Yenidoğan Nörolojisi (HİE, Nöbetler, İntrakraniyal Kanamalar)

39 soru

Soru 21Soru →

3939 haftalık olarak sorunsuz bir vajinal doğumla dünyaya gelen ve yaşamının ilk 2424 saati normal seyreden bir erkek bebek, yaşamının 4848. saatinde ani başlayan fokal klonik nöbetler nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde bebeğin genel durumu iyi, emmesi kuvvetli, fontaneli normal kıvamda ve düzeyde saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde kan şekeri 6565 mg/dL, serum kalsiyumu 9,29,2 mg/dL ve elektrolitleri normal sınırlarda bulunuyor. Kraniyal bilgisayarlı tomografide (BT) interhemisferik fissür ve konveksitede sınırlı kanama izleniyor.

Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Primer subaraknoid kanama

Cevap

Primer subaraknoid kanama
Primer subaraknoid kanama, yenidoğanlarda en sık görülen intrakraniyal kanama tipidir. Özellikle term bebeklerde yaşamın ikinci gününde görülen nöbetlerin klasik nedenidir. Bu bebeklerin nöbet aralarında genel durumlarının iyi olması ve beslenmelerinin canlı olması en tipik özelliğidir. BT'de interhemisferik fissürde kanama saptanması tanıyı doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik durumun değerlendirilmesi
Bebeğin genel durumu iyi ('well-baby') ancak 22. günde nöbet geçiriyor.
Yenidoğan nöbetlerinde genel durumun iyi olması, metabolik nedenleri veya primer subaraknoid kanamayı öncelikle düşündürür.
2
Laboratuvar verilerinin analizi
Kan şekeri ve kalsiyum düzeyleri normal.
En sık görülen metabolik nöbet nedenleri olan hipoglisemi ve hipokalsemi elenmiş oldu.
3
Görüntüleme bulgularının yorumlanması
BT'de interhemisferik fissür ve konveksite yerleşimli sınırlı kanama saptandı.
Bu lokalizasyon, venöz kökenli primer subaraknoid kanama için karakteristiktir.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda primer subaraknoid kanama, genellikle term bebeklerde yaşamın 22. gününde fokal nöbetlerle prezante olur; bu bebekler nöbet dışında klinik olarak 'iyi' görünürler ve prognozları mükemmeldir.

İpuçları

1
Bebeğin genel durumunun iyi olması, HİE veya menenjit gibi ağır tabloları uzaklaştırır.
2
Laboratuvar tetkiklerinde kalsiyum ve şeker normal olduğu için metabolik nedenler dışlanmıştır.
3
Yenidoğanda 'iyi bebekte 22. gün nöbeti' ifadesi primer subaraknoid kanama için kullanılan klasik bir tanımlamadır.

Daha Fazla Pratik

İntraventriküler kanama evrelemesini (Papile sınıflaması) ve germinal matris anatomisini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

4040 haftalık, sorunsuz bir gebelik ve vajinal doğum öyküsü olan erkek bebek, postnatal 3636. saatte sol üst ekstremitede tekrarlayan fokal klonik nöbetler nedeniyle yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatırılıyor. Nöbetler dışında bebeğin bilincinin açık olduğu, çevreyle ilgisinin doğal olduğu, aktif emdiği ve fizik muayenesinde sol kolda hafif bir güçsüzlük dışında patoloji saptanmadığı belirtiliyor. Kan şekeri, kalsiyum, magnezyum ve elektrolit paneli normal bulunan bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arteriyel iskemik inme

Cevap

En olası tanı arteriyel iskemik inmedir. Miadında doğan bebeklerde fokal klonik nöbetlerin en sık nedeni olan bu tabloda, bebek nöbetler arasında genellikle uyanık ve aktiftir. Fokal nörolojik bulguların (sol kolda parezi gibi) eşlik etmesi, tanıyı hipoksik iskemik ensefalopati veya metabolik nedenlerden uzaklaştırarak vasküler bir olaya (inme) yaklaştırır.
Arteriyel iskemik inme, miadında doğan bebeklerde görülen fokal nöbetlerin en önemli nedenidir. Genellikle doğumdan sonraki ilk 7272 saat içinde fokal klonik nöbetlerle prezante olur. Nöbetler arası dönemde bebeğin bilincinin açık olması ve aktif emmesi (ensefalopati yokluğu) HİE'den en önemli farkıdır. Ayrıca fokal bir parezinin eşlik etmesi, lezyonun vasküler bir alana (genellikle sol MCA) lokalize olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik fenotipin belirlenmesi
Bebek miadında doğmuş ve nöbetler dışında genel durumu iyi (ensefalopati yok).
HİE ve menenjit gibi ağır tabloları dışlamak için önemlidir.
2
Nöbet karakterinin ve nörolojik muayenenin değerlendirilmesi
Nöbet fokal klonik tipte ve sol kolda hafif parezi (fokal defisit) mevcut.
Fokal bulgular genellikle lokalize bir beyin lezyonunu (iskemi veya kanama) düşündürür.
3
Metabolik ve enfeksiyöz nedenlerin elenmesi
Laboratuvar değerleri normal ve sistemik enfeksiyon bulgusu yok.
Hipoglisemi, hipokalsiyum ve menenjit gibi sık görülen nedenleri dışlar.
4
Vasküler nedenler arasında ayırıcı tanı yapılması
Subaraknoid kanamada fokal parezi beklenmezken, arteriyel iskemik inme bu tabloya tam uymaktadır.
Miadında bebekte MCA (orta serebral arter) sulama alanındaki inmeler en sık bu klinik ile gelir.

Anahtar Kavram

Yenidoğan döneminde fokal nörolojik bulguların eşlik ettiği fokal klonik nöbetlerde, bebek nöbetler arası dönemde klinik olarak iyi görünüyorsa öncelikle Arteriyel İskemik İnme (Aİİ) düşünülmelidir.

Daha Fazla Pratik

Neonatal inme şüphesi olan bir bebekte kesin tanı için en duyarlı görüntüleme yöntemi Difüzyon Ağırlıklı MRG (DW-MRI) incelemesidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

4040 haftalık, zorlu bir vakum ekstraksiyonu sonrası doğan, mekonyum aspire eden ve 1010. dakika APGAR skoru 33 olan bir yenidoğanda; postnatal 66. saatte başlayan dirençli nöbetler ve derin koma tablosu mevcuttur. Terapötik hipotermi uygulanan hastanın postnatal 9696. saatte çekilen kranial MRG incelemesinde; bilateral talamus ve putamenlerde difüzyon kısıtlanması (sinyal artışı) ile birlikte *capsula interna* arka bacağında (PLICPLIC) normalde beklenen miyelinizasyon sinyalinin kaybı izlenmiştir. Serebral korteks ve subkortikal ak madde nispeten korunmuş görünmektedir. Bu hastadaki beyin hasarı mekanizması ve beklenen klinik seyir ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu tablo "akut derin (total) hipoksi" sonucudur ve gelecekte ciddi motor defisit/serebral palsi gelişimi için yüksek risk taşır.

Cevap

Hasar mekanizması akut derin hipoksidir ve ciddi motor defisit riski mevcuttur.
Talamus ve putamen tutulumu ile birlikte *capsula interna* arka bacağında (PLICPLIC) normal miyelinizasyon sinyalinin izlenememesi, term yenidoğanlarda akut ve derin bir hipoksik-iskemik atağın (örneğin kordon sarkması, ablasyo plasenta veya vakum komplikasyonu) tipik sonucudur. Bu anatomik bölge, beynin motor yollarının geçtiği kritik bir kavşaktır ve buradaki hasar, ileride ağır motor engellilik ve serebral palsi gelişimi ile çok güçlü bir korelasyon gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun ciddiyetini değerlendir.
1010. dakika APGAR 33, nöbetler ve koma; Evre 33 Hipoksik İskemik Ensefalopati (HI˙EHİE) olduğunu gösterir.
Prognoz ve hasar paternini anlamak için klinik evreleme kritiktir.
2
MRG'deki anatomik tutulum paternini analiz et.
Talamus, Putamen ve PLIC (Capsula Interna Arka Bacağı) tutulumu saptanmıştır.
Term bebeklerde bazal ganglion-talamus tutulumu asfiksinin doğasını (akut vs. kronik) belirler.
3
Paterni hasar mekanizmasıyla ilişkilendir.
Bilateral bazal ganglion/talamus tutulumu ve korteksin korunması "akut derin (total) hipoksi"ye işaret eder.
Hızlı gelişen ağır hipokside kan akımı hayati merkezlere yönlendirilemez ve metabolik hızı en yüksek alanlar (bazal ganglionlar) ilk hasar görür.
4
Prognostik belirteçleri yorumla.
PLIC'te normal sinyal kaybı (anormal sinyal artışı), motor gelişim açısından en kötü prognostik işarettir.
Internal kapsül hasarı, kortikospinal yolların kesintiye uğradığını gösterir ve serebral palsi riskini doğrudan yansıtır.

Anahtar Kavram

HİE'de MRG Paternleri ve PLIC İşareti

Daha Fazla Pratik

Term bebeklerdeki watershed (sınır bölge) hasarı ile preterm bebeklerdeki periventriküler lökomalazi (PVL) arasındaki mekanizma ve yerleşim farklarını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 24Soru →

4040 haftalık, ağır asfiksi öyküsü ile doğan bir yenidoğanda postnatal 2424. saatte derin stupor, genel flasidite (gevşeklik), emme ve Moro reflekslerinin alınamaması ve EEG'de süpresyon-patlama (burst-suppression) paterni saptanmıştır. Bu klinik tablo Sarnat ve Sarnat evrelemesine göre aşağıdakilerden hangisi ile uyumludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sarnat Evre 33

Cevap

Sarnat Evre 33 (Ağır HİE)
Hipoksik İskemik Ensefalopati'de Sarnat Evre 33, tablonun en ağır formudur. Bu evrede bebek stupor veya koma halindedir, kasları tamamen gevşektir (flasid), emme ve Moro gibi yenidoğan refleksleri alınamaz. EEG'de ise karakteristik olarak voltaj düşüklüğü veya süpresyon-patlama (burst-suppression) paterni izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Bebeğin bilinç durumunu ve kas tonusunu analiz et.
Derin stupor ve flasidite (gevşek tonus) saptandı.
Bilinç kaybı ve flasidite, santral sinir sisteminde ağır hasarı veya baskılanmayı gösterir.
2
İlkel refleksleri ve EEG bulgularını değerlendir.
Emme/Moro refleksleri yok ve EEG'de süpresyon-patlama paterni mevcut.
Refleks kaybı beyin sapı etkilenmesini, EEG'deki süpresyon ise ağır kortikal disfonksiyonu işaret eder.
3
Bulguları Sarnat evreleme kriterleri ile karşılaştır.
Tablo en ağır evre olan Evre 33 ile uyumludur.
Koma/stupor, flasidite ve EEG anormallikleri Evre 33 (Ağır) HİE'nin temel taşlarıdır.

Anahtar Kavram

Sarnat ve Sarnat HİE Evrelemesi
Soru 25Soru →

3838 haftalık, fetal distres nedeniyle acil sezaryen ile doğurtulan bir yenidoğanın kordon kanı gazında pH:685pH: 6{}85 ve baz açığı 1818 mmol/L saptanmıştır. Yaşamın 33. saatinde yapılan fizik muayenesinde; letarjik olduğu, miyozis saptandığı, emme refleksinin zayıf olduğu ve multifokal klonik nöbetler geçirdiği gözlenmiştir. Bu bebekte nörogelişimsel prognozu iyileştirmek amacıyla en kısa sürede başlanması gereken tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Terapötik hipotermi

Cevap

Terapötik hipotermi uygulaması, belirtilen klinik ve biyokimyasal kriterlere uyan yenidoğanda nörogelişimsel prognozu iyileştirmek için en uygun yaklaşımdır.
Terapötik hipotermi, ≥36\geq 36 haftalık doğan, biyokimyasal olarak asfiksi kanıtı olan (pH<70pH < 7{}0 veya baz açığı ≥16\geq 16) ve orta-ağır ensefalopati bulguları (Sarnat Evre 2-3) sergileyen bebeklerde nöroprotektif etkisi kanıtlanmış tek yöntemdir. Vakadaki letarji, miyozis ve nöbetler Evre 2 HİE'yi tanımlar ve hipotermi için kesin endikasyondur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın perinatal asfiksi ve HİE kriterlerini değerlendir.
Kordon kanı pH<70pH < 7{}0 ve baz açığı ≥16\geq 16 mmol/L olması ağır asfiksiyi gösterir.
Hipotermi tedavisi için biyokimyasal giriş kriterlerinin belirlenmesi gerekir.
2
Fizik muayene bulgularını Sarnat evrelemesine göre sınıflandır.
Letarji, miyozis ve nöbet varlığı Sarnat Evre 2 (Orta HİE) ile uyumludur.
Hipotermi endikasyonu için hastanın orta veya ağır (Evre 2 veya 3) ensefalopati tablosunda olması şarttır.
3
Uygun tedavi modalitesini seç.
Yaşamın ilk 6 saati içinde başlanan terapötik hipotermi en uygun seçenektir.
Bu tedavi yöntemi serebral metabolizmayı yavaşlatarak sekonder beyin hasarını ve apoptozu azaltır.

Anahtar Kavram

Terapötik Hipotermi Endikasyonları (HİE Yönetimi)

Daha Fazla Pratik

Sarnat evrelemesindeki sempatik (Evre 1) ve parasempatik (Evre 2) bulguların ayrımını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru →

Miadında doğan ve doğum öyküsünde asfiksi saptanan bir yenidoğanda, yaşamın 1818. saatinde letarji, belirgin hipotoni, proksimal zayıflık ve konvülsiyonlar saptanıyor. Bu klinik tablo Sarnat ve Sarnat evrelemesine göre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre 22

Cevap

Letarji, hipotoni ve konvülsiyonların eşlik ettiği klinik tablo Sarnat Evre 22 olarak tanımlanır.
Sarnat ve Sarnat evrelemesine göre, orta derece hipoksik iskemik ensefalopati (Evre 22), letarji, hipotoni, proksimal kas zayıflığı ve özellikle konvülsiyonların (nöbet) görülmesi ile karakterizedir. Bu evre genellikle doğumdan sonraki ilk 2424 saat içinde belirginleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları değerlendir
Bebekte letarji, hipotoni ve konvülsiyon saptanmıştır.
Sarnat evrelemesi bilincin durumu, kas tonusu ve nöbet varlığına dayanır.
2
Evreleme kriterleri ile karşılaştır
Evre 11 hiperalert, Evre 22 letarjik/nöbetli, Evre 33 komatözdür.
Nöbetlerin varlığı ve hipotoninin eşlik etmesi Evre 22'ye özgüdür.

Anahtar Kavram

Sarnat ve Sarnat HİE Evrelemesi
Tahmini Süre:45s
Soru 27Soru →

Miadında, 32003200 gram ağırlığında doğan bir yenidoğan, doğum sonrası 66. saatinde izlenmektedir. Bebeğin muayenesinde hiperalert (aşırı uyanık) olduğu, irritabilite gösterdiği ve taşikardisinin olduğu saptanmıştır. Kas tonusu normal olan ve konvülsiyon gözlenmeyen bu bebeğin klinik tablosu, Sarnat ve Sarnat evrelemesine göre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre 1 hipoksik iskemik ensefalopati

Cevap

Evre 1 hipoksik iskemik ensefalopati
Evre 1 hipoksik iskemik ensefalopati (HİE) tablosunda bebek hiperalerttir, irritabilite mevcuttur ve sempatik sistem aktivitesinde artış (taşikardi, midriyazis) görülür. En kritik ayırıcı özelliklerden biri kas tonusunun bu evrede normal olması ve genellikle konvülsiyon izlenmemesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Bebekte hiperalert durum, irritabilite ve sempatik aktivite artışı (taşikardi) mevcuttur; kas tonusu ise normaldir.
HİE evrelemesi için uyanıklık düzeyi, kas tonusu ve otonom bulgular temel belirleyicilerdir.
2
Sarnat evreleme kriterleri ile karşılaştır
Hiperalert durum ve normal tonusun korunduğu tek evrenin Evre 1 olduğu görülür.
Evre 2 ve 3'te uyanıklık düzeyi azalır ve tonus bozulur.

Anahtar Kavram

Sarnat ve Sarnat Evrelemesi (Evre 1)
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru →

3939 haftalık, 34003400 g ağırlığında, sorunsuz bir gebelik ve normal vajinal doğumla dünyaya gelen bir erkek bebek, yaşamının ilk 2424 saatinde tamamen sağlıklı izlenmiştir. Yaşamının 3636. saatinde aniden başlayan, jeneralize klonik karakterde kısa süreli nöbetler gözleniyor. Nöbet aralarında bebeğin aktivitesi doğal, emmesi canlı ve fizik muayenesi (fontanel bombeliği yok, tonus normal) olağan saptanıyor. Bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Primer subaraknoid kanama

Cevap

Term bir bebekte nöbet aralarında klinik durumun tamamen normal olması primer subaraknoid kanama tanısını destekler.
Term bebeklerde yaşamın ilk birkaç gününde görülen, nöbetler dışında bebeğin tamamen sağlıklı ve uyanık olduğu, nörolojik muayenesinin doğal olduğu klinik tablo primer subaraknoid kanama için karakteristiktir. Bu kanamalar genellikle subaraknoid aralıktaki venöz yapılardan köken alır ve prognozları genellikle iyidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın temel klinik özelliklerini değerlendir.
Term bebek, sorunsuz doğum öyküsü, ilk gün sağlıklı izlem.
Primer subaraknoid kanama (SAK) genellikle komplikasyonsuz doğumlarda ve sağlıklı bebeklerde görülür.
2
Nöbetlerin zamanlamasını ve bebek üzerindeki etkisini analiz et.
3636. saatte başlayan jeneralize nöbetler ve nöbet aralarında normal aktivite.
Primer SAK'ta 'iyi görünümlü bebekte nöbet' (well-baby with seizures) klasik bir prezantasyondur.
3
Ayırıcı tanıda diğer intrakraniyal kanama ve nöbet nedenlerini dışla.
HİE, menenjit ve metabolik nedenlerin sistemik bulgu eksikliği nedeniyle elenmesi.
Primer SAK dışındaki ciddi nedenler genellikle bebeğin genel durumunda bozulma (letarji, tonus değişikliği, fontanel bombeliği) yaratır.

Anahtar Kavram

İyi görünümlü yenidoğanda nöbet (Well-baby with seizures) tablosu en sık primer subaraknoid kanamada görülür.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 29Soru →

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen çok düşük doğum ağırlıklı bir prematüre bebeğin rutin kranial ultrasonografi taramasında; germinal matriks bölgesinden kaynaklanan kanamanın ventrikül sistemini doldurduğu, ancak ventriküllerde dilatasyon yapmadığı gözlenmiştir. İki gün sonra yapılan kontrol ultrasonografide ise kanamanın ipsilateral periventriküler beyaz cevher alanına doğru genişlediği ve bu alanda kama şeklinde bir ekojenite artışı oluştuğu saptanmıştır. Bu olguda sonradan gelişen parankimal lezyonun patofizyolojisinden sorumlu olan temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kaudotalamik oluktaki medüller venlerin basıya uğraması sonucu gelişen venöz infarkt

Cevap

Kaudotalamik oluktaki medüller venlerin basıya uğraması sonucu gelişen venöz infarkt
Doğru seçenek, Evre 44 intraventriküler kanamanın patofizyolojik temelini tam olarak açıklar. Germinal matriks kanaması, subependimal bölgedeki terminal ven (vena thalamostriata) ve onun dalları olan medüller venler üzerinde bası oluşturur. Bu venöz obstrüksiyon, periventriküler beyaz cevherde venöz konjesyona, ardından infarkta ve son olarak infarkt alanına kan sızmasına (hemorajik infarkt) neden olur. Bu nedenle bu lezyona artık İntraparankimal Hemorajik İnfarkt (IPHI) denilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve radyolojik bulguları değerlendir
Bebekte başlangıçta Evre 22 (ventrikül içi kanama, dilatasyon yok) olan tablonun Evre 44 (parankimal tutulum) düzeyine ilerlediği saptanmıştır.
Lezyonun evresini belirlemek, altta yatan patofizyolojiyi anlamak için ilk adımdır.
2
Evre 44 lezyonunun (IPHI) anatomik yapısını analiz et
Parankimal lezyonun kama şeklinde ve ipsilateral germinal matriks kanaması ile komşu olduğu doğrulanmıştır.
Bu radyolojik görünüm, medüller venlerin drenaj alanına uymaktadır.
3
Damarsal mekanizmayı hatırla
Germinal matriks kanamasının terminal veni (thalamostriate vein) basıya uğratarak periventriküler venöz dönüşü engellediği sonucuna varılır.
Papile Evre 44 tanımı artık modern tıpta 'İntraparankimal Hemorajik İnfarkt' (IPHI) olarak adlandırılır ve venöz bir olaydır.

Anahtar Kavram

İntraventriküler Kanama Evre 44 (IPHI) Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Periventriküler lökomalazi (PVL) ile intraventriküler kanama (İVK) arasındaki patogenez ve lokalizasyon farklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 30Soru →

Fetal distres nedeniyle 3939. gebelik haftasında acil sezaryen ile doğurtulan bir erkek bebekte, yaşamının 1818. saatinde letarji, belirgin aksiyal hipotoni, pupillerde miyozis ve multifokal klonik nöbetler gözleniyor. Sarnat ve Sarnat evrelemesine göre bu bebekteki klinik tablo en olası hangi evre ile uyumludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre 2

Cevap

En olası klinik tablo Evre 2 (Orta derece ensefalopati) ile uyumludur.
Hipoksik İskemik Ensefalopati (HİE) seyrinde letarji, belirgin aksiyal hipotoni, pupillerde miyozis (daralma) ve nöbetlerin eşlik etmesi Evre 2 (orta derece) ensefalopatiyi tanımlar. Bu evre genellikle yaşamın ilk 24 saatinde nöbetlerin başlamasıyla karakterizedir ve otonomik bulgulardan parasempatik sistem aktivitesi (bradikardi, miyozis, sekresyon artışı) baskındır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Bebekte letarji, miyozis, belirgin hipotoni ve multifokal nöbetler saptanmıştır.
HİE evrelemesi için bilinç durumu, tonus, pupiller ve nöbet varlığı temel kriterlerdir.
2
Bulguları Sarnat ve Sarnat kriterleri ile karşılaştır.
Letarji ve miyozis varlığı parasempatik aşırı aktiviteyi, nöbet varlığı ise orta derece tutulumu işaret eder.
Evre 1'de sempatik (midriyazis, taşikardi), Evre 2'de parasempatik (miyozis, bradikardi) bulgular ön plandadır.
3
Tanıyı kesinleştir.
Vignette verilen tüm bulgular Evre 2 kriterlerini karşılamaktadır.
Evre 2'de nöbetler genellikle ilk 24 saat içinde ortaya çıkar ve belirgindir.

Anahtar Kavram

Sarnat ve Sarnat HİE Evrelemesi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 31Soru →

Miadında doğan bir bebekte postnatal 33. günde şüpheli hareketler fark edilmiştir. Bebeğin gözlerinde bir noktaya dik bakma, ağızda çiğneme benzeri hareketler ve kollarında ritmik olmayan "yüzme" tarzında hareketler izlenmektedir.

Bu bebekte öncelikle düşünülen ve yenidoğan döneminde klinik olarak en sık gözlenen nöbet tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Silik (subtle) nöbetler

Cevap

Yenidoğan döneminde en sık görülen nöbet tipi silik (subtle) nöbetlerdir.
Doğru yanıt olan silik (subtle) nöbetler; yenidoğanlarda en sık karşılaşılan nöbet tipidir. Bu nöbetler çiğneme, yalanma, pedal çevirme, yüzme hareketleri veya apne gibi silik bulgularla seyreder. Yenidoğan beynindeki inhibitör (GABAerjik) sistemlerin henüz tam gelişmemesi ve kortikal miyelinizasyonun azlığı, nöbetlerin jeneralize olmasını engelleyerek bu tür fokal veya organize olmayan hareketlerin ön plana çıkmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Göz dalması, çiğneme ve yüzme gibi hareketlerin "subtle" (silik) nöbet karakterinde olduğu belirlendi.
Yenidoğan nöbetlerinin tanınmasında klinik fenomenoloji kritiktir.
2
Yenidoğan nörobiyolojisini düşün.
Miyelinizasyon ve sinaptik organizasyon yetersizliği nedeniyle nöbetlerin fokal veya organize olmayan yapıda olduğu anlaşıldı.
Bu fizyolojik kısıtlılık jeneralize nöbetlerin neden görülmediğini açıklar.
3
Sıklık verilerini karşılaştır.
Silik nöbetlerin tüm yenidoğan nöbetleri içinde en yüksek insidansa sahip olduğu sonucuna varıldı.
TUS sınavında sıkça sorgulanan temel bir epidemiyolojik bilgidir.

Anahtar Kavram

Yenidoğanlarda kortikal miyelinizasyon eksikliği nedeniyle jeneralize nöbetler görülmez; en sık görülen tip silik (subtle) nöbetlerdir.

Daha Fazla Pratik

Yenidoğan nöbetlerinin tedavisinde ilk tercih edilen ilacı (Fenobarbital) ve dirençli durumlarda düşünülmesi gereken metabolik nedenleri (Piridoksin bağımlılığı) gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 32Soru →

4040 haftalık, 35003500 g ağırlığında, sorunsuz bir gebelik ve doğum sonrası dünyaya gelen erkek bebekte, yaşamın ilk 22 saatinde başlayan jeneralize tonik-klonik nöbetler gözleniyor. Hastaya 2020 mg/kg fenobarbital ve 2020 mg/kg fenitoin yüklenmesine rağmen nöbetler kontrol altına alınamıyor. Gebelik öyküsü derinleştirildiğinde annesi, fetusun son trimesterde epizodik, ritmik ve tekrarlayıcı vuruş tarzında hareketlerinin olduğunu belirtiyor. Bebeğin laboratuvar tetkiklerinde kan şekeri, kalsiyum, magnezyum ve kraniyal ultrasonografisi normal bulunuyor. Bu aşamada tanıyı kesinleştirmek ve tedaviyi yönlendirmek için öncelikle yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntravenöz 100100 mg piridoksin uygulaması ve eş zamanlı EEG takibi

Cevap

Dirençli nöbetleri olan ve intrauterin nöbeti düşündüren öyküsü bulunan yenidoğanda intravenöz piridoksin uygulaması hem tanısal hem de tedavi edicidir.
Piridoksin bağımlılığı, ALDH7A1 gen mutasyonu sonucu gelişen ve klasik antiepileptiklere yanıt vermeyen bir tablodur. İntrauterin dönemde başlayan ritmik vuruşlar (fetal nöbetler) tipik bir bulgudur. Tanı, hastaya intravenöz piridoksin verilmesiyle nöbetlerin ve EEG'deki paroksismal aktivitelerin hızla düzelmesi (genellikle dakikalar içinde) ile konur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Doğum sonrası ilk saatlerde başlayan ve standart antiepileptiklere yanıt vermeyen nöbetler saptandı.
Etiyolojinin yapısal veya basit metabolik (hipoglisemi gibi) nedenlerden ziyade nadir metabolik/genetik bozukluklar olabileceğini belirlemek için.
2
İntrauterin öyküyü yorumla.
Annenin tarif ettiği ritmik vuruşların intrauterin konvülsiyon olduğu anlaşıldı.
İntrauterin dönemde başlayan nöbetler piridoksin bağımlılığı için oldukça patognomonik bir bulgudur.
3
Tanısal testi uygula.
100100 mg intravenöz piridoksin (B6) verildi ve EEG izlendi.
Piridoksin bağımlılığında IV uygulamadan dakikalar sonra nöbetler durur ve EEG bulguları düzelir.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda dirençli nöbetlerin (refrakter konvülsiyon) en önemli ve tedavi edilebilir nedenlerinden biri piridoksin (B6 vitamini) bağımlılığıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 33Soru →

4040 haftalık, 41004100 gram ağırlığında, makat geliş nedeniyle zorlu bir vajinal doğumla dünyaya gelen erkek bebekte yaşamın 1212. saatinde ani gelişen stupor, opistotonus postürü ve pupillerde ışık refleksinde zayıflama saptanıyor. Kranyal bilgisayarlı tomografide (BTBT) posterior fossada beyin sapına bası yapan yoğun hiperdensite ve dördüncü ventrikülde daralma izleniyor. Bu bebekte en olası tanı ve kanama kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Subdural kanama - Tentorium cerebelli yırtılması

Cevap

Subdural kanama ve buna neden olan tentorium cerebelli yırtılması
Makat geliş ve forseps/vakum yardımıyla yapılan zorlu doğumlarda kafa kemikleri arasındaki membranöz yapılar (tentoryum ve falks) aşırı gerilmeye bağlı olarak yırtılabilir. Tentoryum yırtılması, kanın posterior fossada toplanmasına yol açarak beyin sapı basısı, opistotonus, solunum düzensizliği ve pupiller değişiklikler gibi ağır nörolojik tablolara neden olur. Kranyal BT'de posterior fossadaki hiperdensite bu durumu doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını analiz etme
Makat geliş, iri doğum (41004100 g) ve travmatik doğum öyküsü intrakranyal kanama riskini artırır.
Zorlu doğumlarda kafa kemikleri üzerindeki mekanik stres membranöz yırtıklara yol açabilir.
2
Nörolojik bulguları yorumlama
Opistotonus ve pupiller zayıflık, beyin sapı basısını düşündüren posterior fossa lokalizasyonuna işaret eder.
Posterior fossadaki kanamalar dördüncü ventriküle bası yaparak hızla hidrosefali ve beyin sapı kompresyonu oluşturur.
3
Anatomik kaynağı belirleme
Posterior fossada gelişen subdural kanamanın en sık nedeni tentoryum veya falks yırtılmasıdır.
Makat doğumda kafanın hızlı kompresyon ve dekompresyonu tentoryumun gerilerek yırtılmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda travmatik subdural kanama lokalizasyonu ve mekanizması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 34Soru →

Vakum (ventöz) ekstraksiyonu ile 3838 haftalık, 32003200 gram olarak doğan bir erkek bebeğin 11. dakika fizik muayenesinde; kalp hızı 110110/dk, solunumu düzensiz, ekstremiteleri hafif fleksiyonda, burun kateterine yüz buruşturma ile yanıt veriyor ve gövdesi pembe iken ekstremiteleri siyanotik saptanıyor. Postnatal 66. saatte bebekte belirgin solukluk, taşikardi (185185/dk), hipotansiyon ve saçlı deride tüm kafa kemiklerini örten, sütür hatlarını geçen, fluktuasyon veren ve oksiputa doğru ilerleyen yaygın bir şişlik fark ediliyor.

Bu bebekteki klinik durum ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanama, kafa kemikleri ile periost arasındaki subperiostal mesafede toplanmış olup sütür hatları ile sınırlıdır.

Cevap

Kanamanın subperiostal mesafede sınırlı olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu durum sefal hematomun özelliğidir.
Vignette'de tarif edilen sütür hatlarını geçen yaygın şişlik, solukluk ve hipotansiyon tablosu tipik bir 'Subgaleal Kanama' (SGH) örneğidir. SGH, galea aponeurotica ile periost arasındaki geniş potansiyel boşlukta gerçekleşir ve sütürlerle sınırlı olmadığı için bebeğin kan hacminin büyük bir kısmını (yaklaşık %4040-5050) içine alarak hızla hipovolemik şoka ve ölüme yol açabilir. Sefal hematom ise periost ile kafa kemiği arasında (subperiostal) sınırlıdır ve sütür hatlarını kesinlikle geçmez, genellikle şok tablosuna neden olmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları ve doğum öyküsünü değerlendir.
Vakum yardımlı doğum sonrası gelişen, sütürleri geçen fluktuasyon veren şişlik ve şok tablosu 'Subgaleal Kanama' (SGH) lehinedir.
Sefal hematom sütür hatlarını geçmez ve genellikle akut şoka neden olmaz.
2
Anatomik lokalizasyonu teyit et.
Subgaleal kanama, galea aponeurotica ile periost (perikranium) arasındaki gevşek areolar dokuda gerçekleşir.
Sütürleri geçebilmesi için kanamanın kemik zarı (periost) üzerinde yer alması gerekir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu analiz et.
APGAR hesaplaması (6 puan), şok riski ve sarılık riski SGH ile uyumludur; ancak subperiostal yerleşim sefal hematoma aittir.
Yanlış olan seçeneği belirlemek için ayırıcı tanı bilgisi kullanılır.

Anahtar Kavram

Subgaleal Kanama (SGH)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 35Soru →

Postnatal 22. günde fokal klonik nöbetleri başlayan bir yenidoğanda; kan şekeri, kalsiyum ve elektrolit düzeyleri normal sınırlarda saptanmıştır. Bu bebeğin nöbet kontrolünde ilk tercih edilmesi gereken antiepileptik ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fenobarbital

Cevap

Yenidoğan nöbetlerinin farmakolojik tedavisinde ilk tercih edilmesi gereken ilaç fenobarbitaldir.
Fenobarbital, uzun yıllardır yapılan çalışmalarla yenidoğan nöbetlerinin kontrolünde en etkili ve güvenilir ilk basamak ajan olarak kabul edilmiştir. GABAerjik sistemi modüle ederek nöronal uyarılabilirliği azaltır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik değerlendirme yapılması
Nöbetin doğrulanması ve havayolu güvenliğinin sağlanması.
Yenidoğanlarda titreme (jitteriness) gibi durumların nöbetten ayırt edilmesi gerekir.
2
Metabolik nedenlerin dışlanması
Kan şekeri ve kalsiyum gibi düzeltilebilir nedenlerin kontrol edilmesi.
Hipoglisemi veya hipokalsemi varsa, antiepileptiklerden önce bu eksiklikler giderilmelidir.
3
Farmakolojik tedaviye başlanması
Fenobarbital (2020 mg/kg yükleme dozu) uygulanması.
Fenobarbital, yenidoğan beynindeki GABA reseptörleri üzerindeki etkisi ve kanıtlanmış etkinliği ile altın standarttır.

Anahtar Kavram

Yenidoğan nöbetlerinin tedavisinde ilk seçenek fenobarbitaldir.

Daha Fazla Pratik

Nöbetlerin fenobarbital ve fenitoine dirençli olduğu durumlarda piridoksin (Vitamin B6B_6) bağımlılığı mutlaka akılda tutulmalıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru →

Vakum yardımlı vajinal doğumla 3939. gebelik haftasında 34003400 g olarak doğan bir erkek bebekte, yaşamının 66. saatinde saçlı deride tüm sütür çizgilerini geçen, flüktüasyon veren ve hızla genişleyen bir şişlik saptanıyor. Fizik muayenede bebeğin kalp hızının 185185/dakika, kan basıncının 42/2642/26 mmHg olduğu ve genel görünümünün soluk olduğu gözleniyor. Bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Subgaleal kanama

Cevap

Sunulan klinik tabloda tüm sütürleri geçen, flüktüasyon veren ve hipovolemik şoka neden olan tablo subgaleal kanamadır.
Subgaleal kanama, epicranial aponeurosis (galea) ile periost arasındaki potansiyel boşluğa olan kanamadır. Bu boşluk anatomik olarak tüm kafa kubbesini sardığı için kanama sütür çizgilerini serbestçe geçer. Hızla genişleyebilen bu alan, yenidoğanın kan hacminin %50'den fazlasını içine alarak ani hipovolemik şok, taşikardi ve solukluğa neden olur. Vakum uygulaması bu durum için klasik bir risk faktörüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların (sütür geçişi ve kıvam) değerlendirilmesi
Şişliğin tüm sütür çizgilerini geçmesi ve flüktüasyon vermesi, kanamanın periostun üzerinde (galea altında) olduğunu gösterir.
Sefal hematom periost altında olduğu için sütürlere takılır; subgaleal boşluk ise tüm kafa kubbesini kapsar.
2
Sistemik bulguların (taşikardi, hipotansiyon, solukluk) yorumlanması
Bebeğin şok tablosunda olması, kaybedilen kan hacminin çok yüksek olduğunu gösterir.
Subgaleal boşluk, bir yenidoğanın total kan hacminin yarısından fazlasını barındırabilecek kapasitededir.
3
Etiyolojik risk faktörlerinin incelenmesi
Vakum yardımlı doğum, subgaleal kanama riskini artıran en önemli faktörlerden biridir.
Vakum uygulaması galea ile periost arasındaki damarların yırtılmasına zemin hazırlar.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda skalp kanamalarının ayırıcı tanısında sütür çizgileri ile ilişki ve sistemik kan kaybı riski en belirleyici kriterlerdir.
Soru 37Soru →

2727 haftalık, 950950 gram ağırlığında doğan ve yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen bir prematüre bebekte, yaşamın 4848. saatinde ani gelişen solunum düzensizliği, tonik nöbet ve hematokrit değerinde beklenmedik bir düşüş (1010 puanlık) saptanıyor. Yapılan fizik muayenede ön fontanelin bombeli olduğu fark ediliyor. Bu bebekte en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntraventriküler kanama

Cevap

İntraventriküler kanama
İntraventriküler kanama, özellikle 3232 haftadan küçük prematürelerde, kaudat nukleus ile talamus arasındaki germinal matriksin frajilitesi nedeniyle görülür. Yaşamın ilk 7272 saatinde ortaya çıkan ani apne, nöbet, hematokrit düşüşü ve fontanel bombeliği bu tanı için klasiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın risk faktörlerini değerlendir.
Bebeğin 2727 haftalık ve çok düşük doğum ağırlıklı (950950 g) olması, germinal matriks kanaması (IVK) için en önemli risk faktörüdür.
Germinal matriks, prematürelerde vasküler desteği zayıf ve kanamaya oldukça meyilli bir yapıdır.
2
Klinik belirtileri ve fizik muayene bulgularını analiz et.
Ani solunum düzensizliği, tonik nöbet ve fontanel bombeliği akut bir kafa içi basınç artışına işaret eder.
Fontanel bombeliği, ventrikül içi hacim artışının (kanama veya hidrosefali) direkt bir göstergesidir.
3
Laboratuvar verilerini klinik tabloyla birleştir.
Hematokrit düzeyindeki 1010 puanlık ani düşüş, vücut içinde önemli bir kanama olduğunu doğrular.
Prematürelerde bu çapta bir kan kaybı genellikle intrakraniyal veya intraabdominal bölgelerde gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Prematürelerde İntraventriküler Kanama (IVK)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru →

Yaşamının 33. gününde dirençli nöbetler, emmede zayıflık ve letarji nedeniyle yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatırılan bir erkek bebekte; fizik muayenede belirgin aksiyel hipotoni ve gün içerisinde sık tekrarlayan hıçkırık (singultus) benzeri kasılmalar saptanıyor. Elektroensefalografisinde (EEG) "burst-suppression" (patlama-baskılanma) paterni izlenen bebeğin laboratuvar incelemelerinde ketozis veya hiperamonyemi saptanmıyor. Beyin omurilik sıvısı (BOS) biyokimyasal analizinde protein ve glukoz normal sınırlarda iken, BOS glisin/plazma glisin oranı 0.090.09 (Normal: <0.02<0.02) olarak bulunuyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Non-ketotik hiperglisinemi

Cevap

Non-ketotik hiperglisinemi
Dirençli nöbetler, aksiyel hipotoni ve özellikle 'hıçkırık' benzeri hareketler neonatal başlangıçlı Non-ketotik hiperglisinemi için karakteristiktir. EEG'de görülen patlama-baskılanma paterni ve biyokimyasal olarak saptanan yüksek BOS/plazma glisin oranı (>0.08>0.08) tanıyı kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Dirençli nöbetler ve hıçkırık (singultus) neonatal dönemde metabolik nöbetleri düşündürür.
Hıçkırık, non-ketotik hiperglisinemi (NKH) için oldukça spesifik bir klinik ipucudur.
2
EEG bulgusunun yorumlanması
Patlama-baskılanma (burst-suppression) paterni saptandı.
Bu patern, ağır neonatal ensefalopatilerin ve NKH'nın tipik bir özelliğidir.
3
Biyokimyasal verilerin analizi
BOS/plazma glisin oranının 0.090.09 (N: <0.02<0.02) olduğu görüldü.
Glisin metabolizmasındaki bozukluğa bağlı olarak BOS glisin seviyesi plazmaya göre orantısız şekilde artmıştır.
4
Tanı koyma
Ketozis ve asidoz olmaması NKH tanısını doğrular.
NKH'da organik asidemi bulguları görülmeden izole glisin artışı mevcuttur.

Anahtar Kavram

Neonatal dönemde hıçkırık, burst-suppression EEG ve BOS/plazma glisin oranının 0.080.08 üzerinde olması Non-ketotik Hiperglisinemi tanısını koydurur.

Alternatif Yöntem

Neonatal nöbetlerde metabolik asidoz ve ketozis yoksa, hıçkırık ve EEG'deki burst-suppression bulgusu sizi doğrudan NKH veya Molibden kofaktör eksikliğine yönlendirmelidir. Ayrım için ürik asit ve glisin seviyelerine bakılır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 39Soru →

3939 haftalık, mekonyumlu amniyotik sıvı ve fetal distres nedeniyle acil sezaryenle doğurtulan bir yenidoğanın 1.1. ve 5.5. dakika APGAR skorları sırasıyla 22 ve 44 olarak kaydedilmiştir. Postnatal 20.20. saatte yapılan nörolojik muayenesinde; bebeğin letarjik olduğu, pupillerinin miyotik (daralmış) olduğu, genel bir hipotoniye rağmen ekstremitelerinin fleksiyon postüründe durduğu, emme ve Moro reflekslerinin zayıf olduğu saptanıyor. Ayrıca hastada jeneralize tonik-klonik nöbetler gözleniyor.

Bu yenidoğan için Sarnat ve Sarnat evrelemesine göre en muhtemel klinik evre ve bu evrede karakteristik olarak görülen elektroensefalografi (EEG) bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evre 22 - Alçak voltaj, periyodik veya paroksismal patern

Cevap

En muhtemel klinik tablo Evre 22 (Orta) Hipoksik İskemik Ensefalopati olup, bu evrede EEG'de alçak voltaj, periyodik veya paroksismal patern görülmesi beklenir.
Vakadaki letarji, miyozis (parasempatik aktivite artışı), fleksiyon postürü ve belirgin nöbet varlığı Sarnat Evre 22 (Orta HİE) için tanısal kriterlerdir. Bu evrede EEG zemin aktivitesinde voltaj düşüklüğü ve paroksismal (kesikli) paternler tipik olarak izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Letarji, miyozis, fleksiyon postürü, zayıf emme/Moro ve nöbet varlığı saptandı.
Sarnat evrelemesi için temel klinik belirteçleri ayırt etmek gerekir.
2
Sarnat Evresinin belirlenmesi
Bulgular Evre 22 (Orta HİE) ile tam uyumludur.
Evre 11 hiperalert durumla, Evre 33 ise koma ve flasidite ile karakterizedir.
3
Evreye özgü EEG bulgusunun eşleştirilmesi
Evre 22 için karakteristik EEG bulguları alçak voltaj, periyodik veya paroksismal paternlerdir.
Her Sarnat evresinin kendine özgü bir nörofizyolojik karşılığı vardır.

Anahtar Kavram

Sarnat ve Sarnat HİE Evrelemesi ve EEG İlişkisi

Daha Fazla Pratik

HİE tanılı bebeklerde terapötik hipoterminin endikasyonlarını ve kontrendikasyonlarını gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Sarnat evrelemesinde 'pupil' ve 'nöbet' anahtar kelimeleridir: Miyozis + Nöbet = Evre 22; Midriyazis + Koma = Evre 33.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 2