Mikoloji

Kemoterapi alan nötropenik bir hastanın kan kültüründen maya mantarı izole edilmiştir. Laboratuvar incelemesinde etkenin çimlenme borusu (germ tüp) oluşturmadığı; mısır unu agarda ise pseudohif ve blastokonidiler oluşturduğu saptanmıştır. Antifungal duyarlılık testinde bu suşun amfoterisin B'ye karşı intrensek dirençli olduğu veya tedavi sırasında hızla direnç geliştirdiği belirlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında HIV pozitif erkek hasta, son 10 gündür artan kuru öksürük ve efor dispnesi ile başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral bazallerde hafif raller duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde $CD4^+$ T-lenfosit sayısı $160/mm^3$ ve serum laktat dehidrogenaz (LDH) düzeyi $550 U/L$ olarak saptanıyor. Toraks BT'de bilateral perihiler yaygın buzlu cam manzarası izlenmesi üzerine yapılan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin Gomori Methenamine Silver (GMS) boyamasında 'ezilmiş pin-pon topu' görünümünde kistler saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hematolojik bir malignite nedeniyle kemoterapi alan ve bağışıklık sistemi baskılanmış bir hastada gelişen akciğer enfeksiyonu sırasında alınan doku örneğinin histopatolojik incelemesinde; bölmeli (septalı) ve dikotomik (ikiye çatallanarak) dallanma gösteren hifler saptanmıştır. Bu morfolojik bulgular aşağıdaki mantarlardan hangisi için karakteristiktir?

$38$ yaşında $HIV$ pozitif bir erkek hastada, $CD4+$ T lenfosit sayısı $180/mm^3$ olarak belirlenmiştir. Giderek artan efor dispnesi ve kuru öksürük şikayetiyle başvuran hastanın toraks $BT$ incelemesinde bilateral perihiler "buzlu cam" opasiteleri izlenmektedir. Bronkoalveoler lavaj örneğinin Gomori Methenamine Silver ($GMS$) boyamasında kist duvarlarında karakteristik siyah, "çökmüş pin-pon topu" görünümü saptanmıştır. Bu mikroorganizmanın biyolojik özellikleri ve tedavi yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut miyeloid lösemi (AML) nedeniyle kemoterapi alan ve derin nötropenisi ($<500/mm^3$) olan 42 yaşındaki kadın hastada, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine rağmen düşmeyen ateş, öksürük ve hemoptizi gelişiyor. Çekilen toraks BT'de "ters halo belirtisi" (reverse halo sign) saptanıyor. Alınan biyopsi örneğinin gümüşleme (GMS) boyamasında geniş çaplı, bölmesiz (septasız) ve dik açıyla dallanan hif yapıları izleniyor. Bu hastada en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında erkek hasta, ağır COVID-$19$ pnömonisi nedeniyle yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Tedavisinde yüksek doz deksametazon ve interlökin-$6$ inhibitörü (tokilizumab) kullanılmaktadır. Yatışının $10$. gününde solunum parametreleri kötüleşen ve ateşi çıkan hastanın endotrakeal aspirat kültüründe dar açılı dallanma gösteren bölmeli hifler üremiştir. Bu hastada gelişen invaziv pulmoner aspergilloz (IPA) tablosu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ayak parmak aralarında kaşıntılı, masere ve beyaz renkli plakları olan bir sporcudan alınan deri kazıntısının Sabouraud dekstroz agardaki ($SDA$) kültüründe; çok sayıda üzüm salkımı şeklinde mikrokonidiler, sarmal ($spiral$) hifler ve az sayıda ince duvarlı, puro benzeri makrokonidiler gözlenmiştir. Bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz programında olan ve ağır demir birikimi (hemosiderozis) nedeniyle deferoksamin tedavisi alan bir hastada; ani gelişen tek taraflı periorbital ödem, ptozis ve nazal mukozada siyah renkli nekrotik lezyonlar saptanmıştır. Bu hastadan alınan doku biyopsisinin direkt mikroskobik incelemesinde görülmesi en muhtemel bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında, Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma tanısıyla kemoterapi alan bir erkek hastada ateş, şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği gelişiyor. Yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncının $280 mmH_2O$ olduğu, lenfositik pleositoz ($120/mm^3$) ve düşük glukoz seviyeleri saptanıyor. BOS örneğinden yapılan kapsüler antijen lateks aglütinasyon testi pozitif sonuç veriyor. Bu hastada en olası etken olan mikroorganizma için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kasık bölgesinde kaşıntılı, kenarları aktif ve eritematöz lezyonları ($tinea$ $cruris$) olan bir hastadan alınan deri kazıntısının mikroskobik incelemesinde; ince ve düzgün çeperli, $2-4$ hücreli, "tokmak" ($klavat$) şeklinde makrokonidiler küme yapmış halde gözlenmiş ancak mikrokonidi saptanamamıştır. Bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$60$ yaşında, geçirilmiş tüberküloz öyküsü olan ve akciğerinde kavitasyonel sekelleri bulunan bir hasta, tekrarlayan hemoptizi yakınmasıyla başvuruyor. Radyolojik incelemede sağ üst lobdaki kavite içerisinde serbest hareketli bir kitle saptanıyor. Bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin mikroskobik incelemesinde, $45^{\circ}$ açıyla dallanan septat hiflerin yanı sıra çok sayıda iğne ve zarf şeklinde kalsiyum oksalat kristalleri görülüyor. Bu bulgu, etken olarak aşağıdaki mikroorganizmalardan hangisine özgüdür?

İnvaziv kandidiyazis tedavisinde kullanılan ekinokandin grubu ilaçların (kaspofungin, mikafungin, anidulafungin) laboratuvar ortamındaki duyarlılık testlerinde, ilaç konsantrasyonu Minimum İnhibitör Konsantrasyon ($MİK$) değerinin çok üzerine çıktığında mantar üremesinin tamamen durmak yerine paradoksal olarak tekrar başladığı gözlenebilir.

Bu 'paradoksal büyüme' (Eagle benzeri etki) fenomeninden sorumlu olan temel hücresel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında, vücudunun $\%40$'ında üçüncü derece yanıklar olan bir hasta, yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Yatışının 10. gününde yanık sahalarından birinde hızla ilerleyen, siyah nekrotik bir lezyon geliştiği gözleniyor. Lezyondan alınan doku örneğinin mikroskobik incelemesinde; geniş çaplı, bölmesiz (pauciseptat), düzensiz şerit benzeri hif yapıları ve hiflerden yaklaşık $90^\circ$ açıyla çıkan dallanmalar saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları temel alındığında, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

48 yaşında, non-Hodgkin lenfoma tanısıyla kemoterapi alan ve 22 gündür ağır nötropenisi ($<200$ $/mm^3$) devam eden bir hastada, tedaviye dirençli ateş, öksürük ve nefes darlığı gelişiyor. Toraks $BT$’de multipl nodüler lezyonlar ve tipik "halo belirtisi" saptanıyor. Hastaya intravenöz lipozomal amfoterisin B tedavisi başlanıyor ancak tedavinin ikinci haftasında klinik ve radyolojik ilerleme izleniyor. Yapılan bronkoalveolar lavaj ($BAL$) örneğinin kültüründe Sabouraud dekstroz agarda "tarçın rengi" (cinnamon-brown) koloniler ürediği, mikroskobik incelemede ise vezikülün sadece üst yarısını kaplayan biseriat fiyalidler ve dar açılı dallanan bölmeli hifler görüldüğü rapor ediliyor.

Bu hastada amfoterisin B tedavisine yanıt alınamamasının en olası nedeni ve sorumlu etken eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Foliküler lenfoma tanısıyla idelalisib (fosfoinositid 3-kinaz delta inhibitörü) tedavisi alan 62 yaşındaki kadın hasta; son 10 gündür giderek artan efor dispnesi, kuru öksürük ve düşük dereceli ateş şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede takipne saptanıyor ($30/\text{dakika}$), akciğer oskültasyonunda belirgin ral veya ronküs duyulmuyor. Arteriyel kan gazında $PaO_2$ değeri $64\text{ mmHg}$ ve serum LDH düzeyi $620\text{ U/L}$ olarak ölçülüyor. Çekilen toraks BT'de bilateral perihiler buzlu cam görünümü izlenen hastada ampirik olarak başlanan polien (amfoterisin B) ve azol (itrakonazol) grubu antifungal tedavilere yanıt alınamıyor. Yapılan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin Gomori metenamin gümüş (GMS) boyamasında "çökük pinpon topu" görünümünde kistik yapılar izleniyor.

Bu klinik tabloda en olası etken olan mikroorganizmanın, söz edilen antifungallere (polien ve azoller) doğal olarak dirençli olmasından sorumlu olan temel yapısal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların hücresel organizasyonu, biyokimyasal yapı taşları ve laboratuvar tanı prensipleri değerlendirildiğinde; bu mikroorganizmaların genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İnvaziv pulmoner enfeksiyon şüphesi olan nötropenik bir hastanın bronkoalveoler lavaj örneğinin gümüşleme ($GMS$) boyalı preparatında; geniş çaplı ($10-20 \mu m$), ribon (şerit) benzeri, bölmesiz (septasız) hiflerin varlığı ve bu hiflerin ana gövdeden dik açıyla ($90^\circ$) dallandığı gözlenmiştir. Bu morfolojik bulgular aşağıdaki etkenlerden hangisi ile en uyumludur?

45 yaşında sistemik lupus eritematozus (SLE) tanısıyla takip edilen, son iki aydır yüksek doz glukokortikoid ve mikofenolat mofetil tedavisi alan kadın hasta; giderek artan nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde takipneik olan hastanın laboratuvar incelemesinde CD4+ T-lenfosit sayısı $180/mm^3$ saptanıyor. Toraks BT incelemesinde bilateral yaygın buzlu cam dansiteleri izlenen hastada olası etkene yönelik ampirik tedavi planlanırken, etkenin biyolojik özelliklerinden hangisi amfoterisin B gibi poliyen grubu antifungallere karşı doğal dirençli olmasını açıklar?

Yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan ve geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı öyküsü bulunan bir hastanın kan kültürlerinden maya mantarı izole edilmiştir. Bu izolat, ticari bir otomatik biyokimyasal tanımlama sisteminde *Candida haemulonii* olarak raporlanmıştır. Antifungal duyarlılık testinde flukonazole karşı yüksek direnç sergileyen, amfoterisin B ve ekinokandinlere karşı ise değişken duyarlılık paternleri gösteren, hastane salgınlarına yol açma potansiyeli yüksek olan bu etken aşağıdakilerden hangisidir?

Hematolojik malignite nedeniyle kemoterapi alan bir hastanın akciğer biyopsi örneğinden yapılan ekimde, $37^\circ C$ ve $50^\circ C$ sıcaklıklarda $48$ saat içinde besiyeri yüzeyini tamamen kaplayan, gri-beyaz renkli, pamuksu koloniler üremiştir. Mikroskobik incelemede geniş, bölmesiz hifler ve sporangioforlar arasında yerleşmiş, ilkel (abortif) rizoid yapıları gözlenmiştir. Bu morfolojik ve fizyolojik özelliklere sahip olan mantar aşağıdakilerden hangisidir?