' eki üçüncü tekil şah��s iyelik eki, '-ı' eki ise belirtme durum ekidir. Bu nedenle II. sözcükle ilgili yargı doğrudur.
İyelik ve hâl eklerinin ardı ardına gelme sırasını kontrol etmek.
3
Parçadaki III. sözcük olan 'romanları' kelimesini incelemek.
'romanları' sözcüğü 'Okurlar bu romanları okurken...' cümlesinde kullanılmıştır. Buradaki '-ı' eki belirtme durum ekidir, iyelik eki değildir. Bu nedenle III. sözcükle ilgili yargı yanlıştır.
Cümledeki anlam ilişkisine göre ekin işlevini ayırt etmek.
4
Parçadaki IV. sözcük olan 'kitabın' kelimesini incelemek.
'Kitap' kelimesi somuttur. Tamlayan eki (-ın) aldığında 'p' sesi 'b'ye dönüşerek yumuşamıştır. Çekim eki almıştır. Bu nedenle IV. sözcükle ilgili yargı doğrudur.
İsimdeki ses olayını ve çekim ekini tespit etmek.
5
Parçadaki V. sözcük olan 'hayal' kelimesini incelemek.
'Hayal' sözcüğü soyut bir isimdir ve herhangi bir hâl eki almadığı için yalın durumdadır. Bu nedenle V. sözcükle ilgili yargı doğrudur.
İsmin anlam özelliğini ve hâl durumunu belirlemek.

Anahtar Kavram

İsim Çekim Ekleri ve İsimlerin Dil Bilgisel Özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1729Soru

Gazeteci:
(I) ----
Küratör:
— Sergi tasarımı, yalnızca eserlerin yan yana dizilmesinden ibaret değildir. Ziyaretçinin mekândaki adımlarını, eserlerle kuracağı fiziksel ve duygusal mesafeyi önceden tasarlamaktır. Doğru bir ışıklandırma ve yerleşim planı, sıradan bir nesneyi bile izleyicinin gözünde bir başyapıta dönüştürebilir ya da tam tersine, çok değerli bir yapıtı mekânın gürültüsü içinde görünmez kılabilir. Bu yüzden biz, eserlerin kendisinden çok, onların birbirleriyle ve mekânla oluşturduğu sessiz diyalogla ilgileniriz.

Gazeteci:
(II) ----
Küratör:
— Sanatın dijitalleşmesi şüphesiz daha geniş kitlelere ulaşmayı kolaylaştırıyor; ancak müzede, o orijinal yapıtın karşısında dururken hissedilen "aura"yı, yani eserin tarihsel ve fiziksel varlığının izleyicide uyandırdığı o benzersiz hissi ekrandan aktarmak imkânsızdır. Dijital sergiler bilgi aktarımı ve belgeleme açısından çok yararlı olsa da gerçek bir sanat deneyiminin yerini alamaz, sadece ona giden yolda bir köprü görevi görebilir.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sıras��yla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. Sergi oluştururken eserlerin mekânla ve birbirleriyle olan ilişkisini nasıl yapılandırıyorsunuz?
II. Dijital sergileme pratiklerinin, izleyicinin eserin özgünlüğüyle kurduğu ilişkiyi zayıflattığını düşünüyor musunuz?

Cevap

Sergi oluştururken eserlerin mekânla ve birbirleriyle olan ilişkisini nasıl yapılandırıyorsunuz? / Dijital sergileme pratiklerinin, izleyicinin eserin özgünlüğüyle kurduğu ilişkiyi zayıflattığını düşünüyor musunuz? sorularının yer aldığı seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekte yer alan ilk soru, küratörün sergi tasarımında eserlerin mekânla ve birbirleriyle olan diyaloğuna odaklandığı açıklamasıyla doğrudan örtüşmektedir. İkinci soru ise küratörün sanatın dijitalleşmesinin geniş kitlelere ulaşsa bile orijinal yapıtın karşısında hissedilen özgünlük (aura) duygusunun yerini alamayacağına dair cevabını tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki birinci konuşmanın (Küratör'ün ilk cevabı) ana konusunu ve anahtar kelimelerini belirleme.
İlk konuşmada sergi tasarımı, mekân, yerleşim planı, ışıklandırma ve eserlerin birbiriyle/mekânla ilişkisi vurgulanmaktadır.
Gazetecinin ilk sorusunun bu konularla doğrudan bağlantılı olması gerekir.
2
Metindeki ikinci konuşmanın (Küratör'ün ikinci cevabı) ana konusunu ve anahtar kelimelerini belirleme.
İkinci konuşmada sanatın dijitalleşmesi, dijital sergiler, orijinal eserin 'aura'sı (özgünlük hissi) ve dijital ortamın gerçek deneyimin yerini tutamayacağı belirtilmektedir.
Gazetecinin ikinci sorusunun dijital sergileme ile orijinal deneyim arasındaki ilişkiyi sorgulaması gerekir.
3
Belirlenen bu iki odağa göre seçeneklerdeki soru çiftlerini değerlendirme ve eşleştirme.
Sergi oluştururken eser-mekân ilişkisini soran soru ile dijitalleşmenin eserin özgünlük algısına etkisini soran sorunun bir arada bulunduğu seçenek doğru cevap olarak belirlenir.
Diyalogdaki anlam bütünlüğünü ve düşünce akışını kusursuz şekilde tamamlayan tek seçenek bu soru çiftidir.

Anahtar Kavram

Diyalogdaki boşlukları düşüncenin akışına, konuşmacıların üslubuna ve metnin ana odağına en uygun sorularla tamamlama.
Soru 1730Soru

(I) Gökyüzünün kurşuni bir renge büründüğü bu soğuk sonbahar sabahında, ihtiyar balıkçı rıhtımda sessizce bekliyordu. (II) Kıyıya vuran dalgaların çıkardığı o uğultulu ses, ona çocukluğunu hatırlatırdı. (III) Rüzgâr sertleştikçe kıyıdaki kulübesine sığınmaktan başka bir çaresi kalmamıştı. (IV) Sobada yanan odunların çıkardığı çıtırtıları dinlerken içindeki yalnızlığı unutmaktı tek amacı. (V) Oysa fırtına dindiğinde yeniden denize açılacak, dalgalarla olan ezeli mücadelesine devam edecekti.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. cümlede, hem fiilimsi hem de çekimli fiil kullanılmıştır.

Cevap

Dördüncü cümlede hem fiilimsi hem de çekimli fiil kullanılmıştır.
Dördüncü cümlede geçen 'yanan' ve 'çıkardığı' sözcükleri sıfat-fiil, 'dinlerken' sözcüğü zarf-fiildir. Cümlenin yüklemi olan 'unutmaktı' ise isim-fiildir ve ek-fiilin geçmiş zaman ekini alarak yüklem olmuştur. Cümlede çekimli bir fiil bulunmadığı için bu cümleyle ilgili ifade yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin yüklemlerini ve fiil soylu sözcüklerini belirlemek.
Yüklemler sırasıyla şunlardır: 'bekliyordu' (I), 'hatırlatırdı' (II), 'kalmamıştı' (III), 'unutmaktı' (IV), 'açılacak' ve 'devam edecekti' (V).
Cümlelerin eylem ve çekim özelliklerini doğru inceleyebilmek için öncelikle yüklem görevindeki sözcüklerin türünü belirlemek gerekir.
2
Dördüncü cümleyi eylem soylu kelimeler yönünden detaylı incelemek.
Cümledeki 'yanan' (sıfat-fiil), 'çıkardığı' (sıfat-fiil), 'dinlerken' (zarf-fiil) ve 'unutmaktı' (isim-fiil) sözcüklerinin tamamı fiilimsidir.
Cümlede çekimli bir fiil olup olmadığını doğrulamak amacıyla tüm eylemsi yapılarını tespit etmek gerekir.
3
Yüklem olan fiilimsi yapısını ve çekimli fiil kavramını karşılaştırmak.
'unutmaktı' sözcüğü isim-fiil ekini (-mak) aldıktan sonra ek-fiilin bilinen geçmiş zaman ekiyle (-tı) çekimlenerek yüklem olmuştur. Bu sözcük bir fiilimsi olup çekimli fiil özelliği taşımaz.
Yüklemi fiilimsi olan cümlelerin isim cümlesi olduğunu ve bu cümlelerde çekimli fiil bulunmadığını saptamak.

Anahtar Kavram

Çekimli fiil ile fiilimsi (eylemsi) arasındaki farklar ve ek-fiilin isim-fiilleri yüklem yapma işlevi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1731Soru

Deyimler, dilin zenginliğini gösteren kalıplaşmış ve genellikle mecaz anlamlı söz öbekleridir. Kalıplaşmış oldukları için deyimi oluşturan sözcüklerin yerine başka sözcükler getirilemeyeceği gibi, deyimlerin cümlenin genel anlamına uygun olmayan bir biçimde kullanılması da anlatım bozukluğuna yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim yanlışlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav sonuçlarının açıklanmasına birkaç dakika kala heyecan ve telaştan adeta etekleri zil çalıyordu.

Cevap

Sınav sonuçlarının açıklanmasına birkaç dakika kala heyecan ve telaştan adeta etekleri zil çalıyordu.
Doğru seçenekte yer alan "Sınav sonuçlarının açıklanmasına birkaç dakika kala heyecan ve telaştan adeta etekleri zil çalıyordu" cümlesinde kullanılan "etekleri zil çalmak" deyimi "çok sevinmek, işleri yolunda gitmek" anlamına gelir. Oysa cümlede bir sınav öncesindeki heyecan ve telaş durumu anlatılmaktadır. Bu bağlama uygun olan deyim "etekleri tutuşmak" (telaşlanmak, çok heyecanlanmak) olmalıdır. Deyimin yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen deyimler belirlenir.
Cümlelerdeki deyimler şunlardır: "elinden geleni yapmak / canla başla çalışmak", "kulak kabartmak", "etekleri zil çalmak", "soru işaretlerini gidermek", "yardım eli uzatmak".
Deyim ve atasözü yanlışlarını bulmak için öncelikle cümlelerdeki kalıplaşmış ifadeleri tespit etmemiz gerekir.
2
Belirlenen deyimlerin anlamları ile cümlelerin bağlamı karşılaştırılır.
"Sınav sonuçlarının açıklanmasına birkaç dakika kala heyecan ve telaştan adeta etekleri zil çalıyordu" cümlesindeki "etekleri zil çalmak" deyiminin "sevinmek" anlamına geldiği, ancak cümlenin "heyecan ve telaş" bağlamı taşıdığı görülür. Bu durum için uygun deyim "etekleri tutuşmak" olmalıdır.
Deyimlerin anlamca cümle bağlamına uymaması anlatım bozukluğuna yol açar.

Anahtar Kavram

Deyimlerin cümle bağlamına uygun olarak kullanılması gerekir; aksi takdirde anlatım bozukluğu oluşur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1732Soru

Bir şirketin teknoloji departmanında çalışanların %40\%40'ı kadın yazılımcılardan oluşmaktadır. Bu departmandaki erkek yazılımcıların sayısı 90 olduğuna göre, departmandaki kadın yazılımcıların sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60

Cevap

Kadın yazılımcıların sayısı 60'tır.
Toplam çalışanların %40\%40'ı kadın ise %60\%60'ı erkektir. Erkek çalışan sayısı 90 olarak verildiğine göre, toplam çalışan sayısının %60\%60'ı 90'dır. Buradan toplam çalışan sayısı 150 olarak bulunur. Kadın çalışan sayısı ise toplamın %40\%40'ı olduğundan 150×0,40=60150 \times 0,40 = 60 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Erkek çalışanların yüzdelik oranını bulma.
Departmandaki çalışanların tamamı %100\%100 kabul edilirse, kadın çalışanlar %40\%40 olduğundan erkek çalışanların oranı %100%40=%60\%100 - \%40 = \%60 olur.
Erkek çalışanların sayısı bilindiği için bu sayının tüm departmanın yüzde kaçına denk geldiğini belirlemek gerekir.
2
Toplam çalışan sayısını bulma.
Toplam çalışan sayısı xx olsun. x×60100=90x \times \frac{60}{100} = 90 denkleminden x=150x = 150 olarak bulunur.
Kadın çalışan sayısını hesaplayabilmek için öncelikle departmandaki toplam çalışan sayısına ulaşılması gerekir.
3
Kadın çalışan sayısını bulma.
Toplam çalışan sayısı 150 olduğuna göre, kadın çalışanların sayısı 150×40100=60150 \times \frac{40}{100} = 60 olarak bulunur.
Toplam çalışan sayısının %40\%40'ı kadın çalışanların sayısını verir.

Anahtar Kavram

Yüzde problemlerinde temel miktar (bütün) üzerinden oran kurma ve bilinmeyeni bulma.
Soru 1733Soru

Türkçede zarf-fiil eki almış kelimelerin, şart eklerinin veya bağlaçların hemen ardından virgül (,) kullanılması noktalama kurallarına aykırıdır. Ancak cümlede art arda sıralanan zarf-fiiller bulunması durumunda bu kural değişir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı bir noktalama hatasına yol açmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zorlu kış şartları kendini iyice hissettirince, köy yollarının kapanması ihtimaline karşı tüm tedbirler erkenden alındı.

Cevap

Zorlu kış şartlarının kendini hissettirmesini anlatan cümlede zarf-fiilden sonra virgül kullanılması hatalıdır.
Zorlu kış şartlarının anlatıldığı cümlede geçen 'hissettirince' kelimesi '-ince' zarf-fiil ekini almıştır. Türk Dil Kurumu kuralları gereği, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Cümlede art arda sıralanmış eş görevli zarf-fiiller de bulunmadığı için buradaki virgül kullanımı noktalama hatası oluşturmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki virgül kullanan sözcükleri ve bunların cümledeki görevlerini tespit etme.
Cümlelerde sırasıyla 'yazar', 'hissettirince', 'ihtiyar' ve 'kapattı', 'karmaşasından', 'şiirleri' sözcüklerinden sonra virgül kullanıldığı görülür.
Hangi sözcükten sonra virgül kullanıldığını belirlemek, kural ihlallerini yakalamanın ilk adımıdır.
2
Zarf-fiil ekinden sonra virgül kullanım kuralını inceleme.
Kış şartlarının hissettirilmesinden bahseden cümledeki 'hissettirince' sözcüğü zarf-fiil eki (-ince) almıştır ve cümlede başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.
Tek bir zarf-fiilden sonra virgül konmayacağı kuralını uygulamak sorunun çözümünü sağlar.
3
Diğer seçeneklerdeki virgül kullanımlarının doğruluğunu denetleme.
Diğer seçeneklerde özneyi belirtme, sıralı cümleleri ayırma ve eş görevli sözcükleri ayırma işlevlerinin kurallara uygun olarak yapıldığı doğrulanır.
Çözümün kesinliğinden emin olmak için çeldiricilerin doğru kullanıldığını onaylamak gerekir.

Anahtar Kavram

Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz kuralı ve virgülün doğru işlevleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1734Soru

Bibliyoterapi, doğru zamanda doğru insanla doğru kitabı buluşturarak bireyin duygusal ve zihinsel gelişimine katkıda bulunmayı amaçlayan kadim bir yöntemdir. İlk olarak antik kütüphanelerin kapılarında 'ruhların şifa bulduğu yer' ibaresiyle hayat bulan bu yaklaşım, modern psikoterapide de etkin bir biçimde kullanılmaktadır. Süreç, danışanın yaşadığı soruna uygun edebi eserlerin terapist rehberliğinde okunması ve ardından bu eserler üzerine derinlemesine konuşulması esasına dayanır. Birey, kitaptaki karakterlerle özdeşim kurarak yalnız olmadığını hisseder, kendi sorunlarına dışarıdan tarafsız bir gözle bakmayı öğrenir ve böylece bastırılmış duygularını güvenli bir alanda dışa vurma imkânı bulur. Bibliyoterapi, bireyin kendi sınırlarını aşarak alternatif çözüm yolları keşfetmesini sağlarken aynı zamanda okuma eylemini de edilgen bir uğraş olmaktan çıkarıp aktif bir iyileşme sürecine dönüştürür.

Bu parçadan bibliyoterapi ile ilgili aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireylerin okuma alışkanlığı kazanmasında diğer yöntemlere göre daha başarılı sonuçlar verdiğine

Cevap

Bireylerin okuma alışkanlığı kazanmasında diğer yöntemlere göre daha başarılı sonuçlar verdiğine
Metinde bibliyoterapinin bireyin duygusal gelişimine katkısı, sorunlara dışarıdan bakmasını sağlaması, bastırılmış duyguların dışa vurulmasına yardımcı olması ve okumayı aktif bir iyileşme sürecine dönüştürmesi gibi pek çok faydası anlatılmaktadır. Ancak bu yöntemin bireylere okuma alışkanlığı kazandırmadaki başarısı ya da diğer yöntemlerle kıyaslandığında daha üstün sonuçlar verdiği yönünde bir bilgiye parçada hiçbir şekilde değinilmemiştir. Bu nedenle bu yargıya ulaşılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökü analiz edilir.
Sorunun olumsuz soru kökünü içerdiği ve bibliyoterapi hakkında parçadan çıkarılamayacak yargının bulunmasının istendiği tespit edilir.
Soruyu doğru yönlendirebilmek ve seçeneklerde parça ile uyuşmayan ifadeyi aramak.
2
Seçeneklerdeki ifadeler parçadaki cümlelerle karşılaştırılır.
Antik kütüphaneler ve modern psikoterapiden söz edilmesi ilk yargıyı; karakterlerle özdeşim kurarak yalnız olmadığını hissetmesi ikinci yargıyı; sorunlarına dışarıdan tarafsız gözle bakması üçüncü yargıyı; okumanın edilgenlikten çıkarılıp aktif iyileşme süreci olması ise son yargıyı doğrular.
Parçadan doğrudan veya dolaylı olarak çıkarılabilen yardımcı düşünceleri belirlemek.
3
Metinde bulunmayan yargı tespit edilir.
Bibliyoterapinin bireylere okuma alışkanlığı kazandırmadaki başarısı ve bunun diğer metotlarla mukayese edilmesi parçada geçmemektedir.
Parçada yer almayan ve metinden çıkarılamayacak olan ifadeyi bularak doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1735Soru

Edebiyat dergilerini incelediğimizde iki farklı eğilim görürüz ( ) Bunlardan ilki toplumsal sorunları, ideolojik kavgaları merkeze alır ( ) ikincisi ise bireyin iç dünyasını, yaln��zlığını işler. Birinci gruptakiler realizmi, natüralizmi savunur ( ) ikinci gruptakiler ise sembolizmi, sürrealizmi benimser. Sonuçta her iki grup da kendi çizgisinde ilerler ( ) edebiyatımıza yeni soluklar kazandırır ( )

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) (;) (;) (,) (.)

Cevap

İki nokta, noktalı virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta sırasını içeren seçenek doğrudur.
Doğru sıralama iki nokta, noktalı virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta şeklindedir. İlk boşlukta 'iki farklı eğilim' ifadesinin açıklaması yapıldığı için iki nokta (:) getirilmelidir. İkinci ve üçüncü boşluklarda, kendi içlerinde virgül barındıran sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Dördüncü boşlukta ise herhangi bir iç virgül barındırmayan iki sıralı cümleyi ayırmak için virgül (,) yeterlidir. Son boşluğa ise tamamlanmış cümle olduğu için nokta (.) konmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluktan sonraki ifade incelenerek işlev belirlenir.
Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta (:) getirilmelidir.
Parçada 'iki farklı eğilim görürüz' denilerek bu eğilimlerin ne olduğu açıklanmıştır.
2
İkinci ve üçüncü boşlukların bulunduğu sıralı cümlelerin yapısı incelenir.
Her iki boşluğa da noktalı virgül (;) getirilmelidir.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır. 'sorunları, kavgaları' ve 'dünyasını, yalnızlığını' ile 'realizmi, natüralizmi' ve 'sembolizmi, sürrealizmi' ifadeleri virgülle ayrıldığı için bu sıralı cümlelerin sınırında noktalı virgül olmalıdır.
3
Dördüncü boşluğun bulunduğu sıralı cümle incelenir.
Dördüncü boşluğa virgül (,) getirilmelidir.
Ögeleri arasında virgül bulunmayan sıralı cümleleri ayırmak için virgül yeterlidir; noktalı virgül kullanımı yanlıştır.
4
Son boşluğa gelecek noktalama işareti belirlenir.
Tamamlanmış cümlenin sonuna nokta (.) getirilmelidir.
Cümle yargı bakımından tamamlanmıştır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül ve iki noktanın işlevsel farkları ile sıralı cümlelerdeki noktalama kuralları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1736Soru

Tarih öncesi ve tarihi dönemlere ait araştırmalarda kullanılan çeşitli buluntular ile bu buluntuları inceleyen tarihe yardımcı bilim dallarının doğru eşleştirilmesi gerekmektedir. Sol sütunda tarihe yardımcı bilim dalları, sağ sütunda ise bu bilim dallarının incelediği tarihi buluntular ve kaynaklar verilmiştir. Buna göre, verilen yardımcı bilim dallarını ilgili oldukları tarihi kaynaklarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Epigrafi
Nümizmatik
Paleografi
Heraldik

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleştirme şu şekildedir: Epigrafi bilim dalı taş bloklar üzerine yazılmış Bugut Yazıtı ile; Nümizmatik bilim dalı Lidya sikkeleri ile; Paleografi bilim dalı kûfi hatla yazılmış fermanlar ile; Heraldik bilim dalı ise çift başlı kartal figürlü devlet armaları ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede her bilim dalı kendine özgü çalışma nesnesiyle eşleşmiştir: Epigrafi yazıtları, nümizmatik sikkeleri, paleografi eski el yazısı belgeleri ve heraldik ise armaları inceler.

Adım Adım Çözüm

1
Epigrafi kavramının tanımı ve çalışma alanı analiz edilmelidir.
Epigrafinin kitabeleri inceleyen bilim dalı olduğu belirlenir. Bu doğrultuda sert bir zemin olan taş bloklar üzerine yazılmış Bugut Yazıtı epigrafi ile eşleştirilir.
Yazıtların çözümlenmesi ve incelenmesi doğrudan epigrafi biliminin konusudur.
2
Nümizmatik biliminin çalışma konusu belirlenmelidir.
Nümizmatiğin madeni paraları ve sikkeleri incelediği saptanır. Bu nedenle Lidyalılardan kalan madeni sikkeler nümizmatik ile eşleştirilir.
Paralar üzerindeki sembol ve yazılar nümizmatik bilimi sayesinde tarih araştırmalarına veri sağlar.
3
Paleografi biliminin tanımı göz önünde bulundurulmalıdır.
Paleografinin eski yazıları ve alfabeleri incelediği bilinir. Parşömen üzerine kûfi hatla yazılmış fermanların okunması paleografi ile eşleştirilir.
Yazılı belgelerin üzerindeki yazı türlerinin okunması ve çözülmesi paleografinin uzmanlık alanıdır.
4
Heraldik biliminin inceleme alanı tespit edilmelidir.
Heraldik biliminin arma ve simgeleri incelediği görülür. Çift başlı kartal figürlü devlet armaları heraldik ile eşleştirilir.
Devletlerin ve hanedanların kullandığı armaların çözümlenmesi heraldik bilimiyle gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Tarihe Yardımcı Bilim Dalları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1737Soru

Bu kimyasal işaretler, DNA dizilimini değiştirmeden hangi genlerin aktif hangilerinin pasif olacağını belirler.

Klasik genetik anlayışı, canlıların gelişimini ve özelliklerini tamamen anne babalarından devraldıkları DNA dizilimine bağlardı. (I) Ancak son yıllarda yapılan epigenetik araştırmalar, çevre ve yaşam tarzı gibi dış etkenlerin genlerin işleyişi üzerinde kalıcı etkiler bırakabildiğini gösterdi. (II) Bilim insanları, bu dış etkenlerin DNA sarmalı üzerine kimyasal etiketler ekleyen moleküler mekanizmalar aracılığıyla çalıştığını keşfettiler. (III) İşte bu kontrol mekanizması sayesinde, aynı genetik koda sahip tek yumurta ikizleri bile zamanla farklı hastalıklara veya fiziksel özelliklere sahip olabilmektedir. (IV) Epigenetik olarak adlandırılan bu dinamik süreç, genlerin kaderimiz olmadığını, yaşam deneyimlerimizin hücresel düzeyde birer iz bıraktığını kanıtlamaktadır. (V)

Yukarıdaki parça anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde tamamlandığında, başta verilen cümle numaralanmış yerlerin hangisine getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

III
Doğru yanıt olan III numaralı yerde, metnin mantık zinciri eksiksiz kurulmaktadır. Üçüncü cümlede sözü edilen 'kimyasal etiketler', verilen cümledeki 'Bu kimyasal işaretler' nitelemesiyle karşılanmakta; verilen cümledeki 'aktif veya pasif olma' durumu ise dördüncü cümledeki 'bu kontrol mekanizması' ifadesiyle anlamca bağlanmaktadır. Bu sayede iki yönlü bir semantik ve dil bilgisel uyum sağlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen cümledeki anahtar ifadeleri ve bağlayıcı ögeleri tespit etme
Cümledeki 'Bu kimyasal işaretler' ifadesisinin paragrafta daha önce geçen bir unsura işaret etmesi gerektiği belirlendi.
Paragraf yerleştirme sorularında zamirler, işaret sıfatları ve bağlaçlar en önemli yönlendiricilerdir.
2
Paragraftaki cümlelerin kavramsal ilişkilerini inceleme
Üçüncü cümlede geçen 'DNA sarmalı üzerine kimyasal etiketler ekleyen...' ifadesinin, verilen cümledeki 'Bu kimyasal işaretler' ifadesiyle doğrudan ilişkili olduğu saptandı.
Anlam akışını kurmak için kavramların birbirini takip etme sırasına dikkat edilmelidir.
3
Verilen cümleden sonra gelen ifadenin mantıksal uyumunu kontrol etme
Dördüncü cümlenin başındaki 'İşte bu kontrol mekanizması sayesinde...' ifadesinin, verilen cümledeki 'aktif/pasif olacağını belirler' eylemiyle örtüştüğü doğrulandı.
Cümlenin doğru yere yerleştirilmesi, hem kendinden önceki hem de kendinden sonraki cümlelerle köprü kurabilmesine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Cümlelerin Coğrafi ve Mantıksal Bağlantıları (Referans İfadeler)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1738Soru

Aşağıdaki sözcük gruplarını, mantık ve sıralama hatası içermeyen anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama 'Bırakın dünya rekoru kırmayı, finale bile kalamadı.' şeklinde olmalıdır.
Cümledeki eylemler zorluk ve önem derecesine göre sıralandığında, büyük ve zor olan durum (dünya rekoru kırmak) 'bırakın' ifadesiyle ilk sıraya, daha kolay ve temel olan durum (finale kalmak) ise 'bile' edatıyla ikinci sıraya getirilmiştir. Bu sayede mantıksal aşamalılık doğru kurulmuş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi tespit etme
'kalamadı' kelimesi yüklemdir ve kurallı cümle yapısı gereği sona yerleştirilmelidir.
Türkçe cümle yapısında kurallı cümlelerin sonunda yüklem bulunur.
2
Mantıksal aşamalılığı belirleme
'Dünya rekoru kırmak' eyleminin 'finale kalmak' eyleminden daha zor olduğu belirlenir. Bu yüzden zor olan eylem 'bırakın' kelimesinden sonra, kolay olan eylem ise 'bile' kelimesinden önce yer almalıdır.
Mantık kuralları gereği, yapılamayan kolay bir işin zor olanından daha sonra söylenmesi anlatım bozukluğuna yol açar. Doğru sıralama zor olandan kolay olana doğru gitmelidir.

Anahtar Kavram

Cümle düzeyinde durumların veya eylemlerin önem, güçlük veya öncelik sırasına göre mantıklı bir hiyerarşiyle dizilmesi.
Soru 1739Soru

Hermeneutik adaletsizlik; bir toplumun ortak yorumlama kaynaklarındaki boşluklar yüzünden, belirli grupların kendi sosyal deneyimlerini anlamlandırmada ve başkalarına aktarmada yaşad��ğı dezavantajlı durumu ifade eder. Bu durum, hegemonik grupların dili ve kavramsal araçları kendi yaşantılarına göre şekillendirmesi, dolayısıyla marjinalleştirilmiş kesimlerin özgün deneyimlerini adlandıracak kolektif araçlardan yoksun kalmasıyla beslenir. Sonuçta birey, maruz kaldığı ayrımcılığı kavramsal bir çerçeveye oturtamadığı için bunu hem kendine açıklamakta zorlanır hem de toplumsal alanda geçerli bir şikâyet unsuru hâline getiremez. Bu yapısal tıkanıklık, haksızlığa uğrayan öznenin entelektüel güvenini zedelemekle kalmaz; aynı zamanda adaletsizliğin sistematik olarak yeniden üretilmesine yol açarak eşitsiz güç ilişkilerini pekiştirir.

Bu parçadan "hermeneutik adaletsizlik" ile ilgili olarak aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumsal gücü elinde bulunduran sınıfların, ezilen kesimlerin hak arayışlarını engellemek adına dilde bilinçli sansür mekanizmaları kurduğuna

Cevap

Toplumsal gücü elinde bulunduran sınıfların, ezilen kesimlerin hak arayışlarını engellemek adına dilde bilinçli sansür mekanizmaları kurduğuna
Parçada egemen sınıfların dili kendi yaşantılarına göre şekillendirmesinin adaletsizliği beslediği söylenmiş olsa da bu durumun dilde bilinçli sansür mekanizmaları kurmak gibi planlı bir eylemle gerçekleştirildiğine değinilmemiştir. Dolayısıyla bu yargı parçadan çıkarılamaz ve ulaşılamaz olan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel kavramı ve bu kavramın tanımını belirlemek.
Hermeneutik adaletsizlik kavramı; ortak yorumlama kaynaklarındaki boşluklar sebebiyle bazı grupların kendi deneyimlerini anlamlandırmada yaşadığı zorluklar olarak tanımlanmıştır.
Soru kökündeki kavramın sınırlarını çizerek seçenekleri bu sınırlar içinde değerlendirebilmek için.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin metindeki karşılıklarını aramak ve bunları eşleştirmek.
Dildeki kolektif araçların eksik olmasının hak aramayı zorlaştırması, dildeki araçların egemen gruplara göre şekillenmesi, bu durumun zihinsel öz güvene zarar vermesi ve adaletsizliğin yeniden üretilerek güç ilişkilerini pekiştirmesi metinden doğrudan veya dolaylı olarak çıkarılır.
Metinde doğrudan ya da dolaylı olarak yer alan yardımcı düşünceleri tespit edip elenecek seçenekleri belirlemek için.
3
Metinde doğrudan veya dolaylı olarak yer almayan, metnin sınırlarını aşan yargıyı saptamak.
Egemen sınıfların dilde bilinçli sansür mekanizmaları kurduğu yargısının metinde yer almadığı, bunun öznel bir aşırı yorum olduğu görülür.
Yardımcı düşünce sorularında metinde bulunmayan veya metinden hareketle ulaşılamayacak olan yanlış/aşırı yargıyı bularak doğru seçeneğe ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 1740Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki nokta (:) veya noktalı virgülün (;) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu projeyi başarıyla tamamlamak için tek bir şeye ihtiyacımız var; planlı ve disiplinli çalışmak.

Cevap

Doğru cevap, 'Bu projeyi başarıyla tamamlamak için tek bir şeye ihtiyacımız var; planlı ve disiplinli çalışmak.' cümlesidir. Bu cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru seçenekte yer alan cümlede 'tek bir şeye ihtiyacımız var' ifadesinden sonra bu ihtiyacın ne olduğu açıklanmıştır. Dil bilgisi kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek gösterilecek cümlelerin sonuna iki nokta konmalıdır. Dolayısıyla bu cümlede noktalı virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin (iki nokta ve noktalı virgül) kullanım bağlamlarını analiz etmek.
İki noktanın açıklama ve örneklemelerden önce, noktalı virgülün ise gruplandırma ve virgüllü ögeleri ayırma durumlarında kullanıldığı belirlenir.
Hangi işaretin hangi göreve sahip olduğunu saptamak hata analizi için ilk adımdır.
2
Seçeneklerdeki cümlelerin anlam ilişkilerini incelemek.
Sorunlu olan cümlede 'tek bir şeye ihtiyacımız var' ifadesinin ardından bu ihtiyacın ne olduğuna dair bir açıklama yapıldığı tespit edilir.
Cümledeki anlamın açıklama mı yoksa sıralama mı bildirdiğini belirlemek gerekir.
3
Kurala aykırı kullanımı belirleyip düzeltmek.
Açıklama cümlelerinden önce noktalı virgül değil, iki nokta konması gerektiğinden bu cümledeki kullanımın yanlış olduğu sonucuna varılır.
TDK kurallarına göre kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konması zorunludur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül (;) ve iki noktanın (:) işlevsel ayrımı ve doğru kullanımı
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 87 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin