Endokrinoloji

$72$ yaşında erkek hasta; son $3$ aydır devam eden çarpıntı, ellerde titreme ve yaklaşık $6\text{ kg}$ zayıflama şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde nabız $110\text{/dk}$ ve düzensiz (atriyal fibrilasyon) saptanıyor. Tiroid palpasyonunda her iki lobda multipl nodüler yapılar ele geliyor; ancak ekzoftalmus veya pretibiyal miksödem saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde TSH $<0.01\text{ mIU/L}$ (N: $0.4-4.0$), serbest $T_4: 2.4\text{ ng/dL}$ (N: $0.8-1.8$) ve serbest $T_3: 5.6\text{ pg/mL}$ (N: $2.3-4.2$) ölçülüyor. Bu hastada etiyolojik tanıyı belirlemek amacıyla yapılacak tiroid sintigrafisinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Klinik değerlendirme sırasında yapılan laboratuvar incelemelerinde total kolesterol ve $LDL$ düzeyleri yüksek saptanan bir hastada sekonder hiperlipidemi nedenleri araştırılmaktadır.

Aşağıdakilerden hangisi bu klinik tabloya yol açabilecek sekonder nedenlerden biridir?

68 yaşında bir kadın hasta, yaklaşık 1 yıldır devam eden yaygın kemik ağrısı ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünde kronik malabsorpsiyona neden olan çölyak hastalığı mevcuttur. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyumu $8.4$ mg/dL (N: $8.5-10.5$), fosfor $2.1$ mg/dL (N: $2.5-4.5$), paratiroid hormon (PTH) $125$ pg/mL (N: $10-65$) ve alkalen fosfataz (ALP) $310$ U/L (N: $30-120$) olarak saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

64 yaşında kadın hasta, uzun süredir devam eden yaygın kemik ağrıları ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleriyle endokrinoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan tetkiklerde sol alt paratiroid adenomu saptanıyor ve hastaya paratiroidektomi uygulanıyor. Ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 3. gün laboratuvar değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hastada ameliyat sonrası dönemde perioral uyuşma ve Chvostek pozitifliği geliştiği gözleniyor.

Buna göre, bu hastada gelişen hipokalseminin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Geçmişinde akciğer tüberkülozu öyküsü olan $52$ yaşında erkek hasta; son bir aydır giderek artan halsizlik, iştahsızlık, bulantı ve ayağa kalktığında gelişen baş dönmesi şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $85/50$ $mmHg$, nabız $105/dakika$ saptanıyor; ayrıca avuç içlerinde ve ağız mukozasında hiperpigmentasyon gözleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde sodyum $130$ $mEq/L$, potasyum $5.6$ $mEq/L$ bulunuyor. Bu hastada sürrenal yetmezlik ön tanısını kesinleştirmek için yapılması gereken en uygun test aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, çocuk sahibi olamama ve ellerinde giderek artan güçsüzlük şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenesinde; frontal kellik, ptozis, "balta yüz" (hatchet face) görünümü, el kaslarında atrofi ve perküsyonla tetiklenen miyotoni saptanıyor. Testisleri bilateral $6$ mL hacminde, küçük ve yumuşak kıvamdadır. Laboratuvar tetkiklerinde elde edilen sonuçlar aşağıdadır:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında erkek hasta, $5$ yaşındayken $RET$ proto-onkogeninde kodon $634$ mutasyonu saptanması üzerine profilaktik total tiroidektomi uygulanmıştır. Hastanın rutin takiplerinde son $3$ aydır epizodik çarpıntı, terleme ve baş ağrısı şikayetleri başladığı öğreniliyor. Kan basıncı $165/100$ $mmHg$ ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde plazma serbest normetanefrin düzeyi üst sınırın $4$ katı, metanefrin düzeyi $3$ katı saptanıyor. Abdominal $MR$ incelemesinde sağ sürrenal bezde $2.5$ cm, sol sürrenal bezde $2$ cm çapında, $T2$ ağırlıklı serilerde belirgin hiperintens izlenen kitleler saptanıyor. Bu hasta için en uygun cerrahi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$18$ yaşında kadın hasta, hiç adet görmeme (primer amenore) şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede hastanın boyu $172$ cm, meme gelişimi Tanner evre $4$ ile uyumlu, ancak aksiller ve pubik kıllanmanın ileri derecede az olduğu saptanıyor. Jinekolojik muayenede vajinanın kısa ve kör bir poş şeklinde sonlandığı, uterusun palpe edilemediği görülüyor. Bilateral inguinal bölgede ağrısız, hareketli kitleler palpe ediliyor.

Laboratuvar bulguları şöyledir:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Daha önce bilinen bir sağlık sorunu olmayan $24$ yaşında erkek hasta, işe giriş muayenesi sırasında saptanan hafif hiperglisemi nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde $VKİ$ $21 \text{ kg/m}^2$ ve kan basıncı $115/75 \text{ mmHg}$ saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde babasına $22$, halasına $19$ ve babaannesine $25$ yaşında diyabet tanısı konulduğu ve her üçünün de insülin kullanmadığı öğreniliyor. Hastaya başlangıçta Tip 2 Diyabetes Mellitus düşünülerek düşük doz sülfonilüre tedavisi başlanıyor, ancak hastada kısa sürede semptomatik hipoglisemi gelişiyor. Bu hasta için en olası tanı hangisidir?

$54$ yaşında erkek hasta; son bir yıldır belirginleşen gövdesel obezite, hipertansiyon ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde supraklaviküler yağ yastıkçıkları, pletorik görünüm ve ekstremitelerde incelme saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde:

- Sabah açlık plazma kortizolü: $18 \, \mu g/dL$
- Gece yarısı tükürük kortizolü: $0.45 \, \mu g/dL$ (Normal: $<0.1$)
- $1 \, mg$ deksametazon supresyon testi sonrası kortizol: $14 \, \mu g/dL$
- Plazma ACTH düzeyi: $<5 \, pg/mL$ (Normal: $10-60$)

Abdominal BT tetkikinde bilateral adrenal bezlerde büyümeyle birlikte çapları $1.5$ ile $2.5 \, cm$ arasında değişen multipl makronodüller izleniyor. Hastaya yapılan ileri testlerde, sabah açlıkta $12 \, \mu g/dL$ olan kortizol düzeyinin, standart bir karma öğün tüketiminden bir saat sonra $32 \, \mu g/dL$'ye yükseldiği gözleniyor.

Bu hastadaki klinik tablonun en olası patofizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında, vücut kitle indeksi (VKİ) $31 \text{ kg/m}^2$ olan asemptomatik bir kadın hastanın rutin kontrolünde açlık plazma glukozu $118 \text{ mg/dL}$ olarak saptanmıştır. Hastaya uygulanan $75 \text{ gram}$ oral glukoz tolerans testinde (OGTT) $2$. saat plazma glukozu $164 \text{ mg/dL}$ olarak ölçülmüştür. Bu hasta için en uygun tanısal sınıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?

$56$ yaşında erkek hasta, bilinen tip 2 diyabet ($25$ yıldır), hipertansiyon ve geçirilmiş periferik arter hastalığı nedeniyle kontrol amacıyla başvuruyor. Hasta atorvastatin $80$ $mg/gün$ ve ezetimib $10$ $mg/gün$ kullanmaktadır. Yapılan tetkiklerinde kan basıncı $135/85$ $mmHg$, $HbA1c$ $\%7.2$, $HDL-kolesterol$ $40$ $mg/dL$, $trigliserid$ $130$ $mg/dL$ ve hesaplanan $LDL-kolesterol$ $88$ $mg/dL$ saptanıyor. Özgeçmişinde evre 3b kronik böbrek yetmezliği ($GFR$: $48$ $mL/dk/1.73$ $m^2$) ve son bir yılda üç kez gut atağı öyküsü olan, serum ürik asit düzeyi $8.2$ $mg/dL$ ölçülen bu hastada, güncel kılavuzlara göre LDL-kolesterol hedefine ulaşmak için mevcut tedaviye eklenmesi en az uygun olan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında kadın hasta, son $1$ yıldır devam eden adet görememe ve göğüslerinden süt gelmesi şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum prolaktin düzeyi $185$ $ng/mL$ (N: <25) saptanıyor. Hipofiz MR incelemesinde sella içerisinde $14$ $mm$ boyutunda, optik kiazmaya bası yapmayan bir adenom izleniyor. Bu hasta için en uygun ilk basamak tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

$31$ yaşında, $32$ haftalık gebe, son bir haftadır aşırı susama ve sık idrara çıkma şikayetleriyle başvuruyor. Günde yaklaşık $9$ litre su içtiğini belirten hastanın fizik muayenesi ve kan basıncı normaldir. Laboratuvar incelemesinde:
- Serum $Na^+: 147 \, mEq/L$
- Plazma Osmolalitesi: $305 \, mOsm/kg$ ($N: 280-295$)
- İdrar Osmolalitesi: $120 \, mOsm/kg$
saptanıyor. Hastaya yapılan su kısıtlama testinde plazma osmolalitesi $312 \, mOsm/kg$ olduğunda idrar osmolalitesi $135 \, mOsm/kg$ olarak ölçülüyor. Ardından uygulanan intranazal desmopressin sonrası idrar osmolalitesi $380 \, mOsm/kg$ düzeyine çıkıyor.

Bu tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Paget hastalığında (osteitis deformans) kemik döngüsünün bölgesel olarak hızlanmasına bağlı olarak, kalsiyum ve fosfor düzeyleri genellikle normal sınırlarda saptanırken izlenen en karakteristik laboratuvar değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında kadın hasta; çarpıntı, ellerde titreme ve son $3$ ayda $5$ kg zayıflama şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde nabız $104$/dakika, kan basıncı $140/85$ mmHg saptanıyor. Tiroid lojunda sol lobda yaklaşık $2.5$ cm'lik hareketli bir nodül palpe ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde; TSH: $0.02$ mIU/L ($0.4-4.0$), serbest $T_4$: $2.2$ ng/dL ($0.8-1.8$) bulunuyor. Tiroid ultrasonografisinde sol lobda $24 \times 18$ mm boyutunda, düzgün sınırlı, izoekoik solid bir nodül izleniyor. Bu aşamada yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında erkek hasta, obezite polikliniğine başvuruyor. Boyu $175$ $cm$, vücut ağırlığı $98$ $kg$ ($BKİ \approx 32$ $kg/m^2$) ölçülen hastanın bel çevresi $100$ $cm$, kan basıncı ise $128/82$ $mmHg$ saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde açlık kan şekeri $108$ $mg/dL$, trigliserit $170$ $mg/dL$ ve HDL kolesterol $36$ $mg/dL$ bulunuyor.

Bu hasta için NCEP ATP III (Erişkin Tedavi Paneli III) kriterlerine göre metabolik sendrom tanısı ve karşılanan kriter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz dört yaşında erkek hasta çarpıntı, aşırı terleme ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede nabız 110/dakika, kan basıncı 130/80 mmHg saptanıyor ve tiroid bezinin evre 1 diffüz büyük olduğu izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde serbest T4 ($sT_4$) ve serbest T3 ($sT_3$) düzeyleri yüksek, TSH düzeyi ise 3.5 mIU/L (N: 0.4-4.0) olarak ölçülüyor. Hipofiz manyetik rezonans görüntülemesinde (MRG) 12 mm boyutunda adenom saptanıyor. Bu hastada TSH salgılayan hipofiz adenomu (TSHoma) ile Tiroid Hormon Direnci (RTH) ayırıcı tanısında, aşağıdakilerden hangisinin saptanması TSHoma tanısını destekler?

$18$ yaşında kadın hasta, hiç adet görmeme ve meme gelişiminin olmaması şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde boyu $172$ cm, meme gelişimi Tanner evre $1$, aksiller ve pubik kıllanması ise Tanner evre $2$ olarak saptanıyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve her iki tubanın hipoplazik olduğu, ancak mevcut olduğu; overlerin ise bilateral "streak" (çizgi) gonad yapısında olduğu görülüyor. Laboratuvar incelemesinde; FSH: $78$ mIU/mL, LH: $36$ mIU/mL, Östradiol: $8$ pg/mL saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, hastanın en olası karyotip analizi sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır giderek artan yaygın kemik ağrısı ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın yapılan kemik mineral yoğunluğu (DEXA) ölçümünde L1-L4 T-skoru $-2.9$ olarak saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kalsiyum düzeyi $8.3$ mg/dL (N: $8.5-10.5$), fosfor düzeyi $2.2$ mg/dL (N: $2.5-4.5$), alkalen fosfataz (ALP) düzeyi $340$ U/L (N: $30-120$) ve paratiroid hormon (PTH) düzeyi $125$ pg/mL (N: $10-65$) bulunuyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?