Gastroenteroloji

$52$ yaşında erkek hasta, kronik Hepatit B enfeksiyonuna bağlı Child-Pugh A evresinde kompanse karaciğer sirozu tanısı alıyor. Tarama amaçlı yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagusta orta büyüklükte ($Grade$ $2$), üzerinde "red wale" (kırmızı kamçı) belirtileri bulunan varisler saptanıyor. Hastanın daha önce varis kanaması öyküsü bulunmadığı ve aktif şikayeti olmadığı biliniyor. Bu hasta için en uygun birincil (primer) profilaksi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında erkek hasta, karaciğer sirozu tanısıyla takip edilirken acil servise bol miktarda taze kan kusma şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı $85/55$ $mmHg$, nabız $118/dakika$ ölçülüyor. Hastaya intravenöz kristaloid resüsitasyonu ve terlipressin infüzyonu başlanıyor. Yapılan acil endoskopide özofagus varislerinden aktif kanama saptanıyor ve endoskopik band ligasyonu ($EBL$) başarıyla uygulanıyor.

Kanama kontrolü sağlanan bu hastanın uzun dönem takibinde, tekrar kanama riskini azaltmak amacıyla (sekonder profilaksi) yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$HBsAg$ ve $HBeAg$ pozitif bir anneden doğan bebeğe, doğum sonrası ilk $12$ saat içinde $Hepatit B$ immünglobulini ($HBIG$) ve $Hepatit B$ aşısının ilk dozu uygulanmıştır. Bebek aşı şemasını takvimine uygun şekilde tamamlamıştır. $9.$ ayda yapılan rutin kontrollerde fizik muayene olağan saptanırken, laboratuvar incelemelerinde; $AST: 105$ U/L, $ALT: 118$ U/L ($N < 40$), Total Bilirubin: $0.6$ mg/dL saptanıyor. Serolojik incelemede $HBsAg$ negatif, $Anti-HBs$ pozitif ($150$ mIU/mL) saptanırken, şüphe üzerine istenen $HBV$ $DNA$ düzeyi $5.2 \times 10^5$ IU/mL olarak rapor ediliyor.

Bu bebekteki klinik ve laboratuvar tablosunu en iyi açıklayan durum aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, masif hematemez şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ikter, asit ve spider anjiyomlar saptanıyor. Kan basıncı $85/55$ mmHg, nabız $115$/dakika ölçülüyor. Yapılan acil üst GİS endoskopisinde özofagusta grade $1$ (küçük) varisler saptanıyor ancak kanama odağı izlenmiyor. Mide antrumunda $2$ cm çapında, üzerinde yerinden oynamayan bir pıhtı (Forrest IIb) bulunan peptik ülser saptanıyor. Pıhtı endoskopik olarak uzaklaştırıldığında, altta fışkırır tarzda arteryel kanama (Forrest Ia) saptanıyor. Bu hastanın yönetiminde en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Rutin sağlık taraması sırasında $Anti-HCV$ pozitifliği saptanması üzerine $39$ yaşında erkek hasta polikliniğe başvuruyor. Öyküsünden $20$ yıl önce bir cerrahi operasyon esnasında kan transfüzyonu yapıldığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmayan hastanın laboratuvar sonuçları aşağıdadır:

Bu hastada aktif enfeksiyon varlığını doğrulamak ve tedavi planını yönlendirmek için bir sonraki aşamada yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında erkek hasta, Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma tanısıyla R-CHOP (Rituksimab içeren) kemoterapi protokolü için değerlendirilmektedir. Tedavi öncesi yapılan viral seroloji taramasında şu sonuçlar elde edilmiştir:

Karaciğer fonksiyon testleri normal sınırlarda olan hasta için, Hepatit B virüsü (HBV) reaktivasyonu riski ve yönetimi açısından en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, son $4$ aydır devam eden, günde $6-8$ kez tekrarlayan, sulu ve kansız ishal şikayeti ile başvuruyor. Öyküsünde karın ağrısı, ateş veya kilo kaybı saptanmıyor. Hastanın yaklaşık $2$ yıldır gastroözofageal reflü hastalığı nedeniyle lansoprazol kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenesi ve rutin laboratuvar tetkikleri (hemogram, CRP, dışkı mikroskopisi) normal olan hastaya yapılan kolonoskopide mukozal görünüm normal olarak değerlendiriliyor.

Bu hastada en olası tanıyı koymak amacıyla yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

34 yaşında kadın hasta, son 6 aydır giderek artan hem katı hem de sıvı gıdalara karşı yutma güçlüğü ve özellikle geceleri ağza sindirilmemiş gıda artıkları gelmesi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın yapılan baryumlu özofagus grafisinde özofagus gövdesinde dilatasyon ve distal uçta simetrik daralma ile karakterize "kuş gagası" (bird's beak) görünümü saptanıyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken en duyarlı ve altın standart tanı yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, $12$ yıldır $HBsAg$ pozitifliği nedeniyle takip edilmektedir. Önceki kontrollerinde $ALT$ düzeyleri sürekli normal, $HBeAg$ negatif, $Anti-HBe$ pozitif ve $HBV$ $DNA$ seviyeleri $2000$ IU/mL'nin altında seyreden hastada, son $3$ haftadır giderek artan halsizlik, iştahsızlık ve skleralarda sararma şikayetleri başlamıştır. Fizik muayenesinde karaciğer sağ kostal kenarda $3$ cm palpabl ve hassas olarak saptanmıştır.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Bu klinik tablo ve laboratuvar verilerine göre, hastadaki durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

$45$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $10$ yıldır bilinen duodenum ülseri öyküsü ile başvuruyor. Son $2$ haftadır artan epigastrik dolgunluk, yemeklerden $4-6$ saat sonra ortaya çıkan ve önceki gün yediği gıdaları içeren, safrasız kusma şikayeti mevcut. Fizik muayenede epigastrik bölgede "çalkantı sesi" (succussion splash) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; $pH: 7.52$, $PCO_2: 48\ mmHg$, $HCO_3^-: 34\ mEq/L$, $Na^+: 136\ mEq/L$, $K^+: 2.8\ mEq/L$, $Cl^-: 86\ mEq/L$ olarak bulunuyor. Bu hastada tabloya eşlik etmesi beklenen idrar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$46$ yaşında erkek hasta, epigastrik bölgede künt ağrı ve son $2$ aydır belirginleşen halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde $10$ yıldır alkol kullanımı ve üç kez pankreatit nedeniyle hastanede yatış öyküsü mevcuttur. Fizik muayenede dalak kosta kenarını $4$ cm geçmektedir; asit, sarılık veya hepatomegali saptanmamıştır. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagus normal izlenirken, fundus bölgesinde izole varisler saptanmıştır. Bu hastada mevcut klinik tabloya neden olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, son $2$ yıldır aralıklı olarak devam eden katı gıdalara karşı yutma güçlüğü ve retrosternal yanma şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde mevsimsel alerjik rinit ve çocukluk çağı astımı mevcuttur. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagus lümeninde çok sayıda konsantrik halka ($trakealizasyon$) ve beyaz eksüdatif plaklar izleniyor. Özofagus orta ve distal kesiminden alınan biyopsilerde her büyük büyütme alanında ($HPF$) $25$ eozinofil saptanıyor.

Eozinofilik özofajit tanısı düşünülen bu hasta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$28$ yaşında erkek hasta, alkol alımını takiben gelişen şiddetli ve tekrarlayan öğürme ve kusmaların ardından taze kan kustuğunu (hematemez) ifade ederek acil servise başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde kronik bir hastalık veya ilaç kullanım öyküsü bulunmuyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı $120/80$ $mmHg$, nabız $82/dakika$ ve batın muayenesi doğal olarak saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

54 yaşında kadın hasta, son 6 aydır devam eden, günde 3 litreyi bulan, çay renginde, kokusuz ve sulu ishal şikayetiyle hastaneye başvuruyor. İshalinin aç kalmakla azalmadığını belirten hastanın fizik muayenesinde genel durumu düşkün, dehidrate görünümde olduğu ve proksimal kaslarda güçsüzlük bulunduğu saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum potasyum düzeyi 2.1 mEq/L, klor düzeyi 114 mEq/L, bikarbonat düzeyi 15 mEq/L ve kalsiyum düzeyi 11.2 mg/dL olarak ölçülüyor. Kan glukozu hafif yüksek (118 mg/dL) bulunan hastanın mide aspirasyonunda aklorhidri saptanıyor. Abdominal tomografide pankreas kuyruk kesiminde 3 cm çaplı soliter kitle izlenen bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, son aylarda belirginleşen halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $9.2\ g/dL$, MCV $114\ fL$, vitamin $B_{12}$ düzeyi $120\ pg/mL$ ($N: 200-900$) ve anti-parietal antikor pozitifliği saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide korpus ve fundus mukozasının atrofik olduğu ve mukoza üzerinde çapları $0.4-0.8\ cm$ arasında değişen, çok sayıda polipoid lezyonun bulunduğu izleniyor. Bu klinik tablo ve saptanan lezyonlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $1$ yıldır devam eden sağ alt kadran ağrısı, kilo kaybı ve günde $3-4$ kez olan şekilsiz dışkılama şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ alt kadranda ele gelen hassas bir kitle saptanıyor. Kolonoskopik incelemede terminal ileumda striktür ve çekumda sağlam mukoza adalarıyla ayrılan derin ülserler görülüyor; rektumun ise tamamen normal olduğu izleniyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$34$ yaşında erkek hasta, $8$ yıldır Crohn hastalığı tanısıyla takip edilmektedir. Hasta son $2$ aydır her iki el bileğinde, metakarpofalangeal eklemlerinde ve dirseklerinde simetrik ağrı ve şişlik şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın yapılan fizik muayenesinde her iki gözde ağrı ve fotofobinin eşlik olduğu üveit saptanıyor. Hastanın yapılan kolonoskopik incelemesinde mukozal iyileşme izlenmiş olup, son $1$ yıldır karın ağrısı veya diyare gibi gastrointestinal şikayeti bulunmamaktadır. Bu hastanın klinik tablosu ve ekstraintestinal bulguları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$68$ yaşında erkek hasta, alkolik siroz tanısıyla takip edilirken ani başlayan karın ağrısı ve ateş ($38,5^\circ\text{C}$) nedeniyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede batında yaygın hassasiyet ve defans saptanıyor. Hastaya yapılan diagnostik parasentez sonuçları şu şekildedir:

Bu hastada yönetimin bir sonraki aşamasında en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır yemeklerden birkaç saat sonra ağzına sindirilmemiş gıdaların gelmesi, ağız kokusu (halitozis) ve boyunda yutkunma sırasında gurgulama sesi duyulması şikayetleriyle başvuruyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için ilk yapılması gereken tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında erkek hasta, bilinen alkolik siroz ($Child-Pugh$ $B$) tanısıyla takip edilmektedir. Son birkaç aydır devam eden belirgin halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle başvuran hastanın fizik muayenesinde konjonktivalar soluk saptanıyor; kan basıncı $115/70$ mmHg, nabız $78$/dakika olarak ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $8.4$ g/dL, ortalama eritrosit hacmi ($MCV$) $74$ fL ve ferritin $12$ ng/mL ($Düşük$) saptanıyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagusta varis izlenmiyor; ancak mide proksimalinde (fundus ve korpus) yaygın olarak mozaik benzeri "yılan derisi" görünümü veren kırmızı noktacıklı mukozal değişiklikler gözleniyor. Bu hastada saptanan lezyonların yönetimiyle ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?