Gastroenteroloji

$54$ yaşında kadın hasta, sağ üst kadranda ani başlayan ağrı ve bulantı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayenede, sağ üst kadranda derin palpasyon uygulanırken hastanın inspirasyonunun (nefes almasının) ağrı nedeniyle aniden kesildiği gözleniyor. Bu klinik tabloyu tanımlayan fizik muayene bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, yoğun alkol alımı sonrası ortaya çıkan şiddetli öğürme ve kusmaları takiben aniden başlayan, retrosternal bölgede sırta vuran yırtılır tarzda ağrı ve nefes darlığı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede kan basıncı $90/60$ $mmHg$, nabız $118/dk$, solunum sayısı $26/dk$ saptanıyor. Hastanın boyun ve prekordiyal bölgesinde palpasyonla krepitasyon palpe ediliyor. Akciğer grafisinde sol plevral efüzyon ve mediastinal genişleme gözleniyor. Bu klinik tabloda tanıyı kesinleştirmek için öncelikle tercih edilmesi gereken tanısal yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında, uzun süredir kontrolsüz tip $2$ diyabet öyküsü olan erkek hasta; ani başlayan şiddetli sağ üst kadran ağrısı, bulantı ve titreme ile yükselen ateş ($39,4^\circ C$) şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede sağ hipokondriyumda belirgin hassasiyet ve rebound saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde lökositoz ($21.000/mm^3$) ve hafif transaminaz yüksekliği saptanıyor. Bilgisayarlı tomografide safra kesesi duvarında ve lümeninde gaz kabarcıkları izleniyor. Bu hastada en olası mikrobiyolojik etken ve uygulanması gereken tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, epigastrik bölgede kuşak tarzında ağrı ve sonrasında gelişen melena (siyah dışkılama) şikayeti ile acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde $10$ yıldır kronik alkol kullanımı ve tekrarlayan akut pankreatit atakları öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde epigastrik hassasiyet dışında ek özellik saptanmayan hastanın laboratuvar incelemesinde hemoglobin $7.2$ g/dL, lökosit $12.400/ \mu L$, serum amilaz $420$ U/L ve serum bilirubin düzeyleri normal saptanıyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide ve duodenum mukozası doğal izleniyor, ancak papilla Vateri'den lümen içine aktif kan sızıntısı olduğu gözleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, $1$ haftadır süregelen halsizlik, iştahsızlık ve bulantı sonrası gelişen sarılık şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede skleralar ikterik ve karaciğer sağ kot kavsinin $2$ cm altında hassas olarak palpe ediliyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde $AST: 1350$ U/L, $ALT: 1620$ U/L ve Total Bilirubin: $6.8$ mg/dL saptanıyor. Hastanın $HBsAg$ ve $Anti-HCV$ sonuçları negatif olarak raporlanıyor.

Bu hastada kesin tanı için öncelikle bakılması gereken serolojik tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır giderek artan yorgunluk, halsizlik ve epigastrik bölgede dolgunluk hissi şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde hemoglobin $9.2$ $g/dL$, $MCV$ $115$ $fL$ ve serum $B_{12}$ vitamini düzeyi $110$ $pg/mL$ (Normal: $>200$) saptanıyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide antrumunun doğal olduğu, ancak korpus ve fundus mukozasının soluk ve atrofik görünümde olduğu izleniyor. Alınan biyopsilerde korpus ve fundusta yoğun inflamasyon ve parietal hücre kaybı raporlanıyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi beklenen bir bulgudur?

$48$ yaşında kadın hasta, bilinen sistemik skleroz tanısıyla izlenmektedir. Son $4$ aydır artan karın şişkinliği, kramplar ve günde $3-4$ kez olan, kötü kokulu, tuvalete yapışan ve yüzen dışkılama şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ciltte diffüz sertleşme ve parmaklarda sklerodaktili saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $10.2$ g/dL, ortalama eritrosit hacmi (MCV) $108$ fL, serum $B_{12}$ vitamini düzeyi düşük ($130$ pg/mL), serum folat düzeyi ise normalin üst sınırının üzerinde ($22$ ng/mL) bulunuyor. Bu hastadaki klinik tabloya ve laboratuvar bulgularına neden olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, işe giriş muayenesi sırasında yapılan tetkiklerde tesadüfen $HBsAg$ pozitifliği saptanması üzerine polikliniğe başvuruyor. Hastanın bilinen bir hastalığı olmadığı, alkol veya sürekli ilaç kullanımı bulunmadığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmayan hastanın laboratuvar sonuçları aşağıdadır:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastanın tanısı ve yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, bilinen karaciğer sirozu tanısıyla izlenmekteyken şiddetli hematemez şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan ilk değerlendirmede kan basıncı $85/55$ $mmHg$, nabız $115/dakika$ saptanıyor. Hastaya uygun kristaloid resüsitasyonu ve intravenöz terlipressin tedavisi başlanıyor. Bu hastanın akut yönetiminde, bakteriyel infeksiyon riskini ve tekrar kanama oranlarını azaltarak sağkalımı artırdığı kanıtlanmış olan ve tedaviye mutlaka eklenmesi gereken yaklaşım hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, rutin kontrol sırasında bakılan tetkiklerinde $Anti-HCV$ pozitifliği saptanması üzerine polikliniğe başvuruyor. Hastanın hikayesinde $1990$ yılında geçirdiği bir cerrahi operasyon sırasında kan transfüzyonu yapıldığı öğreniliyor. Fizik muayenesi normal olan hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Bu hastada kronik hepatit C tanısını doğrulamak için yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta, makattan taze kırmızı kan gelmesi ($hematokezya$) ve halsizlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde kronik diz ağrısı nedeniyle düzensiz $NSAİİ$ kullanımı öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde kan basıncı $105/65$ $mmHg$, nabız $110$/dakika ve turgor-tonus azalmış olarak saptanıyor.

Hastanın laboratuvar inceleme sonuçları aşağıdadır:

Bu hastada kanama odağını belirlemek amacıyla yapılması gereken ilk tanısal işlem aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, uzun süredir devam eden ve yüksek doz proton pompa inhibitörü (PPI) tedavisine rağmen tam kontrol altına alınamayan epigastrik ağrı ve günde $4-5$ kez olan sulu diyare şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi $11.4$ $mg/dL$, fosfor $2.2$ $mg/dL$, klor $106$ $mEq/L$ ve açlık serum gastrin düzeyi $750$ $pg/mL$ ($N$: $<100$) olarak ölçülüyor. Yapılan sekretin stimülasyon testinde gastrin değerinin bazal seviyeye göre $350$ $pg/mL$ arttığı gözleniyor. Endoskopik ultrasonografide duodenum duvarında $3$ adet $5-10$ $mm$ çapında hipoekoik lezyon ve pankreas kuyruğunda $12$ $mm$ çapında bir kitle izleniyor.

Bu hastada tedavi planlanırken cerrahi olarak atılması gereken ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, son $1$ yıldır devam eden, günde $6-8$ kez tekrarlayan, kansız ve sulu ishal şikayetiyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesi ve laboratuvar tetkikleri (tam kan sayımı, sedimentasyon, CRP, dışkı incelemesi) normal olarak değerlendiriliyor. Yapılan kolonoskopik incelemede mukoza tamamen normal görünümde olup, alınan seri biyopsilerin histopatolojik incelemesinde yüzey epitelinin hemen altında $15$ $\mu m$ kalınlığında eozinofilik bir bant saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, kuşak tarzında yayılan şiddetli karın ağrısı ve kusma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde epigastrik hassasiyet ve defans saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum amilaz düzeyi $1200$ U/L (N: $0-110$), lipaz düzeyi $850$ U/L (N: $0-60$) bulunuyor. Hastanın tıbbi öyküsünden son $1$ yıldır tekrarlayan nefrolitiazis atakları olduğu ve kabızlık şikayetinin bulunduğu öğreniliyor. Bu hastada pankreatit etyolojisine yönelik yapılan tetkiklerde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?

$72$ yaşında erkek hasta, aort kapak replasmanı sonrası $10$. günde yoğun bakım ünitesinde takip edilirken; ateş ($39,2^\circ C$), sağ üst kadranda hassasiyet ve yeni gelişen hipotansiyon ($85/50$ mmHg) nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde sağ üst kadranda belirgin hassasiyet ve defans saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit $22.400/mm^3$, total bilirubin $1,4$ mg/dL, ALP $140$ U/L ve amilaz $65$ U/L olarak bulunuyor. Abdominal ultrasonografide (USG) safra kesesi duvarı $6$ mm (kalınlaşmış), kese çevresinde serbest sıvı ve sonografik Murphy işareti pozitifliği mevcut olup lümende taş veya çamur izlenmiyor. Hasta yüksek doz vazopresör desteği altında olup genel durumu TG18 (Tokyo Guidelines 2018) kriterlerine göre "Grade III (Ağır)" akut kolesistit ile uyumludur. Bu hastanın yönetiminde en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

24 yaşında kadın hasta, çocukluk çağından beri aralıklı olarak tekrarlayan sağ üst kadran ağrısı ve hafif sarılık atakları öyküsüyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede sağ üst kadranda hassasiyet saptanıyor ancak palpabl kitle alınmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde alkalen fosfataz (ALP) ve GGT düzeyleri hafif yüksek, bilirubinler normal sınırda bulunuyor. Batın ultrasonografisi ve ardından çekilen MRCP tetkikinde, intrahepatik safra yollarının normal olduğu, ancak ekstrahepatik safra kanalında (koledok) 3.5 cm çapında fuziform kistik genişleme olduğu izleniyor. Safra kesesi taşı veya çamuru saptanmıyor. Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta; tekrarlayan peptik ülserler, kronik ishal ve böbrek taşı öyküsü ile başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde açlık serum gastrini $900$ pg/mL (N: $<100$), mide asit $pH$ değeri $1.6$ ($N: >3.0$), serum kalsiyumu $11.6$ mg/dL ($N: 8.5-10.5$) ve paratiroid hormon ($PTH$) düzeyi $140$ pg/mL ($N: 10-65$) saptanıyor. Hastaya uygulanan sekretin stimülasyon testi sonucunda serum gastrin düzeyinde $250$ pg/mL'lik bir artış gözleniyor. Görüntüleme yöntemlerinde pankreasta belirgin kitle saptanmazken, duodenum duvarında multipl milimetrik nodüller izleniyor. Bu hastanın klinik yönetiminde, gastrinomaya yönelik cerrahi planlamadan önce yapılması önerilen en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, $4$ yıldır ülseratif kolit (pankolit) tanısıyla izlenmektedir. Şiddetli atak nedeniyle hastaneye yatırılan hastaya $60 \text{ mg/gün}$ intravenöz metilprednizolon tedavisi başlanmıştır. Tedavinin $72$. saatinde yapılan değerlendirmede; hastanın günde $10$ kez kanlı dışkılamasının devam ettiği, nabzının $110/\text{dk}$, ateşinin $38.2^\circ\text{C}$ ve CRP düzeyinin $75 \text{ mg/L}$ olduğu saptanmıştır. Fizik muayenede bağırsak sesleri azalmış, laboratuvar incelemesinde serum albümin $2.4 \text{ g/dL}$, magnezyum $1.3 \text{ mg/dL}$ ve total kolesterol $105 \text{ mg/dL}$ bulunmuştur. Bu hastanın yönetiminde siklosporin yerine infliksimab tercih edilmesinin veya siklosporin kullanımından kaçınılmasının en öncelikli tıbbi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında kadın hasta, bilinen ülseratif kolit (pankolit) tanısıyla şiddetli aktivite atağı nedeniyle hastaneye yatırılıyor. Yatışının $3.$ gününde $60$ mg/gün intravenöz metilprednizolon tedavisi altındayken; günde $5$ kez kanlı dışkılama ve $CRP$ düzeyinin $62$ mg/L olduğu saptanıyor (Yatış öncesi $CRP$ değeri: $80$ mg/L). Bu hasta için Oxford (Travis) kriterlerine göre en olası klinik öngörü aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol kullanımına bağlı karaciğer sirozu tanısı olan 62 yaşında erkek hasta, ağızdan taze kan gelmesi (hematemez) şikayetiyle acil servise getiriliyor. Hemodinamik stabilizasyonu sağlanan hastaya yapılan acil üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; özofagusta kanama stigmata taşımayan orta boy varisler, duodenumda ise aktif sızıntı şeklinde kanayan (Forrest Ib) 1,5 cm çaplı ülser saptanıyor. Bu aşamada hastaya uygulanması gereken en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?