Tüm alıştırma soruları

Mevleviliğin Kırşehir çevresinde yayılmasını sağlayan ve Türkçenin bir edebiyat dili olması için bilinçli bir mücadele yürüten 14. yüzyıl şairidir. Tasavvufi düşüncelerini halka aşılamak amacıyla kaleme aldığı en ünlü eserinde, kuşların tasavvuf yolculuğunu ve Simurg'a ulaşma çabalarını alegorik bir dille anlatmıştır. Türk edebiyatında bu türün ilk ve en başarılı örneklerinden kabul edilen bu telif-tercüme eserin sahibi olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Servet-i Fünun Dönemi Türk romanı; teknik olgunluğu, sanatsal üslubu ve psikolojik derinliğiyle Tanzimat Dönemi romanından ayrılır. Bu dönemde Halit Ziya Uşaklıgil ve Mehmet Rauf, gerek ele aldıkları temalar gerekse kurgu teknikleriyle öne çıkan iki önemli isim olmuştur.

Bu iki sanatçının eserleri üzerinde inceleme yapan bir edebiyat araştırmacısının hazırladığı raporda yer alan aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl
Başını taştan taşa urup gezer âvâre su

Bu beyitte öne çıkan edebî sanatlar aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

Divan edebiyatı; Arap ve Fars edebiyatlarının etkisiyle şekillenmiş, kendine özgü estetik kuralları ve kaynakları olan köklü bir edebi gelenektir. Bu edebi gelenek ve onun genel özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi Divan edebiyatı için söylenemez?

Aşağıda âşık edebiyatı geleneğinden alınmış bazı d��rtlükler ve bu dörtlüklerin ait olduğu nazım biçimi/türü sınıflandırmaları karışık olarak verilmiştir. Dörtlüklerin hece ölçüsü, dil ve tema özelliklerini dikkate alarak sol sütundaki dörtlükleri sağ sütundaki doğru nazım biçimi ve nazım türüyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan nesri temsilcilerini, sağ sütunda verilen edebî özellikleri veya eserleriyle eşleştiriniz.

İslam ahlakında ahlaki ilkelerin nihai kaynağı vahiydir (Kur’an ve Sünnet). İlahî iradeyle belirlenen bu ilkeler, insanlığa doğru ve yanlışın evrensel ölçütlerini sunar. İnsanın sahip olduğu akıl ise bu evrensel ilkeleri anlamak, kavramak ve değişen hayat şartlarında pratik çözümlere dön��ştürmekle görevlidir. Bunun yanı sıra İslam, toplumların tarihsel süreçte ürettiği örf ve adetleri de dinin inanç ve ahlak esaslarına aykırı düşmediği sürece ahlakın yardımcı kaynakları arasında kabul etmiştir.

Bu parçadan hareketle İslam ahlakının kaynakları ve işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi şiir alıntılarını, bu şiirlerin üslup ve tema özelliklerini yansıtan şairleriyle eşleştiriniz.

Divan edebiyatı düzyazı (nesir) geleneğiyle ilgili araştırma yapan bir öğrenci, hazırlayacağı sunum için şu bilgileri kartlara not etmiştir:

* XV. yüzyılda Anadolu sahasında süslü nesrin ilk ve en önemli temsilcisi kabul edilen yazarın, secilerle örülü münacat türündeki eseri.
* II. Murad'ın isteğiyle Farsçadan Türkçeye çevrilen, sade nesrin en başarılı ve karakteristik örneklerinden biri kabul edilen nasihatname türündeki eser.
* XVI. yüzyılda Hindistan'dan dönüş yolculuğunu ve karşılaşılan maceraları sade bir dille aktaran, edebiyatımızdaki ilk gezi yazısı örneklerinden olan eser.
* XVII. yüzyılda yaşamış ünlü bilim insanının; tütün, kahve, musiki ve benzeri dönemin tartışmalı dini ve sosyal konularını akılcı bir yaklaşımla ele aldığı eseri.

Buna göre öğrencinin hazırladığı kartlarda aşağıdaki eserlerden hangisine ait bir bilgiye yer verilmemiştir?

Aşağıdaki günlük hayat örneklerini, İslam dininde bu davranışların 'salih amel' olarak nitelendirilmesini engelleyen temel şartlarla eşleştiriniz.

Tanzimat Dönemi Türk edebiyatında roman ve hikaye türlerinin gelişim sürecinde yayımlanan aşa��ıdaki anlatı eserlerini, ilk baskı (yayımlanma) tarihlerine göre kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralayınız.

Aşağıdaki sol sütunda verilen 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı sanatçılarını, sağ sütundaki kendilerine ait belirgin özellikleri ve edebi yönleriyle eşleştiriniz.

Klasik mantıkta ters döndürme; bir önermenin doğruluk değerini ve niteliğini değiştirmeden, öznesinin karşıt halini yüklem, yükleminin karşıt halini ise özne yapma işlemidir.

Buna göre, 'Hiçbir canlı taş değildir.' önermesinin mantık kurallarına uygun ters döndürmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri Servet-i Fünun Dönemi Türk edebiyatı bilgileriniz doğrultusunda uygun yazar ve eser adlarıyla doldurunuz.

Divânu Lugâti't-Türk'ün genel özellikleri, yazılış amacı ve yapısına dair sol sütunda verilen kavramları, sağ sütunda verilen en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Bir mantık dersinde öğretmen tahtaya şu iki çıkarımı yazar:

I. Çıkarım:
* Bütün insanlar solunum yapar.
* Sokrates bir insandır.
* O hâlde Sokrates solunum yapar.

II. Çıkarım:
* Bütün balıklar karada yaşar.
* Hamsi bir balıktır.
* O hâlde hamsi karada yaşar.

Öğrencilerden Elif, bu çıkarımları inceledikten sonra şu iddiada bulunur:
"Birinci çıkarımda hem öncüller hem de sonuç dış dünyadaki gerçeklikle uyuşmaktadır. İkinci çıkarımda ise 'Bütün balıklar karada yaşar' öncülü ile 'O hâlde hamsi karada yaşar' sonuç önermesi gerçekliğe aykırıdır. Bu nedenle birinci çıkarım mantıksal olarak doğru, ikinci çıkarım ise mantıksal olarak yanlıştır."

Buna göre, Elif'in yaptığı değerlendirme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Fecr-i Âti topluluğunun önemli şair ve oyun yazarlarından biridir. Şiirlerinde genellikle aşk ve kadın temalarını işlemiş, adalar ve deniz manzarasını betimlediği için 'Adalar Şairi' olarak tanınmıştır. Edebiyat dünyasında oyun yazarlığıyla da adından söz ettiren sanatçının *Ruh-ı Sanat* adlı bir şiir kitabı bulunmaktadır. Ayrıca Şehabettin Süleyman ile ortaklaşa kaleme aldığı tiyatro oyunları da mevcuttur.

Bu parçada tanıtılan Fecr-i Âti sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatından alınan beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin ait olabileceği nazım şekilleri verilmiştir. Beyitleri biçim ve içerik özelliklerine göre en uygun nazım şekliyle eşle��tiriniz.

Samipaşazade Sezai'nin Tanzimat Dönemi'nde esaret temasını işleyen *Sergüzeşt* romanının olay örgüsü dikkate alındığında, aşağıda verilen olayları romanın kronolojik akış��na göre eskiden yeniye doğru sıralayınız.

Tanzimat I. Dönem Türk edebiyatı; sanata, toplumu eğiten ve dönüştüren bir araç misyonu yükleyen şairlerin şekillendirdiği bir edebi evredir. Bu dönem sanatçıları, biçimsel açıdan Divan şiiri geleneğini büyük ölçüde sürdürseler de içerikte vatan, millet, hürriyet, adalet, kanun ve akıl gibi kavramları işleyerek köklü yenilikler yapmışlardır.

Buna göre, aşağıda verilen beyitlerden hangisinin Tanzimat I. Dönem şiir anlayışını yansıttığı söylenemez?