Anamnez, Fizik Muayene ve Üfürümler

35 soru

Soru 1Soru →

44 yaşındaki bir erkek çocuk, rutin çocuk sağlığı izlemi sırasında üfürüm saptanması üzerine çocuk kardiyoloji polikliniğine sevk ediliyor. Hastanın büyüme ve gelişmesi yaşına uygundur ve fiziksel aktivite kısıtlaması yoktur. Fizik muayenesinde; kalp hızı 9090/dakika, kan basıncı 95/6095/60 mmHg ölçülüyor. Dinlemekle sol üst sternal sınırda, inspiryum sırasında şiddeti belirgin şekilde azalan, ekspiryumda ise net duyulan erken sistolik klik saptanıyor. Aynı odakta 3/63/6 şiddetinde kaba karakterli kreşendo-dekreşendo sistolik üfürüm duyuluyor. İkinci kalp sesinin (S2S_2) geniş çiftleştiği ve solunumla bu çiftleşme aralığının değiştiği gözleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Valvüler pulmoner stenoz

Cevap

Valvüler pulmoner stenoz, inspiryumla şiddeti azalan ejeksiyon kliği ve mobil geniş S2S_2 çiftleşmesi ile karakterizedir.
Valvüler pulmoner stenozda pulmoner kapağın açılması sırasında 'ejeksiyon kliği' duyulur. Bu klik, sağ ventrikül diyastol sonu basıncının artması ve inspiryumda venöz dönüşün artmasıyla kapağın diyastol sonunda hafifçe yukarı itilmesi nedeniyle, sistol başında daha az mesafe kat etmesine ve dolayısıyla sesin şiddetinin azalmasına (veya kaybolmasına) neden olur. Bu, sağ taraflı sesler için istisnai bir durumdur. Ayrıca stenoz nedeniyle sağ ventrikül ejeksiyon süresi uzadığı için P2P_2 gecikir ve S2S_2 geniş çiftleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Oskültasyon odağı ve ses analizi
Sol üst sternal sınırda ejeksiyon kliği ve sistolik ejeksiyon üfürümü saptanması.
Bu bulgular pulmoner kapak veya çıkım yolu patolojilerini düşündürür.
2
Kliğin solunumla değişiminin değerlendirilmesi
İnspiryumla azalan, ekspiryumla artan klik sesi.
Sağ taraflı kalp sesleri genellikle inspiryumla artar; ancak pulmoner ejeksiyon kliği, inspiryumda sağ ventrikül doluşunun artması ve kapağın diyastol sonunda zaten yarı açık pozisyona gelmesi nedeniyle inspiryumla şiddeti azalan tek sağ kalp sesidir.
3
S2S_2 çiftleşme karakterinin analizi
Geniş ve mobil çiftleşme.
Pulmoner stenozda sağ ventrikül boşalması geciktiği için P2P_2 gecikir (geniş çiftleşme). Solunumla bu gecikmenin miktarının değişmesi, ASD'den (sabit çiftleşme) ayrım sağlar.

Anahtar Kavram

Pulmoner ejeksiyon kliği, sağ taraflı kalp sesleri içinde inspiryumla şiddeti azalan tek sestir.
Soru 2Soru →

1515 yaşında erkek hasta, basketbol antrenmanı sırasında gelişen presenkop ve göğüs ağrısı şikayetiyle çocuk kardiyoloji polikliniğine getiriliyor. Yapılan fizik muayenede; sol alt sternal sınırda ve apekste en iyi duyulan, kreşendo-dekreşendo karakterde 3/63/6 şiddetinde sistolik ejeksiyon üfürümü saptanıyor. Dinlemekle üfürümün şiddetinin ayağa kalkmakla ve Valsalva manevrasıyla belirgin şekilde arttığı, çömelmekle (squatting) ise azaldığı gözleniyor. Bu klinik tabloya göre, aşağıdaki fizik muayene bulgularından hangisinin bu hastada saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sol ventrikül kompliyansındaki azalmaya bağlı S4S_4 galo sesinin eşlik etmesi

Cevap

Sol ventrikül kompliyansındaki azalmaya bağlı S4 galo sesinin eşlik etmesi
Vakada tanımlanan üfürümün dinamik manevralara verdiği yanıt (preload azaldığında artması, arttığında azalması) Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati (HOKM) için patognomoniktir. HOKM'de sol ventrikül duvarları oldukça kalın ve sert olduğu için (kompliyans düşük), atriyal sistol sırasında kanın ventriküle dolumu zorlaşır ve bu durum S4 galo sesinin oluşmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykü ve üfürüm lokalizasyonunu değerlendir
Genç sporcuda egzersizle ilişkili semptomlar ve sol alt sternal sınırda sistolik ejeksiyon üfürümü saptandı.
HOKM ve Aort Stenozu (AS) ayrımında ilk basamak üfürümün duyulduğu yer ve klinik öyküdür.
2
Dinamik manevraların üfürüm şiddeti üzerindeki etkisini analiz et
Valsalva ve ayağa kalkma (preload azalması) üfürümü artırırken, çömelme (preload ve afterload artışı) üfürümü azaltmaktadır.
Preload azaldığında sol ventrikül hacmi küçülür, bu da subaortik obstrüksiyonu (SAM - sistolik anterior hareket) artırarak HOKM üfürümünü şiddetlendirir. Bu durum valvüler aort stenozunun tam tersidir.
3
Tanı ile ilişkili ek fizik muayene bulgularını belirle
HOKM'de diyastolik disfonksiyon ve sert sol ventrikül nedeniyle S4 duyulması beklenen bir bulgudur.
HOKM'de ventrikül duvarı hipertrofiktir ve kompliyansı düşüktür; bu da atriyal dolum sırasında S4 oluşumuna yol açar.

Anahtar Kavram

Hipertrofik Obstrüktif Kardiyomiyopati (HOKM) Dinamik Üfürüm Karakteristikleri

Daha Fazla Pratik

Fizik muayenede HOKM üfürümünü azaltan 'el sıkma' (handgrip) manevrasının hemodinamik mekanizmasını çalışarak afterload etkisini pekiştirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

1010 günlük bir yenidoğan, hafif siyanoz ve beslenme güçlüğü şikayetiyle getirilmiştir. Yapılan fizik muayenede; kardiyak oskültasyonda birinci kalp sesinin (S1S_1) ve ikinci kalp sesinin (S2S_2) belirgin şekilde geniş çiftleştiği, ayrıca erken ve geç diyastolde ek seslerin (S3S_3 ve S4S_4) duyulduğu, toplamda "dörtlü ritim" (quadruple rhythm) oluşturan bir tablo saptanmıştır. Mezokardiyak odakta 2/62/6 şiddetinde pansistolik bir üfürüm işitilmektedir.

Bu hastada saptanan fizik muayene bulguları aşağıdaki klinik tabloların hangisi için en karakteristiktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ebstein anomalisi

Cevap

Ebstein anomalisi
Vakada tanımlanan geniş çiftleşmiş S1S_1 (gecikmiş triküspid kapanması - T1T_1 nedeniyle), geniş çiftleşmiş S2S_2 (sıklıkla eşlik eden sağ dal bloğu nedeniyle) ve diyastolik ek seslerin (S3S_3, S4S_4) bir arada bulunmasıyla oluşan 'dörtlü ritim', Ebstein anomalisi için patognomoniğe yakın derecede karakteristiktir. Ayrıca mezokardiyak odaktaki pansistolik üfürüm, kapağın aşağı yerleşimi nedeniyle oluşan triküspid yetersizliğini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kalp seslerinin (S1 ve S2) yapısını analiz et
Her iki ana kalp sesinin de geniş çiftleştiği (splitting) görülüyor.
Ebstein anomalisinde triküspid kapağın septal ve posterior yaprakçıkları aşağı yerleşmiştir; anterior yaprakçık ise çok büyüktür (yelken benzeri). Bu durum kapağın kapanmasını geciktirerek S1 çiftleşmesine yol açar.
2
Diyastolik ek sesleri (S3 ve S4) değerlendir
S3 ve S4'ün varlığı ritmi dörtlü (quadruple) hale getiriyor.
Atriyalize sağ ventrikülün kompliyansındaki değişiklikler ve triküspid yetersizliği bu ek seslerin oluşumuna zemin hazırlar.
3
Üfürümün karakterini ve yerini belirle
Mezokardiyak odakta duyulan pansistolik üfürüm saptandı.
Bu üfürüm, Ebstein anomalisinde neredeyse her zaman eşlik eden triküspid yetersizliğinin (TY) göstergesidir.

Anahtar Kavram

Ebstein anomalisinde dörtlü (quadruple) ritim; geniş S1 ve S2 çiftleşmesi ile S3 ve S4'ün birleşmesinden oluşur ve tanısal açıdan çok değerlidir.

Daha Fazla Pratik

Ebstein anomalisinde EKG'de görülen 'Himalaya P dalgaları' ve Wolff-Parkinson-White (WPW) sendromu birlikteliğini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

7 yaşında bir erkek çocuk, büyüme geriliği ve tipik yüz görünümü (belirgin geniş alın, basık burun kökü, uzun filtrum ve dolgun dudaklar) nedeniyle kliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ koldan ölçülen kan basıncı 130/85130/85 mmHg iken sol koldan 110/75110/75 mmHg olarak saptanıyor. Oskültasyonda sağ üst sternal sınırda, birinci interkostal aralıkta en şiddetli duyulan ve sağ karotis artere doğru belirgin yayılım gösteren 3/63/6 şiddetinde sert bir sistolik ejeksiyon üfürümü saptanıyor.

Bu hastanın fizik muayene bulguları ve olası tanısı dikkate alındığında, saptanan üfürüm ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üfürümün sağ karotise daha belirgin yayılması ve sağ kolda kan basıncının yüksek olması, darlık sonrası oluşan jet akımının damar duvarı boyunca ilerlemesi (Coanda etkisi) ile açıklanır.

Cevap

Üfürümün sağ karotise daha belirgin yayılması ve sağ kolda kan basıncının yüksek olması, darlık sonrası oluşan jet akımının damar duvarı boyunca ilerlemesi (Coanda etkisi) ile açıklanır.
Williams sendromu ile ilişkili supravalvüler aort darlığında, darlık sonrasındaki yüksek hızlı kan akımı damar duvarına tutunarak ilerler (Coanda etkisi). Bu akım genellikle innominate (brakisefalik) artere doğru yönlendiği için sağ kolda kan basıncı sol koldan daha yüksek ölçülür ve üfürüm sağ karotis artere daha şiddetli yayılır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları (elf yüzü, büyüme geriliği) ve fizik muayene verilerini (kan basıncı farkı, üfürüm lokalizasyonu) analiz ederek olası tanıyı belirlemek.
Hastada Williams sendromu ve buna eşlik eden supravalvüler aort darlığı tanısı konur.
Dismorfik yüz bulguları (geniş alın, dolgun dudaklar) ve sağ üst sternal sınırda duyulan ejeksiyon üfürümü bu tanı için klasiktir.
2
Sağ ve sol kol arasındaki kan basıncı farkının ve üfürümün sağ karotise yayılımının hemodinamik nedenini değerlendirmek.
Coanda etkisine bağlı olarak jet akımının sağ tarafa (brakisefalik artere) yöneldiği saptanır.
Supravalvüler darlıklarda yüksek hızlı kan akımı damar duvarı boyunca ilerler ve innominate arter çıkışına yönlenerek sağ kolda hipertansiyona yol açar.
3
Üfürümün diğer özelliklerini (klik varlığı, manevra yanıtı) kontrol ederek diğer tanıları dışlamak.
Ejeksiyon kliği duyulmaması kapağın normal olduğunu, Valsalva ile şiddetin azalması ise tıkayıcı olmayan bir lezyonu (HCM dışı) destekler.
Valvüler aort darlığından farklı olarak supravalvüler darlıkta ejeksiyon kliği duyulmaz ve üfürüm odağı genellikle bir aralık daha yukarıdadır.

Anahtar Kavram

Supravalvüler Aort Darlığı ve Coanda Etkisi

Daha Fazla Pratik

Williams sendromunda supravalvüler aort darlığı dışında görülebilen diğer vasküler darlıkları (özellikle periferik pulmoner stenoz) ve hiperkalsemi öyküsünü gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

1212 yaşında bir kız çocuk, son aylarda giderek artan nefes darlığı ve egzersiz kapasitesinde belirgin azalma şikayeti ile getiriliyor. Öyküsünden bebeklik döneminde "kalbinde geniş bir delik" saptandığı ancak ailenin takiplere devam etmediği öğreniliyor. Fizik muayenede dudaklarda ve tırnak yataklarında belirgin siyanoz ile tırnaklarda çomaklaşma izleniyor. Prekordiyal palpasyonda sağ ventrikül vuruşunun arttığı, oskültasyonda S2S2 sesinin tek ve oldukça şiddetli olduğu duyuluyor. Sol üst sternal kenarda erken diyastolik, yüksek frekanslı, dekreşendo karakterli bir üfürüm saptanıyor. Bu hastadaki fizik muayene bulguları ve diyastolik üfürüm dikkate alındığında, en olası patofizyolojik süreç ve üfürümün tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pulmoner arter basıncının sistemik düzeye ulaşması sonucu gelişen fonksiyonel pulmoner yetmezlik (Graham-Steell üfürümü)

Cevap

Pulmoner arter basıncının sistemik düzeye ulaşması sonucu gelişen fonksiyonel pulmoner yetmezlik (Graham-Steell üfürümü)
Doğru seçenek, hastadaki patofizyolojik süreci tam olarak açıklar. Geniş bir VSDVSD öyküsü olan ve tedavi edilmeyen çocukta, pulmoner vasküler direnç zamanla sistemik direnci aşar. Bu durum şantın sağdan sola dönmesine (Eisenmenger sendromu), siyanoza ve çomaklaşmaya yol açar. Artan pulmoner arter basıncı, pulmoner kapak halkasını genişleterek fonksiyonel bir pulmoner yetmezliğe neden olur. Bu yetmezliğin sol üst sternal odakta duyulan erken diyastolik, yüksek frekanslı üfürümüne Graham-Steell üfürümü adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anamnez analizi yapılması
Bebeklikte geniş bir delik (VSD) öyküsü ve geç dönemde (12 yaş) ortaya çıkan siyanoz/çomaklaşma, Eisenmenger sendromunu (şantın sağ-sol'a dönmesi) düşündürür.
Kapatılmayan geniş defektler zamanla akciğer damar yatağında kalıcı hasara ve basınç artışına neden olur.
2
Fizik muayene bulgularının yorumlanması
S2S2'nin tek ve sert duyulması, pulmoner arter basıncının çok yüksek olduğunu ve pulmoner kapağın sert kapandığını gösterir.
Pulmoner hipertansiyonda P2P_2 şiddetlenir ve genellikle A2A_2 ile birleşerek tek ses gibi duyulur.
3
Üfürümün karakterize edilmesi
Sol üst sternal kenardaki erken diyastolik dekreşendo üfürüm, yüksek basınçlı pulmoner arterden sağ ventriküle geri kaçan kanı (pulmoner yetmezlik) temsil eder.
Bu spesifik üfürüme pediatrik kardiyolojide Graham-Steell üfürümü denir.

Anahtar Kavram

Eisenmenger Sendromu ve Graham-Steell Üfürümü
Soru 6Soru →

8 aylık bir kız bebek, büyüme geriliği ve sık tekrarlayan akciğer enfeksiyonları nedeniyle çocuk polikliniğine getirilmiştir. Fizik muayenesinde nabızların sıçrayıcı karakterde olduğu, nabız basıncının genişlediği (90/45 mmHg90/45\text{ mmHg}) ve prekordiyumun hiperdinamik olduğu saptanmıştır. Oskültasyonda sol subklaviküler bölgede en iyi duyulan, ikinci kalp sesini (S2S2) içine alan ve tüm diyastol boyunca devam eden sert, makine benzeri (sistolo-diyastolik) bir üfürüm duyulmaktadır. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Patent duktus arteriozus

Cevap

Patent duktus arteriozus
Patent Duktus Arteriozus (PDA) varlığında, aortadaki basınç hem sistol hem de diyastol boyunca pulmoner arterden daha yüksek olduğu için akım süreklidir. Bu durum sol subklaviküler bölgede en iyi duyulan, 'makine benzeri' olarak tanımlanan sistolo-diyastolik bir üfürüme neden olur. Ayrıca diyastolde aortadan pulmoner artere kan kaçışı (diyastolik runoff), diyastolik kan basıncını düşürerek nabız basıncının genişlemesine ve sıçrayıcı nabızlara yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların ve hemodinamik verilerin değerlendirilmesi
Büyüme geriliği, sık enfeksiyon ve 90/45 mmHg90/45\text{ mmHg} değerindeki geniş nabız basıncı (45 mmHg45\text{ mmHg} fark) hiperdinamik bir dolaşımı işaret eder.
Büyük soldan sağa şantlarda diyastolik kaçış nedeniyle nabız basıncı genişler.
2
Oskültasyon bulgularının analizi
Sol subklaviküler bölgede duyulan, S2S2'yi örten ve diyastol sonuna kadar süren makine benzeri (Gibson üfürümü) üfürüm saptanmıştır.
Duktus arteriozus hem sistol hem de diyastol boyunca aort ve pulmoner arter arasındaki basınç farkı nedeniyle akıma izin verir.
3
Ayırıcı tanı ve kesinleştirme
Bulgular Patent Duktus Arteriozus (PDA) ile tam uyumludur.
Lokalizasyon ve devamlılık PDA için patognomoniktir.

Anahtar Kavram

Patent Duktus Arteriozus (PDA) üfürüm özellikleri ve geniş nabız basıncı ilişkisi.

Alternatif Yöntem

Vaka sorularında 'geniş nabız basıncı' ve 'devamlı (continuous) üfürüm' ikilisi görüldüğünde öncelikle PDA akla gelmelidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 7Soru →

1414 yaşında erkek hasta, futbol maçı sırasında gelişen göğüs ağrısı ve bayılma hissi şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenede; sağ üst sternal sınırda 3/63/6 şiddetinde, kreşendo-dekreşendo vasıflı sistolik ejeksiyon üfürümü saptanıyor ve bu üfürümün karotislere yayıldığı fark ediliyor. Kalp oskültasyonunda ikinci kalp sesinin (S2S_2) ekspiryumda çift duyulduğu, inspiryumda ise tek ses olarak algılandığı saptanıyor. Bu hastadaki oskültasyon bulgusunun (paradoksal çiftleşme) en olası fizyopatolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sol ventrikül ejeksiyon süresinin aşırı uzaması sonucu aort kapağının pulmoner kapaktan sonra kapanması

Cevap

Sol ventrikül ejeksiyon süresinin aşırı uzaması sonucu aort kapağının pulmoner kapaktan sonra kapanmasıdır.
Doğru cevap, sol ventrikülün boşalmasının ciddi şekilde engellendiği durumlarda aort kapağı kapanmasının (A2A_2) normalden çok daha geç gerçekleşmesi ve pulmoner kapak kapanmasının (P2P_2) sonrasına sarkmasıdır. Bu durumda ekspiryumda P2P_2 ve A2A_2 sesleri birbirinden ayrılarak çift ses oluşturur; inspiryumda ise pulmoner kapak normal olarak gecikir ve gecikmiş olan aort kapağına yaklaştığı için sesler üst üste binerek tek ses gibi duyulur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hastada aort darlığını düşündüren sağ üst sternal sınırda sistolik ejeksiyon üfürümü ve karotis yayılımı mevcut.
Vakadaki semptomlar ve üfürüm lokasyonu sol ventrikül çıkış yolu obstrüksiyonuna (Aort darlığı) işaret eder.
2
S2S_2 özelliklerini yorumla.
Ekspiryumda çift, inspiryumda tek ses duyulması 'paradoksal çiftleşme' olarak tanımlanır.
Normalde inspiryumda P2P_2 gecikir ve çiftleşme artar. Eğer S2S_2 inspiryumda tek ses oluyorsa, bu P2P_2'nin gecikerek zaten çok geç kapanan A2A_2'ye yaklaştığını gösterir.
3
Fizyopatolojik mekanizmayı belirle.
Sol ventrikül ejeksiyon süresinin uzaması A2A_2'yi P2P_2'nin sonrasına iter.
Ciddi aort darlığı gibi durumlarda sol ventrikül boşalması o kadar gecikir ki A2A_2 bileşeni P2P_2 bileşeninden sonra oluşur (P2P_2 - A2A_2 sırası).

Anahtar Kavram

İkinci kalp sesinin (S2S_2) paradoksal (ters) çiftleşmesi, aort kapağının (A2A_2) pulmoner kapaktan (P2P_2) sonra kapanması durumudur ve genellikle ciddi sol ventrikül ejeksiyon gecikmelerinde (aort darlığı, sol dal bloğu) görülür.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

55 yaşında bir kız çocuk, rutin okul taramasında kalbinde üfürüm saptanması üzerine polikliniğe getiriliyor. Büyüme ve gelişmesi yaşına uygun olan hastanın fizik muayenesinde; sol üst sternal kenarda 2/62/6 derecesinde sistolik ejeksiyon üfürümü duyuluyor. Oskültasyonda ikinci kalp sesinin (S2S_2) solunum fazlarından etkilenmeksizin geniş bir çiftleşme (sabit çiftleşme) gösterdiği fark ediliyor. Bu hastadaki üfürümün oluşma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sol-sağ şant nedeniyle pulmoner kapaktan geçen kan akımının artması

Cevap

Üfürümün nedeni sol-sağ şant sonucu pulmoner kapaktan geçen kan akımının artmasıdır.
Hastada tarif edilen sol üst sternal kenardaki sistolik ejeksiyon üfürümü ve S2S_2 sesindeki sabit çiftleşme klasik bir Atriyal Septal Defekt (ASD) tablosudur. ASD'de üfürüm, sol atriyumdan sağ atriyuma geçen kanın sağ ventrikül volümünü artırması ve bu fazla kanın pulmoner kapaktan geçerken 'rölatif' bir darlık yaratması sonucu oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Fizik muayene bulgularını analiz et.
Sol üst sternal kenarda sistolik ejeksiyon üfürümü ve S2S_2 sabit çiftleşmesi saptandı.
Bu kombinasyon çocukluk çağında atriyal septal defekt (ASD) için patognomoniktir.
2
Üfürümün kaynağını belirle.
ASD'de üfürüm defekt üzerinden değil, artan kan volümünün pulmoner kapaktan geçişi (rölatif pulmoner stenoz) ile oluşur.
Atriyumlar arası basınç farkı düşük olduğundan defekt seviyesinde ses oluşmaz.
3
S2S_2 sabit çiftleşmesinin mekanizmasını açıkla.
Sağ ventrikülün diastolik doluşunun hem sistemik venöz dönüş hem de ASD'den gelen kanla artması, pulmoner kapağın kapanmasını geciktirir.
Solunumla venöz dönüş değişse bile ASD'den geçen miktar bunu dengeler, böylece S2S_2 bileşenleri arasındaki mesafe sabit kalır.

Anahtar Kavram

Atriyal Septal Defekt (ASD) Fizik Muayene Bulguları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru →

22 yaşında bir kız çocuk, büyüme gelişme geriliği şikayeti olmaksızın rutin pediatri kontrolüne getiriliyor. Fizik muayenesinde sol infraklaviküler bölgede en iyi duyulan, hem sistol hem de diyastolde devam eden, S2S_2 sesini de içine alan makine benzeri (machinery) karakterde bir üfürüm saptanıyor. Hastanın periferik nabızlarının sıçrayıcı vasıfta olduğu ve nabız basıncının genişlediği dikkati çekiyor. Bu hastada saptanan fizik muayene bulguları dikkate alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Patent duktus arteriozus

Cevap

Patent duktus arteriozus
Patent duktus arteriozus tanısı, üfürümün hem sistol hem de diyastol boyunca devam etmesi (çünkü aort basıncı her iki fazda da pulmoner arter basıncından yüksektir), makine benzeri karakterde olması ve sol klavikula altında en iyi duyulmasıyla konur. Ayrıca şantın büyüklüğüne bağlı olarak diyastolik kaçış nedeniyle nabız basıncı genişler ve sıçrayıcı nabızlar görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün zamanlamasını ve karakterini değerlendir.
Hem sistol hem de diyastolde devam eden (devamlı) ve makine benzeri bir üfürüm saptandı.
Devamlı üfürümler aorta ile pulmoner arter veya venöz yapılar arasındaki kesintisiz basınç farkından kaynaklanır.
2
Üfürümün lokalizasyonunu ve periferik bulguları incele.
Sol infraklaviküler bölge lokalizasyonu ve sıçrayıcı nabızlar (geniş nabız basıncı) belirlendi.
Sol infraklaviküler bölge duktusun anatomik izdüşümüdür; sıçrayıcı nabızlar aortadan pulmoner artere olan büyük şantı yansıtır.
3
Bulguları birleştirerek tanıya ulaş.
Makine benzeri devamlı üfürüm + sol infraklaviküler lokalizasyon + sıçrayıcı nabızlar = Patent Duktus Arteriozus.
Bu üçlü klinik bulgu PDA için en tipik fizik muayene sunumudur.

Anahtar Kavram

Patent duktus arteriozus'un tipik fizik muayene bulgusu sol infraklaviküler bölgede duyulan, S2S_2'yi içine alan makine benzeri (Gibson üfürümü) devamlı üfürümdür.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 10Soru →

Miadında normal vajinal yolla doğan ve anne sütüyle beslenen 1515 günlük bir bebek, rutin kontrol amacıyla polikliniğe getiriliyor. Annesi bebeğin emmesinin iyi olduğunu ve herhangi bir şikayeti olmadığını belirtiyor. Fizik muayenesinde; kalp tepe atımı 140140/dk, solunum sayısı 3535/dk ve oda havasında oksijen satürasyonu %98\%98 olarak ölçülüyor. Kardiyovasküler sistem muayenesinde; sol üst sternal kenarda duyulan, her iki aksillaya ve sırta yayılan, 2/62/6 şiddetinde kısa sistolik ejeksiyon üfürümü saptanıyor. S1S_1 ve S2S_2 normal olarak değerlendiriliyor, ek ses veya klik duyulmuyor. Femoral nabızlar her iki tarafta eşit ve güçlü olarak alınıyor.

Buna göre, bu hastada saptanan üfürümün en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yenidoğanın fizyolojik periferik pulmoner darlığı

Cevap

Yenidoğanın fizyolojik periferik pulmoner darlığı
Yenidoğanın fizyolojik periferik pulmoner darlığı, ana pulmoner arter ile sağ ve sol pulmoner arter dalları arasındaki açı ve çap farkından kaynaklanan masum bir üfürümdür. Genellikle yaşamın ilk haftalarında fark edilir. En iyi sol üst sternal kenarda (pulmoner odakta) duyulur ve tipik olarak her iki aksillaya ve sırta güçlü bir şekilde yayılmasıyla karakterizedir. Hastanın genel durumunun iyi olması, oksijen satürasyonunun normal olması, femoral nabızların güçlü alınması ve ek patolojik kalp sesi (klik vb.) olmaması bu benign fizyolojik durumu doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunun ve hayati bulgularının değerlendirilmesi
Hasta asiyanotik, emmesi iyi, satürasyonu normal ve femoral nabızları alınıyor.
Bu durum, siyanotik konjenital kalp hastalıklarını ve aort koarktasyonu gibi obstrüktif sol kalp lezyonlarını uzaklaştırır.
2
Üfürümün zamanlamasının, lokalizasyonunun ve yayılımının analiz edilmesi
Sol üst sternal kenarda duyulan, kısa sistolik ejeksiyon vasfında, sırta ve her iki aksillaya yayılan bir üfürüm saptanmıştır.
Farklı konjenital ve masum üfürümlerin karakteristik yayılım alanları vardır.
3
Bulguların yaş ve kardiyovasküler fizyoloji ile sentezlenmesi
15 günlük sağlıklı bir yenidoğanda bu spesifik yayılım paterni gösteren sistolik ejeksiyon üfürümü, fizyolojik periferik pulmoner darlık ile tam uyumludur.
Ana pulmoner arter ile dalları arasındaki çap ve açı farkı, yenidoğanlarda bu geçici fizyolojik üfürüme neden olur.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda masum üfürümler ve fizyolojik periferik pulmoner darlık
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 11Soru →

33 yaşındaki erkek çocuk, ateşli bir hastalık nedeniyle başvurduğu poliklinikte yapılan fizik muayenesinde kalp üfürümü saptanması üzerine çocuk kardiyoloji bölümüne yönlendiriliyor. Özgeçmişinde ve soygeçmişinde özellik saptanmayan hastanın büyüme ve gelişme basamakları yaşına uygundur. Kardiyovasküler sistem muayenesinde sol sternal kenar alt uçta (3−4.3-4. interkostal aralık) 4/64/6 şiddetinde pansistolik bir üfürüm duyuluyor ve aynı odakta tril (titreşim) saptanıyor. İkinci kalp sesi (S2S_2) normal şiddette ve fizyolojik çiftleşme gösteriyor. Karaciğer palpasyonla kot altında ele gelmiyor ve periferik nabızlar normal güçte alınıyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Küçük ventriküler septal defekt

Cevap

Küçük ventriküler septal defekt
Vakadaki çocukta saptanan sol alt sternal kenar yerleşimli, pansistolik ve tril eşlik eden üfürüm, tipik bir ventriküler septal defekt (VSD) bulgusudur. Hastanın büyüme ve gelişmesinin normal olması, kalp yetersizliği bulgularının (hepatomegali gibi) yokluğu ve ikinci kalp sesinin normal olması, bu defektin hemodinamik olarak küçük ve 'Roger Hastalığı' olarak adlandırılan tipte olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün zamanlamasını ve yerini belirle.
Sol alt sternal kenarda (3−4.3-4. interkostal aralık) duyulan pansistolik (tüm sistolü kaplayan) üfürüm.
VSD, mitral yetmezliği ve triküspit yetmezliği pansistolik üfürüm yapar; ancak sol alt sternal kenar en çok VSD'yi düşündürür.
2
Üfürüm şiddetini ve ek bulguları değerlendir.
4/64/6 şiddetinde üfürüm ve tril varlığı, küçük bir açıklıktan yüksek basınçlı akımı (yüksek gradiyent) gösterir.
Küçük VSD'lerde (Roger hastalığı) defekt küçük olduğu için sol-sağ şantı sırasında oluşan türbülanstır ve bu durum şiddetli üfürüm ve trile neden olur.
3
Sistemik bulguları ve ikinci kalp sesini kontrol et.
Büyüme-gelişmenin normal olması, S2S_2'nin normal şiddette olması ve karaciğer büyüklüğünün olmaması.
Bu bulgular hastada pulmoner hipertansiyon veya belirgin bir kalp yetersizliği gelişmediğini, dolayısıyla şantın hemodinamik olarak anlamlı düzeyde (geniş) olmadığını doğrular.

Anahtar Kavram

VSD'de üfürüm şiddeti ile defekt boyutu ters orantılı olabilir; küçük defektlerde (Roger hastalığı) çok şiddetli pansistolik üfürüm ve tril duyulurken, geniş defektlerde basınç eşitlendiği için üfürüm daha hafif olabilir.

Daha Fazla Pratik

VSD'de defekt boyutu büyüdükçe üfürüm şiddetinin neden azaldığını ve ek olarak duyulabilen diyastolik 'mitral akım üfürümü'nün önemini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

66 yaşında bir kız çocuk, rutin okul muayenesi sırasında sol üst sternal sınırda bir üfürüm saptanması üzerine pediatri polikliniğine getiriliyor. Çocuğun büyüme ve gelişmesi normaldir; nefes darlığı, çabuk yorulma veya göğüs ağrısı gibi herhangi bir şikayeti bulunmamaktadır. Yapılan fizik muayenede kalp hızı ve kan basıncı yaş ve cinsiyetine göre normal sınırlardadır. Aşağıdaki fizik muayene bulgularından hangisinin saptanması, bu çocukta duyulan üfürümün masum (masum üfürüm) değil, patolojik bir nedene bağlı olduğunu en güçlü şekilde düşündürür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üfürümün diyastolik karakterde olması

Cevap

Çocukluk çağında diyastolik karakterdeki tüm üfürümler patolojik olarak kabul edilir.
Çocukluk çağında duyulan üfürümlerin masum mu yoksa patolojik mi olduğunun ayırıcı tanısında en kritik kriter zamanlamadır. Masum üfürümler daima sistolik (özellikle mezosistolik) karakterdedir. Diyastolik üfürümler ise (örneğin aort veya pulmoner yetmezlik) her zaman patolojik kabul edilir ve ileri tetkik gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün zamanlamasını değerlendirin.
Diyastolik üfürümler (erken, orta veya geç) çocuklarda hemen her zaman bir kalp hastalığına (kapak yetmezliği vb.) işaret eder.
Masum üfürümler her zaman sistolik karakterdedir.
2
Üfürümün diğer özelliklerini karşılaştırın.
Masum üfürümler genellikle düşük şiddetli (1−2/61-2/6), müzikal/vibratuvar nitelikte ve pozisyonla değişen karakterdedir.
Bu bulgular üfürümün fizyolojik kan akımına bağlı olduğunu düşündürür.

Anahtar Kavram

Masum ve patolojik üfürüm ayrımında üfürüm zamanlamasının önemi.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru →

1212 yaşında bir erkek çocuk, fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkan göğüs ağrısı şikayeti ile getirilmiştir. Fizik muayenesinde sağ üst sternal kenarda (aort odağında) 3/63/6 şiddetinde, sert karakterli, kreşendo-dekreşendo özellik gösteren sistolik ejeksiyon üfürümü duyulmaktadır. Üfürümün her iki karotis arter üzerine yayıldığı ve suprasternal çentikte tril palpe edildiği saptanmıştır. Bu klinik bulgular doğrultusunda en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aort darlığı

Cevap

Verilen klinik bulgular ışığında hastanın en olası tanısı aort darlığıdır.
Aort darlığında sol ventrikül çıkış yolundaki obstrüksiyon nedeniyle sistolik ejeksiyon üfürümü oluşur. Bu üfürüm en iyi aort odağında (sağ üst sternal kenar) duyulur, boyuna (karotis arterlere) yayılır ve suprasternal çentikte tril hissedilebilir. Eforla gelen göğüs ağrısı ise artan kardiyak iş yükü ve azalmış koroner perfüzyon ile uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün en iyi duyulduğu odağı belirle.
Sağ üst sternal kenar (aort odağı).
Üfürümün kaynağının aort kapağı veya yolu olduğunu gösterir.
2
Üfürümün zamanlamasını ve karakterini analiz et.
Sistolik ejeksiyon (kreşendo-dekreşendo) karakteri.
Semilunar kapaklarda (aort veya pulmoner) darlık olduğunu düşündürür.
3
Yayılımı ve palpe edilen ek bulguları (tril) değerlendir.
Boyuna (karotislere) yayılım ve suprasternal çentikte tril.
Bu bulgular üfürümün aortik kökenli olduğunu kesinleştirir; tril genellikle darlığın ciddiyetini gösterir.

Anahtar Kavram

Aort darlığı üfürümü sağ üst sternal kenarda duyulur ve boyuna yayılır.

Alternatif Yöntem

Üfürümün duyulduğu 'sağ üst sternal kenar' ibaresi görüldüğünde, seçeneklerde ilk olarak aort ile ilgili patolojiler (darlık veya koarktasyonun proksimali) aranmalıdır. 'Boyuna yayılım' ve 'suprasternal tril' bu tanıyı kesinleştirir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 14Soru →

1616 yaşında lise basketbol takımında oynayan bir erkek çocuk, antrenman sırasında gelişen kısa süreli bilinç kaybı (senkop) nedeniyle acil servise getiriliyor. Öyküsünden, bazen egzersiz sırasında göğüs ağrısı hissettiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde sol sternal kenarda 3/63/6 şiddetinde kaba bir sistolik ejeksiyon üfürümü saptanıyor. Üfürümün şiddeti hastanın çömelmesi (squatting) ile belirgin şekilde azalırken, ayağa kalkması (standing) veya Valsalva manevrası ile artıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hipertrofik kardiyomiyopati

Cevap

Hipertrofik kardiyomiyopati doğru tanıdır çünkü bu hastalıkta duyulan sistolik ejeksiyon üfürümü, sol ventrikül doluşunun (preload) azaldığı durumlarda (ayağa kalkma, Valsalva) dinamik obstrüksiyonun artmasına bağlı olarak şiddetlenir.
Hipertrofik kardiyomiyopatide (HCM), sol ventrikül çıkış yolunda asimetrik septal hipertrofiye bağlı dinamik bir daralma vardır. Ayağa kalkma veya Valsalva manevrası venöz dönüşü (preload) azaltarak sol ventrikül hacmini küçültür. Ventrikül küçüldüğünde hipertrofik septum, anterior mitral kapakçığa daha fazla yaklaşır (SAM - Sistolik Anterior Hareket), bu da çıkış yolu obstrüksiyonunu artırarak üfürümün şiddetlenmesine neden olur. Çömelme ise venöz dönüşü artırarak ventrikülü genişletir ve obstrüksiyonu hafifletir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu analiz et
Egzersizle ilişkili senkop ve göğüs ağrısı olan bir adölesan, kardiyak bir patolojiyi (özellikle obstrüktif) düşündürür.
Genç sporcularda ani ölüm ve senkopun en sık nedenlerinden biri hipertrofik kardiyomiyopatidir.
2
Üfürümün karakterini ve yerini değerlendir
Sol sternal kenarda saptanan kaba sistolik ejeksiyon üfürümü, sol ventrikül çıkış yolu (LVOT) obstrüksiyonu ile uyumludur.
Üfürümün lokalizasyonu ve zamanlaması ayırıcı tanıda (Aort darlığı, HCM, VSD vb.) kritik öneme sahiptir.
3
Dinamik manevraların etkisini yorumla
Preload'un azaldığı (ayağa kalkma) durumda üfürümün artması, preload'un arttığı (çömelme) durumda üfürümün azalması 'dinamik' bir obstrüksiyonu kanıtlar.
Preload azaldığında sol ventrikül hacmi küçülür, bu da septum ile mitral kapak arasındaki mesafeyi daraltarak LVOT obstrüksiyonunu ve dolayısıyla üfürümü artırır.

Anahtar Kavram

Hipertrofik kardiyomiyopatide üfürüm şiddeti, sol ventrikül end-diyastolik hacmi (preload) ile ters orantılıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru →

44 yaşında bir erkek çocuk, oyun oynarken akranlarına göre daha çabuk yorulması nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde sol üst sternal sınırda 3/63/6 şiddetinde, pulmoner alana doğru yayılan sert karakterli kreşendo-dekreşendo sistolik ejeksiyon üfürümü saptanıyor. Aynı odakta duyulan ejeksiyon kliği sesinin, inspiryum sırasında belirgin şekilde hafiflediği ve kaybolduğu gözleniyor. İkinci kalp sesinin (S2S_2) geniş çiftleştiği ve pulmoner komponentinin (P2P_2) şiddetinin azaldığı not ediliyor. Bu bulgulara göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Valvüler pulmoner darlık

Cevap

Valvüler pulmoner darlık
Doğru seçenek olan valvüler pulmoner darlıkta, sol üst sternal sınırda duyulan sistolik ejeksiyon üfürümüne tipik bir ejeksiyon kliği eşlik eder. Bu kliğin en spesifik özelliği, inspiryum sırasında sağ ventrikül doluşunun artması ve sağ ventrikül basıncının pulmoner arter basıncını geçerek kapağı 'önceden' açması nedeniyle şiddetinin azalması veya tamamen kaybolmasıdır. Ayrıca darlık nedeniyle sağ ventrikül boşalması geciktiği için S2S_2 geniş çiftleşmiş olarak duyulur.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün lokasyonu ve zamanlamasını analiz et.
Sol üst sternal sınırda duyulan kreşendo-dekreşendo sistolik ejeksiyon üfürümü, pulmoner kapak veya çıkış yolu patolojilerini işaret eder.
Üfürümün odağı ve yayılımı anatomik kaynağı belirlemede ilk adımdır.
2
Ek sesleri (klik) ve solunumla değişimini değerlendir.
İnspiryumla şiddeti azalan ve kaybolan ejeksiyon kliği saptandı.
Sağ taraflı ejeksiyon klikleri, inspiryumda artan venöz dönüş ve sağ ventrikül diyastol sonu basıncının yükselmesiyle kapağın erkenden (atrial kontraksiyon sırasında) açılması nedeniyle inspiryumda kaybolur. Bu bulgu sadece valvüler pulmoner darlığa özgüdür.
3
S2S_2 bulgularını yorumla.
Geniş çiftleşmiş S2S_2 ve yumuşak P2P_2, pulmoner kapağın kapanmasının geciktiğini ve hareket kısıtlılığı olduğunu gösterir.
Darlık derecesi arttıkça sağ ventrikül ejeksiyon süresi uzar ve P2P_2 daha geç ve hafif duyulur.

Anahtar Kavram

Valvüler pulmoner darlıkta ejeksiyon kliği inspiryumda kaybolan tek sağ taraflı kalp sesidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru →

44 aylık bir erkek bebek, tartı alamama ve emme sırasında çabuk yorulma yakınmalarıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede; kalp hızı 148/dk148/dk, solunum sayısı 52/dk52/dk ölçülüyor. Prekordiyumun hiperaktif olduğu saptanıyor. Oskültasyonda sol klavikula altında (subklaviküler bölge), S2S_2 sesini de içine alan ve diyastolün sonuna kadar devam eden şiddetli, sert bir üfürüm duyuluyor. Periferik nabızların sıçrayıcı karakterde olduğu ve nabız basıncının 5555 mmHgmmHg (100/45100/45 mmHgmmHg) olarak ölçülerek genişlediği tespit ediliyor. Bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Patent duktus arteriozus

Cevap

Patent duktus arteriozus
Vakada tanımlanan sol subklaviküler odakta duyulan sürekli (makineleşmiş) üfürüm, patent duktus arteriozus (PDA) için karakteristiktir. Geniş nabız basıncı ve sıçrayıcı nabızlar, aorttan pulmoner artere olan yüksek hacimli sol-sağ şantın periferik yansımalarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün zamanlamasını ve karakterini analiz et.
Hem sistolde hem diyastolde devam eden, S2S_2 sesini içine alan sürekli (makineleşmiş) üfürüm.
Sürekli üfürümler, kalp döngüsü boyunca basınç gradyanının devam ettiği (aorttan pulmoner artere geçiş gibi) durumlarda oluşur.
2
Üfürümün en şiddetli duyulduğu odağı belirle.
Sol subklaviküler bölge.
Duktusun anatomik yerleşimi nedeniyle PDA üfürümü en iyi burada duyulur.
3
Periferik bulguları ve nabız basıncını değerlendir.
Sıçrayıcı nabızlar ve geniş nabız basıncı (5555 mmHgmmHg).
Soldan sağa büyük şantlarda diyastol sırasında aorttan kanın kaçması diyastolik basıncı düşürür ve nabız basıncını genişletir.

Anahtar Kavram

Sürekli (Makineleşmiş) Üfürüm ve Geniş Nabız Basıncı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

1010 yaşında bir kız çocuk, rutin okul taramasında kan basıncı yüksek saptandığı için pediatri polikliniğine başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde sağ kol kan basıncı 145/95145/95 mmHgmmHg ölçülüyor. Alt ekstremite (femoral) nabızlarının üst ekstremite (radyal) nabızlarına göre hem daha zayıf hem de belirgin olarak gecikmiş olduğu saptanıyor. Bu hastada duyulması en olası fizik muayene bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sırtta interskapular bölgede duyulan sistolik üfürüm

Cevap

Aort koarktasyonu olan hastalarda en karakteristik fizik muayene bulgusu üst ve alt ekstremite nabız/tansiyon farkıdır ve eşlik eden üfürüm sıklıkla sırtta interskapular bölgede duyulur.
Hastada saptanan üst ekstremite hipertansiyonu ve femoral nabızlardaki zayıflık/gecikme aort koarktasyonu tanısı için pathognomonik sayılabilir. Bu hastalıkta darlık bölgesinden kaynaklanan sistolik üfürüm, sırtta interskapular alanda veya sol infraclavicular bölgede en iyi duyulur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin analizi
Üst ekstremitede hipertansiyon ve femoral nabızlarda zayıflık/gecikme (brakiyofemoral gecikme).
Bu kombinasyon pediatrik kardiyolojide tipik olarak aort koarktasyonunu işaret eder.
2
Patolojinin lokalizasyonu
Aortanın sol subklavyen arter çıkışından hemen sonra daralması.
Daralma (koarktasyon) nedeniyle kan akımı kısıtlanır, bu da üst vücutta yüksek, alt vücutta düşük basınca yol açar.
3
Üfürümün karakteristiğini belirleme
Darlık bölgesindeki türbülans nedeniyle oluşan üfürümün sırtta duyulması.
Aort koarktasyonunda üfürüm, darlık bölgesinin projeksiyonu olan sırtta (interskapular alan) ve sol infraclavicular bölgede en belirgin hale gelir.

Anahtar Kavram

Aort koarktasyonunda fizik muayene bulguları ve üfürüm lokalizasyonu.

Daha Fazla Pratik

Aort koarktasyonu olan bir hastada göğüs röntgeninde görülebilecek '3 bulgusu' ve 'kaburga çentiklenmesi' mekanizmalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 18Soru →

66 yaşında erkek çocuk, okul öncesi rutin muayene sırasında kalbinde üfürüm duyulması nedeniyle çocuk kardiyoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Öyküsünde aktif bir şikayeti olmayan, büyüme ve gelişmesi yaşına uygun olan çocuğun fizik muayenesinde; sol alt sternal kenarda 2/62/6 şiddetinde, midsistolik zamanlamalı, vibratuvar (titreşimsel) karakterde bir üfürüm saptanıyor. Üfürümün şiddetinin, çocuk yatar pozisyondan oturur pozisyona geçtiğinde belirgin şekilde azaldığı gözleniyor. İkinci kalp sesi (S2S2) normal olarak duyulan hastada eksternal bir anomali saptanmıyor.

Bu hastadaki klinik ve fizik muayene bulguları dikkate alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Still üfürümü

Cevap

Still üfürümü
Still üfürümü, 2−62-6 yaş arası çocuklarda en sık duyulan masum üfürümdür. En belirgin özellikleri; sol alt sternal kenarda duyulması, midsistolik zamanlaması, müzikal veya vibratuvar (titreşimsel) karakterde olmasıdır. Ayrıca venöz dönüşü azaltan manevralarla (yatar pozisyondan oturur veya ayakta durur pozisyona geçiş gibi) şiddetinin azalması masumiyetini destekleyen en önemli klinik bulgulardan biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün zamanlamasını ve karakterini analiz edin.
Midsistolik ve vibratuvar (titreşimsel/müzikal) karakter.
Masum üfürümler genellikle sistoliktir ve Still üfürümü için müzikal karakter karakteristiktir.
2
Üfürümün duyulduğu odak noktasını belirleyin.
Sol alt sternal kenar.
Still üfürümü en iyi sol alt sternal kenar ile apeks arasında duyulur.
3
Pozisyon değişikliğinin üfürüm üzerindeki etkisini değerlendirin.
Yatar pozisyondan oturur pozisyona geçince üfürüm şiddetinin azalması.
Masum üfürümler, venöz dönüşün azaldığı pozisyonlarda (oturma, ayakta durma) hafifler veya kaybolur.
4
Eşlik eden diğer fizik muayene bulgularını kontrol edin.
S2S2 normal, semptom yok, büyüme-gelişme normal.
Patolojik üfürümlere genellikle anormal kalp sesleri veya büyüme geriliği gibi bulgular eşlik eder.
5
Bulguları sentezleyerek tanıyı koyun.
En olası tanı Still üfürümüdür.
Tüm bulgular klasik bir Still üfürümü tablosu ile tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Pediatrik yaş grubunda masum üfürümlerin (özellikle Still üfürümü) ayırıcı tanısı.
Soru 19Soru →

1414 yaşında erkek çocuk, okul basketbol takımına girmeden önce rutin sporcu sağlığı değerlendirmesi amacıyla polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde herhangi bir özellik saptanmayan hastanın vital bulguları normal sınırlardadır. Kardiyovasküler sistem muayenesinde sol sternal kenar alt ve orta kısmında 3/63/6 şiddetinde, kreşendo-dekreşendo vasfında sistolik üfürüm duyuluyor. Yapılan dinamik oskültasyonda; üfürümün şiddetinin hastanın aniden ayağa kalkması ve Valsalva manevrası yapması ile belirgin şekilde arttığı, çömelmesi ile ise azaldığı saptanıyor.

Bu hastadaki fizik muayene bulguları dikkate alındığında, saptanan üfürümün en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hipertrofik kardiyomiyopati

Cevap

Hipertrofik kardiyomiyopati
Doğru yanıt olan hipertrofik kardiyomiyopati (HKM), sol ventrikül çıkış yolu obstrüksiyonuna (LVOT) neden olur. Hastanın aniden ayağa kalkması veya Valsalva manevrası (ıkınma) yapması, göğüs içi basıncı artırarak ve yerçekimi etkisiyle kalbe dönen venöz kan miktarını (preload) azaltır. Sol ventrikülün diyastol sonu hacminin küçülmesi, hipertrofik septum ile mitral kapak anterior yaprakçığı arasındaki mesafeyi daraltır; bu da obstrüksiyonu (ve dolayısıyla üfürümü) şiddetlendirir. Tam tersine, çömelme (squatting) hem venöz dönüşü hem de periferik damar direncini (afterload) artırarak sol ventrikülü genişletir; obstrüksiyon hafifler ve üfürüm azalır. Sporcu muayenelerinde bu dinamik oskültasyon bulgusu HKM taraması için çok değerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün karakterini ve manevralarla nasıl değiştiğini analiz etme.
Üfürüm sol alt sternal kenarda duyuluyor. Ayağa kalkma ve Valsalva manevrası ile üfürümün şiddeti artıyor, çömelme ile azalıyor.
Dinamik oskültasyon (manevraların üfürüme etkisi), özellikle sporcularda ani kardiyak ölüm riski taşıyan patolojileri masum üfürümlerden ayırmak için kritik bir fizik muayene yöntemidir.
2
Kullanılan manevraların kardiyak hemodinamiye (preload ve afterload) etkilerini değerlendirme.
Valsalva manevrası ve aniden ayağa kalkma, kalbe dönen venöz kanı (ön yük/preload) azaltır. Çömelme ise hem venöz dönüşü hem de periferik vasküler direnci (ard yük/afterload) artırır.
Manevraların kalbin dolum hacimlerine olan etkisini bilmek, üfürüm mekanizmasını çözmenin temelidir.
3
Bu hemodinamik değişikliklerin hangi kalp hastalığında üfürümü artırdığını belirleme.
Venöz dönüş azaldığında (küçük sol ventrikül hacmi), hipertrofik septuma sahip hastalarda çıkış yolu obstrüksiyonu (LVOT) artar ve üfürüm şiddetlenir. Venöz dönüş ve afterload arttığında (büyük sol ventrikül hacmi) ise septum ve mitral kapak birbirlerinden uzaklaşır, obstrüksiyon ve üfürüm hafifler. Bu tablo hipertrofik kardiyomiyopati için patognomoniktir.
Hastalığın mekanizması ile hemodinamik değişiklikler eşleştirilerek doğru tanıya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Dinamik Oskültasyon ve Hipertrofik Kardiyomiyopati Üfürümü

İpuçları

1
Kalbe giden venöz kanı azaltan (Valsalva, ayağa kalkma) manevraların kalp odacıklarını nasıl küçülttüğünü düşünün.
2
Sol ventrikül hacmi küçüldüğünde anatomi gereği darlığı ARTAN tek önemli kalp kapak/çıkış yolu hastalığı hangisidir?
3
Kalp kası kalınlaştığı için (hipertrofi) ventrikül hacmi düştüğünde septum ile mitral kapak birbirine yaklaşır ve tıkanıklık artar. Genç atletlerde ani kardiyak ölümün en sık nedeni olan bu hastalık nedir?

Daha Fazla Pratik

Hipertrofik kardiyomiyopatide mitral kapağın sistolde anteriora doğru hareket etmesinin (SAM - Systolic Anterior Motion) fizyopatolojisini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Oskültasyon bulgularını pratik olarak iki gruba ayırabilirsiniz: Çoğu üfürüm venöz dönüş azaldığında (Valsalva) zayıflarken; sadece Hipertrofik Kardiyomiyopati ve Mitral Kapak Prolapsusu manevralar sırasında venöz dönüş azaldığında belirginleşir/uzar.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 20Soru →

1010 yaşında bir erkek çocuk, sporcu lisansı için yapılan rutin kontrolde kalbinde üfürüm duyulması üzerine çocuk kardiyoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı ve nabızları normal sınırlarda saptanıyor. Kalp dinlemesinde sağ üst sternal kenarda (aortik odak) duyulan, boyun her iki yanına yayılan, sert karakterde 3/63/6 şiddetinde ejeksiyon sistolik üfürümü saptanıyor. Ayrıca apekste en iyi duyulan ve solunum fazlarıyla şiddeti değişmeyen bir ejeksiyon kliği duyuluyor. Bu klinik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aort darlığı

Cevap

Verilen klinik bulgular doğrultusunda en olası tanı Aort darlığıdır.
En olası tanının bu olmasının nedeni, üfürümün sağ üst sternal kenarda (aortik odak) duyulması, boyun damarlarına yayılım göstermesi ve ejeksiyon karakterinde olmasıdır. Ayrıca, valvüler aort darlığında saptanan ejeksiyon kliği solunum fazlarından etkilenmez, bu da onu pulmoner darlıktan ayıran en önemli fizik muayene özelliklerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Üfürümün duyulduğu lokasyonu belirle.
Üfürüm sağ üst sternal kenarda (aortik odak) duyulmaktadır.
Sağ üst sternal kenar, aort kapak patolojilerinin değerlendirilmesi için birincil odaktır.
2
Üfürümün yayılımını ve karakterini analiz et.
Üfürüm boyuna yayılmakta ve ejeksiyon sistolik karakterdedir.
Aort darlığında kanın aortadan çıkarken oluşturduğu türbülans, akım yönünde (karotisler) yayılım gösterir.
3
Eşlik eden ek sesin (klik) özelliklerini değerlendir.
Solunum fazlarıyla şiddeti değişmeyen bir ejeksiyon kliği saptanmıştır.
Aortik ejeksiyon klinikleri, pulmoner kliniklerin aksine solunumla şiddet değiştirmez.

Anahtar Kavram

Aort darlığında fizik muayene bulguları: Sağ üst sternal kenarda duyulan, boyuna yayılan ejeksiyon sistolik üfürüm ve solunumla değişmeyen ejeksiyon kliği.

Daha Fazla Pratik

Bikuspid aort kapağı olan hastalarda sadece ejeksiyon kliği duyulabileceğini ve zamanla darlık gelişebileceğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki