Tüm alıştırma soruları

Şiirde kuru duygu ve hayaller yerine toplumsal meselelere, ahlaki öğütlere, akla ve bilgece düşüncelere yer verilmesini savunan; Türk edebiyatındaki en büyük temsilcisi 17. yüzyıl şairi Nâbî olan Divan edebiyatı akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat Dönemi'nde gazetecilik faaliyetleri, yeni edebi türlerin halka ulaştırılmasında ve kamuoyu oluşturulmasında önemli bir rol oynamıştır. Aşağıda verilen Tanzimat Dönemi gazetelerini, taşıdıkları tarihi ��zellikler ve yayın durumlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen Divan edebiyatı şairlerini, sağ sütundaki en belirgin edebî özellikleri ve eserleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Divan edebiyatından alınan aşağıdaki iki beyit yapısal ve içeriksel özellikleri bakımından incelenmiştir:

I. Beyit
*Süzme çeşmin gelmesin müjgan müjgan üstüne*
*Urma zahm-ı sineme peykan peykan üstüne*

II. Beyit
*Minnet hudâya devlet-i dünyâ fenâ bulur*
*Bâkî kalır sahîfe-i âlemde adımız*

Bu beyitlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yârin dudağından dökülen sözler,
Gönüldeki yarayı içten gizler,
Beni hasretinle yakan o gözler,
Bir tatlı bakışa can feda eyler.

Bu dörtlünün ahenk özellikleri hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Bir vakte erdi ki bizim günümüz
Yiğit belli değil mert belli değil
Herkes yarasına derman arıyor
Deva belli değil dert belli değil

Bu dörtlüğün nazım biçimi ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Âşık edebiyatı geleneğine ait üç farklı şiirden alınan bentlerin nazım biçimlerini ve türlerini doğru tespit etmek isteyen bir öğrencinin incelediği aşağıdaki dörtlükleri, karşılarındaki uygun biçim ve tür açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Divan edebiyatında gazel ve kaside gibi nazım şekillerinin ilk beytine "matla" adı verilir. Matla beytinin en belirgin özelliği, dizelerinin kendi arasında kafiyeli (aa) olmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki beyitlerden hangisi bir gazel veya kasidenin matla beyti olabilir?

Edebi eserlerin, dış dünyadaki nesnel gerçekliği birebir yansıtmak yerine bu gerçekliğin insan ruhunda bıraktığı izlenimleri, loş ve müphem bir atmosfer içinde, kelimelerin musiki değerlerinden yararlanarak hissettirmesi gerektiğini savunan edebi akım; Türk edebiyatında özellikle Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati dönemlerinde etkili olmuştur.

Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisi bu parçada sözü edilen edebi akımın ilkelerine uygun bir biçimde kaleme alınmıştır?

Servet-i Fünun Edebiyatı'nın (Edebiyat-ı Cedide) oluşumunda önemli bir rol oynayan, Galatasaray Sultanisinden öğrencisi Tevfik Fikret'i fen dergisi olan Servet-i Fünun'un yazı işleri müdürlüğüne getirerek bu yayının edebi bir okul hâline gelmesini sağlayan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

15. yüzyılda yaşamış, asıl adı Gaybî olan ve Alanya beyinin oğlu olarak bilinen şair, tasavvuf düşüncesini nükte ve mizahla harmanlayan şathiyeleriyle tanınmıştır. Eserlerinde hem hece hem de aruz ölçüsün�� kullanan sanatçının en ünlü yapıtı *Budalanâme* adlı mensur eserdir.

Bu parçada söz edilen tasavvuf şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Divan edebiyatında şairlerin ele aldığı temalar, şiirlerin nazım türünü doğrudan belirleyen en önemli ölçüttür. Aşağıda verilen beyitler ile bu beyitlerin ait olduğu nazım türlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Tanzimat Dönemi'nin ikinci kuşağında yer alan bazı sanatçılar ve bu sanatçıların edebiyat tarihimizdeki öncü rollerine dair açıklamalar verilmiştir. Bu sanatçıları kendilerine ait açıklayıcı bilgilerle eşleştiriniz.

Nedîm'e ait aşağıdaki beyitler, divan şiirinin yapısal özellikleri (matla, ara beyitler, makta) ve anlam bütünlüğü göz önünde bulundurularak anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde baştan sona doğru nasıl sıralanmalıdır?

Divan edebiyatında XVII. ve XVIII. yüzyıllar, hem klasik şiir geleneğinin olgun ürünlerinin verildiği hem de yerelleşme ve yeni üslup arayışlarının (Sebk-i Hindî, Hikemî tarz) belirginleştiği bir dönemdir.

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilen beyit, karşısındaki şair, yüzyıl ve edebî tarz eşleştirmesiyle uyuşmamaktadır?

Şiirlerinde dünya zevklerini ve yaşamın güzelliklerini olgun, bilgece bir tavırla ele alan 'rindane' tarzın öncüsü kabul edilen; yaşadığı dönemde 'Sultânu'ş-Şuarâ' (Şairler Sultanı) unvanıyla anılan ve Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümü üzerine yazdığı *Kanuni Mersiyesi* ile tanınan 16. yüzyıl divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin, gazelin yapı özellikleri (matla, makta ve ara beyit) dikkate alınarak baştan sona doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Tanzimat edebiyatının birinci döneminde Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi sanatçılar edebiyatı toplumu eğitme, bilgilendirme ve kamuoyu oluşturma amacı doğrultusunda bir araç olarak görmüşlerdir.

Bu edebi ve toplumsal arka plan düşünüldüğünde, Tanzimat I. Dönem sanatçılarının benimsediği temel sanat anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda XVII. ve XVIII. yüzyıl divan şiirinin farklı üslup ve yönelimlerini temsil eden iki beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Bağ-ı dehrin hem hazânın hem bahârın görmüşüz*
*Biz neşâtın da gamın da rûzgârın görmüşüz*

II. Beyit:
*Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan*
*Mâ'-i Tesnîm içelim çeşme-i nev-peydâdan*

Bu beyitler ve temsil ettikleri edebî anlayışlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Gönül gurbet ele varma
Ya dönülür ya dönülmez
Her g��zele meyil verme
Ya sevilir ya sevilmez

Bu dörtlüğün nazım biçimi ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?