Geometri

436 soru

Soru 281Soru

AB=AC=17|AB| = |AC| = 17 cm olan ABCABC ikizkenar üçgeninin [BC][BC] kenarı üzerinde bir DD noktası bulunmaktadır.

BD=9|BD| = 9 cm ve DC=21|DC| = 21 cm olduğuna göre, AD|AD| uzunluğu kaç santimetredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

İkizkenar üçgenin tabanına indirilen dikmenin tabanı iki eş parçaya bölmesi özelliği kullanılarak AD=10|AD| = 10 cm bulunur.
Soruyu çözmek için ikizkenar üçgenin en temel özelliği olan 'tabana inen dikmenin tabanı ikiye bölmesi' kullanılır. Öncelikle taban uzunluğu 30 cm bulunur, yarısı 15 cm'dir. Bu sayede 8-15-17 özel üçgeninden yükseklik 8 cm bulunur. Daha sonra oluşan küçük dik üçgende (AHD) kenarlar 6 ve 8 cm olduğu için hipotenüs 10 cm olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
BC kenarının toplam uzunluğunu hesapla.
BC=BD+DC=9+21=30|BC| = |BD| + |DC| = 9 + 21 = 30 cm.
D noktası BC üzerinde olduğu için parçaların toplamı tabanı verir.
2
A köşesinden BC tabanına bir dikme (yükseklik) indir ve tabanı kestiği noktaya H de.
İkizkenar üçgende tabana indirilen dikme aynı zamanda kenarortaydır. Bu nedenle BH=HC=30/2=15|BH| = |HC| = 30 / 2 = 15 cm olur.
İkizkenar üçgenin temel özelliği: Tepe açısından inen dikme tabanı ikiye böler.
3
AHC (veya AHB) dik üçgeninde Pisagor bağıntısını kullanarak yüksekliği (|AH|) bul.
AH2+152=172AH2+225=289AH2=64AH=8|AH|^2 + 15^2 = 17^2 \Rightarrow |AH|^2 + 225 = 289 \Rightarrow |AH|^2 = 64 \Rightarrow |AH| = 8 cm. (8-15-17 özel üçgeni)
Yüksekliği bulmak için dik üçgen oluşturulur.
4
D ile H arasındaki mesafeyi (|HD|) hesapla.
H noktası B'den 15 cm uzaklıktadır. D noktası B'den 9 cm uzaklıktadır. HD=BHBD=159=6|HD| = |BH| - |BD| = 15 - 9 = 6 cm.
AD uzunluğunu bulmak için AHD dik üçgeninin taban kenarına ihtiyaç vardır.
5
AHD dik üçgeninde Pisagor bağıntısı uygulayarak |AD|'yi bul.
AD2=AH2+HD2AD2=82+62AD2=64+36=100AD=10|AD|^2 = |AH|^2 + |HD|^2 \Rightarrow |AD|^2 = 8^2 + 6^2 \Rightarrow |AD|^2 = 64 + 36 = 100 \Rightarrow |AD| = 10 cm. (6-8-10 özel üçgeni)
Sonuç adımı.

Anahtar Kavram

İkizkenar üçgende tabana indirilen dikme hem açıortay hem de kenarortaydır (Yaki Kuralı: Yükseklik-Açıortay-Kenarortay-İkizkenar).

İpuçları

1
İkizkenar üçgen sorularında genellikle tepe açısından tabana bir dikme indirmek çözümü kolaylaştırır.
2
Tepe açısından indirilen dikme, 30 cm uzunluğundaki BC tabanını iki eş parçaya böler.
3
Oluşan dik üçgenlerden birinde 8-15-17 özel üçgenini arayın, ardından AHD üçgeni için 6-8-10 üçgenini kullanın.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 282Soru

Kenar uzunlukları tam sayı olan bir ABCABC üçgeninde, kenarlar arasında 2a=3bc2a = 3b - c eşitliği bulunmaktadır. 10<c<1510 < c < 15 ve m(A^)>m(C^)m(\widehat{A}) > m(\widehat{C}) olduğu bilindiğine göre, bu üçgenin çevresinin alabileceği en büyük tam sayı değeri kaç santimetredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 107

Cevap

Üçgenin çevresinin alabileceği en büyük değer 107 santimetredir.
Verilen eşitlik ve eşitsizlikler birleştirildiğinde, üçgenin kenar uzunlukları a=53a=53, b=40b=40 ve c=14c=14 olarak bulunur. Bu değerler hem üçgen eşitsizliğini (13<14<9313 < 14 < 93), hem açı şartını (53>14    a>c53 > 14 \implies a > c) hem de verilen aralık şartını (10<14<1510 < 14 < 15) sağlayan, çevresi en büyük üçgeni oluşturur. Çevre = 53+40+14=10753 + 40 + 14 = 107 cm'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen eşitliği kullanarak cc kenarını aa ve bb cinsinden ifade etme
c=3b2ac = 3b - 2a
Değişken sayısını azaltmak ve cc üzerindeki kısıtlamaları aa ve bb üzerine taşımak için gereklidir.
2
Açı şartından kenar sıralamasını belirleme
m(A^)>m(C^)    a>cm(\widehat{A}) > m(\widehat{C}) \implies a > c. Buradan a>3b2a    3a>3b    a>ba > 3b - 2a \implies 3a > 3b \implies a > b elde edilir.
Büyük açı karşısında büyük kenar bulunur kuralı uygulanır.
3
Üçgen eşitsizliğini (a<b+ca < b + c) kontrol etme
a<b+(3b2a)    a<4b2a    3a<4ba < b + (3b - 2a) \implies a < 4b - 2a \implies 3a < 4b veya a<43ba < \frac{4}{3}b.
Bir üçgenin oluşabilmesi için herhangi bir kenar diğer iki kenarın toplamından küçük olmalıdır.
4
cc üzerindeki aralık şartını (10<c<1510 < c < 15) aa ve bb için sınırlara dönüştürme
10<3b2a<1510 < 3b - 2a < 15. Buradan alt sınır: 2a<3b10    a<1.5b52a < 3b - 10 \implies a < 1.5b - 5. Üst sınır: 2a>3b15    a>1.5b7.52a > 3b - 15 \implies a > 1.5b - 7.5.
Çevreyi maksimize etmek için bb ve aa değerlerini sınırlandırmak gerekir.
5
bb değerini büyüterek tam sayı çözümleri arama
b=40b=40 için aa aralığı: 52.5<a<53.3352.5 < a < 53.33. Tek tam sayı a=53a=53. Bu durumda c=120106=14c = 120 - 106 = 14. Şartlar sağlanır: 10<14<1510 < 14 < 15 ve 53<160/353 < 160/3. Çevre = 53+40+14=10753 + 40 + 14 = 107. Daha büyük bb değerleri (ör. 41) için aralıkta tam sayı bulunamaz.
Çevre a+b+c=4baa+b+c = 4b-a olduğundan, bb arttıkça çevre artma eğilimindedir, bu yüzden büyük bb değerleri denenir.

Anahtar Kavram

Üçgen Eşitsizliği ve Açı-Kenar Bağıntıları

İpuçları

1
Sorudaki 2a=3bc2a = 3b - c eşitliğinden cc'yi yalnız bırakarak diğer eşitsizliklerde yerine yazın.
2
m(A^)>m(C^)m(\widehat{A}) > m(\widehat{C}) olduğu için a>ca > c olmalıdır. Bunu c=3b2ac = 3b - 2a ifadesiyle birleştirerek aa ve bb arasındaki ilişkiyi (a>ba > b) bulun.
3
Bir üçgenin oluşabilmesi için a<b+ca < b + c olmalıdır. Bu şartı cc yerine 3b2a3b - 2a yazarak kontrol edin (3a<4b3a < 4b). bb'ye 40 civarında değerler vererek tam sayı çözüm arayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer kısıtlamalarla, açı şartının m(A^)>90m(\widehat{A}) > 90^\circ olarak verildiği ve a2>b2+c2a^2 > b^2 + c^2 eşitsizliğinin kullanıldığı bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Çevre fonksiyonunu C(b)=4baC(b) = 4b - a olarak yazıp, aa'nın bb'ye bağlı sınırlarını (1.5b7.5<a<1.33b1.5b - 7.5 < a < 1.33b) kullanarak bb arttıkça çevrenin arttığını fark edip üst sınırdan deneme yapmak daha hızlı sonuç verebilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 283Soru

Bir belediye parkı projesinde, çocuk oyun alanının ortasına dairesel bir kum havuzu yapılması planlanmaktadır. Taslak çizimde bu havuzun yarıçapı 55 metre olarak belirlenmiştir. Havuzun etrafına koruma şeridi çekileceğine göre, bu havuzun çevre uzunluğu kaç metredir? (π=3\pi = 3 alınız.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3030

Cevap

Dairesel havuzun çevre uzunluğu 3030 metredir.
Dairesel bir şeklin çevresini hesaplamak için 2×π×r2 \times \pi \times r formülü kullanılır. Soruda verilen r=5r = 5 ve π=3\pi = 3 değerleri yerine yazıldığında 2×3×5=302 \times 3 \times 5 = 30 metre sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değerleri belirleyin.
r=5r = 5 metre ve π=3\pi = 3
Soruda havuzun yarıçapının 55 metre olduğu ve π\pi değerinin 33 alınması gerektiği belirtilmiştir.
2
Dairenin çevre formülünü yazın.
Çevre = 2×π×r2 \times \pi \times r
Bir çemberin veya dairenin çevre uzunluğunu bulmak için kullanılan standart matematiksel formül budur.
3
Değerleri formülde yerine koyarak hesaplama yapın.
Çevre = 2×3×5=302 \times 3 \times 5 = 30 metre
Katsayı (22), sabit sayı (π=3\pi=3) ve yarıçap (r=5r=5) çarpılarak toplam uzunluğa ulaşılır.

Anahtar Kavram

Dairenin çevre uzunluğu, yarıçapının 2π2\pi katına eşittir.

İpuçları

1
Bir dairenin etrafını ölçmek için çevre formülünü kullanmalısın.
2
Dairenin çevre formülü 2×π×r2 \times \pi \times r şeklindedir. Burada rr yarıçaptır.
3
Verilen r=5r=5 ve π=3\pi=3 değerlerini 2×π×r2 \times \pi \times r formülünde yerlerine yazarak çarpmalısın.

Daha Fazla Pratik

Aynı havuzun zeminine kum doldurulacak olsaydı, alan formülünü (πr2\pi r^2) kullanarak kaç metrekarelik bir alanı hesaplamamız gerektiğini düşünebilirsin.

Alternatif Yöntem

Eğer çapı (dd) biliyorsan, çevreyi π×d\pi \times d formülüyle de bulabilirsin. Yarıçap 55 m ise çap 1010 m'dir. 3×10=303 \times 10 = 30 m sonucuna bu şekilde de ulaşılabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 284Soru

Bir ABCABC dik üçgeninde [AB][AC][AB] \perp [AC] olarak verilmiştir. BB açısına ait iç açıortay doğrusu, [AC][AC] kenarını NN noktasında kesmektedir. AN=4|AN| = 4 cm ve NC=5|NC| = 5 cm olduğuna göre, ABCABC üçgeninin alanı kaç cm 2^2'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 54

Cevap

Üçgenin alanı 54 cm 2^2'dir.
Verilen ABCABC dik üçgeninde iç açıortay teoremi gereği, dik kenar AB|AB| ile hipotenüs BC|BC| arasındaki oran, ayırdıkları parçalar olan 4 ve 5 ile orantılıdır (AB=4k,BC=5k|AB|=4k, |BC|=5k). Pisagor bağıntısı uygulandığında (4k)2+92=(5k)2(4k)^2 + 9^2 = (5k)^2 eşitliğinden k=3k=3 bulunur. Böylece dik kenarlar 9 cm ve 12 cm olur. Alan ise (9×12)/2=54(9 \times 12) / 2 = 54 cm 2^2 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Açıortay teoremini uygula.
ABBC=ANNC=45\frac{|AB|}{|BC|} = \frac{|AN|}{|NC|} = \frac{4}{5}. Buradan AB=4k|AB| = 4k ve BC=5k|BC| = 5k diyebiliriz.
İç açıortay teoremi, kenarların oranının ayırdığı parçaların oranına eşit olduğunu belirtir.
2
Dik üçgende Pisagor bağıntısını kullanarak k değerini bul.
(4k)2+92=(5k)216k2+81=25k29k2=81k=3(4k)^2 + 9^2 = (5k)^2 \Rightarrow 16k^2 + 81 = 25k^2 \Rightarrow 9k^2 = 81 \Rightarrow k = 3.
ABCABC üçgeni dik üçgen olduğu için AB2+AC2=BC2|AB|^2 + |AC|^2 = |BC|^2 bağıntısı geçerlidir. AC=4+5=9|AC| = 4+5=9 cm'dir.
3
Kenar uzunluklarını ve alanı hesapla.
AB=4×3=12|AB| = 4 \times 3 = 12 cm. Alan (ABC)=12×92=54(ABC) = \frac{12 \times 9}{2} = 54 cm 2^2.
Dik üçgenin alanı, dik kenarların çarpımının yarısıdır.

Anahtar Kavram

İç Açıortay Teoremi ve Pisagor Bağıntısı

İpuçları

1
İç açıortay teoremini hatırlayın: Bir açının açıortayı, karşı kenarı diğer iki kenarın oranına göre böler.
2
AB|AB| ve BC|BC| kenarları için 4k4k ve 5k5k değişkenlerini kullanıp Pisagor bağıntısını kurun.
3
Üçgen 9-12-15 özel üçgenidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer oranlarla dış açıortay teoremi içeren bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

3-4-5 üçgeninin katlarını deneyerek de (9-12-15) çözüm bulunabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 285Soru

Bir konveks düzgün çokgenin toplam köşegen sayısı ile kenar sayısının toplamı, bu çokgenin bir dış açısının ölçüsünün (derece cinsinden) 14\frac{1}{4} katına eşittir. Buna göre, bu düzgün çokgenin bir iç açısının ölçüsü kaç derecedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120120^{\circ}

Cevap

Düzgün çokgenin bir iç açısının ölçüsü 120120^{\circ}'dir.
Verilen matematiksel koşullar denkleme döküldüğünde n2(n1)=180n^2(n-1) = 180 eşitliği elde edilir. Bu eşitliği sağlayan tek pozitif tam sayı n=6n=6 değeridir. Kenar sayısı 66 olan düzgün bir çokgenin (altıgen) bir dış açısı 6060^{\circ}, dolayısıyla bir iç açısı 18060=120180 - 60 = 120^{\circ} olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken tanımlama ve formüllerin yazılması
Kenar sayısı nn olsun. Toplam köşegen sayısı: n(n3)2\frac{n(n-3)}{2}, Dış açı ölçüsü: 360n\frac{360}{n}
Soruda verilen sözel ifadeleri cebirsel sembollerle ifade etmek gerekir.
2
Verilen şartlara göre denklemin kurulması
n(n3)2+n=14360n\frac{n(n-3)}{2} + n = \frac{1}{4} \cdot \frac{360}{n}
Köşegen sayısı ve kenar sayısı toplamının dış açının dörtte birine eşit olduğu bilgisi kullanılmıştır.
3
Denklemin sadeleştirilmesi ve çözülmesi
n23n+2n2=90nn2n2=90nn(n2n)=180n2(n1)=180\frac{n^2 - 3n + 2n}{2} = \frac{90}{n} \Rightarrow \frac{n^2 - n}{2} = \frac{90}{n} \Rightarrow n(n^2 - n) = 180 \Rightarrow n^2(n-1) = 180
Payda eşitleyerek ve içler dışlar çarpımı yaparak nn değerini bulacak denkleme ulaşılır.
4
Kenar sayısının bulunması
n=6n=6 için 62(61)=365=1806^2(6-1) = 36 \cdot 5 = 180 olur. Dolayısıyla n=6n=6 (Altıgen).
Denklemi sağlayan tam sayı değeri tespit edilir.
5
Bir iç açının hesaplanması
I˙c¸ Ac¸ı=(62)1806=41806=120\text{İç Açı} = \frac{(6-2) \cdot 180}{6} = \frac{4 \cdot 180}{6} = 120^{\circ}
Düzgün çokgenin iç açı formülü kullanılarak sonuca gidilir.

Anahtar Kavram

Düzgün çokgenlerde kenar sayısı (nn), köşegen sayısı ve açı ölçüleri arasındaki cebirsel ilişkiler.
Soru 286Soru

Bir ABCABC üçgeninde D[AC]D \in [AC] ve AD=2DC|AD| = 2|DC| olacak şekilde bir DD noktası işaretleniyor. [BD][BD] doğru parçası üzerinde ise BE=3ED|BE| = 3|ED| eşitliğini sağlayan bir EE noktası belirleniyor. Alan(ABEABE) = 36 cm236 \text{ cm}^2 olduğuna göre, ABCABC üçgeninin alanı kaç  cm2\text{ cm}^2'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 72

Cevap

Verilen oranlar doğrultusunda yapılan kademeli alan hesaplaması sonucunda ABCABC üçgeninin alanı 72  cm2\text{ cm}^2 olarak bulunur.
Doğru cevap olan 72 seçeneğine ulaşmak için önce ABDABD üçgeni içindeki taban oranından (3:13:1) hareketle bu üçgenin alanı 48 olarak bulunur. Daha sonra ACAC kenarı üzerindeki 2:12:1 oranındaki taban paylaşımı kullanılarak tüm üçgenin alanı hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
ABDABD üçgeni içerisindeki alan paylaşımını belirle.
BE=3ED|BE| = 3|ED| olduğu için Alan(ABE)=3Alan(AED)Alan(ABE) = 3 \cdot Alan(AED) olur. Buradan 36=3Alan(AED)Alan(AED)=12 cm236 = 3 \cdot Alan(AED) \Rightarrow Alan(AED) = 12 \text{ cm}^2 bulunur.
Yükseklikleri aynı olan üçgenlerin alanları tabanları ile doğru orantılıdır.
2
ABDABD üçgeninin toplam alanını hesapla.
Alan(ABD)=Alan(ABE)+Alan(AED)=36+12=48 cm2Alan(ABD) = Alan(ABE) + Alan(AED) = 36 + 12 = 48 \text{ cm}^2.
ABDABD üçgeni, ABEABE ve AEDAED üçgenlerinin birleşimidir.
3
ABCABC üçgeninin toplam alanına geçiş yap.
AD=2DC|AD| = 2|DC| olduğu için Alan(ABD)=2Alan(BCD)Alan(ABD) = 2 \cdot Alan(BCD) olur. 48=2Alan(BCD)Alan(BCD)=24 cm248 = 2 \cdot Alan(BCD) \Rightarrow Alan(BCD) = 24 \text{ cm}^2 bulunur. Toplam alan: 48+24=72 cm248 + 24 = 72 \text{ cm}^2.
ABDABD ve BCDBCD üçgenlerinin BB köşesinden inen yükseklikleri ortaktır, bu yüzden alanlar taban oranlarına göre dağılır.

Anahtar Kavram

Üçgende alanın taban parçalarıyla orantılı paylaşımı

İpuçları

1
ABEABE ve AEDAED üçgenlerinin yükseklikleri aynı olduğu için alanları tabanlarıyla (BEBE ve EDED) orantılıdır.
2
BE=3ED|BE| = 3|ED| ise ABEABE üçgeninin alanı, AEDAED üçgeninin alanının 3 katıdır. Buradan ABDABD üçgeninin alanını bulabilirsiniz.
3
Alan(ABD)=48Alan(ABD) = 48 bulduktan sonra, AD=2DCAD = 2DC bilgisini kullanarak BCDBCD üçgeninin alanını hesaplayın ve ikisini toplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda alan parçalamayı yardımcı doğrular çizerek (paralel doğrular gibi) benzerlik kurarak çözmeyi deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tüm alanı bir değişken (SS) cinsinden ifade edebilirsiniz. Alan(ABC)=3SAlan(ABC) = 3S olsun. Alan(ABD)=2SAlan(ABD) = 2S olur. ABDABD içinde ise Alan(ABE)=34Alan(ABD)=342S=32SAlan(ABE) = \frac{3}{4} \cdot Alan(ABD) = \frac{3}{4} \cdot 2S = \frac{3}{2}S olur. 32S=36S=24\frac{3}{2}S = 36 \Rightarrow S = 24. Toplam alan 3S=324=72 cm23S = 3 \cdot 24 = 72 \text{ cm}^2.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 287Soru

Bir kenar uzunluğu 1515 cm olan ABCABC eşkenar üçgeni şeklindeki bir kağıt, [AB][AB] kenarı üzerindeki DD ve [AC][AC] kenarı üzerindeki EE noktalarından geçen [DE][DE] doğrusu boyunca katlanıyor. Katlama işlemi sonucunda üçgenin AA köşesi, [BC][BC] kenarı üzerindeki KK noktası ile çakışmaktadır. BK=3|BK| = 3 cm olduğuna göre, AD|AD| uzunluğu kaç cm'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7

Cevap

Aranan AD|AD| uzunluğu 7 cm'dir.
Katlama sorularında, katlanan bölgenin simetriği alındığı için uzunluklar ve açılar korunur. AA köşesi KK noktasına geldiğinden AD=DK|AD| = |DK| eşitliği sağlanır. AD=x|AD| = x denilirse, DK=x|DK| = x ve DB=15x|DB| = 15-x olur. ABCABC eşkenar üçgen olduğundan m(B^)=60m(\widehat{B}) = 60^\circ'dir. DBKDBK üçgeninde Kosinüs Teoremi uygulandığında x2=(15x)2+322(15x)(3)cos(60)x^2 = (15-x)^2 + 3^2 - 2(15-x)(3)\cos(60^\circ) denklemi elde edilir. Bu denklem çözüldüğünde x=7x=7 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Katlama özelliğini kullanarak eşit kenarları belirle.
AD=DK=x|AD| = |DK| = x olarak tanımlanır.
Katlama işlemi bir izometridir (eşlik dönüşümü), bu nedenle katlanan kenar uzunlukları korunur.
2
DD noktasının [AB][AB] üzerindeki konumuna göre DB|DB| uzunluğunu xx cinsinden ifade et.
DB=15x|DB| = 15 - x
Eşkenar üçgenin bir kenar uzunluğu 15 cm verildiği için, AB=AD+DB=15|AB| = |AD| + |DB| = 15 olmalıdır.
3
DBKDBK üçgeninde Kosinüs Teoremini uygula.
x2=(15x)2+322(15x)(3)cos(60)x^2 = (15-x)^2 + 3^2 - 2(15-x)(3)\cos(60^\circ)
Eşkenar üçgenin BB açısı 6060^\circ dir. Kenar uzunlukları xx, (15x)(15-x) ve 33 olan üçgende xx'i bulmak için bu teorem gereklidir.
4
Denklemi çöz.
x2=(22530x+x2)+93(15x)x^2 = (225 - 30x + x^2) + 9 - 3(15-x)
x2=23430x+x245+3xx^2 = 234 - 30x + x^2 - 45 + 3x
0=18927x0 = 189 - 27x
27x=189x=727x = 189 \Rightarrow x = 7
Cebirsel işlemlerle bilinmeyen bulunur.

Anahtar Kavram

Katlama Sorularında Eşlik ve Kosinüs Teoremi

İpuçları

1
Katlama işleminde, katlanan kağıdın boyutları değişmez. AD|AD| uzunluğu ile katlandıktan sonra oluşan DK|DK| uzunluğu arasındaki ilişkiyi düşünün.
2
AD=x|AD| = x derseniz, ABCABC eşkenar üçgen olduğu için DB|DB| uzunluğunu xx cinsinden yazabilirsiniz. Ayrıca m(B^)=60m(\widehat{B}) = 60^\circ olduğunu unutmayın.
3
DBKDBK üçgeninde kenarlar xx, 15x15-x ve 33 birimdir. 6060^\circ'lik açıyı kullanarak Kosinüs Teoremini uygulayın: DK2=DB2+BK22DBBKcos(60)|DK|^2 = |DB|^2 + |BK|^2 - 2|DB||BK|\cos(60^\circ).

Daha Fazla Pratik

Benzer bir katlama sorusunu dik üçgen üzerinde deneyerek Pisagor bağıntısını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

DD noktasından BCBC kenarına bir dikme indirerek (HH noktası), oluşan 30609030-60-90 üçgeni yardımıyla pisagor bağıntısı kullanılarak da çözülebilir. Ancak bu yöntem işlem açısından daha karmaşıktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 288Soru

Aşağıdaki şekilde ABCABC bir eşkenar üçgen, BDCBDC ise bir ikizkenar üçgendir. DD noktası, eşkenar üçgenin iç bölgesinde yer almaktadır. BD=CD|BD| = |CD| ve m(BDC^)=100m(\widehat{BDC}) = 100^\circ olduğuna göre, m(ABD^)m(\widehat{ABD}) kaç derecedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

İstenen açının ölçüsü 2020^\circ olarak bulunur.
Eşkenar üçgenin iç açılarının 6060^\circ olduğunu bilmek ilk adımdır. İkizkenar üçgende ise tepe açısı 100100^\circ verildiğinde, taban açılarının her biri (180100)/2=40(180-100)/2 = 40^\circ olur. İstenen açı, eşkenar üçgenin köşesindeki 6060^\circ'lik açıdan bu 4040^\circ'lik açının çıkarılmasıyla bulunan 2020^\circ değeridir.

Adım Adım Çözüm

1
Eşkenar üçgenin temel özelliğini hatırla.
m(ABC^)=60m(\widehat{ABC}) = 60^\circ
ABCABC bir eşkenar üçgen olduğundan tüm iç açılarının ölçüsü 6060^\circ derecedir.
2
BDCBDC ikizkenar üçgeninin taban açılarını hesapla.
m(DBC^)=40m(\widehat{DBC}) = 40^\circ
BD=CD|BD| = |CD| olduğu için taban açıları eşittir. Üçgenin iç açıları toplamından 180100=80180^\circ - 100^\circ = 80^\circ kalır. Taban açıları ise 80/2=4080^\circ / 2 = 40^\circ olur.
3
İstenen m(ABD^)m(\widehat{ABD}) açısını bulmak için çıkarma işlemi yap.
6040=2060^\circ - 40^\circ = 20^\circ
BB köşesindeki toplam açı eşkenar üçgenden dolayı 6060^\circ olduğundan, bu değerden BDCBDC üçgeninin taban açısını çıkararak sonuca ulaşırız.

Anahtar Kavram

Eşkenar üçgenin tüm iç açılarının 6060^\circ olması ve ikizkenar üçgende eşit kenarları gören taban açılarının birbirine eşit olması özellikleri bir arada kullanılır.

İpuçları

1
Eşkenar üçgenin her bir iç açısının kaç derece olduğunu hatırlayarak başlayın.
2
İçerideki BDCBDC ikizkenar üçgeninin taban açılarını, tepe açısı olan 100100^\circ bilgisini kullanarak hesaplayın.
3
BB köşesindeki toplam açı 6060^\circ olmalıdır. Bulduğunuz ikizkenar üçgen taban açısını bu toplamdan çıkarın.

Daha Fazla Pratik

İkizkenar üçgen dışarıda verilseydi açılar nasıl değişirdi? Benzer bir soruyu bu şekilde kurgulayarak çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 289Soru

Dışbükey bir ABCDABCD dörtgeninde; AA ve BB köşelerine ait iç açıortaylar dörtgenin iç bölgesindeki KK noktasında, CC ve DD köşelerine ait iç açıortaylar ise LL noktasında kesişmektedir.

m(AKB^)=3α20m(\widehat{AKB}) = 3\alpha - 20^{\circ} ve m(DLC^)=α+40m(\widehat{DLC}) = \alpha + 40^{\circ} olduğuna göre, m(DLC^)m(\widehat{DLC}) açısının ölçüsü kaç derecedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80

Cevap

m(DLC^)m(\widehat{DLC}) açısı 8080^{\circ} dir.
Dörtgenlerde ardışık köşelerin (A,BA, B gibi) açıortaylarının kesiştiği noktadaki açı (KK), diğer iki açının (C,DC, D) toplamının yarısına eşittir: m(K^)=m(C^)+m(D^)2m(\widehat{K}) = \frac{m(\widehat{C}) + m(\widehat{D})}{2}. Benzer şekilde m(L^)=m(A^)+m(B^)2m(\widehat{L}) = \frac{m(\widehat{A}) + m(\widehat{B})}{2}. Bu iki eşitlik taraf tarafa toplanırsa, m(K^)+m(L^)=3602=180m(\widehat{K}) + m(\widehat{L}) = \frac{360}{2} = 180^{\circ} bulunur. Soruda verilen (3α20)+(α+40)=180(3\alpha - 20) + (\alpha + 40) = 180 denklemi çözülerek α=40\alpha=40 bulunur ve istenen açı 8080^{\circ} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
ABCDABCD dörtgeninin iç açıları toplamının 360360^{\circ} olduğunu ve açıortayların açıları iki eş parçaya böldüğünü hatırlayalım.
m(A^)+m(B^)+m(C^)+m(D^)=360m(\widehat{A}) + m(\widehat{B}) + m(\widehat{C}) + m(\widehat{D}) = 360^{\circ}
Dörtgenin temel özelliği
2
Açıortayların oluşturduğu üçgenlerde (ABKABK ve DLCDLC) tepe açısı ile taban açıları arasındaki ilişkiyi yazalım.
m(AKB^)=180m(A^)+m(B^)2m(\widehat{AKB}) = 180^{\circ} - \frac{m(\widehat{A}) + m(\widehat{B})}{2} ve m(DLC^)=180m(C^)+m(D^)2m(\widehat{DLC}) = 180^{\circ} - \frac{m(\widehat{C}) + m(\widehat{D})}{2}
Üçgenin iç açıları toplamı 180180^{\circ} dir.
3
Bu iki açının toplamının 180180^{\circ} olduğunu gösterelim.
m(AKB^)+m(DLC^)=360m(A^)+m(B^)+m(C^)+m(D^)2=3603602=180m(\widehat{AKB}) + m(\widehat{DLC}) = 360^{\circ} - \frac{m(\widehat{A})+m(\widehat{B})+m(\widehat{C})+m(\widehat{D})}{2} = 360^{\circ} - \frac{360^{\circ}}{2} = 180^{\circ}
Karşılıklı olmayan (ardışık) köşelerin açıortaylarının kesim noktalarındaki açılar bütünlerdir.
4
Verilen cebirsel ifadeleri toplayıp 180180^{\circ}'ye eşitleyerek α\alpha değerini bulalım.
(3α20)+(α+40)=1804α+20=1804α=160α=40(3\alpha - 20) + (\alpha + 40) = 180 \Rightarrow 4\alpha + 20 = 180 \Rightarrow 4\alpha = 160 \Rightarrow \alpha = 40
Denklem çözümü
5
Bulunan α\alpha değerini m(DLC^)m(\widehat{DLC}) ifadesinde yerine koyalım.
m(DLC^)=40+40=80m(\widehat{DLC}) = 40 + 40 = 80^{\circ}
Sonuç hesabı

Anahtar Kavram

Dörtgenlerde ardışık iki açının açıortaylarının oluşturduğu açı ile karşıdaki ardışık iki açının açıortaylarının oluşturduğu açı bütünlerdir (toplamları 180180^{\circ} dir).

İpuçları

1
Dörtgenin iç açılarının toplamının 360360^{\circ} olduğunu hatırlayınız.
2
Ardışık iki köşenin açıortaylarının oluşturduğu açı, diğer iki köşenin açılarının toplamının yarısıdır.
3
m(AKB^)m(\widehat{AKB}) ve m(DLC^)m(\widehat{DLC}) açılarının toplamı daima 180180^{\circ} dir. Bu eşitliği kullanarak α\alpha değerini bulunuz.

Daha Fazla Pratik

Karşılıklı köşelerin (A ve C) açıortaylarının oluşturduğu dar açının, diğer iki açının farkının mutlak değerinin yarısına eşit olduğu durumla ilgili sorular çözünüz.

Alternatif Yöntem

Açılara değer vererek (örneğin A=B=C=D=90A=B=C=D=90^{\circ} karesi gibi) formülün doğruluğunu test edebilir ve özel durumdan genel sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 290Soru

Aşağıda verilen ABCABC üçgeninde [AH][BC][AH] \perp [BC] olarak verilmiştir.

BC=12 cm|BC| = 12\text{ cm} ve AH=8 cm|AH| = 8\text{ cm} olduğuna göre, ABCABC üçgeninin alanı kaç cm2\text{cm}^2'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 48

Cevap

Üçgenin alanını 48 santimetrekare olarak belirten seçenek doğrudur.
Üçgenin alanı, taban uzunluğu ile o tabana indirilen dikmenin (yükseklik) çarpımının yarısı alınarak hesaplanır. Burada taban 12 cm, yükseklik 8 cm olduğu için işlem (12 * 8) / 2 = 48 şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Üçgende alan formülünü hatırla.
Alan = (Taban × Yükseklik) / 2
Herhangi bir üçgenin alanı, bir kenarı (taban) ile o kenara ait yüksekliğin çarpımının yarısına eşittir.
2
Verilen değerleri formülde yerine koy.
Alan = (12 × 8) / 2
Soruda taban (|BC|) 12 cm ve yükseklik (|AH|) 8 cm olarak belirtilmiştir.
3
İşlemleri gerçekleştir.
12 × 8 = 96, ardından 96 / 2 = 48
Önce çarpma işlemi yapılır, ardından formül gereği sonuç ikiye bölünür.

Anahtar Kavram

Bir üçgenin alanı, taban uzunluğu ile bu tabana ait yüksekliğin çarpımının yarısıdır.

İpuçları

1
Üçgenin alanı için taban ve bu tabana ait yüksekliği kullanmalısınız.
2
Alan formülünün (Taban × Yükseklik) / 2 olduğunu hatırlayın.
3
12 ile 8'i çarptıktan sonra sonucu ikiye bölerek cevaba ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Farklı üçgen tiplerinde (geniş açılı veya dik üçgen) yüksekliğin nerede olduğunu belirleme çalışmaları yapılabilir.

Alternatif Yöntem

Dik üçgen oluşturarak parçalı alan hesabı yapılabilir ancak bu soru için doğrudan formül en hızlı ve kolay yöntemdir.
Tahmini Süre:45s
Soru 291Soru

Bir ABCABC dik üçgeninde [AB][AC][AB] \perp [AC]'dir. Bu üçgenin ağırlık merkezi GG noktası, diklik merkezi ise KK noktasıdır. GK=6|GK| = 6 cm olduğuna göre, ABCABC üçgeninin hipotenüs uzunluğu kaç cm'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

Dik üçgenin hipotenüs uzunluğu 18 cm'dir.
Dik üçgende diklik merkezi dik açının bulunduğu köşedir. Soruda [AB][AC][AB] \perp [AC] verildiği için diklik merkezi AA noktasıdır. Ağırlık merkezi GG, bir kenarortayı köşeden kenara doğru 2:12:1 oranında böler. Dolayısıyla AG=6|AG| = 6 cm ise, kenarortayın tamamı 99 cm olur. Dik üçgende hipotenüse ait kenarortay hipotenüsün yarısı olduğu için (9=BC29 = \frac{BC}{2}), hipotenüs uzunluğu 1818 cm olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Diklik merkezinin konumunu belirleyin.
K=AK = A
Dik üçgenlerde diklik merkezi (yüksekliklerin kesim noktası), dik açının bulunduğu köşedir.
2
Diklik merkezi (KK) ile ağırlık merkezi (GG) arasındaki mesafeyi kenarortay cinsinden ifade edin.
AG=6|AG| = 6 cm
KK noktası AA olduğu için GK=AG|GK| = |AG| olur. AA köşesinden çizilen [AD][AD] kenarortayı üzerinde AG=23AD|AG| = \frac{2}{3} |AD| bağıntısı vardır.
3
Kenarortay uzunluğunu (VaV_a) hesaplayın.
6=23VaVa=96 = \frac{2}{3} V_a \Rightarrow V_a = 9 cm
Ağırlık merkezi kenarortayı köşeden itibaren 22 birim, kenardan itibaren 11 birim olacak şekilde böler.
4
Muhteşem üçlü özelliğini kullanarak hipotenüsü bulun.
BC=2×9=18|BC| = 2 \times 9 = 18 cm
Bir dik üçgende hipotenüse ait kenarortay uzunluğu, hipotenüs uzunluğunun yarısına eşittir.

Anahtar Kavram

Dik üçgende diklik merkezinin yeri, ağırlık merkezinin kenarortay üzerindeki bölme oranı ve muhteşem üçlü kuralı.

İpuçları

1
Dik üçgende diklik merkezinin (yüksekliklerin kesiştiği nokta) hangi köşe olduğunu hatırlayın.
2
Ağırlık merkezi, üzerinden geçtiği kenarortayı köşeden kenara doğru 2k2k ve kk şeklinde iki parçaya ayırır.
3
Dik üçgende hipotenüse indirilen kenarortay uzunluğu ile hipotenüs arasındaki 'Muhteşem Üçlü' ilişkisini kurun.

Daha Fazla Pratik

Diklik merkezi üçgenin dışında olan (geniş açılı) üçgenlerde ağırlık merkezi ile mesafeler üzerine pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 292Soru

Şekilde [BA[EF[BA \parallel [EF olmak üzere, B,C,D,EB, C, D, E noktaları düzlemsel bir 'kalem ucu' (zikzak yapmayan) şekil oluşturmaktadır.

m(ABC^)=130m(\widehat{ABC}) = 130^\circ

m(BCD^)=3xm(\widehat{BCD}) = 3x

m(CDE^)=2xm(\widehat{CDE}) = 2x

m(DEF^)=150m(\widehat{DEF}) = 150^\circ

Verilen açılar şeklin iç bölgesinde ve aynı yöne baktığına göre, xx kaç derecedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 52

Cevap

Doğru cevap 52 derecedir.
Paralel iki doğru arasında zikzak yapmadan sıralanan n adet açının toplamı (n1)×180(n-1) \times 180^\circ formülü ile hesaplanır. Soruda verilen şekilde 4 açı (130,3x,2x,150130^\circ, 3x, 2x, 150^\circ) bulunmaktadır. Buna göre toplam 3×180=5403 \times 180 = 540^\circ olmalıdır. Denklem 130+3x+2x+150=540130 + 3x + 2x + 150 = 540 şeklinde kurulduğunda 5x=2605x = 260 ve buradan x=52x = 52 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Problemin geometrik yapısını analiz et
Şekil, [BA ve [EF paralel ışınları arasında kalan ve hepsi aynı yöne (içe) bakan 4 açıdan oluşmaktadır (B, C, D, E köşeleri).
Bu yapı literatürde bazen 'kalem ucu' veya 'testere dişi' olarak adlandırılır ancak zikzak kuralından farklıdır çünkü açılar yön değiştirmez.
2
Uygun formülü veya yardımcı doğru yöntemini seç
Bu tür yapılarda, paralel iki doğru arasında kalan n adet açının toplamı (n-1) × 180° formülü ile bulunur. Burada n=4 köşe açısı vardır.
Alternatif olarak C ve D noktalarından [BA'ya paralel doğrular çizilerek ardışık 'U' kuralları (karşı durumlu açılar toplamı 180°) uygulanabilir.
3
Denklemi kur
Toplam Açı = (4 - 1) × 180° = 3 × 180° = 540°.
Verilen açıların toplamı: 130° + 3x + 2x + 150° = 540°
Geometrik kuralın cebirsel ifadeye dökülmesi.
4
Denklemi çöz
280° + 5x = 540°
5x = 540° - 280°
5x = 260°
x = 52°
Birinci dereceden denklem çözümü.

Anahtar Kavram

Paralel doğrular arasında kalan aynı yönlü ardışık açıların toplamı (n-1)×180° dir.

İpuçları

1
Şekildeki açıların hepsi aynı yöne (içeriye) bakmaktadır, bir zikzak durumu yoktur.
2
C ve D noktalarından [BA ışınına paralel yardımcı doğrular çizmeyi deneyin. Bu sayede şekli üç tane 'U' kuralına (karşı durumlu açılar) bölebilirsiniz.
3
Paralel iki doğru arasındaki n adet ardışık açının toplamı (n-1) × 180 derecedir. Burada n=4'tür.

Daha Fazla Pratik

Benzer kuralın dış açılar veya çokgen formülleriyle ilişkisini inceleyen sorular çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 293Soru

Bir ABCABC üçgeninde [DE][BC][DE] \parallel [BC]'dir. D[AB]D \in [AB] ve E[AC]E \in [AC] noktaları işaretlenmiş olup AD=4 cm|AD| = 4 \text{ cm}, DB=2 cm|DB| = 2 \text{ cm}, DE=(x+1) cm|DE| = (x+1) \text{ cm} ve BC=(2x1) cm|BC| = (2x-1) \text{ cm} bilgileri verilmiştir. Buna göre, BC|BC| uzunluğu kaç cm'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

Uzunluğu 9 cm olan seçenek doğrudur.
Verilen paralellik bilgisi doğrultusunda ADEADE üçgeni ile ABCABC üçgeni benzerdir. Benzerlik oranı, AD|AD| uzunluğunun tüm AB|AB| uzunluğuna oranı olan 4/6=2/34/6 = 2/3 olarak bulunur. Bu oran tabanlar arasındaki orana (DE/BC|DE|/|BC|) eşitlendiğinde x+12x1=23\frac{x+1}{2x-1} = \frac{2}{3} denklemi kurulur. Buradan x=5x=5 değeri elde edilir ve BC=2(5)1=9|BC| = 2(5)-1 = 9 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Üçgenler arasındaki benzerliği ve benzerlik oranını belirle.
ADEABC\triangle ADE \sim \triangle ABC ve benzerlik oranı k=ADAB=44+2=46=23k = \frac{|AD|}{|AB|} = \frac{4}{4+2} = \frac{4}{6} = \frac{2}{3}'tür.
[DE][BC][DE] \parallel [BC] olduğu için yöndeş açılar birbirine eşittir ve Açı-Açı benzerlik kuralı geçerlidir.
2
Benzer kenarlar arasındaki orantıyı kur.
DEBC=23x+12x1=23\frac{|DE|}{|BC|} = \frac{2}{3} \Rightarrow \frac{x+1}{2x-1} = \frac{2}{3} denklemi elde edilir.
Benzer üçgenlerde karşılıklı kenarların uzunlukları orantılıdır.
3
İçler dışlar çarpımı yaparak xx değerini çöz.
3(x+1)=2(2x1)3x+3=4x2x=53(x+1) = 2(2x-1) \Rightarrow 3x + 3 = 4x - 2 \Rightarrow x = 5 bulunur.
Rasyonel bir denklemi doğrusal denkleme dönüştürmek için içler dışlar çarpımı yapılır.
4
Bulunan xx değerini BC|BC| ifadesinde yerine koy.
BC=2(5)1=9 cm|BC| = 2(5) - 1 = 9 \text{ cm} olarak hesaplanır.
Soruda istenen değer BC|BC| uzunluğudur.

Anahtar Kavram

Temel Benzerlik Teoremi (Thales)

İpuçları

1
[DE][BC][DE] \parallel [BC] olduğu için ADEADE ve ABCABC üçgenlerinin benzer olduğunu unutmayın.
2
Benzerlik oranını yazarken AD|AD| uzunluğunu AB|AB| uzunluğuna (yani 4+24+2) oranlamanız gerekir.
3
Orantıyı 46=x+12x1\frac{4}{6} = \frac{x+1}{2x-1} şeklinde kurup içler dışlar çarpımı yaparak xx değerine ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer üçgenlerde alanların oranının, benzerlik oranının karesine eşit olduğu kuralını içeren soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Thales teoreminin parça-parça oranını (AD/DB=AE/EC|AD|/|DB| = |AE|/|EC|) kullanarak yan kenarlar arasındaki ilişkiyi bulabiliriz ancak tabanlar söz konusu olduğunda mutlaka parça-bütün (AD/AB|AD|/|AB|) oranı kullanılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 294Soru

Bir düzgün çokgenin bir iç açısının ölçüsü, bir dış açısının ölçüsünün 5 katıdır.

Buna göre, bu çokgenin herhangi bir köşesinden çizilen en kısa köşegen ile en uzun köşegen arasında kalan açının ölçüsü kaç derecedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60

Cevap

En kısa ve en uzun köşegen arasındaki açı 60 derecedir.
İç açısı dış açısının 5 katı olan düzgün çokgen 12 kenarlıdır (dış açı 3030^{\circ}). Bir köşeden çizilen en kısa köşegen, yanındaki kenar ile 1515^{\circ}'lik açı yapar (180150=30180-150=30, ikizkenar üçgen taban açısı 15). En uzun köşegen ise iç açıyı (150150^{\circ}) ortalar ve kenar ile 7575^{\circ}'lik açı yapar. Bu iki köşegen arasındaki açı farkı 7515=6075 - 15 = 60^{\circ} olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Dış açıya xx diyerek iç ve dış açı bağıntısını kur.
Dış açı =x= x, İç açı =5x= 5x. Toplamları 6x=1806x = 180^{\circ} olduğundan x=30x = 30^{\circ}.
Bir çokgenin aynı köşesindeki iç ve dış açının toplamı 180 derecedir.
2
Çokgenin kenar sayısını (nn) hesapla.
n=36030=12n = \frac{360}{30} = 12. Çokgen bir düzgün onikigendir.
Düzgün çokgenin kenar sayısı n=360s¸ Ac¸ın = \frac{360}{\text{Dış Açı}} formülü ile bulunur.
3
Bir köşeden çıkan köşegenlerin ayırdığı birim açı miktarını bul.
Birim açı (çevrel çemberde bir kenarı gören çevre açı) =18012=15= \frac{180}{12} = 15^{\circ}.
Düzgün çokgenin bir köşesinden çizilen tüm köşegenler, o köşedeki iç açıyı n2n-2 eşit parçaya böler. Her parça 180n\frac{180}{n} derecedir.
4
Köşegenleri tanımla ve aradaki açıyı hesapla.
En kısa köşegen 1 kenar atlar (1 birim açı = 1515^{\circ}). En uzun köşegen (merkezden geçen) 5 kenar atlar (5 birim açı = 5×15=755 \times 15 = 75^{\circ}). Aradaki açı: 7515=6075^{\circ} - 15^{\circ} = 60^{\circ}.
İstenen açı, iki köşegenin kenar ile yaptığı açıların farkıdır.

Anahtar Kavram

Düzgün çokgenlerde bir köşeden çizilen köşegenlerin, o köşedeki iç açıyı eşit parçalara bölmesi ve bu parçaların her birinin 180n\frac{180}{n} derece olması.

İpuçları

1
Önce dış açıyı xx, iç açıyı 5x5x olarak kabul edip çokgenin kaç kenarlı olduğunu bulunuz.
2
Çokgen 12 kenarlıdır. Bir köşeden çıkan en kısa köşegen, kendisine komşu iki kenar ile bir ikizkenar üçgen oluşturur.
3
En uzun köşegen, 12 kenarlı düzgün çokgenin iç açısını (150150^{\circ}) tam ortadan böler. En kısa köşegen ise bu açının ucundan 1515^{\circ}'lik bir parça ayırır.

Alternatif Yöntem

Çevrel çember mantığı ile çözüm: Her bir kenar, merkezde 3030^{\circ}'lik yay görür. En kısa köşegen 1 kenarı geride bırakır, en uzun köşegen (çap) 6 kenarı geride bırakır. Aralarındaki yay farkı 4 kenardır. Çevre açı, gördüğü yayların (4 kenar ×30=120\times 30^{\circ} = 120^{\circ}) yarısına eşittir: 120/2=60120/2 = 60^{\circ}.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 295Soru

Bir kenar uzunluğu 12 cm olan ABCABC eşkenar üçgeninin [BC][BC] kenarı üzerinde, 3BD=DC3|BD| = |DC| koşulunu sağlayan bir DD noktası işaretleniyor. Buna göre, AD|AD| uzunluğu kaç cm'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3133\sqrt{13}

Cevap

3133\sqrt{13}
Soruda verilen eşkenar üçgenin bir kenarı 12 cm'dir. DD noktasının konumu 3BD=DC3|BD|=|DC| oranından BD=3|BD|=3 cm olarak bulunur. AA köşesinden tabana indirilen yükseklik (AHAH), tabanı iki eş parçaya böler (BH=6|BH|=6 cm) ve uzunluğu 636\sqrt{3} cm olur. DD noktası BB ile HH arasında kaldığı için HD=63=3|HD| = 6-3=3 cm olur. Oluşan AHDAHD dik üçgeninde Pisagor bağıntısı uygulandığında hipotenüs 3133\sqrt{13} cm olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
BC kenarı üzerindeki parçaların uzunluklarını belirle.
BC=12|BC| = 12 cm ve 3BD=DC3|BD| = |DC| verildiği için, k+3k=124k=12k=3k + 3k = 12 \Rightarrow 4k=12 \Rightarrow k=3. Yani BD=3|BD| = 3 cm ve DC=9|DC| = 9 cm bulunur.
Verilen orandan faydalanarak doğru parçalarının uzunluğunu bulmak için.
2
A köşesinden BC kenarına yükseklik indir ve H noktasını işaretle.
Eşkenar üçgende yükseklik tabanı iki eşit parçaya böler. BH=HC=122=6|BH| = |HC| = \frac{12}{2} = 6 cm.
Dik üçgen oluşturarak Pisagor bağıntısını kullanabilmek için.
3
Oluşan dik üçgenin dik kenarlarını hesapla.
Yükseklik AH=a32=1232=63|AH| = \frac{a\sqrt{3}}{2} = \frac{12\sqrt{3}}{2} = 6\sqrt{3} cm'dir. H noktası ile D noktası arasındaki mesafe ise HD=BHBD=63=3|HD| = |BH| - |BD| = 6 - 3 = 3 cm olur.
AHD dik üçgeninin kenar uzunluklarını belirlemek için.
4
AHD üçgeninde Pisagor bağıntısını uygula.
AD2=AH2+HD2AD2=(63)2+32=108+9=117|AD|^2 = |AH|^2 + |HD|^2 \Rightarrow |AD|^2 = (6\sqrt{3})^2 + 3^2 = 108 + 9 = 117. Buradan AD=117=9×13=313|AD| = \sqrt{117} = \sqrt{9 \times 13} = 3\sqrt{13} cm bulunur.
İstenen uzunluğu bulmak için.

Anahtar Kavram

Eşkenar üçgende yükseklik tabanı ikiye böler ve 30-60-90 üçgeni oluşturur; bilinmeyen uzunluklar için Pisagor bağıntısı kullanılır.

Alternatif Yöntem

Kosinüs Teoremi ile çözüm: ABD\triangle ABD üçgeninde AB=12|AB|=12, BD=3|BD|=3 ve m(B^)=60m(\widehat{B})=60^\circ olduğu bilinmektedir. Kosinüs teoremi uygulanırsa: AD2=122+322123cos(60)=144+972(1/2)=15336=117|AD|^2 = 12^2 + 3^2 - 2 \cdot 12 \cdot 3 \cdot \cos(60^\circ) = 144 + 9 - 72 \cdot (1/2) = 153 - 36 = 117. Buradan AD=117=313|AD| = \sqrt{117} = 3\sqrt{13} bulunur.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 296Soru

Taban ayrıtlarının uzunlukları 55 cm, 1212 cm ve 1313 cm olan bir dik üçgen dik prizmanın hacmi 300 cm3300 \text{ cm}^3 tür. Buna göre, bu prizmanın toplam yüzey alanı kaç  cm2\text{ cm}^2 dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 360

Cevap

Dik üçgen dik prizmanın toplam yüzey alanı 360 cm2360 \text{ cm}^2 dir.
Prizmanın hacmi 300 cm3300 \text{ cm}^3 ve dik üçgen olan tabanının alanı 30 cm230 \text{ cm}^2 olduğu için yükseklik 1010 cm bulunur. Taban çevresi 3030 cm olan bu prizmanın yanal alanı 300 cm2300 \text{ cm}^2 olur. Yanal alana alt ve üst taban alanları (30+3030 + 30) eklendiğinde toplam alan 360 cm2360 \text{ cm}^2 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Taban alanını hesapla
Taban Alanı (TAT_A) = 5×122=30 cm2\frac{5 \times 12}{2} = 30 \text{ cm}^2
Dik üçgenin alanı dik kenarların çarpımının yarısıdır (52+122=1325^2 + 12^2 = 13^2 olduğundan kenarlar diktir).
2
Prizmanın yüksekliğini bul
Hacim (VV) = TA×h300=30×hh=10 cmT_A \times h \Rightarrow 300 = 30 \times h \Rightarrow h = 10 \text{ cm}
Prizmanın hacmi taban alanı ile yüksekliğinin çarpımına eşittir.
3
Taban çevresini hesapla
Çevre (C\cÇ) = 5+12+13=30 cm5 + 12 + 13 = 30 \text{ cm}
Yanal alanı bulmak için taban çevresine ihtiyaç vardır.
4
Yanal alanı hesapla
Yanal Alan (YAY_A) = C\c×h=30×10=300 cm2Ç \times h = 30 \times 10 = 300 \text{ cm}^2
Dik prizmalarda yanal alan, taban çevresi ile yüksekliğin çarpımıdır.
5
Toplam yüzey alanını hesapla
Toplam Alan (SS) = YA+2×TA=300+2×30=360 cm2Y_A + 2 \times T_A = 300 + 2 \times 30 = 360 \text{ cm}^2
Toplam alan, yanal alan ile iki adet taban alanının toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Dik prizmalarda hacim ve yüzey alanı bağıntıları

İpuçları

1
Önce prizmanın hacim formülünü (V=Taban Alanı×hV = \text{Taban Alanı} \times h) kullanarak yüksekliği bulmaya çalışın.
2
Tabandaki dik üçgenin alanını hesaplarken 512135-12-13 özel üçgeninin dik kenarlarının hangileri olduğunu belirleyin.
3
Toplam alanı bulurken yanal alanın (Taban Çevresi ×\times Yükseklik) üzerine hem alt hem de üst taban alanını eklemeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, aynı prizmanın en uzun cisim köşegenini hesaplamayı deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 297Soru

Tepe noktası aşağıya gelecek şekilde, dik konumda yerleştirilmiş dairesel koni biçimindeki boş bir su deposuna sabit hızla su akıtan bir musluk açılıyor. Depodaki suyun yüksekliği, deponun toplam derinliğinin 13\frac{1}{3}'üne ulaştığında aradan 2 dakika geçtiği gözlemleniyor. Buna göre, deponun henüz dolmamış kısmının tamamen dolması için kaç dakika daha geçmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 52

Cevap

Deponun kalan kısmının dolması için 52 dakika daha gerekir.
Koninin dolan kısmı ile tamamı benzer cisimlerdir ve benzerlik oranı 1/31/3'tür. Hacimler oranı bu oranın küpü, yani (1/3)3=1/27(1/3)^3 = 1/27 olur. Bu, dolan kısmın hacmi VV ise deponun tamamının hacminin 27V27V olduğu anlamına gelir. Deponun henüz dolmayan kısmı 27VV=26V27V - V = 26V hacmindedir. VV hacmindeki su 2 dakikada dolduğuna göre, 26V26V hacmindeki boş kısım 26×2=5226 \times 2 = 52 dakikada dolar.

Adım Adım Çözüm

1
Dolan kısım (küçük koni) ile deponun tamamı (büyük koni) arasındaki benzerlik oranını belirle.
Benzerlik oranı k=13k = \frac{1}{3}'tür.
Suyun yüksekliği toplam yüksekliğin 3'te 1'i kadardır.
2
Benzerlik oranını kullanarak hacimler oranını hesapla.
VsuVdepo=k3=(13)3=127\frac{V_{su}}{V_{depo}} = k^3 = (\frac{1}{3})^3 = \frac{1}{27}
Benzer cisimlerin hacimleri oranı, benzerlik oranının küpüne eşittir.
3
Dolan ve kalan kısımların hacimlerini birim cinsinden ifade et.
Dolan hacim VV ise, toplam hacim 27V27V, kalan boş hacim 27VV=26V27V - V = 26V'dir.
Deponun tamamından dolan kısmı çıkararak kalan kısmı buluruz.
4
Orantı kurarak kalan süreyi hesapla.
VV hacim 2 dakikada doluyorsa, 26V26V hacim 26×2=5226 \times 2 = 52 dakikada dolar.
Musluk sabit hızla aktığı için süre hacimle doğru orantılıdır.

Anahtar Kavram

Katı cisimlerde hacimler oranı, benzerlik oranının küpüne eşittir (k3k^3 kuralı).

İpuçları

1
Bir koni tepesinden kesildiğinde oluşan küçük koni ile büyük koni benzerdir.
2
Benzer iki cismin hacimleri oranı, benzerlik oranının küpüne (k3k^3) eşittir.
3
Dolan kısmın hacmi 1 birimse, toplam hacim 33=273^3=27 birimdir. Kalan kısmı buna göre oranlayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, koni yerine yüksekliği orantılı bölünen bir kare piramit için çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Toplam süreyi TT olarak düşünürsek, (1/3)3=2/T(1/3)^3 = 2/T denkleminden T=54T=54 bulunur. Kalan süre T2=52T - 2 = 52 dakikadır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 298Soru

Yarıçapı 6 cm olan O merkezli bir dairede, uzunluğu 636\sqrt{3} cm olan bir AB kirişi çizilmiştir.

Buna göre, bu kiriş ile dairenin küçük yayı arasında kalan bölgenin alanı kaç cm2cm^2'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12π9312\pi - 9\sqrt{3}

Cevap

İstenen alan 12π9312\pi - 9\sqrt{3} cm2cm^2 olarak bulunur.
Soruda verilen kiriş uzunluğu (636\sqrt{3}) ve yarıçap (6) ilişkisi incelendiğinde, oluşan OAB üçgeninin bir 30-30-120 üçgeni olduğu görülür (r,r,r3r, r, r\sqrt{3} özelliği). Bu durumda merkez açı 120°'dir. İstenen alan, 120 derecelik daire diliminin alanından OAB üçgeninin alanının çıkarılmasıyla bulunur. Dilim alanı 12π12\pi, üçgen alanı 939\sqrt{3} olduğundan doğru cevap 12π9312\pi - 9\sqrt{3} olur.

Adım Adım Çözüm

1
Merkez açıyı belirle
120°
O merkezinden AB kirişine dikme indirilirse veya kosinüs teoremi uygulanırsa, kenarları 6, 6 ve 636\sqrt{3} olan üçgenin tepe açısı (merkez açı) 120° bulunur (30-30-120 üçgeni özelliği).
2
Daire diliminin alanını hesapla
12π12\pi
Alan = πr2α360=π62120360=36π13=12π\pi r^2 \cdot \frac{\alpha}{360} = \pi \cdot 6^2 \cdot \frac{120}{360} = 36\pi \cdot \frac{1}{3} = 12\pi.
3
OAB üçgeninin alanını hesapla
939\sqrt{3}
Alan = 12r2sin(120)=123632=93\frac{1}{2} r^2 \sin(120^{\circ}) = \frac{1}{2} \cdot 36 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = 9\sqrt{3}.
4
Daire parçasının alanını bul
12π9312\pi - 9\sqrt{3}
Daire Parçası Alanı = Daire Dilimi Alanı - Üçgen Alanı.

Anahtar Kavram

Daire parçasının alanı, ilgili daire diliminin alanından merkezdeki üçgenin alanının çıkarılmasıyla bulunur.

İpuçları

1
Önce dairenin merkezini kirişin uç noktalarına birleştirerek oluşan üçgenin kenar uzunluklarını inceleyin (6,6,636, 6, 6\sqrt{3}).
2
Bir üçgenin kenarları k,k,k3k, k, k\sqrt{3} oranındaysa, bu üçgenin tepe açısı 120° olan bir ikizkenar üçgendir.
3
Daire parçasının alanını bulmak için; 120 derecelik daire diliminin alanından, merkezdeki üçgenin alanını çıkarın.

Alternatif Yöntem

Kosinüs teoremi kullanarak açıyı bulmak: (63)2=62+622(6)(6)cos(α)(6\sqrt{3})^2 = 6^2 + 6^2 - 2(6)(6)\cos(\alpha) denklemini çözerek cos(α)=1/2\cos(\alpha) = -1/2 ve α=120\alpha = 120^{\circ} bulunabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 299Soru

[AB] // [DC] ve [AD] \perp [AB] olmak üzere, aşağıda verilen ABCD dik yamuğunun içine, yamuğun tüm kenarlarına teğet olan O merkezli bir çember çizilmiştir.

AB=12|AB| = 12 cm ve DC=4|DC| = 4 cm olduğuna göre, bu çemberin yarıçapı kaç cm'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

Çemberin yarıçapı 3 cm'dir.
Dik yamuğun içine çizilen teğet çember probleminde, teğetler dörtgeni özelliği (AB+DC=AD+BC|AB|+|DC| = |AD|+|BC|) ve Pisagor bağıntısı kullanılarak yarıçap hesaplanır. Yükseklik 2r2r ve hipotenüs 162r16-2r alındığında, kurulan (2r)2+82=(162r)2(2r)^2 + 8^2 = (16-2r)^2 denkleminden r=3r=3 cm bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Teğetler dörtgeni özelliğini uygula.
ABCD bir teğetler dörtgeni olduğundan karşılıklı kenarların toplamı eşittir: AB+DC=AD+BC|AB| + |DC| = |AD| + |BC|. Buradan 12+4=16=AD+BC12 + 4 = 16 = |AD| + |BC| bulunur.
Teğetler dörtgeninde karşılıklı kenar uzunluklarının toplamı birbirine eşittir.
2
Yarıçap ve yükseklik ilişkisini kur.
Çember [AD] kenarına teğet olduğundan ve [AD] \perp [AB] olduğundan, yamuğun yüksekliği AD|AD| çemberin çapına (2r2r) eşittir. Dolayısıyla BC=162r|BC| = 16 - 2r olur.
Dik yamukta dik kenar uzunluğu, iç teğet çemberin çapına eşittir.
3
Dik üçgen oluştur ve Pisagor bağıntısını kullan.
C noktasından [AB] kenarına [CH] dikmesi indirilirse, CH=AD=2r|CH| = |AD| = 2r ve HB=ABDC=124=8|HB| = |AB| - |DC| = 12 - 4 = 8 olur. CHB dik üçgeninde Pisagor bağıntısı: (2r)2+82=(162r)2(2r)^2 + 8^2 = (16-2r)^2.
Yamuk sorularında bilinmeyen kenarı bulmak için genellikle yükseklik indirilerek dik üçgen oluşturulur.
4
Denklemi çözerek yarıçapı bul.
4r2+64=25664r+4r24r^2 + 64 = 256 - 64r + 4r^2 64r=192r=3\Rightarrow 64r = 192 \Rightarrow r = 3.
Denklem çözümü sonucu istenen yarıçap değerine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Teğetler Dörtgeni ve Pisagor Bağıntısı

İpuçları

1
Bir dörtgenin tüm kenarlarına teğet bir çember çizilebiliyorsa, bu dörtgenin karşılıklı kenar uzunluklarının toplamı birbirine eşittir.
2
Yamuğun yüksekliği aynı zamanda iç teğet çemberin çapına (2r2r) eşittir. Bu bilgiyi ve teğetler dörtgeni özelliğini kullanarak yan kenar (BCBC) uzunluğunu rr cinsinden yazın.
3
CC köşesinden [AB][AB] kenarına dikme indirin. Oluşan dik üçgenin kenarları: yükseklik 2r2r, taban (124)=8(12-4)=8 ve hipotenüs (12+42r)(12+4-2r). Pisagor bağıntısını uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu ikizkenar yamuk için çözerek teğet özelliklerini pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Formül: Dik yamukta iç teğet çemberin yarıçapı r=aca+cr = \frac{a \cdot c}{a + c} formülüyle de bulunabilir (Burada aa ve cc paralel kenar uzunluklarıdır). r=12412+4=4816=3r = \frac{12 \cdot 4}{12 + 4} = \frac{48}{16} = 3.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 300Soru

A, B, C, D... noktaları bir düzgün çokgenin ardışık köşeleridir. Bu çokgenin iç bölgesinde bir K noktası alınarak, [AB] kenarı üzerinde ABK eşkenar üçgeni oluşturuluyor.

m(KCB^)=40m(\widehat{KCB}) = 40^{\circ} olduğuna göre, bu düzgün çokgen kaç kenarlıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

Çokgenin 18 kenarı vardır
Soruda verilen ABK eşkenar üçgeni sayesinde BK|BK| uzunluğunun düzgün çokgenin bir kenarı olan AB|AB|'ye eşit olduğu bulunur. Düzgün çokgenin tüm kenarları eşit olduğundan AB=BC|AB|=|BC|'dir. Bu iki bilgi birleştirildiğinde BK=BC|BK|=|BC| olduğu, dolayısıyla KBC üçgeninin ikizkenar olduğu ortaya çıkar. Taban açıları 40 derece olan bu ikizkenar üçgenin tepe açısı 100 derecedir. Düzgün çokgenin bir iç açısı, eşkenar üçgenin 60 derecelik açısı ile bu 100 derecenin toplamı olan 160 derecedir. İç açısı 160 derece olan düzgün çokgenin dış açısı 20 derecedir ve kenar sayısı 360/20=18360/20=18 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
ABK üçgeni eşkenar olduğundan kenar uzunluklarını ve açılarını belirle.
AB=BK=AK|AB| = |BK| = |AK| ve m(ABK^)=60m(\widehat{ABK}) = 60^{\circ}
Eşkenar üçgenin tüm kenarları eşit ve iç açıları 60 derecedir.
2
Düzgün çokgenin kenar eşitliğini kullanarak KBC üçgeninin türünü belirle.
AB=BC|AB| = |BC| (düzgün çokgen) ve AB=BK|AB| = |BK| olduğu için BK=BC|BK| = |BC| olur. KBC ikizkenar üçgendir.
Düzgün çokgenin tüm kenar uzunlukları eşittir; geçişme özelliği ile üçgenin ikizkenar olduğu görülür.
3
KBC üçgeninin iç açılarını hesapla.
Taban açıları m(KCB^)=m(BKC^)=40m(\widehat{KCB}) = m(\widehat{BKC}) = 40^{\circ}. Tepe açısı m(KBC^)=180(40+40)=100m(\widehat{KBC}) = 180^{\circ} - (40^{\circ} + 40^{\circ}) = 100^{\circ}.
İkizkenar üçgenin taban açıları eşittir ve üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir.
4
Düzgün çokgenin bir iç açısını (m(ABC^)m(\widehat{ABC})) bul.
m(ABC^)=m(ABK^)+m(KBC^)=60+100=160m(\widehat{ABC}) = m(\widehat{ABK}) + m(\widehat{KBC}) = 60^{\circ} + 100^{\circ} = 160^{\circ}
B köşesindeki tam iç açı, eşkenar üçgenin açısı ile yanındaki açının toplamıdır.
5
Dış açıdan yola çıkarak kenar sayısını hesapla.
Dış açı = 180160=20180^{\circ} - 160^{\circ} = 20^{\circ}. Kenar sayısı n=36020=18n = \frac{360}{20} = 18.
Düzgün çokgenin kenar sayısı, 360 derecenin bir dış açıya bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Düzgün çokgenlerde kenar eşitliği ve yardımcı üçgenler (eşkenar/ikizkenar) kullanılarak açı takibi yapılması.

İpuçları

1
Eşkenar üçgenin kenar uzunlukları ile düzgün çokgenin kenar uzunlukları arasındaki ilişkiye dikkat edin.
2
BK|BK| uzunluğu ile BC|BC| uzunluğu birbirine eşittir. Bu durum KBC üçgeninin nasıl bir üçgen olduğunu gösterir?
3
KBC ikizkenar üçgendir. Tepe açısını (m(KBC^)m(\widehat{KBC})) bulup, eşkenar üçgenin açısıyla toplayarak düzgün çokgenin bir iç açısını elde edebilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

İçine kare yerleştirilen düzgün çokgen sorularını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 15 / 22Sonraki
Geometri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 15 | Examkin