Uluslararası Hukukun Kaynakları

Birleşmiş Milletler (BM) Antlaşması’nın $102$. maddesi ile $1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin $80$. maddesi uyarınca; tescil edilmemiş bir uluslararası antlaşmanın hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta emredici kurallar ($jus$ $cogens$), devletlerin rızasıyla dahi aksine bir kural oluşturamayacakları üst hiyerarşik normlardır. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin 53. maddesi, bir antlaşmanın yapıldığı sırada böyle bir kurala aykırı olması durumunda ortaya çıkacak hukuki yaptırımı düzenlemektedir.

Buna göre, işkence yasağı gibi temel bir emredici kuralı ihlal eden bir antlaşmanın hukuki durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde düzenlenen "medeni milletlerce kabul edilmiş hukukun genel ilkeleri" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde, uluslararası antlaşmaların geçersizlik (hükümsüzlük) nedenleri ve bu nedenlerin antlaşma hükümlerinin birbirinden ayrılabilirliği ($separability$) üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukun asli kaynaklarından biri olan uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukunun özellikleri, oluşum unsurları ve bağlayıcılığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birleşmiş Milletler (BM) sistemi içerisinde yer alan organların aldıkları kararların hukuki niteliği ve üye devletler üzerindeki etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Devletlerin kendi aralarındaki iradi uyuşmalarla aksini düzenleyemedikleri emredici kurallar ($jus$ $cogens$), uluslararası hukukun kamu düzenini yansıtır. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne göre, bir antlaşmanın yapılışı esnasında mevcut bir emredici kurala aykırı olması halinde öngörülen müeyyide ve bu müeyyidenin kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Emredici kuralların ($jus$ $cogens$) uluslararası antlaşmaların sıhhati üzerindeki etkileri ve bu kurallara ilişkin uyuşmazlık çözüm mekanizmaları dikkate alındığında, $1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri çerçevesinde ulaşılabilecek doğru sonuç hangisidir?

Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemleri (unilateral acts), antlaşmalardan bağımsız olarak hukuki yükümlülük yaratma kapasitesine sahiptir. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 1974 tarihli *Nükleer Denemeler* davasında belirlediği kriterler ve Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2006 yılında kabul ettiği rehber ilkeler göz önüne alındığında, bu işlemlerin hukuki niteliği ve bağlayıcılığına dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 7. maddesi uyarınca, bir devletin temsilcisi olarak kabul edilmek için kural olarak "tam yetki belgesi" (full powers) sunulması gerekirken, bazı görevliler yürüttükleri görevler nedeniyle bu belgeden muaf tutulmuşlardır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir antlaşma metninin kabulü veya teyidi amacıyla, tam yetki belgesi sunmasına gerek kalmaksızın devletini temsil etme yetkisine sahip olan kişilerden biri değildir?

Uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukunun oluşabilmesi için maddi unsur (devlet uygulaması/usus) ve psikolojik unsur (opinio juris) olarak adlandırılan iki temel öğenin bir arada bulunması gerekir. Maddi unsur olan devlet uygulaması, devletin hukuki kişiliğini temsil eden çeşitli organların eylem, işlem ve beyanları aracılığıyla ortaya çıkar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi uluslararası teâmül hukukunun maddi unsurunu (devlet uygulaması) oluşturan kanıtlardan biri olarak kabul edilemez?

Uluslararası bir antlaşmanın metnini yetkili temsilcisi aracılığıyla imzalayan ancak henüz "onaylama" ($ratification$) işlemini gerçekleştirmemiş olan bir devletin, $1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin $18$. maddesi uyarınca sahip olduğu temel yükümlülük aşağıdakilerden hangisidir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 'Antlaşmalar ve Üçüncü Devletler' başlığı altındaki düzenlemeleri dikkate alındığında, bir antlaşmanın taraf olmayan bir devlet (üçüncü devlet) için hak veya yükümlülük doğurma usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin hükümleri dikkate alındığında; yürürlükte olan bir antlaşma ile bu antlaşmanın yapılmasından sonra ortaya çıkan yeni bir emredici hukuk kuralı ($jus$ $cogens$) arasındaki ilişkiye dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne göre, bir devletin antlaşmayla bağlanma rızasının irade fesadı veya usul eksikliği nedeniyle sakatlanması hallerinden hangisi, antlaşmanın baştan itibaren 'hukuken geçersiz' (mutlak butlan) sayılmasına yol açar?

Uluslararası hukukta antlaşmaların yorumlanmasına ilişkin genel kural uyarınca, yorum sürecinde esas alınacak olan "metnin bağlamı" ($context$) kavramı aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?

Uluslararası hukuk doktrininde, uluslararası örgütlerin organları tarafından alınan kararlar, yetkilerini kurucu antlaşmadan aldıkları için "türev (ikincil) kaynak" olarak nitelendirilirler. Bu kararların bir kısmı örgütün iç yapısına yönelik (içsel), bir kısmı ise devletlerin dış davranışlarını düzenlemeye yönelik (dışsal) hukuki sonuçlar doğurabilir. Birleşmiş Milletler (BM) sistemi ve uluslararası hukukun kaynaklar hiyerarşisi dikkate alındığında, örgüt kararlarının hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir devlet, sınır komşusu olan diğer bir devletin diplomatik kuryelerine, aralarındaki bir antlaşma hükmü olmamasına rağmen uzun yıllardır gümrük muayenesi muafiyeti tanımaktadır. Ancak bu uygulamayı yapan devlet, söz konusu muafiyetin hukuki bir yükümlülükten değil, tamamen 'karşılıklı nezaket ve iyi niyet' (comitas gentium) çerçevesinde sağlandığını her fırsatta resmi beyanatlarla dile getirmiştir.

Bu duruma göre, söz konusu uygulamanın bir uluslararası teâmül (yapılageliş) kuralı olarak kabul edilmemesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 60. maddesi uyarınca, çok taraflı bir antlaşmanın taraflarından biri tarafından "esaslı bir ihlal" ($material$ $breach$) gerçekleştirilmesi durumunda, ihlalden özel olarak etkilenen bir devletin ($specially$ $affected$ $state$) sahip olduğu hukuki yetki aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta devletlerin birbirlerine yönelik gerçekleştirdikleri bazı uygulamalar (örneğin; diplomatik kuryelere sağlanan bazı gümrük kolaylıkları veya devlet başkanlarının karşılama törenleri), uzun süreli ve istikrarlı olsa dahi her zaman bir hukuk kuralı olarak kabul edilmez. Bu tür, hukuki bir zorunluluk hissi olmaksızın sadece gelenek veya siyasi nezaket gereği yapılan davranışlar "uluslararası nezaket" (comitas gentium) olarak adlandırılır. Bir devlet uygulamasının uluslararası nezaket kuralı olmaktan çıkıp, asli bir hukuk kaynağı olan bağlayıcı bir teâmül (yapılageliş) kuralına dönüşebilmesi için gereken psikolojik unsur (hukuki yükümlülük inancı) aşağıdakilerden hangisidir?