Adrenal Bez Hastalıkları

37 questions

Question 1Question →

22 haftalık bir erkek bebek; emmede zayıflama, kusma ve kilo kaybı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hiperpigmentasyon ve belirgin dehidratasyon bulguları saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum sodyumu (Na+Na^+) 121121 mEq/L, potasyumu (K+K^+) 7.67.6 mEq/L, kan gazında ise pH:7.22pH: 7.22 ve HCO3−:11HCO_3^-: 11 mEq/L olarak ölçülüyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına sahip bir hastada, kesin tanıya yönelik aşağıdakilerden hangisinin serum düzeyinin yüksek bulunması en olasıdır?

Show answer & explanation

Answer: 1717-hidroksiprogesteron

Answer

En olası tanı 2121-hidroksilaz eksikliğine bağlı tuz kaybettiren tip konjenital adrenal hiperplazidir ve bu durumda serum 1717-hidroksiprogesteron düzeyi yüksek bulunur.
Hastadaki elektrolit tablosu (düşük sodyum, yüksek potasyum) ve asidoz, tipik bir adrenal kriz ve mineralokortikoid eksikliğine işaret eder. Yenidoğan döneminde bu tablonun en yaygın nedeni, adrenal steroidogenez yolunda 1717-hidroksiprogesteronun 1111-deoksikortizole dönüşümünü sağlayan 2121-hidroksilaz enziminin eksikliğidir. Bu blokaj sonucu yolun gerisinde kalan 1717-hidroksiprogesteron birikir ve tanı için en duyarlı göstergedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et.
Bebekte kusma, dehidratasyon ve hiperpigmentasyon varlığı adrenal yetmezliği düşündürür.
Hiperpigmentasyon, azalmış kortizol üretimine yanıt olarak artan ACTH'nın MSH benzeri etkisinden kaynaklanır.
2
Laboratuvar verilerini yorumla.
Hiponatremi (121121), hiperkalemi (7.67.6) ve metabolik asidoz (pH:7.22pH: 7.22), mineralokortikoid eksikliğini (tuz kaybı) gösterir.
Aldosteron eksikliği böbreklerden sodyum geri emilimini azaltırken potasyum ve hidrojen atılımını bozar.
3
En olası enzimatik bloğu belirle.
Tuz kaybı ve virilizasyon/hiperpigmentasyon ile seyreden en sık neden 2121-hidroksilaz eksikliğidir.
Bu enzimin yokluğunda 1717-hidroksiprogesteron, 1111-deoksikortizole dönüşemez ve birikir.

Key Concept

2121-hidroksilaz eksikliği, konjenital adrenal hiperplazinin en sık nedenidir ve tanısal belirteci serum 1717-hidroksiprogesteron yüksekliğidir.
Question 2Question →

33 yaşındaki bir erkek çocuk, penis boyunda büyüme ve pubik bölgede tüylenme şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde aksiller tüylenmesinin başladığı, testis hacimlerinin yaş grubuyla uyumlu (22 ml) olduğu saptanıyor. Kan basıncı ölçümü 140/90140/90 mmHg (yaş ve boya göre >95>95. persentil) bulunan ve kemik yaşı 55 yaş ile uyumlu saptanan bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1111-β\beta hidroksilaz eksikliği

Answer

Sunulan klinik vakada hem virilizasyon bulguları (pubik tüylenme, ileri kemik yaşı) hem de hipertansiyonun bir arada olması en olası tanının 11-beta hidroksilaz eksikliği olduğunu gösterir.
Doğru seçenek olan durumda, enzim eksikliği nedeniyle 11-deoksikortikosteron (DOC) birikir. DOC'un mineralokortikoid etkisi kan basıncını yükseltirken, aynı anda artan androjenler kemik yaşını ilerletir ve erken virilizasyon bulgularına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Hastada erken pubarş (tüylenme), penis büyümesi ve ileri kemik yaşı (virilizasyon) ile birlikte hipertansiyon saptanmıştır.
Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) tiplerini birbirinden ayırmak için kan basıncı ve virilizasyon varlığı en kritik belirteçlerdir.
2
Patofizyolojik blokajın belirlenmesi
11-beta hidroksilaz enzimi eksildiğinde, kortizol sentezi azalır ve ACTH artar. Bu durum 11-deoksikortikosteron (DOC) birikimine yol açar.
DOC, güçlü mineralokortikoid aktiviteye sahip bir ara üründür ve sodyum tutulumu yaparak hipertansiyona neden olur.
3
Androjen yolunun değerlendirilmesi
Enzim bloğu kortizol yolunu tıkadığı için prekürsörler androjen yoluna kayar, bu da virilizasyona yol açar.
Hem DOC birikimi (HT) hem de androjen fazlalığı (virilizasyon) sadece 11-beta hidroksilaz eksikliğinde bir arada görülür.

Key Concept

11-beta hidroksilaz eksikliğinde, mineralokortikoid etkili 11-deoksikortikosteron (DOC) birikimi hipertansiyona; androjen fazlalığı ise virilizasyona neden olur.

Practice More

Konjenital adrenal hiperplazi enzim eksikliklerini kan basıncı, virilizasyon ve potasyum düzeyleri üzerinden karşılaştıran bir tabloyu inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question →

Yenidoğan döneminde tuz kaybı krizi ile başvuran 2121-hidroksilaz eksikliğine bağlı konjenital adrenal hiperplazili bir hastada, aşağıdaki laboratuvar bulgularından hangisinin görülmesi beklenir?

Show answer & explanation

Answer: Hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz

Answer

Hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz
Doğru yanıt olan sodyum düşüklüğü, potasyum yüksekliği ve asidoz tablosu, 2121-hidroksilaz eksikliğinin klasik laboratuvar bulgusudur. Aldosteron sentezinin bozulması, böbreklerin distal tübüllerinde sodyumun tutulmasını engellerken, potasyum ve hidrojen iyonlarının sekresyonunu durdurur. Bu da hastada ağır dehidratasyon, hiponatremi ve hiperkalemi ile birlikte anyon açığı olmayan metabolik asidoza yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Enzim eksikliğinin hormonal etkisini belirle
2121-hidroksilaz eksikliği, hem kortizol hem de aldosteron sentez yolaklarını tıkar.
Aldosteron, distal tübüllerde sodyum geri emilimi ve potasyum/hidrojen atılımından sorumludur.
2
Aldosteron eksikliğinin elektrolit sonuçlarını analiz et
Sodyum emilemediği için hiponatremi; potasyum ve hidrojen atılamadığı için hiperkalemi ve metabolik asidoz gelişir.
Tuz kaybı krizi bu elektrolit dengesizliği ve dehidratasyonun birleşimidir.

Key Concept

21-hidroksilaz eksikliğinde aldosteron eksikliğine bağlı gelişen elektrolit triadı: Hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz.
Estimated Time:45s
Question 4Question →

Dış genital yapıda virilizasyon (Prader evre 44) saptanan kız bebekte, postnatal 3.3. haftada yapılan rutin kontrolde kan basıncı 106/70106/70 mmHg (>95.>95. persentil) ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu 145145 mEq/L, potasyumu 2.82.8 mEq/L ve plazma renin aktivitesi belirgin düşük bulunuyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları doğrultusunda en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 11-β hidroksilaz eksikliği

Answer

11-beta hidroksilaz eksikliği
Kız bebekte virilizasyonun varlığı androjen artışını; hipertansiyon, hipokalemi ve düşük renin düzeyi ise mineralokortikoid etkili 11-deoksikortikosteron (DOC) birikimini gösterir. 11-beta hidroksilaz eksikliği, hem virilizasyon hem de hipertansiyonun bir arada görüldüğü spesifik bir konjenital adrenal hiperplazi tipidir.

Step-by-Step Solution

1
Dış genital yapının değerlendirilmesi
Androjen fazlalığı (Virilizasyon)
Prader evre 4 virilizasyon, adrenal steroid sentez yolunda androjenlere kayma olduğunu gösterir.
2
Kan basıncı ve elektrolitlerin analizi
Hipertansiyon ve hipokalemi
Bu bulgular mineralokortikoid etkili bir maddenin (11-deoksikortikosteron - DOC) biriktiğini kanıtlar.
3
Ayırıcı tanı yapılması
11-beta hidroksilaz eksikliği
21-hidroksilazda tuz kaybı, 17-alfada ise virilizasyon eksikliği olduğu için her iki bulguyu birleştiren tek seçenek budur.

Key Concept

KAH'ta virilizasyon ile hipertansiyonun birlikteliği 11-beta hidroksilaz eksikliğini gösterir.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question →

Sekiz yaşındaki erkek çocuk, son bir yılda belirginleşen aşırı kilo alma ve boy uzamasında yavaşlama şikayetleriyle çocuk endokrinoloji polikliniğine getiriliyor. Hastanın özgeçmişinde herhangi bir kronik hastalık veya dışarıdan ilaç/krem kullanım öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenesinde boyu 3.3. persentilde, vücut ağırlığı 97.97. persentilde saptanıyor. Kan basıncı 135/90135/90 mmHg (yaşına ve boyuna göre >95.>95. persentil) ölçülen hastanın yüzünde aydede görünümü (plethora), batın çevresinde santral obezite ve mor renkli geniş strialar gözleniyor.

Bu hastada en olası tanıyı doğrulamak için ilk basamakta aşağıdaki testlerden hangisinin istenmesi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: 2424 saatlik idrarda serbest kortizol atılımının ölçülmesi

Answer

İlk basamakta hiperkortizolemiyi kanıtlamak amacıyla 2424 saatlik idrarda serbest kortizol atılımının ölçülmesi, düşük doz deksametazon supresyon testi veya gece yarısı tükürük kortizolü bakılması gereklidir.
Çocukluk çağında obeziteye boy uzamasında duraklama (büyüme hızında düşme) eşlik ediyorsa ilk akla gelmesi gereken patoloji Cushing sendromudur. Aydede yüzü, mor strialar ve hipertansiyon bu tanıyı destekler. Cushing sendromu tanısında altın standart yaklaşım aşamalıdır: Birinci aşama (Tarama) hiperkortizoleminin varlığını kanıtlamaktır. Bu amaçla 2424 saatlik idrarda serbest kortizol analizi, düşük doz deksametazon supresyon testi veya gece yarısı tükürük kortizolü kullanılır. Tarama testi pozitif çıkarsa ikinci aşamaya (Etiyolojiyi belirleme) geçilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların patolojik obezite açısından değerlendirilmesi
Büyüme hızında yavaşlama (boyun 3.3. persentile düşmesi) ile birlikte aşırı kilo alımı ve hipertansiyon, basit obeziteden ziyade Cushing sendromunu işaret eder.
Basit obezitede boy uzaması genellikle normaldir veya hızlanmıştır. Büyüme geriliği + obezite Cushing sendromunun pediatrideki en klasik prezantasyonudur.
2
Cushing sendromu tanı algoritmasında ilk adımın belirlenmesi
İlk adım, hastada gerçekten kortizol fazlalığı (hiperkortizolemi) olup olmadığını tarama testleriyle göstermektir.
Etiyolojiye yönelik testlere (ACTH, görüntüleme) geçmeden önce sendromun varlığı biyokimyasal olarak kanıtlanmalıdır.
3
Uygun tarama testinin seçilmesi
En uygun tarama testleri: 2424 saatlik idrarda serbest kortizol, düşük doz (11 mg) deksametazon supresyon testi veya gece tükürük kortizolü ölçümüdür.
Bu testler otonom kortizol üretimini veya günlük kortizol ritminin bozulduğunu ilk basamakta yüksek duyarlılıkla tespit eder.

Key Concept

Cushing Sendromu Tanı Algoritması

Hints

1
Hastadaki obeziteye boy kısalığının eşlik etmesi basit obeziteden çok Cushing sendromunu işaret etmektedir.
2
Endokrinolojik aşırı üretim sendromlarında genel kural: Önce klinik şüpheyi doğrulayan bir tarama testi istenir, hastalık kesinleştikten sonra kaynağa yönelik hormonlar (ACTH gibi) veya görüntüleme istenir.
3
Cushing sendromu taramasında kullanılan üç ana testten biri hastanın idrarında biriken toplam glukokortikoid miktarını ölçen testtir.

Practice More

Adrenal yetmezlikte kullanılan tarama ve doğrulama testlerini de (Sabah kortizolü ve ACTH uyarı testi) tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 6Question →

Yaşamının üçüncü haftasında tekrarlayan kusma, emme zayıflığı ve letarji şikayetleriyle acil servise getirilen kız bebeğin fizik muayenesinde belirgin dehidratasyon, areolalarda hiperpigmentasyon ve klitoromegali saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde serum sodyumu 121121 mEq/L, potasyumu 7.87.8 mEq/L, kan şekeri 4848 mg/dL ve kan gazında pH 7.207.20, HCO 3−_3^- 1212 mEq/L olarak ölçülüyor.

Bu hastanın en olası tanısı ve ayırıcı tanısında yer alan durumlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: En olası tanı 2121-hidroksilaz enzim eksikliğidir; benzer şekilde kusma ile prezente olan hipertrofik pilor stenozunda ise metabolik asidoz değil, hipokloremik metabolik alkaloz saptanır.

Answer

Klitoromegali, tuz kaybı (hiponatremi, hiperkalemi) ve asidoz tablosu ile başvuran hastada en olası tanı 21-hidroksilaz enzim eksikliğidir; ayırıcı tanıda yer alan hipertrofik pilor stenozunda ise asidoz yerine hipokloremik alkaloz beklenir.
Hastadaki virilizasyon (klitoromegali), kortizol eksikliği (hipoglisemi) ve aldosteron eksikliği (hiponatremi, hiperkalemi, asidoz) bulgularının tamamı klasik tuz kaybettiren tip 21-hidroksilaz eksikliğini tanımlamaktadır. Ayırıcı tanıda yer alan hipertrofik pilor stenozu da inatçı kusma ile prezente olabilir ancak pilor stenozunda mide asidi (HCl) kaybına bağlı olarak hipokloremik hipokalemik metabolik alkaloz görülür.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik bulgularını değerlendir
Yenidoğanda kusma, letarji, hiperpigmentasyon ve klitoromegali (virilizasyon) saptandı.
Hiperpigmentasyon ACTH yüksekliğini, klitoromegali ise androjen fazlalığını gösterir.
2
Laboratuvar bulgularını analiz et
Hiponatremi, hiperkalemi, hipoglisemi ve derin metabolik asidoz tespit edildi.
Aldosteron ve kortizol eksikliğine bağlı olarak tuz kaybı ve asidoz tablosu mevcuttur.
3
Ayırıcı tanıları dışla ve metabolik profilleri karşılaştır
Pilor stenozu (alkaloz yapar), 11-beta ve 17-alfa hidroksilaz eksiklikleri (hipertansiyon ve hipokalemi yapar) elenir.
Hastalıkların spesifik asit-baz ve elektrolit profilleri kesin tanıyı koydurur.

Key Concept

Konjenital Adrenal Hiperplazi (2121-hidroksilaz eksikliği) ve Pilor Stenozu Ayrımı
Question 7Question →

Letarji ve ağır dehidratasyon bulguları ile 1212 günlükken acil servise getirilen bir bebekte hipotansiyon saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde sodyum: 118118 mEq/L, potasyum: 8,28,2 mEq/L ve kan gazında metabolik asidoz gözlenen bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2121-hidroksilaz eksikliği

Answer

2121-hidroksilaz eksikliği (Tuz kaybettiren tip)
2121-hidroksilaz eksikliği, konjenital adrenal hiperplazinin %9090'dan fazlasını oluşturur. Tuz kaybettiren formda aldosteron üretilemediği için böbreklerden sodyum atılırken potasyum ve hidrojen iyonları tutulur. Bu durum hastada ağır hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz ile sonuçlanan şok tablosuna yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Elektrolit değerlerini analiz et
Ciddi hiponatremi (118118 mEq/L) ve hiperkalemi (8,28,2 mEq/L) saptanmıştır.
Bu tablo, mineralokortikoid (aldosteron) eksikliğine bağlı idrarla sodyum kaybı ve potasyum tutulumunu gösterir.
2
Asit-baz dengesini değerlendir
Metabolik asidoz mevcuttur.
Aldosteron eksikliği hidrojen iyonlarının atılımını da bozarak asidoza katkıda bulunur.
3
Klinik tabloyu en olası nedenle eşleştir
Konjenital adrenal hiperplazinin en sık formu olan 2121-hidroksilaz eksikliği.
Yenidoğan döneminde tuz kaybı krizi, şok ve bu elektrolit paterninin klasik nedenidir.

Key Concept

Yenidoğan döneminde hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz ile seyreden dehidratasyon tablolarında ilk olarak tuz kaybettiren tip konjenital adrenal hiperplazi (2121-hidroksilaz eksikliği) düşünülmelidir.
Estimated Time:45s
Question 8Question →

Yaşamının 88. gününde halsizlik, emmeme ve tekrarlayan kusma şikayetleriyle acil servise getirilen bir erkek bebekte yapılan fizik muayenede; ağır dehidratasyon bulguları, hiperpigmente skrotum ve şok tablosu saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu 121 mEq/L121 \text{ mEq/L}, potasyumu 7.9 mEq/L7.9 \text{ mEq/L} ve kan gazında metabolik asidoz belirleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2121-hidroksilaz eksikliği

Answer

En olası tanı, tuz kaybettiren tipte görülen elektrolit (hiponatremi, hiperkalemi) ve asit-baz (metabolik asidoz) bozuklukları ile uyumlu olan 21-hidroksilaz eksikliğidir.
Hastada saptanan hiponatremi ve hiperkalemi mineralokortikoid eksikliğini; hiperpigmentasyon ve erkek bebekteki erken adrenal kriz tablosu ise androjen yolunun aktif olduğu (21-hidroksilaz eksikliği) durumunu kanıtlar. Bu kombinasyon 21-hidroksilaz eksikliği için patognomoniktir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et
Yenidoğan döneminde emmeme, kusma ve ağır dehidratasyon (adrenal kriz) tablosu ile birlikte skrotal hiperpigmentasyon (androjen artışı göstergesi) saptanmıştır.
KAH'ın tuz kaybettiren tipinde hem mineralokortikoid eksikliği hem de ACTH artışına bağlı hiperpigmentasyon bir aradadır.
2
Laboratuvar verilerini yorumla
Düşük sodyum (121 mEq/L121 \text{ mEq/L}), yüksek potasyum (7.9 mEq/L7.9 \text{ mEq/L}) ve metabolik asidoz (pH ve HCO3HCO_3 düşüklüğü) belirlenmiştir.
Aldosteron eksikliği böbrek distal tübüllerinde sodyum geri emilimini azaltırken potasyum ve hidrojen atılımını engelleyerek bu tabloya yol açar.
3
Ayırıcı tanı yap
Pilor stenozu (alkaloz/hipokalemi) ve hipertansif KAH formları (11-beta ve 17-alpha) elenerek 21-hidroksilaz eksikliğine ulaşılır.
Sunulan elektrolit ve fizik muayene kombinasyonu en özgün olarak 21-hidroksilaz eksikliğini işaret eder.

Key Concept

21-hidroksilaz eksikliğinde mineralokortikoid (aldosteron) eksikliği tuz kaybına ve hiperkalemiye, androjen artışı ise virilizasyon ve hiperpigmentasyona neden olur.
Question 9Question →

Yenidoğan döneminde ağır dehidratasyon, kusma ve kilo kaybı ile getirilen bir bebekte 2121-hidroksilaz eksikliğine bağlı tuz kaybettiren form düşünülmektedir. Bu hastanın biyokimyasal değerlendirmesinde aşağıdaki elektrolit değişikliklerinden hangisinin saptanması en olasıdır?

Show answer & explanation

Answer: Hiponatremi ve hiperkalemi

Answer

Hiponatremi ve hiperkalemi bulgularının birlikte saptanması en olasıdır.
Doğru yanıt olan hiponatremi ve hiperkalemi, 2121-hidroksilaz eksikliğinde mineralokortikoid (aldosteron) sentezinin yapılamamasının doğrudan bir sonucudur. Aldosteron eksikliği böbreklerden sodyum kaybına ve potasyum birikimine yol açar.

Step-by-Step Solution

1
2121-hidroksilaz enzim eksikliğinin metabolik yolaktaki etkisini belirle.
Kortizol ile birlikte aldosteron sentezi de bozulur.
2121-hidroksilaz hem glukokortikoid hem de mineralokortikoid yolu için ortak bir enzimdir.
2
Aldosteron eksikliğinin böbrek tübülleri üzerindeki etkisini analiz et.
Distal tübülde sodyum geri emilimi azalır, potasyum ve hidrojen atılımı bozulur.
Aldosteron normalde sodyum tutulumundan ve potasyum atılımından sorumludur.
3
Klinik sonuçları elektrolit değerlerine dök.
Plazmada sodyum düşer (hiponatremi), potasyum yükselir (hiperkalemi) ve metabolik asidoz gelişir.
Vücuttan aşırı sodyum kaybı ve potasyumun dışarı atılamaması bu tabloyu oluşturur.

Key Concept

Konjenital adrenal hiperplazide (21-OH eksikliği) mineralokortikoid eksikliğine bağlı tuz kaybı tablosu.

Practice More

11-beta hidroksilaz eksikliğinde sodyum ve potasyum dengesinin (hipertansiyon eşliğinde) nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 10Question →

Hızlı büyüme ve pubik tüylenme şikayetiyle getirilen 4.54.5 yaşındaki erkek çocuğun fizik muayenesinde; boyunun yaş grubuna göre +2.5+2.5 standart sapma (SDSD) düzeyinde olduğu, penis boyutunun yaşına göre arttığı ancak her iki testis hacminin 33 mL (prepubertal) kaldığı saptanmıştır. Hastanın kan basıncı 135/90135/90 mmHg (>95>95. persantil) olarak ölçülmüştür. Laboratuvar tetkiklerinde kemik yaşının 7.57.5 yaş ile uyumlu, serum potasyum düzeyinin 3.23.2 mEq/L ve plazma renin aktivitesinin baskılanmış olduğu görülmüştür. Bu klinik tabloya neden olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 11β11\beta-hidroksilaz eksikliği

Answer

Klinik bulgular (izoseksüel puberte prekoks + prepubertal testisler + hipertansiyon) 11β11\beta-hidroksilaz eksikliğini işaret etmektedir.
Doğru seçenek olan patolojide, 1111-deoksikortizolün kortizole ve 1111-deoksikortikosteronun (DOC) kortikosterona dönüşümü bozulmuştur. DOC güçlü bir mineralokortoiddir; birikimi sodyum tutulumuna, potasyum atılımına, renin baskılanmasına ve sonuçta hipertansiyona yol açar. Aynı zamanda kortizol sentezlenemediği için artan ACTH, androjen yolunu uyararak erkek çocukta izoseksüel puberte prekoks tablosu oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Puberte bulgularını ve testis hacmini değerlendir.
Boy uzunluğu, penis büyümesi ve kemik yaşı ilerlemesi virilizasyonu (izoseksüel puberte prekoks) gösterir. Testislerin prepubertal kalması, androjen kaynağının testis dışı (adrenal) olduğunu kanıtlar.
Santral puberte prekoksta testisler büyürken, periferik olanda (KAH gibi) testisler küçük kalır.
2
Kan basıncı ve elektrolit tablosunu analiz et.
Hastada hipertansiyon (135/90135/90 mmHg), hipokalemi (3.23.2 mEq/L) ve baskılanmış renin aktivitesi mevcuttur.
KAH tipleri içinde mineralokortoid etkisi (hipertansiyon) yapanlar 11β11\beta ve 17α17\alpha eksiklikleridir.
3
Androjen durumuyla mineralokortoid durumunu birleştirerek ayırıcı tanı yap.
Virilizasyon + Hipertansiyon kombinasyonu sadece 11β11\beta-hidroksilaz eksikliğinde görülür.
17α17\alpha eksikliğinde hipertansiyon vardır ama androjen düşüktür; 2121-OH eksikliğinde androjen yüksektir ama tansiyon düşüktür.

Key Concept

Konjenital adrenal hiperplazi tiplerinde hipertansiyon ve virilizasyon birlikteliği 11β11\beta-hidroksilaz eksikliği için karakteristiktir.
Estimated Time:2m 0s
Question 11Question →

1212 günlük erkek bebek; beslenememe, fışkırır tarzda olmayan kusma ve letarji şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları, skrotumda belirgin hiperpigmentasyon saptanıyor ve kan basıncı düşük ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde serum Na+:122Na^+: 122 mEq/L, K+:7.9K^+: 7.9 mEq/L, kan şekeri: 4545 mg/dL ve kan gazında pH:7.22pH: 7.22, HCO3−:12HCO_3^-: 12 mmol/L saptanıyor. Bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2121-hidroksilaz eksikliği (Tuz kaybettiren tip)

Answer

Vakadaki klinik ve laboratuvar bulguları en olası tanının 2121-hidroksilaz eksikliği (tuz kaybettiren tip) olduğunu göstermektedir.
Yeni doğan bir erkekte hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz ile birlikte görülen dehidratasyon ve skrotal hiperpigmentasyon, mineralokortikoid ve glukokortikoid eksikliğini işaret eder. Bu tablo, Konjenital Adrenal Hiperplazi'nin en sık nedeni olan 2121-hidroksilaz eksikliğinin tuz kaybettiren formuyla tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et
Yeni doğan döneminde beslenememe, kusma ve dehidratasyon adrenal yetmezliği düşündürür.
Skrotal hiperpigmentasyon, kortizol eksikliğine yanıt olarak artan ACTH'nın melanosit uyarıcı etkisini gösterir.
2
Elektrolit ve asit-baz durumunu değerlendir
Hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz saptandı.
Aldosteron eksikliği sodyum geri emilimini azaltırken potasyum ve hidrojen atılımını bozar.
3
Ayırıcı tanı yap
Pilor stenozu (alkaloz) ve hipertansif KAH tipleri (1111-beta ve 1717-alfa) dışlandı.
Vakadaki düşük kan basıncı ve yüksek potasyum değerleri sadece tuz kaybettiren formlarla uyumludur.

Key Concept

Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) ve Tuz Kaybı Krizi

Alternative Method

Elektrolit tablosuna bakarak 'tuz kaybı' mı yoksa 'tuz tutulumu' mu olduğunu belirlemek, KAH tiplerini birbirinden ayırmanın en hızlı yoludur. Hiponatremi/Hiperkalemi varsa 2121-OH; Hipertansiyon/Hipokalemi varsa 1111-beta veya 1717-alfa düşünülmelidir.
Estimated Time:1m 15s
Question 12Question →

Doğum ağırlığı 34003400 g olan 1212 günlük erkek bebek; son 22 gündür artan letarji, zayıf emme ve fışkırır tarzda olmayan kusma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede turgor ve tonusu azalmış, kan basıncı 50/3050/30 mmHg, kalp tepe atımı 175175/dk saptanıyor. Genital muayenede skrotumun hiperpigmente olduğu ve her iki testisin skrotumda palpe edildiği görülüyor.

Laboratuvar bulguları:
Na: 118118 mEq/L
K: 8.28.2 mEq/L
Glikoz: 5252 mg/dL
Kan gazı: pH: 7.207.20, HCO3HCO_3: 1010 mEq/L

Bu hastada beklenen laboratuvar profili ve altta yatan patofizyolojik mekanizma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 1717-hidroksiprogesteronun 1111-deoksikortizola dönüşümü bozulmuş olup plazma renin aktivitesi artmıştır.

Answer

17-hidroksiprogesteronun 11-deoksikortizola dönüşümünün bozulması ve artmış plazma renin aktivitesi
Vakada sunulan hipotansiyon, hiponatremi ve hiperkalemi tablosu, mineralokortikoid eksikliğini; hiperpigmentasyon ise ACTH yüksekliğini gösterir. Bu yaş grubundaki erkek bebekte bu bulgular 2121-hidroksilaz eksikliğine bağlı tuz kaybeden tip Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) için tipiktir. Bu hastalıkta 2121-hidroksilaz enzimi çalışmadığı için 1717-hidroksiprogesteron, 1111-deoksikortizola (ve progesteron, deoksikortikosterona) dönüşemez. Sonuçta kortizol ve aldosteron sentezlenemezken, androjen sentezi artar. Tuz kaybına sekonder olarak plazma renin aktivitesi belirgin şekilde yükselir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et
12 günlük erkek bebekte kusma, hipotansiyon (50/3050/30 mmHg), şok bulguları ve hiperpigmente skrotum saptandı.
Hiperpigmentasyon yüksek ACTH seviyelerini, şok tablosu ise adrenal krizi işaret eder.
2
Laboratuvar verilerini yorumla
Hiponatremi (118118), hiperkalemi (8.28.2), hipoglisemi ve metabolik asidoz mevcut.
Bu elektrolit tablosu mineralokortikoid (aldosteron) eksikliğini gösteren tipik 'tuz kaybı' krizidir.
3
Ayırıcı tanı yap
En olası tanı 2121-hidroksilaz eksikliğine bağlı Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH).
Erkek çocukta normal dış genital yapı ancak hiperpigmentasyon ve tuz kaybı triadı 2121-hidroksilaz eksikliği için karakteristiktir.
4
Biyokimyasal basamağı belirle
2121-hidroksilaz enzimi, 1717-OH Progesteronun 1111-deoksikortizola dönüşümünü sağlar.
Bu basamağın blokajı 1717-OHP birikimine ve kortizol/aldosteron sentezinin durmasına yol açar.

Key Concept

21-hidroksilaz eksikliğinde tuz kaybı krizi ve biyokimyasal blokaj noktası

Practice More

Kız bebeklerde ambigü genitale ile başvuran adrenal kriz vakalarında 11-beta ve 21-hidroksilaz ayrımına dikkat ediniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 13Question →

1010 günlük, dış genital yapısı ambigü (Prader evre 44) olan bir bebek; kusma ve ağır dehidratasyon tablosuyla başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde saptanan değerler şöyledir:

TetkikSonuç
Sodyum (NaNa)120120 mEq/L
Potasyum (KK)8.08.0 mEq/L
Kan Şekeri5555 mg/dL
pH / HCO3HCO_37.187.18 / 1111 mEq/L
17−OH17-OH Progesteron35,00035,000 ng/dL

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre, 2121-hidroksilaz eksikliği tanısı konulan hasta ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sürrenal kortekste 1111-deoksikortizol ve 1111-deoksikortikosteron (DOC) birikimi nedeniyle ilerleyen dönemde hipertansiyon gelişmesi beklenir.

Answer

Sürrenal kortekste 1111-deoksikortizol ve 1111-deoksikortikosteron (DOC) birikimi nedeniyle ilerleyen dönemde hipertansiyon gelişmesi beklenmesi ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1111-deoksikortizol ve 1111-deoksikortikosteron (DOC) birikimi 2121-hidroksilaz eksikliğinde değil, 1111-beta hidroksilaz eksikliğinde görülür. 2121-hidroksilaz enzimi bu maddelerin sentezinden sorumlu olduğu için eksikliğinde bu öncüller birikemez, aksine düzeyleri azalır. Bu nedenle 2121-OH eksikliğinde hipertansiyon beklenmez, aksine tuz kaybı ve hipotansiyon görülür.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar verilerini analiz et.
1010 günlük bebekte ambigü genitalya, tuz kaybı (hiponatremi, hiperkalemi, asidoz) ve çok yüksek 17−OH17-OH progesteron düzeyi 2121-hidroksilaz eksikliğini (tuz kaybettiren form) doğrular.
Vakadaki bulgular en sık görülen KAH formu olan 2121-OH eksikliğine spesifiktir.
2
Enzim bloğunun yerini ve biriken/eksik olan maddeleri belirle.
2121-hidroksilaz, progesteronu DOC'ye ve 17−OHP17-OHP'yi 1111-deoksikortizole dönüştürür. Eksikliğinde DOC ve 1111-deoksikortizol sentezi yapılamaz, bu maddelerin düzeyleri düşük kalır.
Blok sonrası ürünlerin azalması patolojinin temelini oluşturur.
3
Ayırıcı tanıda hipertansiyon yapıcı formları dışla.
1111-beta hidroksilaz eksikliğinde DOC ve 1111-deoksikortizol birikir ve hipertansiyon yapar. 2121-OH eksikliğinde ise tam tersine mineralokortikoid eksikliği ve hipotansiyon görülür.
Hipertansiyon ve öncül madde birikimi 1111-beta ve 1717-alfa eksikliklerine özgüdür.

Key Concept

2121-hidroksilaz eksikliğinde enzim bloğu nedeniyle 1111-deoksikortizol ve 1111-deoksikortikosteron (DOC) üretilemez; bu nedenle hipertansiyon değil, hipotansiyon ve tuz kaybı görülür.

Practice More

Konjenital adrenal hiperplazi formları arasındaki renin düzeyi ve kan basıncı farklarını bir tablo halinde inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question →

Dış genital yapısı ambigü (klitoromegali ve labial füzyon) saptanan 1010 günlük bir kız bebek; emmeme, kusma ve letarji şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları mevcuttur. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu 122122 mEq/L, potasyumu 7.17.1 mEq/L, kan gazında ise pH 7.227.22 ve HCO3HCO_3 1212 mEq/L olarak bulunmuştur. Bu hastada klinik tabloya neden olan en olası enzim eksikliği hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2121-hidroksilaz

Answer

En olası tanı 2121-hidroksilaz eksikliğidir.
Kız bebekte ambigü genitalya varlığı prenatal dönemden itibaren yüksek seviyede androjene maruz kalındığını (virilizasyon), laboratuvar bulgularındaki hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz ise mineralokortikoid eksikliğini (tuz kaybı) gösterir. Bu iki klinik/laboratuvar fenomenin birleştiği en yaygın durum 2121-hidroksilaz eksikliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Ambigü genitalya varlığı androjen fazlalığını (virilizasyon) göstermektedir.
Konjenital adrenal hiperplazi tiplerini ayırt etmek için dış genital yapı kritik bir veridir.
2
Laboratuvar bulgularının analizi
Hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz (tuz kaybı tablosu) mineralokortikoid eksikliğini kanıtlamaktadır.
Aldosteron eksikliği sodyum kaybına ve potasyum tutulumuna yol açarak tipik elektrolit bozukluklarını oluşturur.
3
Ayırıcı tanı yapılması
Androjen fazlalığı ile tuz kaybının eşlik ettiği en sık tablo 2121-hidroksilaz eksikliğidir.
Diğer virilize eden formlarda (11β11\beta-OH gibi) genellikle DOC birikimine bağlı hipertansiyon görülür.

Key Concept

2121-hidroksilaz eksikliği, androjen fazlalığı (virilizasyon) ve mineralokortikoid/kortizol eksikliği (tuz kaybı) ile karakterizedir.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question →

1616 yaşındaki bir kız hasta, primer amenore ve son zamanlarda artan baş ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 155/100155/100 mmHg (yaş ve cinsiyet için >95>95. persentil) ölçülüyor. Pubertal gelişimin Tanner evre 11 (prepubertal) olduğu ve laboratuvar incelemesinde serum potasyum düzeyinin 2.82.8 mEq/L, plazma renin aktivitesinin ise düşük saptandığı bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 17α17\alpha-hidroksilaz eksikliği

Answer

17α17\alpha-hidroksilaz eksikliği
Vakadaki hipertansiyon ve hipokalemi mineralokortikoid etkisinin arttığını (11-deoksikortikosteron birikimi), primer amenore ve prepubertal yapı ise seks steroidlerinin sentezlenemediğini kanıtlamaktadır. 17α17\alpha-hidroksilaz eksikliği, adrenal steroid yolağında hem kortizol hem de seks steroidi sentezini durduran, buna karşın mineralokortikoid yolunu (DOC üzerinden) aşırı çalıştıran tek enzim eksikliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları (Hipertansiyon ve Hipokalemi) analiz et
Vakadaki hipertansiyon ve 2.82.8 mEq/L potasyum değeri, mineralokortikoid etkisinin patolojik olarak arttığını gösterir.
Adrenal enzim eksikliklerinde mineralokortikoid yolu üzerindeki bir blokaj veya aşırı üretim bu tabloya yol açar.
2
Seks steroidleri ve pubertal durumu değerlendir
Primer amenore ve Tanner evre 11 gelişim, androjen ve östrojen sentezinin yapılamadığını gösterir.
Hem kortizol hem de seks steroidi sentezini aynı anda bloke eden enzim belirlenmelidir.
3
Ayırıcı tanı yap ve enzimi belirle
Hem glukokortikoid hem seks steroid yolunu bloke eden, ancak mineralokortikoid prekürsörlerinin (DOC) birikimine izin veren enzim 17α17\alpha-hidroksilazdır.
Mineralokortikoid yolu 17α17\alpha-hidroksilasyon gerektirmez, bu nedenle bu yolaktan sentez devam eder ve DOC fazlalığı hipertansiyona yol açar.

Key Concept

Konjenital Adrenal Hiperplazi yolağında 17α17\alpha-hidroksilaz, hem kortizol hem de cinsiyet steroidleri (androjen/östrojen) sentezi için kritik bir basamaktır; eksikliğinde mineralokortikoid fazlalığı (hipertansiyon/hipokalemi) ve seksüel infantilizm görülür.

Alternative Method

Hipertansiyon ve prepubertal gelişim (seksüel infantilizm) ikilisini gördüğünüzde adrenal enzim eksiklikleri içinde ilk olarak 17α17\alpha-hidroksilazı düşünmelisiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 16Question →

Üç haftalık bir erkek bebek; son birkaç gündür artan emmede azalma, fışkırır tarzda olmayan kusma ve tartı kaybı şikayetleriyle çocuk acil servisine getiriliyor. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları (çökmüş bıngıldak, azalmış cilt turgoru), hiperpigmente skrotum ve kan basıncı düşüklüğü saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyum 122122 mEq/L, potasyum 7.87.8 mEq/L, serum glukozu 5252 mg/dL ve kan gazında metabolik asidoz belirleniyor.

Bu hastadaki en olası tanı ve bu tablonun ayırıcı tanısında hipertrofik pilor stenozundan uzaklaşılmasını sağlayan en önemli laboratuvar bulgusu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 21-hidroksilaz eksikliği - Hiperkalemi ve metabolik asidoz

Answer

En olası tanı 21-hidroksilaz eksikliğidir ve bu durumu hipertrofik pilor stenozundan ayıran temel bulgular hiperkalemi ve metabolik asidozdur.
Vakada sunulan 3 haftalık erkek bebekte görülen kusma, dehidratasyon ve hiperpigmente skrotum (virilizasyon bulgusu), tipik bir tuz kaybettiren tip 21-hidroksilaz eksikliği tablosudur. Laboratuvardaki hiponatremi ve hiperkalemi mineralokortikoid eksikliğini doğrular. Benzer bir klinik tabloyla başvuran hipertrofik pilor stenozunda ise metabolik alkaloz ve hipokalemi görülür; bu nedenle hiperkalemi ve metabolik asidoz varlığı bu iki durum arasındaki en önemli ayrıcı laboratuvar özellikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları değerlendir
Üç haftalık erkekte kusma, dehidratasyon ve skrotal hiperpigmentasyon saptanması (virilizasyon/yüksek ACTH).
Bu kombinasyon öncelikle konjenital adrenal hiperplaziyi (KAH) düşündürür.
2
Elektrolit ve metabolik tabloyu yorumla
Düşük sodyum (122122), yüksek potasyum (7.87.8) ve metabolik asidoz.
Mineralokortikoid eksikliğine bağlı 'tuz kaybı krizi' tablosu 21-hidroksilaz eksikliği için tipiktir.
3
Ayırıcı tanıyı yap
Vakadaki hiperkalemi ve asidoz bulguları, benzer şikayetlerle (kusma) başvuran pilor stenozundaki hipokalemi ve alkalozun tam tersidir.
Bu ayrım, cerrahi bir acil (pilor stenozu) ile tıbbi bir acilin (adrenal kriz) ayırt edilmesinde kritiktir.

Key Concept

Yenidoğan döneminde kusma ve dehidratasyon ile başvuran bir bebekte elektrolitler (K+ yüksekliği) ve kan gazı (Asidoz), cerrahi nedenlerden (Pilor stenozu) medikal nedenleri (KAH) ayırmada en değerli parametrelerdir.
Question 17Question →

22 haftalık bir erkek bebek; emmeme, fışkırır tarzda olmayan kusma, ağır dehidratasyon ve letarji şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hiperpigmentasyon dışında ek özellik saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde sodyum 118 mEq/L118 \text{ mEq/L}, potasyum 8.2 mEq/L8.2 \text{ mEq/L}, glukoz 55 mg/dL55 \text{ mg/dL} ve 1717-hidroksiprogesteron (1717-OHP) düzeyi 320 ng/mL320 \text{ ng/mL} saptanıyor. 2121-hidroksilaz eksikliğine bağlı klasik tip tuz kaybettiren konjenital adrenal hiperplazi (KAH) tanısı kesinleşen bu hastanın yönetimi ve uzun dönem takibi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Akut enfeksiyon veya cerrahi gibi stres durumlarında, adrenal krizi önlemek amacıyla hem glukokortikoid hem de mineralokortikoid dozları 33 katına çıkarılmalıdır.

Answer

Stres durumlarında (cerrahi, enfeksiyon vb.) yalnızca glukokortikoid dozu artırılır, mineralokortikoid dozu sabit tutulur.
Konjenital adrenal hiperplazi hastalarında ateş, ağır travma veya cerrahi gibi fizyolojik stres durumlarında 'stres doz' uygulaması hayatidir. Ancak bu uygulama sadece glukokortikoidler (hidrokortizon) için geçerlidir. Mineralokortikoid (fludrokortizon) dozu stres durumlarında artırılmaz; çünkü bu hormonun sodyum tutucu etkisi daha yavaş gelişir ve akut stres yanıtında merkezi bir rol oynamaz. Gereksiz doz artışı hipertansiyon ve ödeme yol açabilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu tanımlama
Hiponatremi, hiperkalemi, asidoz ve yüksek 17-OHP ile klasik tuz kaybettiren 21-hidroksilaz eksikliği tanısı konur.
Yenidoğan dönemindeki tuz kaybı krizinin tipik sunumudur.
2
Acil yönetim protokolünü değerlendirme
Hipoglisemi ve şoku düzeltmek için dekstrozlu izotonik SF hızlı bolus ve yüksek doz hidrokortizon gereklidir.
Hayati tehlike arz eden adrenal krizin birincil tedavisidir.
3
Stres durumlarındaki doz kurallarını analiz etme
Kortizol vücudun stres yanıtı için kritiktir (doz artışı gerekir), ancak aldosteron etkisi (fludrokortizon) stresle akut değişmez (doz sabit kalır).
Yanlış olan seçeneği belirlemek için glukokortikoid ve mineralokortikoid ayrımını yapmak gerekir.
4
Ayırıcı tanı ve komplikasyonları kontrol etme
Pilor stenozu ile metabolik ayrımı (asidoz vs alkaloz) ve TART gelişimi (ACTH bağımlı) doğru bilgilerdir.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış seçeneği kesinleştirmek.

Key Concept

21-hidroksilaz eksikliğinde stres yönetimi ve uzun dönem komplikasyon takibi

Practice More

Adrenal yetmezlikte kriz yönetimini ve stres dozlarının hangi hastalıklarda (örneğin sadece primer adrenal yetmezlikte mi yoksa sekonderde de mi) mineralokortikoid içermediğini gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 18Question →

33 haftalık bir erkek bebek; tekrarlayan kusma, beslenememe ve kilo alamama şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde hiperpigmentasyon, dehidratasyon bulguları ve yaşa göre düşük kan basıncı saptanmıştır. Laboratuvar incelemesinde sodyum: 125125 mEq/L, potasyum: 7.27.2 mEq/L saptanmış olup kan gazında metabolik asidoz izlenmiştir. Bu hastada 'hiperkalemik hiponatremik metabolik asidoz' tablosunun saptanması, aşağıdaki ön tanılardan hangisini hipertrofik pilor stenozundan ayıran en karakteristik özelliktir?

Show answer & explanation

Answer: 2121-hidroksilaz eksikliği

Answer

Konjenital adrenal hiperplazinin en sık formu olan 21-hidroksilaz eksikliği; tuz kaybı (hiperkalemi, hiponatremi, asidoz) ve düşük kan basıncı ile karakterize olup, hipertrofik pilor stenozunda görülen metabolik alkaloz ve hipokalemi tablosundan net bir şekilde ayrılır.
Vakada tanımlanan 'hiperkalemik hiponatremik metabolik asidoz' profili, aldosteron eksikliğinin tipik bir sonucudur. 21-hidroksilaz eksikliği, adrenal kortekste hem mineralokortikoid (aldosteron) hem de glukokortikoid (kortizol) sentezini bozarak tuz kaybı krizine yol açar. Hipertrofik pilor stenozunda ise mide asidi (HCl) kaybı nedeniyle tam tersi bir tablo (hipokloremik hipokalemik metabolik alkaloz) gelişir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları değerlendir
Bebekte kusma, dehidratasyon ve hiperpigmentasyon varlığı adrenal yetmezliği düşündürür.
Hiperpigmentasyon, artan ACTH düzeylerinin bir göstergesidir ve primer adrenal yetmezlikte görülür.
2
Laboratuvar verilerini metabolik profil ile karşılaştır
Hiperkalemi ve metabolik asidoz saptanması, pilor stenozunu dışlar.
Hipertrofik pilor stenozu 'hipokloremik hipokalemik metabolik alkaloz' yapar; 21-hidroksilaz eksikliği ise 'hiperkalemik hiponatremik metabolik asidoz' yapar.
3
Enzim eksikliklerini kan basıncına göre ayırt et
Hipotansiyon ve tuz kaybı 21-hidroksilaz eksikliğini işaret eder.
11-beta ve 17-alpha hidroksilaz eksikliklerinde mineralokortikoid birikimi nedeniyle genellikle hipertansiyon beklenir.

Key Concept

Yenidoğan döneminde kusma ile başvuran bebeklerde, elektrolit ve asit-baz dengesi ayırıcı tanıda kritiktir. Konjenital adrenal hiperplazi (tuz kaybettiren tip) hiperkalemi ve asidoz yaparken, pilor stenozu hipokalemi ve alkaloz yapar.

Practice More

Konjenital adrenal hiperplazi şüphesinde, enzim blokajını doğrulamak için 17-hidroksiprogesteron (17-OHP) düzeylerine bakılması gerektiğini hatırlayınız.
Estimated Time:1m 15s
Question 19Question →

Doğumdan sonraki 22. haftasında beslenme güçlüğü, fışkırır tarzda olmayan dirençli kusmalar ve belirgin tartı kaybı ile getirilen bir erkek bebekte; fizik muayenede dehidratasyon bulguları ve skrotal hiperpigmentasyon saptanıyor. Genital yapısı normal erkek görünümünde olan hastanın laboratuvar tetkiklerinde sodyum 124124 mEq/L, potasyum 7.97.9 mEq/L, glukoz 4848 mg/dL ve pH 7.227.22 bulunuyor. Bu hastanın tanısal yaklaşımı ve tedavisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Glukokortikoid replasman tedavisinin takibinde temel hedef, serum 1717-hidroksiprogesteron düzeyini yaşa uygun normal referans aralığına indirmektir.

Answer

Glukokortikoid replasman tedavisinin takibinde temel hedef, serum 17-hidroksiprogesteron düzeyini yaşa uygun normal referans aralığına indirmek değildir; bu durum aşırı doz steroyid kullanımı ve büyüme duraksamasına yol açar.
Doğru seçenek olan glukokortikoid dozunun 17-OHP'yi tam normale indirecek şekilde ayarlanması gerektiği ifadesi yanlıştır. KAH tedavisinde en kritik noktalardan biri, androjeni baskılamak ile iatrojenik Cushing sendromu oluşturmamak arasındaki dengeyi kurmaktır. 17-OHP'yi tam normal referans aralığına indirmek genellikle aşırı tedaviye ve buna bağlı boy kısalığına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
Erkek bebek, 2 haftalık, kusma, dehidratasyon, hiperpigmentasyon, hiponatremi, hiperkalemi ve asidoz.
Bu bulgular klasik tuz kaybettiren tip 21-hidroksilaz eksikliğini (KAH) gösterir.
2
Ayırıcı tanıları değerlendir
Pilor stenozu (alkaloz/hipokalemi) elenir. 11-beta ve 17-alpha eksiklikleri (hipertansiyon beklenenler) elenir.
Hiperpigmentasyon ve hiperkalemi primer adrenal yetmezliği doğrular.
3
İzlem ve tedavi prensiplerini hatırla
Tedavi takibinde 17-OHP düzeyi izlenir ancak tam normalleşme hedeflenmez.
Aşırı baskılanma iatrojenik Cushing ve kemik yaşı geriliği/boy kısalığı yapar.

Key Concept

Konjenital Adrenal Hiperplazi (21-OH) yönetiminde glukokortikoid doz ayarı, büyüme hızını korumak için 17-OHP'nin hafif yüksek tutulmasını gerektirir.
Estimated Time:3m 0s
Question 20Question →

2121-hidroksilaz eksikliğine bağlı gelişen ve tuz kaybı (salt-wasting) ile seyreden konjenital adrenal hiperplazi tablosunda, laboratuvar incelemesinde saptanması beklenen tipik elektrolit ve asit-baz değişikliği aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Hiponatremi, hiperkalemi, metabolik asidoz

Answer

Hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz saptanması beklenen temel laboratuvar bulgularıdır.
Doğru yanıt olan hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz kombinasyonu, mineralokortikoid (aldosteron) eksikliğinin doğrudan sonucudur. Aldosteron böbrek distal tübüllerinde sodyumu geri emip potasyum ve hidrojeni idrarla attığı için, eksikliğinde vücut sodyum kaybederken potasyum ve asit birikir.

Step-by-Step Solution

1
2121-hidroksilaz eksikliğinin fizyopatolojisini analiz et.
Bu enzim eksikliğinde hem kortizol hem de mineralokortikoid (aldosteron) sentezi bozulur.
Aldosteronun temel görevi distal tübülde sodyum emilimi karşılığında potasyum ve hidrojen atılımını sağlamaktır.
2
Aldosteron eksikliğinin elektrolitler üzerindeki etkisini değerlendir.
Sodyum emilemez (hiponatremi), potasyum ve H+H^+ iyonları atılamaz (hiperkalemi ve asidoz).
Mineralokortikoid eksikliği 'tuz kaybı' krizinin temel nedenidir.
3
Klinik tablo ile laboratuvar bulgularını birleştir.
Sonuç: Hiponatremi + Hiperkalemi + Metabolik Asidoz.
Bu triad, yenidoğan döneminde adrenal krizin tanısal ipucudur.

Key Concept

2121-hidroksilaz eksikliğinde mineralokortikoid yetmezliğine bağlı olarak gelişen elektrolit tablosu hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz şeklindedir.

Practice More

Adrenal kriz şüphesi olan bir bebekte tanı için ilk basamakta hangi hormonun (17-OH Progesteron) bakılması gerektiğini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Page 1 / 2Next
Adrenal Bez Hastalıkları Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin