Gastroenteroloji

$67$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır giderek artan halsizlik, iştahsızlık ve $10$ kg kilo kaybı şikayetleri ile başvuruyor. Son $1$ haftadır idrar renginde koyulaşma ve tüm vücutta kaşıntı şikayetleri eklenmiştir. Fizik muayenesinde sklera ve cildi belirgin ikterik saptanıyor. Batın muayenesinde sağ üst kadranda palpasyonla ağrısız, düzgün sınırlı, gergin ve kese benzeri bir kitle palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde total bilirubin $16 \ mg/dL$, direkt bilirubin $12 \ mg/dL$, alkalen fosfataz ($ALP$) ve gama glutamil transferaz ($GGT$) düzeylerinde belirgin artış saptanıyor. Bu klinik tabloya sahip hastada en olası tanı ve tedavi yanıtını izlemede en yararlı laboratuvar parametresi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$27$ yaşında kadın hasta, $5$ yıldır ileokolonik tutulumlu Crohn hastalığı tanısıyla izlenmektedir. Hastalığın klinik aktivitesinin arttığı bir dönemde (relaps) polikliniğe başvuran hastanın fizik muayenesinde; her iki tibia ön yüzünde ağrılı eritematöz nodüller (eritema nodosum) saptanıyor ve sağ diz ekleminde şişlik, hassasiyet ve efüzyon (artrit) belirleniyor. Hastanın tıbbi özgeçmişinden iki yıl önce sakroiliit tanısı aldığı ve zaman zaman inflamatuar karakterde bel ağrısı yaşadığı öğreniliyor.

Bu hastada saptanan klinik bulgulardan hangisinin seyri, altta yatan bağırsak hastalığının inflamasyon aktivitesinden bağımsızdır?

19 yaşında kadın hasta, son 1 haftadır giderek artan karın ağrısı, halsizlik ve gözlerde sararma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde letarjik olduğu ve konfüzyonunun bulunduğu saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde aşağıdaki bulgular elde ediliyor:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $2$ yıldır devam eden gezici karakterde eklem ağrıları şikayetiyle başvuruyor. Son $4$ aydır bu şikayetlerine karın ağrısı, şişkinlik, günde $3-4$ kez olan bol miktarda, kötü kokulu, yağlı ishal ve $10$ kg kilo kaybı eklenmiştir. Fizik muayenede ciltte yaygın hiperpigmentasyon ve generalize lenfadenopati saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hipoalbüminemi ve anemi izleniyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenumda soluk sarı renkli mukozal plaklar görülüyor. Biyopsi örneğinde lamina propriada genişlemiş villuslar ve $PAS$ pozitif makrofajlar saptanıyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, çocukluğundan itibaren tekrarlayan pnömoni ve sinüzit atakları öyküsü ile son $1$ yıldır giderek artan kronik ishal ve $12$ kg zayıflama nedeniyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum $IgG$: $190$ mg/dL, $IgA$: $12$ mg/dL ve $IgM$: $22$ mg/dL saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenumda scalloping (çentiklenme) ve villöz düzleşme izleniyor. Bu hastadan alınan duodenal biyopsi örneğinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi, mevcut tablonun Çölyak hastalığından ayırt edilmesini sağlayan en özgül bulgudur?

$48$ yaşında erkek hasta; son $6$ aydır giderek artan halsizlik, eklem ağrıları ve libido kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde ciltte hiperpigmentasyon ("bronz" görünüm), hepatomegali ve her iki el 2. ve 3. metakarpofalangeal eklemlerde hassasiyet ve hafif şişlik saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Bu klinik tabloya göre, herediter hemokromatozis ön tanısını desteklemek amacıyla istenmesi gereken en duyarlı başlangıç tarama testi aşağıdakilerden hangisidir?

Ülseratif kolit tanısıyla takip edilen 34 yaşında kadın hasta, şiddetli kanlı ishal ve karın ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Günde 10-12 kez kanlı dışkılama ve ateşi (38.2°C) olan hasta servise yatırılıyor. Dışkı incelemesinde C. difficile toksin A ve B negatif saptanıyor. Hastaya intravenöz 60 mg/gün metilprednizolon tedavisi başlanıyor. Tedavinin 5. gününde dışkılama sayısı azalmayan, CRP değerleri yüksek seyreden ve genel durumunda belirgin düzelme olmayan hastanın ayakta direkt batın grafisinde kolon çapı normal sınırlarda izleniyor.

Bu aşamada hastanın klinik yönetiminde atılması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Hepatit B'ye bağlı karaciğer sirozu tanısıyla takip edilen 54 yaşındaki erkek hasta, rutin kontrollerine gelmiştir. Yapılan batın ultrasonografisinde karaciğer sağ lobda 2 cm çapında yeni bir nodül saptanmıştır. Hastaya dinamik karaciğer manyetik rezonans (MR) görüntüleme yapılmış; lezyonun arteriyel fazda kontrast tuttuğu (hiperintens) ve portal venöz fazda kontrastın parankime göre daha hızlı uzaklaştığı (wash-out) izlenmiştir. Hastanın alfa-fetoprotein (AFP) düzeyi 15 ng/mL olarak ölçülmüştür. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında erkek hasta dispeptik yakınmalarla başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde, 'Sydney Protokolü'ne uygun olarak alınan biyopsilerin histopatolojik incelemesi sonucunda; hem antrumda hem de korpusta orta şiddette atrofi ve intestinal metaplazi (yaygın tutulum) saptanıyor. Biyopsilerde displazi izlenmiyor. H. pylori enfeksiyonu saptanan hastaya eradikasyon tedavisi veriliyor ve başarısı teyit ediliyor. Ailesinde mide kanseri öyküsü bulunmayan bu hasta için, güncel kılavuzlara (MAPS II) göre en uygun takip yaklaşımı hangisidir?

38 yaşında erkek hasta, 12 yıldır Ülseratif Kolit tanısı ile takip edilmektedir. Son 3 aydır artan halsizlik ve yaygın vücut kaşıntısı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede ciltte kaşıntı izleri dışında belirgin patoloji saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; ALP: 540 U/L, GGT: 185 U/L, Total Bilirubin: 2.1 mg/dL, AST: 45 U/L, ALT: 52 U/L olarak bulunuyor. Batın ultrasonografisinde safra kesesi ve yolları doğal izleniyor.

Bu hasta için en olası ön tanı ve tanıyı kesinleştirmek/desteklemek için beklenen bulgu aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

$45$ yaşında erkek hasta, yoğun alkol alımı sonrası başlayan ve sırtına kuşak tarzında yayılan şiddetli epigastrik ağrı, bulantı ve kusma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede epigastrik bölgede hassasiyet ve defans saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum amilaz ve lipaz düzeyleri normalin $5$ katı saptanarak akut pankreatit tanısıyla yatırılan hastanın takibinin $48$. saatinde elde edilen aşağıdaki bulgulardan hangisi, Ranson kriterlerine göre kötü prognoz (şiddetli hastalık) göstergesidir?

$38$ yaşında kadın hasta, $5$ yıl önce "pankolit" tutulumlu ülseratif kolit tanısı almıştır. Son kontrollerinde alkalen fosfataz ($ALP$) ve gama-glutamil transferaz ($GGT$) düzeylerinde belirgin yükseklik saptanması üzerine yapılan manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi ($MRCP$) incelemesinde safra yollarında segmenter daralmalar ve genişlemelerle karakterize "tespih tanesi" görünümü izlenerek primer sklerozan kolanjit ($PSK$) tanısı kesinleşmiştir. Hastanın gastrointestinal semptomları şu an için kontrol altındadır.

Bu hastada kolorektal kanser ($KRK$) risk yönetimi ve sürveyansı için izlenmesi gereken en uygun strateji aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında kadın hasta, mide korpusunda yerleşen multifokal gastrointestinal stromal tümör ($GIST$) nedeniyle opere ediliyor. Tümör dokusunun immünohistokimyasal incelemesinde **$SDHB$ (Süksinat Dehidrogenaz B) ekspresyon kaybı** saptanıyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada aşağıdakilerden hangisinin saptanma olasılığı en yüksektir?

On iki yıldır kronik pirozis ve asit regürjitasyonu nedeniyle proton pompa inhibitörü ($PPİ$) kullanan $61$ yaşındaki erkek hastaya, özofagus kanseri taraması amacıyla üst gastrointestinal sistem endoskopisi uygulanıyor. Endoskopide gastroözofageal bileşkeden proksimale $5$ cm uzanan somon rengi mukoza (Barrett özofagusu) saptanıyor ve alınan biyopsilerde 'düşük dereceli displazi' ($LGD$) rapor ediliyor. Hasta $8$ hafta boyunca günde iki kez yüksek doz $PPİ$ tedavisi aldıktan sonra tekrarlanan biyopsiler, gastrointestinal patoloji konusunda uzman iki ayrı patolog tarafından 'düşük dereceli displazi' olarak onaylanıyor. Bu aşamada hastanın adenokarsinoma progresyon riskini azaltmak için en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır giderek artan efor dispnesi ve karın şişliği şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde skleralar ikterik, batında asit saptanıyor ve akciğer bazallerinde havalanma artışı (hiperrezonans) izleniyor. Özgeçmişinde $10$ paket-yıl sigara öyküsü mevcut. Laboratuvar tetkiklerinde; $AST: 62$ $U/L$, $ALT: 54$ $U/L$, total bilirubin: $2.8$ $mg/dL$, albümin: $2.8$ $g/dL$, $INR: 1.6$ saptanıyor. Viral serolojisinde $HBsAg$ (-), $Anti-HCV$ (-) ve $Anti-HIV$ (-) olarak bulunuyor. Toraks $BT$ incelemesinde akciğer alt loblarında belirgin panasetiner amfizematöz değişiklikler izleniyor. Bu hastada kesin tanı amacıyla yapılması planlanan karaciğer biyopsisinde saptanması beklenen tipik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$31$ yaşında erkek hasta, $8$ yıldır Crohn hastalığı tanısıyla takip edilmektedir. Hastanın öyküsünden terminal ileum tutulumu nedeniyle $2$ yıl önce $40$ cm'lik bir ince bağırsak rezeksiyonu yapıldığı öğreniliyor. Son $1$ haftadır sağ yan ağrısı ve hematüri şikayetleri olan hastanın yapılan üriner sistem ultrasonografisinde sağ böbrek pelvisinde $8$ mm çapında taş saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum ve parathormon düzeyleri normal sınırlarda saptanırken, idrar analizinde kalsiyum oksalat kristalleri izleniyor. Bu hastada nefrolitiazis gelişimine yol açan temel patofizyolojik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

60 yaşında, bilinen karaciğer sirozu olan erkek hasta, özofagus varis kanaması nedeniyle hastaneye yatırılıyor. Acil endoskopide aktif kanama odağına bant ligasyonu uygulanıyor ve kanama kontrol altına alınıyor. Taburculuk planlanan bu hastada, varis kanamasının tekrarlamasını önlemek amacıyla (sekonder profilaksi) başlanması gereken en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, ani başlayan masif hematemez şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $100/60$ mmHg, nabız $105/dakika$ saptanıyor. Özgeçmişinde alkol, NSAİİ kullanımı veya bilinen kronik bir hastalık öyküsü bulunmayan hastaya yapılan acil üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; midenin kardia bölgesine yakın, küçük kurvatur komşuluğundaki proksimal mukoza yüzeyinde, çevresinde ülser veya belirgin inflamasyon odağı bulunmayan, yaklaşık $2$ mm'lik mukoza defektinden arteriyel fışkırır tarzda aktif kanama odağı saptanıyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır tekrarlayan, kuşak tarzında sırtına vuran epigastrik ağrı, $8$ kg kilo kaybı ve bol miktarda, kötü kokulu, yağlı dışkılama ($steatore$) şikayetleri ile başvuruyor. Öyküsünden $20$ yıldır günde yaklaşık $80$ gram alkol tükettiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde kaşektik görünüm dışında belirgin bir özellik saptanmıyor. Bu hasta için en olası tanısal bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında erkek hasta, $2$ gündür devam eden sol alt kadran ağrısı, iştahsızlık ve ateş şikayeti ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sol alt kadranda belirgin hassasiyet ve defans saptanıyor; ancak rebound bulgusu saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde lökosit sayısı $16.200/mm^3$ ve CRP değeri $110$ $mg/L$ ($N < 5$) olarak bulunuyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için ilk aşamada yapılması en uygun olan tetkik aşağıdakilerden hangisidir?