Tüm alıştırma soruları

Oğuz Türklerinin diğer Türk boylarıyla veya gayrimüslim komşularıyla yaptıkları savaşların yanı sıra kendi iç mücadelelerini de konu edinen Dede Korkut Hikâyeleri, Türk edebiyatının en özgün eserlerinden biridir. Sözlü gelenekten gelip 15. yüzyılda yazıya geçirilen bu metinler, dil ve üslup bakımından Geçiş Dönemi özelliklerini en belirgin haliyle sunar.

Buna göre, Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili aşağıda verilen terim ve kavramları, yanlarındaki açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Oğuz Türklerinin epik dünyasını, sosyal yaşamını ve dil özelliklerini günümüze taşıyan Dede Korkut Hikâyeleri; bir önsöz ve hikâyelerden oluşan, destandan halk hikâyesine geçişin en karakteristik örneğidir.

Buna göre, Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Karac'oğlan der ki her sözüm haktır
Güzellerin gönlü bendedir yoktur
Benim sevdiceğim alemde tektir
Güzeller içinde merdane geçer

Bu dörtlük, biçim ve içerik özellikleri bakımından incelendiğinde, bu metnin ait olduğu edebî gelenekle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bir edebiyat araştırmacısı, anonim halk edebiyatı ürünlerini derlerken karşılaştığı mani örneklerini yapısal özelliklerine göre şu şekilde tasnif etmiştir:

Buna göre, araştırmacının tasnifindeki II. maddeye uygun olan örnek aşağıdakilerden hangisidir?

Ayna düştü dizime
Sürme çektim gözüme
İnanmazsan bak usta
Yalan gelmez sözüme
Bahar gelmiş düzüme
Uykusuzluk yüzüme

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bülbül az
Bahçende bülbül az
Yâri her gün görene
Yetmiş sene bülbül az

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bağ bana
Bahçe sana bağ bana
Değme zincir kâr etmez
Zülfün teli bağ bana

Bu dizelerin nazım biçimi ve yapısal özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıdaki dizeler âşık edebiyatı geleneğine ait iki farklı şiirden alınmıştır:

I.
*İncecikten bir kar yağar*
*Tozar Elif Elif diye*
*Deli gönül abdal olmuş*
*Gezer Elif Elif diye*

II.
*Köroğlu der durun yerli yerinde*
*Herkesin kılıcı olsun belinde*
*Arap atlar oynaşırken önünde*
*Yiğit olan cenge girmeli şimdi*

Bu dörtlüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıda verilen dörtlükleri, sahip oldukları yapısal ve tematik özelliklere göre sağ sütundaki nazım biçimi ve türü tanımlarıyla eşleştiriniz.

I. Metin
Benden selam olsun Bolu Beyi'ne
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir

II. Metin
Behey elâ gözlü dilber
Vaktin geçer demedim mi
Harami olmuş gözlerin
Beller keser demedim mi

Yukarıda verilen dörtlükler ve özellikleri hakkında numaralanmış yargılardan hangileri doğrudur?

I. I. Metin; nazım biçimi yönüyle 'koşma', nazım türü yönüyle 'koçaklama'dır.
II. II. Metin; 'behey' ünlemi ve 8'li hece ölçüsü nedeniyle nazım türü olarak 'varsağı'dır.
III. I. Metin'de epik, II. Metin'de lirik bir tema işlenmiştir.
IV. II. Metin, hece ölçüsü bakımından 'semai' nazım biçimi ile aynı yapısal özelliği taşımaktadır.

Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki bilgilere göre doğrudur?

Aşağıdaki tabloda, Âşık edebiyatına ait iki farklı dörtlük ve bu dörtlüklerin bazı özellikleri verilmiştir:

Buna göre tablodaki X, Y, Z ve T harflerinin yerine aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Aşağıdaki numaralanmış dörtlükleri, hece ölçüsü ve tema özelliklerine göre sağdaki tanımlarla eşleştiriniz.

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında roman ve hikâyeler; temsil ettikleri edebî eğilimler, ele aldıkları temalar, geçtikleri coğrafyalar ve yazarları bakımından büyük çeşitlilik gösterir. Aşağıda bu eserlerden bazılarına dair bilgilerin yer aldığı bir tablo verilmiştir:

Bu tablodaki numaralanmış boşluklara getirilmesi gereken yazar, eser ve mekân bilgileri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

I. Şiir:
Mermer bir heykelin soğuk alnında parıldayan ışık,
Çizgilerin mükemmel uyumuyla donmuş bir anı fısıldar;
Burada ne hüzün var ne de içli bir hıçkırık,
Sadece sanatkârın elinde ebedîleşen bir form var.

II. Şiir:
Gölgeler uzandı sessizce suyun üzerinde,
Renkler eridi bir musiki perdesinin ardında;
Anlam kapalı, bir rüya ikliminin derinliğinde,
Ruhum ürperir bu loş akşamın yurdunda.

Bu şiirlerin temsil ettiği edebi akımlar (Parnasizm ve Sembolizm) ile bu akımların Türk ve dünya edebiyatındaki özellikleri göz önüne alındı��ında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Tarih bilimi üzerine çalışan bir akademisyen, hazırladığı metodoloji makalesinde şu değerlendirmelere yer vermiştir:

'Tarihçi, doğa bilimcisi gibi laboratuvar ortamında olguları tekrarlayamaz; onun laboratuvarı arşivler ve kazı alanlarıdır. Tarihsel bilginin inşasında en kritik eşik, incelenen dönemin zihniyet dünyasına nüfuz edebilmektir. Eğer bir araştırmacı, Truva Savaşı'nı Homeros destanlarındaki mitolojik ögeleri tamamen ayıklamadan askeri bir strateji belgesi gibi okursa ya da Cilalı Taş Devri'nde takas edilen obsidyenlerin ticari değerini günümüz serbest piyasa ekonomisinin arz-talep eğrileriyle açıklamaya kalkarsa, tarih biliminin sınırlarını aşmış ve metodolojik bir açmaza düşmüş olur. Benzer şekilde, Göbeklitepe'deki dikilitaşlar üzerindeki kabartmaları çözmek için eski yazı uzmanlarından (paleograf) yardım talep etmesi de yöntemsel bir hatadır.'

Bu makalede geçen; Cilal�� Taş Devri'ndeki obsidyen takasının günümüz serbest piyasa ekonomisiyle açıklanması ve Göbeklitepe kabartmaları için paleografiden yardım istenmesi hataları, sırasıyla tarih biliminin aşağıdaki hangi temel özelliklerinin veya yöntemlerinin göz ardı edildiğini gösterir?

Osmanlı Beyliği'nin devletleşme sürecinde askeri, idari ve mali alanlarda attığı adımlar, fethettiği bölgelerin coğrafi ve kültürel yapısıyla yakından ilişkilidir. Orhan Bey Dönemi’nde Bursa’nın fethi sonrası ilk düzenli ordunun (Yaya ve Müsellem) kurulması ve geçici meclislerin yerini Divan teşkilatının alması yerel beylikten bölgesel güce geçişi sağlarken; I. Murad Dönemi’nde Edirne’nin fethini müteakip Rumeli Beylerbeyliği’nin kurulması, defterdarlık ve kazaskerlik makamlarının oluşturulması teşkilatlanmayı imparatorluk ölçeğine taşımıştır.

Buna göre Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'ndeki teşkilatlanma faaliyetleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

I. Dünya Savaşı esnasında Osmanlı kurmay heyetinin hazırladığı bir raporda şu ifadelere yer verilmiştir:

'Müttefikimiz Avusturya-Macaristan'��n Rus taarruzu karşısında zor durumda kalması üzerine, askerî yükü paylaşmak adına sınırlarımızın dışındaki topraklara kuvvet kaydırdık. Diğer taraftan, doğrudan Osmanl�� egemenlik alanını hedef alan İngiltere; petrol sahaları üzerindeki kontrolünü pekiştirmek ve kutsal topraklar üzerinden nüfuz elde etmek amacıyla yerel aşiretlerle gizli pazarlıklara girişerek taarruza geçmiştir. Bu bölgelerde ordumuz stratejik ricatler (geri çekilmeler) yapmak durumunda kalsa da Kut'ül Amare gibi muharebelerde düşmana ağır kayıplar verdirmiştir.'

Bu raporda geçen ifadeler ve dönemin tarihsel koşulları dikkate alındığında, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda mücadele ettiği cephelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) ve sonrasında imzalanan Berlin Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin dış politikasında ve toprak bütünlüğünde köklü değişimlere yol açmıştır. Aşağıda verilen diplomatik kararları ve antlaşma maddelerini, bu kararların doğurduğu jeopolitik ve stratejik sonuçlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen tarihsel buluntu ve belgeleri, bu buluntuların çözümlenmesinde öncelikle yararlanılan ve en uygun bilgiyi sağlayan tarihe yardımcı bilim dallarıyla eşleştiriniz.