Yüzeyel ve Kutanöz Mikozlar

59 soru

Soru 1Soru →

1010 yaşında bir çocuk, sokakta bulduğu bir yavru kediyle oynamasından yaklaşık 22 hafta sonra boyun bölgesinde kaşıntılı, dairesel, kenarları eritemli ve veziküllü, merkezi ise iyileşme eğiliminde olan bir lezyon nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Lezyondan alınan deri kazıntısının Sabouraud dekstroz agar kültüründe; iğ şeklinde (fuziform), kalın ve pürtüklü çeperli, içerisinde 8−128-12 adet hücre barındıran ve uç kısmı asimetrik olarak kıvrılmış (hooked apex) makrokonidiler saptanıyor. Bu tabloya neden olan mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Wood lambası incelemesinde lezyonlu bölgede parlak yeşil floresan verir

Cevap

Klinik ve morfolojik özellikleri verilen etken Microsporum canis olup, Wood lambası incelemesinde parlak yeşil floresan vermesi tipiktir.
Klinik vakada tanımlanan zoofilik özellikler ve spesifik makrokonidi morfolojisi (fuziform, kalın çeper, 8−128-12 hücre, kıvrık uç) Microsporum canis için patognomoniktir. Bu türün en önemli tanısal özelliklerinden biri Wood lambası ile bakıldığında enfekte deri ve saçlarda parlak yeşil floresan vermesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykü ve lezyonun değerlendirilmesi
Çocuk hasta, kedi teması ve dairesel lezyon (tinea corporis) zoofilik bir dermatofit enfeksiyonunu düşündürür.
Dermatofitler kaynağına göre (antropofilik, zoofilik, jeofilik) farklı klinik şiddet ve bulaş yolları sergiler.
2
Kültür morfolojisinin analizi
İğ şeklinde, kalın/pürtüklü çeperli, çok hücreli (>6>6) ve ucu kıvrık (hooked apex) makrokonidiler Microsporum canis tanısını koydurur.
Dermatofitlerin cins ve tür düzeyinde ayrımı büyük oranda makrokonidilerin morfolojik özelliklerine dayanır.
3
Tanımlanan etkenin biyolojik özelliklerinin sorgulanması
Microsporum canis türü Wood lambasında yeşil floresan verir ve ektotriks saç tutulumu yapar.
Wood lambası, bazı Microsporum türlerinin tanısında kullanılan hızlı bir klinik araçtır.

Anahtar Kavram

Dermatofitlerin (özellikle Microsporum canis) morfolojik ve laboratuvar ayırıcı özellikleri.
Soru 2Soru →

3030 yaşında bir erkek hasta, her iki kasık bölgesinde kaşıntılı, kenarları belirgin, ortası iyileşme eğiliminde olan eritematöz lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Lezyonlardan alınan deri kazıntısının %10\%10 KOH incelemesinde septalı hifler görülüyor. Kültürde sarı-yeşil renkli koloniler oluşuyor ve mikroskobik incelemede "tokmak" (klavye) benzeri, düzgün çeperli, 2−42-4 hücreli makrokonidiyumların kümeler oluşturduğu saptanıyor. Mikroskobik incelemede mikrokonidiyum ise gözlenmiyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Epidermophyton floccosum

Cevap

Epidermophyton floccosum
Epidermophyton floccosum, dermatofitler arasında mikrokonidiyum oluşturmayan tek cinstir. Makrokonidiyumları ise düzgün çeperli, tokmak (klavye/lobut) benzeri olup genellikle 2-4 hücrelidir ve kümeler oluşturma eğilimindedir. Vaka sunumundaki tinea cruris tablosu ve mikroskobik veriler bu etkenle tam örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Kasık bölgesindeki kaşıntılı ve kenarları belirgin lezyonlar tinea cruris ile uyumludur.
Vaka sunumundaki lokalizasyon ve morfoloji tipik bir kutanöz mikoz tablosudur.
2
Mikroskobik bulguları analiz et
Tokmak benzeri, düzgün çeperli makrokonidiyumlar ve mikrokonidiyum yokluğu saptandı.
Dermatofitlerin cins düzeyinde ayrımı makro ve mikrokonidiyum özelliklerine dayanır.
3
Etkeni tanımla
Epidermophyton floccosum.
Sadece makrokonidiyum oluşturan (mikrokonidiyum oluşturmayan) ve makrokonidiyumları tokmak/lobut şeklinde olan tek dermatofit cinsidir.

Anahtar Kavram

Epidermophyton floccosum mikroskobik morfolojisi

İpuçları

1
Dermatofitler arasında hangi cinsin mikrokonidiyum oluşturmadığını hatırlayın.
2
"Tokmak" veya "lobut" şeklindeki makrokonidiyumlar hangi etkene özgüdür?

Daha Fazla Pratik

Dermatofitlerin kıl, deri ve tırnak tutulum özelliklerini (hangi cins hangisini tutmaz) tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 3Soru →

77 yaşında bir erkek çocuk, saçlı deride belirgin kepeklenme, kaşıntı ve bölgesel saç dökülmesi şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenede lezyonlu bölge Wood lambası ile incelendiğinde parlak yeşil floresan verdiği görülüyor. Saç tellerinin %10\%10 KOH ile mikroskobik incelemesinde sporların saç şaftının dışında yerleştiği (ektotriks) saptanıyor. Sabouraud dekstroz agarda (SDA) üretilen kolonilerden yapılan mikroskobik preparatta mekik benzeri (iğ şeklinde), uçları sivri, kalın ve pürüzlü çeperli, çok hücreli (66 veya daha fazla hücre içeren) makrokonidiler baskın olarak izleniyor. Bu hastadaki klinik tabloya ve laboratuvar bulgularına göre en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Microsporum canis

Cevap

Microsporum canis
Hastada görülen parlak yeşil Wood floresanı ve mikroskobik incelemedeki mekik benzeri (spindle-shaped), kalın ve pürüzlü çeperli, çok hücreli makrokonidiler Microsporum canis için tipik özelliklerdir. Ayrıca ektotriks saç yerleşimi bu etkenle uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablo ve Wood lambası bulgusunu değerlendir.
Tinea capitis tablosu ve Wood lambasında yeşil floresan varlığı, etkenin Microsporum cinsine ait olduğunu düşündürür.
Wood lambası, belirli dermatofitlerin (özellikle Microsporum türleri) teşhisinde hızlı ve önemli bir ipucudur.
2
Mikroskobik morfolojiyi analiz et.
Mekik benzeri, kalın ve pürüzlü çeperli, çok hücreli makrokonidilerin görülmesi tanıyı kesinleştirir.
Dermatofitlerin tür düzeyinde ayrımı, kültürdeki makrokonidi ve mikrokonidilerin morfolojik özelliklerine dayanır.

Anahtar Kavram

Microsporum canis morfolojik ve klinik özellikleri
Soru 4Soru →

Saçlı deride dökülme ve kaşıntı şikayetiyle başvuran 2424 yaşındaki bir hastanın fizik muayenesinde saçların deri seviyesinde kırıldığı ve 'kara nokta' (black dot) görünümü oluşturduğu saptanmıştır. Yapılan Wood lambası incelemesinde floresan saptanmayan hastadan alınan saç örneğinin mikroskobik incelemesinde, sporların saç şaftının içinde dizildiği (endotriks) belirlenmiştir. Bu klinik tabloya en sık neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trichophyton tonsurans

Cevap

Trichophyton tonsurans
Trichophyton tonsurans, Wood lambasında floresan vermeyen ve saç liflerinin içinde sporların biriktiği endotriks tutulum ile karakterize 'kara nokta' tinea kapitisin en yaygın etkenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Saçların deri seviyesinde kırılması (kara nokta) ve Wood lambasında floresan negatifliği saptandı.
Bu bulgular tipik olarak endotriks yerleşimli tinea kapitis olgularını ektotriks formlardan ayırır.
2
Mikroskobik bulguları değerlendir
Saç şaftının içinde spor dizilimi (endotriks) gözlendi.
Endotriks yerleşim, mantarın saç lifinin içine penetre olduğunu ve orada spor oluşturduğunu gösterir.
3
Etkeni tanımla
Endotriks yerleşimli ve Wood negatif 'kara nokta' tablosuna en sık Trichophyton tonsurans neden olur.
Erişkinlerde ve kentsel bölgelerde görülen tinea kapitis olgularında bu etken ön plandadır.

Anahtar Kavram

Tinea kapitis olgularında endotriks (saç içi) ve ektotriks (saç dışı) yerleşim ile Wood lambası bulgularının ayırıcı tanısı.
Soru 5Soru →

4545 yaşında erkek hasta, her iki ayak tabanında ve parmak aralarında uzun süredir devam eden kaşıntı, deri kalınlaşması ve unsu pullanma şikayetiyle başvuruyor (mokasen ayak tablosu). Lezyonlardan alınan kazıntı örneğinin %10\%10 KOHKOH incelemesinde septalı hifler ve artrokonidyumlar saptanıyor. Sabouraud Dekstroz Agar (SDASDA) besiyerinde yapılan kültürde, üst yüzeyi beyaz-pamuksu, besiyerinin arkasına geçen kan kırmızısı (deep reddeep\ red) pigment oluşturan koloniler ürediği gözleniyor. Bu etkene ait en tipik mikroskobik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hifler boyunca tek tek dizilmiş, çok sayıda "gözyaşı damlası" şeklinde mikrokonidyumlar

Cevap

Hifler boyunca tek tek dizilmiş, çok sayıda "gözyaşı damlası" şeklinde mikrokonidyumlar görülen Trichophyton rubrum, bu klinik tablonun en yaygın etkenidir.
Vakada tanımlanan mokasen ayak tablosu ve kültürde besiyeri arkasına geçen kırmızı pigment, en sık görülen dermatofit olan Trichophyton rubrum'u işaret etmektedir. Bu türün mikroskobik incelemesinde hifler boyunca dizilmiş, gözyaşı damlası formunda çok sayıda mikrokonidyum izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun değerlendirilmesi
Mokasen ayak (ayak tabanında kronik kalınlaşma ve pullanma) tablosu kronik dermatofitozu düşündürür.
Tinea pedis vakalarının büyük çoğunluğuna dermatofitler neden olur.
2
Kültür özelliklerinin analizi
SDA besiyerinde beyaz pamuksu koloni ve tersinde kan kırmızısı pigment oluşumu saptandı.
Bu özellikler Trichophyton rubrum tanısı için altın standarttır.
3
Mikroskobik görünümün belirlenmesi
T. rubrum mikroskobunda karakteristik gözyaşı damlası şeklinde mikrokonidyumlar görülür.
Dermatofit türleri mikroskobik morfolojilerine (makro ve mikrokonidyum yapıları) göre ayırt edilir.

Anahtar Kavram

Trichophyton rubrum, kronik tinea pedis ve mokasen ayak tablosunun en yaygın etkenidir; besiyeri arkasında kırmızı pigment oluşturması ve gözyaşı damlası şeklinde mikrokonidyumları ile tanımlanır.

İpuçları

1
Besiyeri arkasındaki kırmızı pigment hangi dermatofit türünü akla getirir?

Daha Fazla Pratik

Dermatofitlerin saç, deri ve tırnak tropizmlerini karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

2828 yaşında bir erkek sporcu, ayak parmak aralarında kaşıntılı, masere ve yer yer skuamlı lezyonlar nedeniyle başvuruyor. Lezyondan alınan kazıntının oda ısısındaki kültüründe beyaz, granüler yüzeyli koloniler üremektedir. Mikroskobik incelemede hifler boyunca üzüm salkımı benzeri (enen grappegrappe) mikrokonidi kümeleri ve spiral hifler gözleniyor. Laboratuvarda yapılan üreaz ve saç perforasyon testleri pozitif sonuçlanıyor. Buna göre, bu hastadaki enfeksiyondan sorumlu olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trichophyton mentagrophytes

Cevap

Trichophyton mentagrophytes
Trichophyton mentagrophytes, kutanöz enfeksiyonlarda granüler koloniler oluşturması, mikroskobik olarak üzüm salkımı benzeri mikrokonidi kümeleri ve spiral hifler içermesi ile karakterizedir. Ayrıca üreaz ve saç perforasyon testlerinde pozitif sonuç vermesi, onu en önemli ayırıcı tanısı olan Trichophyton rubrum'dan ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablo ve yerleşimin değerlendirilmesi
Ayak parmak arası (Tinea pedis) tutulumu dermatofit enfeksiyonunu düşündürür.
Etkenin dermatofit olduğunu doğrulamak için ilk adımdır.
2
Morfolojik bulguların analizi
Üzüm salkımı şeklinde mikrokonidiler ve spiral hifler saptanmıştır.
Bu bulgular Trichophyton türleri arasında ayırıcı tanıda değerlidir.
3
Biyokimyasal testlerin yorumlanması
Üreaz (+) ve Saç perforasyon (+) sonuçları alınmıştır.
Bu testler özellikle T. mentagrophytes'i T. rubrum'dan ayırmada altın standarttır.

Anahtar Kavram

Dermatofit türlerinin laboratuvar testleri (üreaz, saç perforasyon) ve mikroskobik morfoloji ile ayırıcı tanısı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

Kasık bölgesinde kaşıntılı ve eritemli lezyonları olan 3232 yaşında bir erkek hastanın fizik muayenesinde lezyonların kıl foliküllerini etkilemediği ve saçlı deride herhangi bir tutulum olmadığı saptanmıştır. Deri kazıntılarının potasyum hidroksit (KOHKOH) incelemesinde bölmeli hifler görülmüştür. Sabouraud dekstroz agar (SDASDA) kültüründe üretilen kolonilerin mikroskobik incelemesinde; ince ve düz duvarlı, 2−42-4 hücreli ve tokmak (klava) şeklinde makrokonidilerin küme oluşturduğu, ancak mikrokonidilerin hiç bulunmadığı bildirilmiştir. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Epidermophyton floccosum

Cevap

Dermatofitler arasında saç tutulumu yapmayan, klava (tokmak) şeklinde ince-düz duvarlı makrokonidilere sahip olan ve mikrokonidi içermeyen etken Epidermophyton floccosum'dur.
Epidermophyton floccosum, dermatofitler içinde saç tutulumu yapmayan tek cinstir. Mikroskobik incelemede gözlenen ince ve düz duvarlı, 2-4 hücreli, tokmak (klava) şeklindeki makrokonidiler ve mikrokonidilerin yokluğu bu tür için tanısal özelliklerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tropizmin değerlendirilmesi
Dermatofitlerden Microsporum ve Trichophyton cinsleri saç tutulumu yaparken, Epidermophyton cinsi sadece deri ve tırnak tutulumu yapar.
Vakada saç ve kıl folikülü tutulumunun olmaması bizi doğrudan Epidermophyton cinsi üzerine yoğunlaştırır.
2
Makrokonidi morfolojisinin analizi
İnce-düz duvarlı ve klava (tokmak) şeklindeki makrokonidiler Epidermophyton için karakteristiktir.
Microsporum iğ şeklinde kalın/pürüzlü duvarlı, Trichophyton ise silindirik ince/düz duvarlı makrokonidilere sahiptir.
3
Mikrokonidi varlığının kontrolü
Epidermophyton cinsinde mikrokonidi bulunmaz.
Trichophyton bol miktarda, Microsporum ise az sayıda mikrokonidi içerir; bu ayrım tür düzeyinde tanı için kritiktir.

Anahtar Kavram

Dermatofitlerin cins düzeyinde ayrımında kullanılan doku tropizmi (saç/deri/tırnak) ve konidi morfolojisi özellikleri.

Daha Fazla Pratik

Dermatofitlerin Wood lambası altındaki floresan verme özelliklerini (örn. Microsporum canis - yeşil floresan) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

Dermatofitlerin klinik ayrımında doku tropizmi ve Wood lambası bulguları önemli yer tutar. Saç ve deri tutulumu yapabilen ancak tırnakları tutmayan, Wood lambası muayenesinde ise parlak yeşil floresan veren mantar cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Microsporum

Cevap

Saç ve deri tutulumu yapıp tırnakları tutmayan ve Wood lambasında parlak yeşil floresan veren dermatofit cinsi Microsporum'dur.
Dermatofitler arasında Microsporum cinsi, keratinize dokulardan saç ve deriyi enfekte etmesi ancak tırnakları tutmaması ile ayrılır. Wood lambası muayenesinde saç şaftı boyunca yerleşen sporların parlak yeşil floresan vermesi, bu cinsin (özellikle M. canis ve M. audouinii) en tipik klinik bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Dermatofit cinslerinin enfekte ettikleri dokuları (tropizm) karşılaştırın.
Microsporum saç ve deriyi; Trichophyton saç, deri ve tırnağı; Epidermophyton ise deri ve tırnağı tutar.
Doku tropizmi dermatofitlerin sınıflandırılmasında temel kriterdir.
2
Wood lambası floresan özelliklerini değerlendirin.
Parlak yeşil floresanın Microsporum türleri için tanısal olduğu belirlenir.
Wood lambası, belirli mantar türlerinin metabolitlerini saptayarak hızlı tanı sağlar.

Anahtar Kavram

Dermatofitlerin doku tropizmleri ve Wood lambası karakteristikleri
Tahmini Süre:40s
Soru 9Soru →

2525 yaşında erkek hasta, ayağında kaşıntılı ve sulanan lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede ayak parmak aralarında maserasyon ve küçük veziküller saptanıyor. Lezyonlardan alınan deri kazıntısının Sabouraud Dekstroz Agar (SDA) besiyerindeki kültüründe beyaz, granüler yapıda koloniler ürediği görülüyor. Mikroskobik incelemede bol miktarda üzüm salkımı şeklinde mikrokonidyumlar ve karakteristik spiral hifler gözleniyor. Ayrıca etkene yönelik yapılan üreaz testi 22 gün içinde pozitif sonuç veriyor. Bu etken için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: In vitro saç delme testi (hair perforation test) pozitiftir.

Cevap

Trichophyton mentagrophytes in vitro saç delme testi (hair perforation test) pozitif sonuç veren bir dermatofittir.
Soruda tanımlanan klinik tablo (tinea pedis) ve laboratuvar bulguları (spiral hifler, üzüm salkımı mikrokonidyumlar, hızlı üreaz pozitifliği) Trichophyton mentagrophytes etkenine aittir. Bu etkenin en önemli ayırıcı laboratuvar özelliklerinden biri, in vitro saç delme testinin (hair perforation test) pozitif olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini değerlendir.
Ayak parmak arası lezyon (tinea pedis), granüler koloni, üzüm salkımı mikrokonidyumlar, spiral hifler ve pozitif üreaz testi.
Bu bulgular birincil olarak Trichophyton mentagrophytes'i işaret eder.
2
T. mentagrophytes ile T. rubrum ayırıcı tanısını yap.
T. mentagrophytes üreaz (+) ve saç delme testi (+); T. rubrum üreaz (-) ve saç delme testi (-)'dir.
TUS sınavlarında bu iki etkenin ayrımı sıkça sorgulanan bir konudur.

Anahtar Kavram

Trichophyton mentagrophytes, spiral hifleri, bol mikrokonidyumları ve pozitif üreaz/saç delme testleri ile Trichophyton rubrum'dan ayırt edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

Besi hayvancılığı ile uğraşan 3434 yaşında erkek hasta, sakal bölgesinde ani gelişen, ağrılı, pürülan akıntılı ve oldukça enflamatuvar karakterde, nodüler bir lezyon (kerion) şikayetiyle başvuruyor. Hastadan alınan kıl örneğinin potasyum hidroksit (KOHKOH) ile yapılan direkt mikroskobik incelemesinde, kıl şaftının dışında büyük sporlardan (>8μm>8 \mu m) oluşan kılıf yapısı (ektotriksektotriks dizilimi) gözleniyor. Sabouraud dekstroz agarda (SDASDA) oda ısısında oldukça yavaş üreme gösteren bu etkenin kesin tanısı için aşağıdakilerden hangisi en yol göstericidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üremek için besiyerinde tiamin gereksiniminin saptanması

Cevap

Doğru seçenek, etkenin üremek için besiyerinde tiamin gereksiniminin saptanmasıdır.
Vakada tanımlanan sığır teması, enflamatuvar lezyon (kerion) ve mikroskobide görülen büyük sporlu ektotriks dizilimi tipik olarak Trichophyton verrucosum'u işaret eder. Bu fungusun en karakteristik laboratuvar özelliği, üremek için tiamin (vitamin B1) ve bazen inositol gereksinimi duymasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Kerion Celsi (enflamatuvar tinea)
Hayvancılıkla uğraşan birinde sakal bölgesinde pürülan ve nodüler lezyon zoofilik bir dermatofiti düşündürür.
2
Direkt mikroskopi bulgusunu yorumla
Büyük sporlu ektotriks dizilimi
Kıl şaftı dışında >8μm>8 \mu m sporlar Trichophyton verrucosum için patognomoniktir.
3
Laboratuvar tanı özelliklerini eşleştir
Tiamin bağımlılığı
Trichophyton verrucosum SDA'da çok yavaş ürer ve üremek için mutlaka tiamin (B1 vitamini) gerektirir.

Anahtar Kavram

Trichophyton verrucosum, sığırlardan bulaşan, büyük sporlu ektotriks yapan ve üremek için tiamin gereksinimi olan zoofilik bir dermatofittir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

Özellikle tropikal bölgelerde görülen, avuç içi veya ayak tabanında ağrısız, kaşıntısız, koyu kahverengi veya siyah renkli maküler lezyonlarla karakterize tinea nigra tablosuna neden olan ve mikroskobik incelemesinde koyu renkli (dematiyöz) septalı hifler görülen mantar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hortaea werneckii

Cevap

Hortaea werneckii
Hortaea werneckii, tinea nigra olarak bilinen yüzeyel mantar enfeksiyonunun etkenidir. Mantar, hücre duvarında melanin pigmenti biriktirdiği için 'dematiyöz' (koyu renkli) olarak adlandırılır. Klinik olarak avuç içi ve ayak tabanında ağrısız, düzensiz sınırlı, kahverengi-siyah lekeler oluşturması ve bu lekelerden yapılan KOH preparatında koyu renkli septalı hiflerin görülmesi tanı koydurucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Avuç içinde ağrısız, pigmente (koyu renkli) maküler lezyon saptandı.
Bu bulgular tipik olarak tinea nigra enfeksiyonuna işaret eder.
2
Mikroskobik özellikleri incele
Koyu renkli (dematiyöz) septalı hifler ve maya benzeri hücreler görüldü.
Hortaea werneckii'nin melanin üretimi nedeniyle oluşan karakteristik mikroskobik görüntüsüdür.
3
Etkeni belirle
Hortaea werneckii
Hem klinik yerleşim (palmar bölge) hem de morfolojik özellikler bu etkenle tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Tinea nigra tanısında klinik görünüm ve dematiyöz hif yapısının önemi
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru →

7 yaşında bir erkek çocuk, saçlı deride kaşıntılı, kepekli ve dairesel bir alanda saç dökülmesi şikayetiyle polikliniğe getirilmiştir. Yapılan fizik muayenede Wood lambası altında lezyonlu bölgede parlak yeşil-sarı floresans saptanmıştır. Saç tellerinin direkt mikroskobik incelemesinde ektotriks yerleşimli küçük sporlar (mikrokonidiler) izlenmiştir. Sabouraud dekstroz agarda (SDA) üretilen etkenin mikroskobik incelemesinde ise mekik (iğ) şeklinde, kalın ve pürüzlü duvarlı, 6'dan fazla bölmeli (septalı) makrokonidiler gözlenmiştir. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Microsporum canis

Cevap

Microsporum canis
Vakada tanımlanan çocukta tinea capitis tablosu, Wood lambasında parlak yeşil floresans veren bir etkeni işaret eder. Microsporum canis hem bu floresans özelliğine sahiptir hem de saçta ektotriks yerleşim gösterir. Ayırıcı tanıda kullanılan en önemli morfolojik bulgu; kültürde görülen kalın, pürüzlü çeperli, çok hücreli (genellikle 6-15) mekik şeklindeki makrokonidilerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik sunumu ve fizik muayene bulgusunu değerlendir.
Çocukta tinea capitis tablosu ve Wood lambasında parlak yeşil floresans mevcuttur.
Wood lambasında parlak floresans, bazı Microsporum türlerini ve Trichophyton schoenleinii'yi akla getirir.
2
Mikroskobik saç tutulumunu analiz et.
Ektotriks yerleşim saptanmıştır.
Ektotriks tutulum Microsporum cinsi için tipiktir (T. tonsurans endotrikstir).
3
Kültür morfolojisini incele.
Kalın duvarlı, pürüzlü, mekik şeklinde ve 6-15 hücreli makrokonidiler izlenmiştir.
Bu morfolojik özellikler Microsporum canis'i, daha ince duvarlı ve az hücreli Microsporum gypseum'dan ayırır.

Anahtar Kavram

Dermatofitlerin Wood lambası floresansı, doku tropizmi ve makrokonidi morfolojisine göre ayrımı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

Ayak parmak aralarında kaşıntılı, masere ve beyaz renkli plakları olan bir sporcudan alınan deri kazıntısının Sabouraud dekstroz agardaki (SDASDA) kültüründe; çok sayıda üzüm salkımı şeklinde mikrokonidiler, sarmal (spiralspiral) hifler ve az sayıda ince duvarlı, puro benzeri makrokonidiler gözlenmiştir. Bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnsanlarda deri, tırnak ve saç dokularının tamamını enfekte edebilir.

Cevap

Trichophyton cinsi mantarlar; deri, tırnak ve saç dokularının tamamını enfekte edebilme özelliğine sahiptir.
Soruda tarif edilen morfolojik özellikler (spiral hifler, üzüm salkımı mikrokonidiler) Trichophyton mentagrophytes'e aittir. Trichophyton cinsi, dermatofitler arasında deri, saç ve tırnak dokularının her üçünü de enfekte edebilen tek cinstir. Bu özellik onu Microsporum (tırnak enfeksiyonu yapmaz) ve Epidermophyton (saç enfeksiyonu yapmaz) cinslerinden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Morfolojik bulguları analiz et
Üzüm salkımı mikrokonidiler, spiral hifler ve puro şeklinde ince duvarlı makrokonidiler Trichophyton mentagrophytes'e işaret eder.
Dermatofit cinslerinin ayrımı mikrokonidi ve makrokonidi yapılarına göre yapılır.
2
Cins düzeyinde doku tropizmini değerlendir
Trichophyton cinsi deri, saç ve tırnakları enfekte eder; Microsporum saç ve deriyi, Epidermophyton ise deri ve tırnağı enfekte eder.
Dermatofitlerin klinik sınıflandırması enfekte ettikleri dokular üzerinden yapılır.

Anahtar Kavram

Dermatofit cinslerinin (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton) doku tropizmi ve mikroskobik ayırıcı özellikleri.
Soru 14Soru →

Kasık bölgesinde kaşıntılı, kenarları aktif ve eritematöz lezyonları (tineatinea cruriscruris) olan bir hastadan alınan deri kazıntısının mikroskobik incelemesinde; ince ve düzgün çeperli, 2−42-4 hücreli, "tokmak" (klavatklavat) şeklinde makrokonidiler küme yapmış halde gözlenmiş ancak mikrokonidi saptanamamıştır. Bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Saç ve kıl yapılarını enfekte etme özelliği bulunmaz.

Cevap

Epidermophyton floccosum saç ve kıl yapılarını enfekte etmez.
Klinik vakada tanımlanan tokmak şeklindeki makrokonidiler ve mikrokonidi yokluğu EpidermophytonEpidermophyton floccosumfloccosum için karakteristiktir. Bu mantarın diğer dermatofitlerden en temel farkı saç ve kıl yapılarını enfekte etmemesidir (tineatinea capitiscapitis yapmaz).

Adım Adım Çözüm

1
Mikroskobik bulguları analiz et.
İnce çeperli, tokmak şeklinde makrokonidi varlığı ve mikrokonidi yokluğu saptandı.
Bu morfolojik özellikler dermatofitler arasında Epidermophyton floccosum'a özgüdür.
2
Etkenin doku tropizmini değerlendir.
Deri ve tırnak tutulumu varken saç tutulumu yoktur.
Epidermophyton cinsi dermatofitlerin diğer iki cinsinden (Microsporum ve Trichophyton) en önemli klinik farkı saçları enfekte etmemesidir.

Anahtar Kavram

Epidermophyton floccosum'un morfolojik özellikleri ve doku tropizmi (saç tutulumu yapmaması).

Daha Fazla Pratik

Dermatofitlerin Wood lambası bulguları ve SDA kültüründeki makroskobik görünüm farklarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru →

Gövde ve sırt bölgesinde çok sayıda hipopigmente lezyonu olan bir hastadan alınan deri kazıntısının %10\%10'luk KOHKOH (potasyum hidroksit) ile incelenmesinde; kısa, kalın hif yapıları ve maya kümelerinin bir arada bulunduğu tipik 'makarna ve köfte' (spaghetti and meatballs) görünümü saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Malassezia furfur

Cevap

Malassezia furfur
Doğru seçenek olan etken, lipofilik bir maya olup Pityriasis versicolor tablosuna yol açar. KOHKOH preparatında görülen kısa, bükülmüş hifler (makarna) ve kümelenmiş kalın duvarlı maya hücreleri (köfte) bu mikroorganizma için en ayırt edici özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik belirtileri değerlendir.
Gövdede hipopigmente lezyonlar superficial (yüzeyel) bir mikozu işaret eder.
Pityriasis versicolor, stratum corneum'u etkileyen yüzeyel bir enfeksiyondur.
2
Mikroskobik bulguyu analiz et.
'Makarna ve köfte' görünümü (kısa hifler ve yuvarlak maya hücreleri).
Bu morfoloji Malassezia türleri için patognomoniktir.
3
Etkeni teşhis et.
Malassezia furfur.
Klinik ve mikroskobik veriler bu etkenle tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Pityriasis versicolor tanısında KOH incelemesinde izlenen 'makarna ve köfte' görünümü Malassezia furfur için karakteristiktir.

İpuçları

1
Bu hastalık Wood lambası ile incelendiğinde altın sarısı floresan verir.
2
Etken lipofilik bir mantardır ve kültürü için besiyerine zeytinyağı eklenmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Malassezia türlerinin neden olduğu diğer klinik tabloları (seboroik dermatit vb.) gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru →

Saçlı deri muayenesinde saç tellerine sıkıca yapışık, oldukça sert ve siyah renkli nodüller saptanan bir hastadan alınan örneğin mikroskobik incelemesinde; pigmente hif yapıları içerisinde askus ve askosporlar izlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piedraia hortae

Cevap

Piedraia hortae
Piedraia hortae, siyah piedra olarak bilinen yüzeysel mikozun etkenidir. Tipik olarak saç şaftında sıkıca tutunmuş, sert, koyu renkli nodüller oluşturur. Mikroskobik incelemede bu nodüllerin içinde mantarın eşeyli üreme organları olan askus ve askosporların görülmesi tanı koydurucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Saçta sert, siyah ve sıkı yapışık nodüller (Siyah Piedra)
Nodüllerin rengi ve kıvamı spesifik bir yüzeysel mikoz işaretidir.
2
Mikroskobik bulguları değerlendir
Askus ve askospor varlığı
Piedraia hortae, eşeyli üreme formları olan askus ve askosporları insan dokusunda (saçta) üreten tek patojendir.

Anahtar Kavram

Siyah Piedra ve Piedraia hortae
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru →

32 yaşında sporcu bir erkek hasta, ayak parmak aralarında kaşıntılı, beyazlaşmış ve masere lezyonlar nedeniyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede Wood lambası ile floresan saptanmıyor. Alınan deri kazıntısının Sabouraud Dextrose Agar (SDA) besiyerindeki kültüründe, mikroskobik incelemede çok sayıda üzüm salkımı şeklinde kümelenmiş mikrokonidyumlar ve spiral yapılar izleniyor. Bu izolatın ayırıcı tanısı için yapılan üreaz ve saç perforasyon testleri pozitif sonuçlanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trichophyton mentagrophytes

Cevap

Trichophyton mentagrophytes
Üzüm salkımı şeklinde (grapes) kümelenmiş mikrokonidyumlar ve spiral hif yapıları Trichophyton mentagrophytes için tanı koydurucudur. Ayrıca üreaz testinin ve in vitro saç perforasyon testinin pozitif olması, bu türü en benzer klinik tabloyu yapan Trichophyton rubrum'dan (her iki test de negatiftir) kesin olarak ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve Wood lambası bulgusunu değerlendirin.
Tinea pedis tablosunda Wood lambası negatifliği, Microsporum türlerini büyük oranda dışlar.
Microsporum türleri genellikle saçlı deri enfeksiyonlarında Wood lambası ile floresan verir, Trichophyton türlerinin çoğu vermez.
2
Kültürdeki mikroskobik morfolojiyi analiz edin.
Üzüm salkımı şeklinde mikrokonidyum kümeleri ve spiral hifler saptandı.
Bu morfoloji Trichophyton mentagrophytes için tipik olup, doğrusal dizilim gösteren Trichophyton rubrum'dan ayrım sağlar.
3
Biyokimyasal ve fizyolojik test sonuçlarını yorumlayın.
Üreaz (+) ve saç perforasyon (+) sonuçları elde edildi.
Bu testlerin pozitif olması, en önemli ayırıcı tanıda yer alan Trichophyton rubrum'un (üreaz negatif, saç perforasyon negatif) elenmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Trichophyton mentagrophytes ve Trichophyton rubrum arasındaki mikroskobik ve laboratuvar farkları.

Alternatif Yöntem

Trichophyton mentagrophytes'in zoofilik suşları genellikle daha inflamatuar lezyonlar (kerion gibi) yaparken, antropofilik olan T. rubrum daha kronik ve az inflamatuar seyirlidir. Ancak kesin ayrım her zaman üreaz testi ile yapılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 18Soru →

Yakın zamanda tropikal bir bölge seyahati olan 2828 yaşında bir kadın hasta, avuç içinde son bir ayda ortaya çıkan, ağrısız, koyu kahverengi renkli, düzensiz kenarlı bir lezyon nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenede lezyonun düz olduğu (maküler) ve üzerinde skuam (kepeklenme) bulunmadığı gözleniyor. Deri kazıntısının %10\%10 potasyum hidroksit (KOHKOH) ile incelenmesinde; kahverengi-yeşil (dematiyöz), septalı hifler ve annellokonidyalar (maya benzeri hücreler) saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hortaea werneckii

Cevap

Hortaea werneckii
Hortaea werneckii, Tinea nigra tablosuna neden olan yüzeysel bir mikoz etkenidir. Özellikle tropikal bölgelerde yaygındır ve avuç içi ile ayak tabanında ağrısız, düz, koyu renkli maküllerle karakterize bir tablo oluşturur. Mikroskobik incelemede kahverengi-yeşilimsi septalı hifler ve karakteristik annellokonidyaların görülmesi tanıyı kesinleştirir. Melanomla karışabildiği için ayırıcı tanıda önemlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik sunumu analiz et
Avuç içinde ağrısız, pigmente (koyu kahverengi) makül saptandı.
Tinea nigra'nın tipik klinik görünümü avuç içi ve ayak tabanında melanomla karışabilen hiperpigmente maküllerdir.
2
Mikroskobik bulguları yorumla
KOH preparatında dematiyöz (pigmentli) septalı hifler ve annellokonidyalar görüldü.
Hortaea werneckii, dokuda melanin içeren dematiyöz yapılar oluşturan bir mantardır.
3
Etkeni tanımla
Hortaea werneckii
Klinik yerleşim ve mikroskobik özellikler (dematiyöz hif + avuç içi) bu etkeni doğrular.

Anahtar Kavram

Hortaea werneckii ve Tinea Nigra'nın klinik/mikroskobik özellikleri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 19Soru →

Klinik muayenesinde hem saçlı deri enfeksiyonu (tinea capitistinea\ capitis) hem de tırnak enfeksiyonu (tinea unguiumtinea\ unguium) saptanan bir hastada, bu tabloya neden olan etkenin aşağıdaki dermatofit cinslerinden hangisine ait olması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trichophyton

Cevap

Trichophyton cinsi dermatofitler saç, deri ve tırnak dokularının her üçünde de enfeksiyon oluşturabilme özelliğine sahiptir.
Trichophyton cinsi, dermatofitler arasında saç, deri ve tırnak dokularının her üçünü de tutabilen tek cinstir. Bu nedenle hem tinea capitis (saç) hem de tinea unguium (tırnak) saptanan bir hastada en olası etken Trichophyton türleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir
Hastada hem saç (tinea capitistinea\ capitis) hem de tırnak (tinea unguiumtinea\ unguium) tutulumu bir arada bulunmaktadır.
Bu kombinasyon, etkenin her iki dokuyu da enfekte edebilme yeteneğini gerektirir.
2
Dermatofit cinslerinin doku tropizmini hatırla
Microsporum (Saç-Deri), Epidermophyton (Deri-Tırnak), Trichophyton (Saç-Deri-Tırnak).
Dermatofitlerin cins düzeyinde ayrımı, enfekte ettikleri dokular üzerinden yapılır.
3
Eşleşen cinsi seç
Hem saç hem tırnak tutulumu yapabilen tek cins Trichophyton'dur.
Epidermophyton saçı, Microsporum ise tırnağı tutmadığı için bu tabloya neden olamazlar.

Anahtar Kavram

Dermatofit cinslerinin (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton) doku tropizmi üzerinden ayırıcı tanısı.
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru →

Sırt bölgesinde hafif kaşıntılı, hipopigmente lezyonları olan 24 yaşındaki bir hastanın fizik muayenesinde lezyonların üzerine hafifçe bastırıldığında unsu bir dökülme olduğu (Besnier belirtisi) gözlenmiştir. Wood lambası muayenesinde lezyonlarda sarı-altın rengi floresan saptandığına göre, bu hastadan alınan deri kazıntısının %10’luk potasyum hidroksit (KOH) preparatı ile yapılan direkt mikroskobik incelemesinde görülmesi beklenen tipik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısa, kıvrımlı hifler ve yuvarlak maya hücrelerinden oluşan "spagetti ve köfte" görünümü

Cevap

Kısa, kıvrımlı hifler ve yuvarlak maya hücrelerinden oluşan "spagetti ve köfte" görünümü
Hastanın klinik tablosu (hipopigmente lezyonlar, Besnier belirtisi) ve Wood lambasında saptanan sarı-altın rengi floresan, etkenin Malassezia furfur olduğunu ve hastalığın Pityriasis versicolor olduğunu gösterir. Malassezia furfur'un deri kazıntısı örneğinin KOH ile incelenmesinde, etkenin hem maya (blastospor) hem de kısa, kalın hif formlarının bir arada görülmesi karakteristik 'spagetti ve köfte' görünümünü oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir.
Gövdede hipopigmente lezyonlar ve Besnier belirtisi (unsu dökülme) Pityriasis versicolor'u düşündürür.
Bu belirtiler Pityriasis versicolor'un tipik klinik sunumudur.
2
Wood lambası bulgusunu yorumla.
Sarı-altın rengi floresan Malassezia furfur varlığına işaret eder.
Malassezia furfur, tinea versicolor olgularında bu spesifik floresanı verir.
3
KOH mikroskopisi bulgusunu belirle.
Kısa hifler ve maya hücrelerinin bir arada görülmesi (spagetti ve köfte).
Malassezia furfur'un deri kazıntısında gösterilen en karakteristik mikroskobik formudur.

Anahtar Kavram

Pityriasis Versicolor (Malassezia furfur) Tanısı
Tahmini Süre:1m 0s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Yüzeyel ve Kutanöz Mikozlar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin