Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 201Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, bir sıfat tamlamasından oluşmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karadeniz'in hırçın dalgalarıyla şekillenen bu küçük sahil kasabası, çocukluğumda hayallerimi süsleyen huzurlu bir sığınaktı.

Cevap

Karadeniz'in hırçın dalgalarıyla şekillenen bu küçük sahil kasabası, çocukluğumda hayallerimi süsleyen huzurlu bir sığınaktı.
Yüklemi sıfat tamlaması olan cümle belirlenmiştir. 'Karadeniz'in hırçın dalgalarıyla şekillenen bu küçük sahil kasabası, çocukluğumda hayallerimi süsleyen huzurlu bir sığınaktı.' cümlesinde yüklem 'çocukluğumda hayallerimi süsleyen huzurlu bir sığınaktı' ifadesidir. Bu öbekte 'sığınak' ismi, önüne gelen sıfat-fiil grubu ve niteleme sıfatlarıyla nitelenerek bir sıfat tamlaması oluşturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki tüm cümlelerin yüklemleri ve onları oluşturan kelime grupları belirlenir.
Cümlelerin yüklemleri sırasıyla şunlardır: 'çocukluğumda hayallerimi süsleyen huzurlu bir sığınaktı', 'yazarın mektuplarındaki samimi ifadelerdi', 'doğadaki karmaşık düzeni anlamlandırmaya çalışmaktır', 'yansıtmaktadır', 'adeta terk edilmiş eski bir liman gibiydi'.
Yüklemin yapısını doğru inceleyebilmek için cümlenin ögelerini ayırırken tamlamaları, birleşik fiilleri veya edat öbeklerini bölmemek gerekir.
2
Belirlenen yüklemlerin hangi sözcük grubundan oluştukları dil bilgisi kurallarına göre analiz edilir.
Belirlenen yüklemlerden ilki sıfat tamlaması, ikincisi isim tamlaması, üçüncüsü isim-fiil grubu, dördüncüsü çekimli fiil, beşincisi ise edat grubudur.
Soruda bizden yüklemi sıfat tamlaması olan seçeneği bulmamız istenmiştir; buna göre doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Cümlenin yüklemini bulma ve yüklemin hangi sözcük grubundan (tamlama, edat öbeği vb.) oluştuğunu belirleme.
Soru 202Soru

Koku duyusu, diğer duyularımızdan farklı olarak, beyindeki talamus filtresine uğramadan doğrudan amigdala ve hipokampus gibi duygu ve bellek merkezlerine ulaşır. Bu anatomik ayrıcalık, geçmişte kokladığımız bir kokunun bizi yıllar öncesine, o kokuyu ilk hissettiğimiz ana veya mekâna götürmesini sağlar. Edebiyatta 'Proust Etkisi' olarak adlandırılan bu durum, kokunun zihnimizde uyandırdığı anıların görsel veya işitsel uyaranlara göre çok daha canlı ve duygusal olmasının temel nedenidir. Günümüzde nöropazarlamadan psikoterapiye kadar pek çok alanda bu güçlü bağdan yararlanılmakta, kokuların insan davranışları ve duygu durumu üzerindeki belirleyici rolü üzerine araştırmalar derinleştirilmektedir.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Koku duyusunun bellek ve duygularla olan doğrudan bağının özellikleri ve günümüzdeki yansımaları

Cevap

Koku duyusunun bellek ve duygularla olan doğrudan bağının özellikleri ve günümüzdeki yansımaları
Doğru seçenek parçada anlatılanları en genel ve eksiksiz şekilde kapsamaktadır. Parçada koku duyusunun doğrudan bellek ve duygularla olan biyolojik ve zihinsel ilişkisi (özellikleri) ile bu özelliğin günümüzde nöropazarlama ve psikoterapi gibi alanlarda kullanılması (yansımaları) bir bütün hâlinde aktarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın girişindeki 'koku duyusunun talamusa uğramadan doğrudan amigdala ve hipokampusa ulaşması' ifadesini analiz etmek.
Kokunun doğrudan duygu ve bellek merkezleriyle ilişkili olduğu anatomik bir özellik olarak belirlenir.
Konunun temel çıkış noktasını oluşturan biyolojik mekanizmayı saptamak gerekir.
2
Paragrafın gelişme ve sonuç bölümlerindeki 'Proust Etkisi' ile 'nöropazarlama ve psikoterapi alanlarındaki çalışmalar' ifadelerini incelemek.
Bu biyolojik özelliğin zihinsel etkileri (Proust Etkisi) ve günümüzdeki pratik uygulama alanları (nöropazarlama, psikoterapi) tespit edilir.
Konunun sınırlarını sadece bilimsel bir açıklamayla sınırlandırmayıp günümüzdeki yansımalarını da kapsayacak şekilde genişletmek önem taşır.
3
Elde edilen verileri birleştirerek metnin tamamını kapsayan en genel yargıyı seçeneklerde aramak.
Koku-bellek-duygu ilişkisi ve bu durumun günümüzdeki yansımalarını içeren ifadenin doğru yanıt olduğu sonucuna varılır.
Konu sorularında, paragrafta geçen yan unsurlara veya metin dışı yorumlara sapmadan tüm metni kapsayan en doğru yargıyı seçmek temel kuraldır.

Anahtar Kavram

Paragrafın Konusu
Soru 203Soru

Aşağıdaki sol sütunda Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre bitişik yazılması gereken bazı birleşik kelimeler, sağ sütunda ise bu kelimelerin bitişik yazılma gerekçeleri karışık olarak verilmiştir. Birleşik kelimeler ile bitişik yazılma gerekçelerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

yalıçapkını
pazartesi
gökdelen
dedikodu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

yalıçapkını - anlam kayması; pazartesi - ses düşmesi; gökdelen - sıfat-fiil kalıplaşması; dedikodu - geçmiş zaman eki kalıplaşması gerekçeleriyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede yalıçapkını anlam kaymasına uğradığı için birinci gerekçeyle; pazartesi ses düşmesine uğradığı için ikinci gerekçeyle; gökdelen sıfat-fiil eki içerdiği için üçüncü gerekçeyle; dedikodu ise her iki kelimesinde geçmiş zaman eki barındırdığı için dördüncü gerekçeyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci kelimenin yapısını ve anlamını analiz etmek.
yalıçapkını sözcüğünün iki unsurunun da gerçek anlamını yitirerek yeni bir kuş türünü karşıladığını saptamak.
Anlam kaymasına uğrayan bu tür birleşik sözcüklerin bitişik yazılması kuralını doğrulamak.
2
İkinci kelimenin kökenini ve ses olaylarını incelemek.
pazartesi sözcüğünün pazar ertesi kelimelerinden türediğini ve ünlü düşmesine uğradığını belirlemek.
Ses kaybına uğrayan birleşik kelimelerin bitişik yazılması gerektiğini tespit etmek.
3
Üçüncü kelimenin ek ve kök yapısını kontrol etmek.
gökdelen sözcüğünün ikinci unsurunun -en sıfat-fiil ekiyle kurulan bir kalıplaşma olduğunu görmek.
Sıfat-fiil ekleriyle kurulan ve kalıplaşan birleşik kelimelerin bitişik yazılma kuralını uygulamak.
4
Dördüncü kelimenin zaman eklerini ve fiil köklerini incelemek.
dedikodu sözcüğünde demek ve koymak fiillerinin -di geçmiş zaman ekleriyle birleştiğini saptamak.
Her iki ögesi de geçmiş zaman eki alan birleşik kelimelerin bitişik yazılacağını belirlemek.

Anahtar Kavram

Bitişik yazılan birleşik kelimelerin yazım gerekçeleri ve kuralları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 204Soru

Deyim aktarmaları (anlam aktarmaları); benzetme ilgisinden yola çıkılarak bir sözcüğün başka bir sözcük yerine kullanılmasıyla oluşur. Bu aktarımlar; insandan doğaya, doğadan insana, doğadan doğaya veya duyular arası aktarım şeklinde gerçekleşebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğaya ait bir özelliğin insana aktarılmasıyla oluşan bir deyim aktarması vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gençlik yıllarında oldukça hareketli ve fevri davranan ünlü sanatçı, olgunluk döneminde iyice durulmuştu.

Cevap

Gençlik yıllarında oldukça hareketli ve fevri davranan ünlü sanatçı, olgunluk döneminde iyice durulmuştu.
Doğru cevapta, doğada suyun veya havanın sakinleşmesini, berraklaşmasını ifade eden 'durulmak' eylemi, insanın fevri ve hareketli yaşantısından sıyrılıp olgunlaşmasını ve dinginleşmesini karşılayacak şekilde insana aktarılmıştır. Bu durum doğadan insana yapılan anlam aktarmasının açık bir göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve hedeflenen aktarım yönünü analiz etme
Doğaya ait bir kavramın veya özelliğin doğrudan insana (ya da insanın davranışlarına/özelliklerine) aktarıldığı seçeneğin bulunması gerekir.
Farklı anlam aktarması türleri arasındaki sınırları doğru belirlemek için hedef alanı netleştirmek önemlidir.
2
Doğru seçenekteki eylemi ve kökenini inceleme
Sanatçının 'durulması' ifadesinde, suyun veya havanın hareketliliğini yitirerek sakin, dingin hâle gelmesi (doğa) özelliğinin insanın fevrilikten kurtulup sakinleşmesi (insan) durumuna aktarıldığı saptanır.
Durulmak sözcüğünün temel anlamındaki doğa unsurunun insan kişiliğine benzetme yoluyla yansıtılması doğadan insana aktarımı doğrular.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici yapıları eleme
Seçenekler incelenerek sırasıyla duyular arası aktarım, insandan doğaya aktarım, yakıştırmaca (yan anlam) ve ad aktarması (mecazımürsel) örnekleri elenir.
Çeldiricilerin doğasını anlamak, ad aktarması ve yan anlam gibi yaygın karıştırılan kavramlardan soruyu arındırmaya yardımcı olur.

Anahtar Kavram

Deyim Aktarması (Doğadan İnsana)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 205Soru

Bisiklet, çağımızın en çevre dostu ve ekonomik ulaşım araçlarından biri olmasının yanı sıra, bireyin fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde de yadsınamaz derecede olumlu etkilere sahiptir. Düzenli olarak bisiklet kullanmak, kalp ve damar sağlığını destekleyip kas sistemini güçlendirirken zihinsel yorgunluğu ve stresi azaltır. Diğer yandan, günlük hayatta ulaşım için bisiklet tercihinin artması, karbon salınımını azaltarak hava kirliliğinin ve kentlerdeki gürültü yoğunluğunun önüne geçilmesine katkı sunar. Bu yönüyle bisiklet kullanımı, hem bireysel zindelik hem de toplumsal ��evre bilinci açısından çift yönlü katkılar sunan kıymetli bir alışkanlıktır.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bisiklet kullanımının bireysel sağlığa ve çevreye olan faydaları

Cevap

Bisiklet kullanımının bireysel sağlığa ve çevreye olan faydaları
Doğru seçenek parçanın tamamını eksiksiz şekilde özetlemektedir. Parçada bisikletin hem bireysel olarak sağlığa faydaları (kalp-damar sağlığı, kas güçlenmesi, ruhsal rahatlama) hem de çevresel yararları (karbon salınımı, hava kirliliği ve gürültünün önlenmesi) dengeli bir şekilde ele alınmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ilk iki cümlesini okuyarak bireysel sağlığa yönelik etkileri belirlemek
Bisiklet sürmenin fiziksel ve ruhsal sağlığa, kalp-damar sistemine ve strese olan faydaları belirlendi.
Yazarın bisikletin birey üzerindeki etkilerini hangi yönlerden ele aldığını saptamak için.
2
Paragrafın sonraki cümlesini inceleyerek çevreye yönelik etkileri saptamak
Bisiklet tercihinin karbon salınımını, hava kirliliğini ve gürültüyü azalttığı belirlendi.
Yazarın bisikletin toplumsal ve çevresel boyuttaki katkılarını nasıl ilişkilendirdiğini bulmak için.
3
Sonuç cümlesini değerlendirerek parçanın ana odağını (konusunu) birleştirmek
Parçanın konusunun bisikletin hem bireysel (sağlık) hem de çevresel faydaları olduğu sonucuna ulaşıldı.
Metnin bütününü kapsayan ve yazarın üzerinde durduğu temel düşünceyi/konuyu netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Paragrafın konusu, yazarın parçada üzerinde en çok durduğu, hakkında söz söylediği düşünce, durum veya olgudur. Bir paragrafın konusunu bulmak için 'Bu parçada neyden söz edilmektedir?' sorusu sorulur.
Soru 206Soru

Müzikte es (sessizlik), seslerin ritmik akışını kesintiye uğratan basit bir boşluk ya da pasif bir durağanlık anı değildir. Aksine sessizlik; sesin sınırlarını belirleyen, ona hacim kazandıran ve işitilen tınının zihinde yankılanmasına imkân tanıyan kurucu ve dinamik bir unsurdur. Nota satırlarındaki bu boşluklar olmasaydı, seslerin ardı ardına yığılması kaotik bir gürültüye dönüşür; melodinin kendine özgü yapısı, ritmi ve duygusal derinliği tamamen kaybolurdu. Tıpkı mimaride mekânı görünür ve yaşanır kılanın duvarların kendisi değil, o duvarlar arasında kalan boşluklar olması gibi, müzikal bir yapıtta da anlamı ve estetik değeri inşa eden şey sesin fiziksel varlığı kadar sessizliğin bilinçli ve ölçülü kullanımıdır. Nitekim modern bestecilerin sessizliği âdeta bir enstrüman gibi konumlandırması, onun sesin karşıtı değil, tamamlayıcısı ve varoluşsal zemini olduğunu kabul etmelerinden kaynaklanır. Bu bağlamda müzikal sessizlik, sesin yokluğu anlamına gelmez; aksine sesin en saf ve vurucu biçimde algılanmasını sağlayan, dinleyiciyi zihinsel bir katılıma davet eden estetik bir gerilim alanıdır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sessizliğin, müzikte sesin yokluğu veya karşıtı olmaktan ziyade yapıta estetik ve yapısal anlam kazandıran kurucu bir öge olduğu

Cevap

Sessizliğin, müzikte sesin yokluğu veya karşıtı olmaktan ziyade yapıta estetik ve yapısal anlam kazandıran kurucu bir öge olduğunu belirten seçenektir.
Metinde sessizliğin seslerin akışını bölen basit bir durağanlık olmadığı, aksine melodinin özgün yapısını koruyan, sesin sınırlarını belirleyen ve yapıta hacim kazandıran dinamik bir öge olduğu belirtilmektedir. Doğru seçenek sessizliğin sesin yokluğu veya karşıtı olmaktan öte, yapıta estetik ve yapısal değer katan kurucu niteliğini en kapsamlı şekilde özetlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin genelini okuyarak sessizlik (es) kavramına yüklenen temel anlamı ve işlevi belirlemek.
Sessizliğin sadece seslerin kesilmesi değil; sesin sınırını çizen, tınının yankılanmasını sağlayan, anlam ve estetik değer üreten kurucu bir niteliğe sahip olduğu belirlenir.
Ana düşünce sorularında yazarın metinde savunduğu temel tezi ve asıl iletmek istediği genel mesajı bulmak esastır.
2
Metindeki yan bilgileri, örnekleri ve benzetmeleri (mimarideki boşluk, modern bestecilerin sessizliği enstrüman gibi görmesi, gürültünün önlenmesi vb.) saptayarak bunları ana düşünceden ayırmak.
Bu ögelerin ana fikri destekleyen yardımcı düşünceler olduğu ve çeldiricilerde kullanılacağı fark edilir.
Çeldiricilerin önemli bir kısmı metinde geçen yardımcı düşüncelerden oluşturulur; bunları elemeyi kolaylaştırmak gerekir.
3
Metnin ana fikrini en kapsamlı şekilde kapsayan, aşırı genellemelere ve kişisel yorumlara kaçmadan yazarın ana iletisini sentezleyen seçeneği tespit etmek.
Sessizliğin müzikal yapıtın bütününde sesin yokluğu ya da karşıtı olmadığını, yapıta estetik ve yapısal boyut katan kurucu bir öge olduğunu ifade eden seçeneğe ulaşılır.
Doğru seçenek parçanın bütününe yayılmış olan mesajı en doğru şekilde temsil etmelidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünceyi Belirleme
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 207Soru

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri, karşılarında verilen anlamca en yakın (özdeş) karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir yazarın üslubundaki sadelik, derinliği gizleyen bir örtü gibidir; okur ancak o örtüyü araladığında yazarın asıl dünyasıyla karşılaşır.
Kendi çağının çığlıklarına kulak tıkayan bir sanatçı, geleceğin sessizliğinde boğulmaya mahkûmdur.
Edebiyatta taklit, bir başkasının ayak izlerini takip ederek yeni yollar keşfedeceğini sanan bir yanılgıdır.
Bilimsel araştırmalarda kesinliğe ulaşma çabası, sürekli yeni şüphelerin kapısını aralamakla mümkündür.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: Birinci cümle ile birinci karşılık, ikinci cümle ile ikinci karşılık, üçüncü cümle ile üçüncü karşılık, dördüncü cümle ile dördüncü karşılık eşleşmelidir.
Sol sütundaki cümlelerin taşıdığı temel anlamlar ve mecazlı ifadeler, sağ sütundaki kavramsal ve doğrudan anlatımlarla eşleştirilmiştir. Cümlelerin iletmek istediği asıl düşünceler birebir karşılık bulmaktadır. Örneğin, sadeliğin derinliği gizleyen bir örtü olması, yalın anlatımın arkasındaki zengin anlam katmanları ile açıklanmıştır. Çağının çığlığına kulak tıkamak, kendi dönemine duyarsız kalmakla; geleceğin sessizliğinde boğulmak ise kalıcı olamayıp unutulmakla karşılanmıştır. Taklit ve başkasının ayak izini izlemek, kopyalamak ve özgün bir yön çizememekle; şüphe kapılarını aralamak ise sorgulamak ve soru sormakla örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci cümlede yer alan 'sadelik' ve 'örtü' mecazlarını çözümlemek.
Bu cümlenin, sadeliğin altında yatan derin anlamların keşfedilmesini anlattığı belirlenir.
Doğru karşılığı bulmak için mecazlı anlatımın gerçek anlamını ortaya koymak gerekir.
2
Sol sütundaki ikinci cümlede 'çağının çığlığına kulak tıkamak' ve 'geleceğin sessizliğinde boğulmak' ifadelerini yorumlamak.
Bu cümlenin, kendi dönemine duyarsız kalan sanatçıların gelecekte unutulacağını anlattığı belirlenir.
Dönemsel duyarlılık ile kalıcılık ilişkisini kavramsal olarak eşleştirmek amacıyla bu adım atılır.
3
Sol sütundaki üçüncü cümlede 'taklit' ve 'başkasının ayak izini takip ederek yeni yollar keşfetmek' kavramlarını analiz etmek.
Taklitçiliğin özgün bir yol çizmeye engel olduğu sonucuna ulaşılır.
Taklit ve özgünlük arasındaki zıtlığı ve yanılgıyı doğru ifadeyle eşleştirmek için bu analiz yapılır.
4
Sol sütundaki dördüncü cümlede 'kesinliğe ulaşma' ve 'yeni şüphelerin kapısını aralama' arasındaki ilişkiyi kurmak.
Bilimde doğruluğun, sorgulama ve şüphe yoluyla elde edilebileceği belirlenir.
Bilimsel şüpheciliğin doğruları bulmadaki rolünü anlatan cümleyi tespit etmek için bu çıkarım gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Cümlelerin anlamca özdeş olanlarını veya en yakınlarını tespit edebilme, mecazlı ifadelerin iletmek istediği asıl düşünceyi kavrama.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 208Soru

Sıfatlarla isimlerin aynı tamlanana bağlanması, Türkçede tamlama yanlışlığından kaynaklanan anlatım bozukluğuna yol açar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir anlatım bozukluğu vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi ve ekonomi ilişkileri geliştirmek amacıyla iki ülke arasında yeni bir anlaşma imzalandı.

Cevap

Siyasi ve ekonomi ilişkileri geliştirmek amacıyla iki ülke arasında yeni bir anlaşma imzalandı.
Doğru cevapta sıfat olan siyasi sözcüğü ile isim olan ekonomi sözcüğü ve bağlacıyla bağlanarak ortak bir tamlanana (ilişkileri) yönlendirilmiştir. Bu durum siyasi ilişkileri gibi dil bilgisi kurallarına aykırı bir ifadenin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Cümlenin siyasi ilişkiler ile ekonomi ilişkilerini ya da siyasi ve ekonomik ilişkileri şeklinde düzeltilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki tamlamalar ve bu tamlamaları oluşturan sözcüklerin türleri belirlenir.
Seçeneklerde yer alan tamlamalar ve sözcük türleri (isim, sıfat) tespit edilmiştir.
Tamlama yanlışını bulmak için öncelikle tamlayan ve tamlanan ögelerinin türlerini analiz etmek gerekir.
2
Ortak tamlanana bağlanan tamlayanların aynı türden (sıfat + sıfat veya isim + isim) olup olmadığı incelenir.
Siyasi ve ekonomi ilişkileri ifadesinde sıfat olan siyasi ile isim olan ekonomi sözcüklerinin ortak bir tamlanana (ilişkileri) bağlandığı saptanmıştır.
Farklı türden tamlayanların ortak bir tamlanana bağlanması dil bilgisi kurallarına aykırıdır.
3
Hatalı bağlanan tamlama ayrıştırılarak anlatım bozukluğu tespit edilir.
Siyasi ilişkileri ifadesinin dil bilgisel olarak yanlış olduğu görülür ve doğru seçeneğe ulaşılır.
Anlatım bozukluğunun kaynağını netleştirerek doğru yanıt doğrulanır.

Anahtar Kavram

Tamlama Yanlışları
Soru 209Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütunda yer alan anlatım özellikleri ve gerekçeleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yazarın son öykü kitabında yer alan on iki öykünün tamamı, Anadolu'nun ücra köylerinde geçen öğretmen-öğrenci ilişkilerini ele almaktadır.
Şair, bu yapıtında geleneksel halk şiiri ritimlerini modern imgelerle harmanlayarak okuyucunun ruhuna dokunan mistik bir atmosfer yaratmış.
Karadeniz Teknik Üniversitesinden araştırmacıların Kaçkar Dağları'nda yürüttüğü çalışmalarda, deniz seviyesinden iki bin metre yükseklikte yetişen ve literatürde daha önce kaydedilmemiş yeni bir çan çiçeği türü tespit edilmiştir.
Gezginin seyahatnamesindeki samimi anlatım ve betimlemelerdeki akıcılık, okuru adeta yüzyıllar öncesinin Venedik sokaklarında gezintiye çıkarıyor.
Rahmi M. Koç Müzesi'nde sergilenen lokomotif, 1912 yılında İngiltere'de üretilmiş olup demir yolu taşımacılığında uzun yıllar kullanıldıktan sonra 1970'te emekliye ayrılmıştır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Öykü kitabının içeriğini belirten cümle 'Eserin konusunu kişisel bir yorum katmadan aktaran nesnel anlatım' ile; şairin atmosfer yaratmasını belirten cümle 'Eserin üslup özelliklerini ve okurdaki duygusal yansımasını beğeni ifadesiyle sunan öznel anlatım' ile; çan çiçeğiyle ilgili bilimsel cümle 'Bilimsel araştırmalara ve doğrulanabilir olgusal verilere dayanan nesnel anlatım' ile; gezginin seyahatnamesini anlatan cümle 'Anlatıcının üsluba dair kişisel izlenimlerini ve benzetmelerini içeren öznel anlatım' ile; lokomotif hakkındaki tarihî cümle ise 'Tarihî belgelere, üretim verilerine ve somut geçmişe dayanan nesnel anlatım' ile eşleşir.
Eşleştirmede her cümlenin kanıtlanabilirlik niteliği (öznel veya nesnel oluşu) ve bu niteliğin gerekçesi doğru şekilde eşleştirilmiştir. Bilimsel veriler, fiziksel olgular ve yorumsuz içerik bilgileri nesnel; üslup beğenileri, duygusal etkiler ve benzetmeler ise öznel anlatımı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi inceleme
Öykülerin öğretmen-öğrenci ilişkisini ele aldığının söylenmesi tamamen içerik bilgisidir ve kanıtlanabilir olduğundan nesneldir.
Cümledeki ifadenin kişisel görüş mü yoksa doğrulanabilir bilgi mi olduğunu ayırt etmek.
2
İkinci cümleyi inceleme
'Mistik atmosfer' ve 'ruhuna dokunan' ifadeleri okurda bırakılan duygusal etkiye dayalı beğeni bildirdiği için özneldir.
Duygu ve sanatsal beğeni bildiren ögelerin tespiti.
3
Üçüncü cümleyi inceleme
Araştırmacılar, Kaçkar Dağları, iki bin metre gibi veriler bilimsel bir olguyu ve tespiti bildirdiği için nesneldir.
Olgusal ve bilimsel kanıtlanabilirlik ölçütünü uygulamak.
4
Dördüncü cümleyi inceleme
'Samimi', 'akıcılık' ve 'adeta gezintiye çıkarıyor' ifadeleri anlatıcının kişisel izlenimlerini ve benzetmelerini yansıttığı için özneldir.
Anlatıcının öznel üslup izlenimlerini ve benzetmelerini saptamak.
5
Beşinci cümleyi inceleme
Lokomotifin üretim yılı, ülkesi ve müzede sergilenmesi kanıtlanabilir tarihî ve nesnel gerçeklerdir.
Somut geçmişe ve verilere dayanan nesnel cümle tespiti yapmak.

Anahtar Kavram

Cümlelerin kanıtlanabilirlik özelliklerine göre öznel ve nesnel olarak sınıflandırılması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 210Soru

Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı'nda kendi sınırlarını korumak veya yeni topraklar kazanmak amacıyla savaştığı cephelerin yanı sıra, müttefiklerine askeri destek sağlamak amacıyla kendi sınırları dışında da bazı cephelerde mücadele etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin müttefiklerine yardım amacıyla kendi sınırları dışında savaştığı cephelerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Galiçya Cephesi

Cevap

Galiçya Cephesi
Galiçya Cephesi, Osmanlı Devleti'nin sınırları dışında, müttefikleri olan Avusturya-Macaristan ve Almanya'ya yardım etmek amacıyla Rusya'ya karşı savaştığı bir yardım cephesidir. Bu nedenle doğru cevap Galiçya Cephesi seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nin savaştığı cephelerin kategorilerini (Taarruz, Savunma, Yardım) belirleme.
Galiçya, Makedonya ve Romanya cepheleri yardım cepheleridir. Kafkas ve Kanal taarruz; Çanakkale, Irak, Hicaz-Yemen ve Suriye-Filistin ise savunma cepheleridir.
Soruda müttefiklere yardım amacıyla sınır dışında savaşılan cephe sorulmaktadır.
2
Seçeneklerde verilen cephelerin bu kategorilerdeki yerini kontrol etme.
Galiçya Cephesi yardım cephesi kategorisinde yer alırken, diğer seçeneklerdeki cepheler taarruz veya savunma amaçlı açılmıştır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için cephelerin niteliklerinin ayırt edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin müttefiklerine yardım amacıyla sınırları dışında açtığı yardım cepheleri (Galiçya, Makedonya, Romanya)
Tahmini Süre:45s
Soru 211Soru

Aşağıdaki I. grupta verilen cümleleri, II. grupta verilen ve bu cümlelerle anlamca en yakın (özdeş) olan karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bir yazarın büyüklüğü, döneminin rüzgârına kapılmakla değil; o rüzgâra yön veren bir yelken açabilmesiyle ölçülür.
Gerçek eleştiri, bir eserin sadece görünen yüzünü parlatmak değil; onun derinlerinde yatan cevheri gün yüzüne çıkarmaktır.
Okurun zihninde yeni bir pencere açamayan yapıtlar, ne kadar süslü olursa olsun, zamanın yıpratıcı etkisine direnemez.
Sanatta özgünlük, geçmişin birikimini tamamen reddetmekle değil; o birikimi kendi potasında eritip yeni bir formda sunmakla elde edilir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. gruptaki birinci cümle II. gruptaki ikinci cümleyle, ikinci cümle dördüncü cümleyle, üçüncü cümle üçüncü cümleyle, dördüncü cümle ise birinci cümleyle eşleşir.
I. grupta soyut ve mecazlı ifadelerle verilen düşünceler, II. grupta daha açık ve doğrudan anlatımlarla karşılık bulmuştur. Çağa yön verme fikri ikinci cümleyle; derinlerdeki gizli değeri çıkarma fikri dördüncü cümleyle; okurda düşünsel dönüşüm yaratamayan süslü eserlerin kalıcı olamaması fikri üçüncü cümleyle; geçmişi kendi süzgecinden geçirerek sentezleme fikri ise birinci cümleyle anlamca bire bir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
I. gruptaki ilk cümlede geçen 'dönemin rüzgarına kapılmamak' ve 'yön veren yelken açmak' mecazlarının anlamları çözümlenir.
Bu mecazların, çağın eğilimlerine kapılmak yerine onlara yön vermek ve şekillendirmek anlamına geldiği tespit edilir.
Cümledeki soyut imgelerin gerçek hayattaki karşılıklarını doğru analiz etmek gerekir.
2
I. gruptaki ikinci cümlede yer alan 'görünen yüzü parlatmamak' ve 'derindeki cevheri çıkarmak' ifadelerinin neye işaret ettiği belirlenir.
Eleştirinin yüzeysel unsurları övmekle kalmayıp eserin derinlerindeki gizli değerleri araması gerektiği anlaşılır.
Sanatsal değerlendirmenin sınırlarını ve amacını tespit etmek için bu adım gereklidir.
3
I. gruptaki üçüncü cümlede yer alan 'okurun zihninde pencere açamamak' ve 'süslü olsa da zamana direnememek' durumları değerlendirilir.
Zihinsel değişim sağlamayan yapıtların, süslü (biçimsel olarak kusursuz) olsalar dahi kalıcı olamayacakları sonucu çıkarılır.
Eserin okur üzerindeki etkisi ile biçimsel yapısı arasındaki ilişki kurulmalıdır.
4
I. gruptaki son cümlede vurgulanan 'geçmişin birikimini potada eritip yeni formda sunmak' düşüncesinin ana fikri bulunur.
Geleneksel birikimi yok saymadan, onu kişisel süzgeçten geçirerek yeniden yorumlamanın özgünlük getirdiği saptanır.
Geçmiş miras ile bireysel yaratıcılığın sentezlenmesi fikrinin karşılığını bulmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Cümlelerin anlamca özdeşliğini ve yakınlığını belirleme

Alternatif Yöntem

Cümlelerdeki anahtar kavramların (örneğin 'rüzgara yön vermek', 'derindeki cevher', 'zihinde yeni pencere', 'potada eritmek') altını çizip bu kavramların yakın anlamlılarını diğer grupta aramak eşleştirmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 212Soru

Bir çocuk, mavi ve kırmızı renkli silindir biçimindeki oyuncak blokları üst üste dizerek kuleler yapmaktadır.

* 33 adet mavi ve 22 adet k��rmızı blok üst üste konulduğunda kulenin yüksekliği 31 cm31\text{ cm} olmaktadır.
* 11 adet mavi ve 33 adet kırmızı blok üst üste konulduğunda ise kulenin yüksekliği 22 cm22\text{ cm} olmaktadır.

Buna göre, bir adet mavi ve bir adet kırmızı bloğun yükseklikleri toplamı kaç cm\text{cm}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Mavi ve kırmızı blokların yükseklikleri toplamı 12 cm'dir.
Mavi bloğun yüksekliği 7 cm7\text{ cm} ve kırmızı bloğun yüksekliği 5 cm5\text{ cm} olarak hesaplanır. Bu iki bloğun yükseklikleri toplamı 7+5=12 cm7 + 5 = 12\text{ cm} olduğundan, toplam uzunluğu 12 olarak belirten seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Mavi bloğun yüksekliğine mm, kırmızı bloğun yüksekliğine kk diyerek verilen bilgilere göre denklem sistemini kuralım.
3m+2k=313m + 2k = 31 ve m+3k=22m + 3k = 22
Kulelerin toplam yükseklikleri, kullanılan blok sayılarının yükseklikleri ile çarpımının toplamıdır.
2
İkinci denklemden mm değişkenini yalnız bırakarak birinci denklemde yerine koyalım.
m=223km = 22 - 3k ifadesini birinci denklemde yerine yazarsak: 3(223k)+2k=31    669k+2k=31    7k=35    k=53(22 - 3k) + 2k = 31 \implies 66 - 9k + 2k = 31 \implies 7k = 35 \implies k = 5 bulunur.
İki bilinmeyenli denklem sistemini tek bilinmeyenli denkleme indirgemek için.
3
Bulduğumuz k=5k = 5 değerini m=223km = 22 - 3k denkleminde yerine yazarak mm değerini bulalım.
m=223(5)=7m = 22 - 3(5) = 7 bulunur.
Mavi bloğun yüksekliğini belirlemek için.
4
Bir adet mavi ve bir adet kırmızı bloğun yükseklikleri toplamını (m+km + k) hesaplayalım.
7+5=12 cm7 + 5 = 12\text{ cm}
Soruda bizden istenen toplam yüksekliği bulmak için.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin yerine koyma veya yok etme yöntemiyle çözülmesi
Soru 213Soru

Bir sayı doğrusu üzerinde yer alan A(a)A(a) ve B(b)B(b) noktaları için a<ba < b ve bu iki nokta arasındaki uzaklık 66 birimdir. Bu sayı doğrusu üzerinde seçilen bir P(x)P(x) noktasının AA ve BB noktalarına olan uzaklıklarının toplamı 1010 birimdir.

Buna göre, bu ko��ulu sağlayan P(x)P(x) noktaları için xax - a ifadesinin alabileceği farklı değerlerin toplamının 66 olduğu iddiası doğru mudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

İddia doğrudur, xax - a ifadesinin alabileceği farklı değerlerin toplamı 66'dır.
İddia doğrudur çünkü denklem çözüldüğünde xax - a ifadesinin alabileceği değerler 2-2 ve 88 olarak bulunur. Bu değerlerin toplamı 2+8=6-2 + 8 = 6 yapar ve bu da iddia edilen değerle tam olarak eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Noktalar arasındaki uzaklık ilişkisini belirleme
ba=6    b=a+6b - a = 6 \implies b = a + 6
A(a)A(a) ve B(b)B(b) noktaları arasındaki uzaklığın 66 birim olduğu belirtilmiştir.
2
Uzaklıklar toplamını veren denklemi oluşturma
xa+xb=10    xa+xa6=10|x - a| + |x - b| = 10 \implies |x - a| + |x - a - 6| = 10
P(x)P(x) noktasının A(a)A(a) ve B(b)B(b) noktalarına olan uzaklıkları sırasıyla xa|x - a| ve xb|x - b| olup, bunların toplamı 1010'dur.
3
u=xau = x - a değişken değiştirmesini uygulama
u+u6=10|u| + |u - 6| = 10
Denklemi daha basit bir formda çözmek ve doğrudan bizden istenen xax - a ifadesinin değerlerini bulmak için bu dönüşüm kolaylık sağlar.
4
Denklemi aralık analizi yöntemiyle çözme
u<0u < 0 için u=2u = -2; 0u60 \leq u \leq 6 için çözüm yok; u>6u > 6 için u=8u = 8
Mutlak değerlerin içini sıfır yapan kritik noktalar 00 ve 66 olduğundan, denklem bu üç farklı aralıkta incelenir.
5
Bulunan değerleri toplayarak sonucu kontrol etme
2+8=6-2 + 8 = 6
u=xau = x - a ifadesinin alabileceği farklı değerler 2-2 ve 88'dir.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin sayı doğrusu üzerindeki uzaklık anlamı ve mutlak değerli denklemlerin aralık analizi yöntemiyle çözülmesi.
Soru 214Soru

Bilimsel bilginin doğası, sıklıkla zannedildiği gibi sarsılmaz doğruların üst üste yığılmasıyla oluşan statik bir yapı değildir. Aksine bilim, durmaksızın kendi kabullerini sorgulayan, yanlışlanabilirliği bir zafiyet değil, gelişimin itici gücü olarak gören dinamik bir süreçtir. Geçmişte doğanın mutlak kanunları olarak kabul edilen pek çok kuram, yeni gözlemlerin ve daha hassas ölçüm araçlarının ortaya çıkışıyla tahtını kaybetmiş veya kapsamlı revizyonlara uğramıştır. Bu durum, bilimin güvenilmez olduğunu de��il, kendini düzeltebilme ve gerçeğe daha fazla yaklaşabilme yeteneğini gösterir. Bilimsel ilerleme, eski paradigmaların yıkılıp yerine yenilerinin kurulmasıyla veya mevcut modellerin sınırlarının çizilmesiyle gerçekleşir. Dolayısıyla bilimi nihai hedefe ulaşmış bir cevaplar bütünü olarak değil, sürekli güncellenen ve gerçeği anlama çabasını temsil eden bir yöntem olarak kavramak gerekir. Bilimin gücü, değişmez doğrular sunmasında değil, değişime ve yeni kanıtlara açık olan metodolojisinde gizlidir.

Bu parçanın ana düşüncesi; bilimin statik bir doğrular yığını olmadığı, aksine kendini sürekli sorgulayan ve yeni verilerle revize eden dinamik bir yöntem olduğudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen ifade paragrafın ana düşüncesini doğru bir şekilde yansıtmaktadır (Doğru).
Verilen ifade, parçanın genelinde savunulan 'bilimin dinamik bir yöntem olduğu' tezini tam olarak karşılamaktadır. Yazar, bilimin gücünün değişmez doğrular sunmasında değil, yeni kanıtlar ışığında kendini güncelleyen yönteminde yattığını belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın hızlıca okunarak konusunun ve anahtar kavramlarının belirlenmesi.
Paragrafın konusunun 'bilimsel bilginin doğası ve bilimsel ilerleme', anahtar kavramların ise 'dinamik süreç', 'kendini sorgulama' ve 'metodoloji' olduğu belirlenir.
Ana düşünceye ulaşmak için öncelikle metnin ne hakkında yazıldığını ve hangi kavramlar etrafında şekillendiğini anlamak gerekir.
2
Yazarın konuya bakış açısının ve asıl iletmek istediği mesajın (ana düşüncenin) tespit edilmesi.
Yazarın bilimi sabit bir doğrular toplamı olarak değil, kendini güncelleyen bir yöntem olarak gördüğü ve asıl gücünün bu dinamizmde yattığını savunduğu saptanır.
Paragraftaki yardımcı düşünceleri (örneğin kuramların zamanla değişmesi) elenerek yazarın okuyucuya ulaştırmak istediği nihai mesaj bulunur.
3
Verilen ifadenin, paragraftan çıkarılan bu ana düşünceyle karşılaştırılarak doğruluğunun test edilmesi.
Verilen ifadenin, paragrafın genelinde savunulan 'bilimin dinamik bir yöntem olduğu' düşüncesini tam olarak karşıladığı ve ana düşünceyi doğru yansıttığı görülür.
Bulunan ana düşünce ile soruda sunulan ifadenin örtüşüp örtüşmediğini denetleyerek doğru seçeneğe karar vermek gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 215Soru

Sayı doğrusu üzerinde bir xx gerçek sayısının 11 noktasına olan uzaklığı, 5-5 noktasına olan uzaklığının yarısına eşittir.

Buna göre, bu koşulu sağlayan xx değerlerinin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

6
Sayı doğrusu üzerinde iki nokta arasındaki uzaklık mutlak değerle ifade edilir. Buna göre xx sayısının 11 noktasına olan uzaklığı x1|x - 1|, 5-5 noktasına olan uzaklığı ise x(5)=x+5|x - (-5)| = |x + 5| olur. Verilen koşuldan 2x1=x+52|x - 1| = |x + 5| denklemi elde edilir. Bu denklem çözüldüğünde x=7x = 7 ve x=1x = -1 kökleri bulunur. Bu köklerin toplamı ise 6 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayı doğrusu üzerindeki uzaklık ifadelerini mutlak değer sembolleri kullanarak yazma.
xx gerçek sayısının 11 noktasına olan uzaklığı x1|x - 1| ve 5-5 noktasına olan uzaklığı x(5)=x+5|x - (-5)| = |x + 5| şeklinde yazılır.
Sayı doğrusunda iki nokta arasındaki uzaklık, bu noktaların farkının mutlak değerine eşittir.
2
Verilen oran ilişkisine göre mutlak değerli denklemi kurma.
x1=x+52|x - 1| = \frac{|x + 5|}{2} yani 2x1=x+52|x - 1| = |x + 5| denklemi elde edilir.
Birinci uzaklık ikincinin yarısına eşit olduğundan bu eşitlik kurulur.
3
Mutlak değerli denklemi iki farklı durum için çözme.
1. Durum: 2(x1)=x+52x2=x+5x=72(x - 1) = x + 5 \Rightarrow 2x - 2 = x + 5 \Rightarrow x = 7
2. Durum: 2(x1)=(x+5)2x2=x53x=3x=12(x - 1) = -(x + 5) \Rightarrow 2x - 2 = -x - 5 \Rightarrow 3x = -3 \Rightarrow x = -1
a=b|a| = |b| ise a=ba = b veya a=ba = -b olmalıdır.
4
Elde edilen xx değerlerini toplama.
7+(1)=67 + (-1) = 6
Soruda bu koşulu sağlayan tüm xx değerlerinin toplamı istendiği için bulunan kökler toplanır.

Anahtar Kavram

Mutlak değerli denklemlerde uzaklık kavramının cebirsel ifadesi ve mutlak değer dışına çıkarma kuralları.

Alternatif Yöntem

Sayı doğrusu üzerinde 1'e olan uzaklığın, -5'e olan uzaklığın yarısı olması geometrik olarak da incelenebilir. 1 ve -5 noktaları arasındaki uzaklık 6 birimdir. Aradığımız x noktası bu iki noktanın arasında veya dışında olabilir. İçerideki nokta için oran 1'e 2 olmalıdır; bu durumda x = -1 noktası 1'e 2 birim, -5'e 4 birim uzaklıktadır. Dışarıdaki nokta için x = 7 noktası 1'e 6 birim, -5'e 12 birim uzaklıktadır. Bu iki değerin toplamı 7 + (-1) = 6 olarak bulunur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 216Soru

Aşağıdaki paragrafta nöronal budanma süreci ele alınmıştır:

(I) Nöronal budanma, insan beyninin gelişim evrelerinde fazla ve işlevsiz olan sinaptik bağlantıların elenerek sinirsel ağların daha verimli hâle getirilmesi sürecidir. (II) Özellikle çocukluk ve ergenlik dönemlerinde zirveye ulaşan bu fizyolojik ayıklama, az kullanılan sinirsel yolların ortadan kaldırılmasını sağlarken aktif olarak deneyimlenen bağlantıların miyelin kılıfla sarılarak güçlenmesine olanak tanır. (III) Beynin esnek yapısının (nöroplastisite) en somut göstergesi olan budanma mekanizması, öğrenme ve bilişsel kapasiteyi doğrudan şekillendirir. (IV) Bu süreçte ortaya çıkan genetik veya çevresel kökenli aksamalar, otizm ya da şizofreni gibi çeşitli nöropsikiyatrik rahatsızlıkların ortaya çıkışıyla ilişkilendirilir. (V) Dolayısıyla sinaptik budanma, basit bir hücresel kayıp değil; beynin dış dünyayla kurduğu etkileşime göre kendini en verimli şekilde güncellediği dinamik bir mimari tasarımdır.

Buna göre, paragrafta numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden yola çıkılarak ulaşılabilecek yardımcı düşüncelerle doğru şekilde e��leştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle
V. Cümle

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. cümle - Beyndeki fazla ve işe yaramayan bağlantıların elenmesinin sinirsel iletimin niteliğini artırmayı amaçladığına; II. cümle - Deneyimlenen sinirsel yolların korunup güçlendirilirken pasif kalan yolların tasfiye edildiği bir gelişim aşaması olduğuna; III. cümle - Bilişsel becerilerin ve öğrenme süreçlerinin beynin değişebilir yapısıyla doğrudan ilişkili olduğuna; IV. cümle - Sinir hücreleri arasındaki ayıklama faaliyetindeki düzensizliklerin bazı zihinsel rahatsızlıkların temelinde yer alabileceğine; V. cümle - Budanmanın, beynin çevreyle olan etkileşimine göre kendini biçimlendirdiği aktif ve yapıcı bir süreç olduğuna
Paragraftaki I, II, III, IV ve V numaralı cümleler ile karşılarında yer alan yargılar anlamca birebir örtüşmektedir. Örneğin, I. cümledeki 'fazla ve işlevsiz olan sinaptik bağlantıların elenerek sinirsel ağların daha verimli hâle getirilmesi' ifadesi, 'fazla ve işe yaramayan bağlantıların elenmesinin sinirsel iletimin niteliğini artırmayı amaçladığı' yargısını karşılar. Aynı şekilde, diğer tüm cümleler de kendileri için belirtilen yargılarla eşanlamlı ya da yakın anlamlı ifadeler üzerinden doğrudan eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki I. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri saptamak.
I. cümlede 'fazla ve işlevsiz olan sinaptik bağlantıların elenerek sinirsel ağların daha verimli hâle getirilmesi' süreci açıklanmaktadır. Bu açıklama, 'fazla ve işe yaramayan bağlantıların elenmesinin sinirsel iletimin niteliğini artırmayı amaçladığı' yargısını karşılar.
Cümledeki 'işlevsiz' kelimesi 'işe yaramayan' ile, 'verimli hâle getirilmesi' ise 'niteliğinin artırılması' ile eşanlamlıdır.
2
Metindeki II. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri saptamak.
II. cümlede 'az kullanılan sinirsel yolların ortadan kaldırılması' ve 'aktif olarak deneyimlenen bağlantıların... güçlenmesi' anlatılır. Bu durum, 'deneyimlenen sinirsel yolların korunup güçlendirilirken pasif kalan yolların tasfiye edildiği' yargısıyla örtüşür.
'Az kullanılan' ifadesi 'pasif kalan', 'ortadan kaldırılması' ise 'tasfiye edilmesi' olarak anlamca karşılanmıştır.
3
Metindeki III. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri saptamak.
III. cümlede 'beynin esnek yapısı (nöroplastisite)' ile 'öğrenme ve bilişsel kapasitenin doğrudan şekillendiği' vurgulanır. Bu ifade, 'bilişsel becerilerin ve öğrenme süreçlerinin beynin değişebilir yapısıyla doğrudan ilişkili olduğu' yargısını doğrudan doğrular.
'Esnek yapısı' kavramı 'değişebilir yapı' ile, 'bilişsel kapasite ve öğrenme' ise 'bilişsel beceriler ve öğrenme süreçleri' olarak eşleştirilmiştir.
4
Metindeki IV. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri saptamak.
IV. cümlede bu süreçteki 'genetik veya çevresel kökenli aksamalar' ile 'otizm ya da şizofreni gibi çeşitli nöropsikiyatrik rahatsızlıkların' ilişkisi kurulur. Bu durum, 'sinir hücreleri arasındaki ayıklama faaliyetindeki düzensizliklerin bazı zihinsel rahatsızlıkların temelinde yer alabileceği' yargısıyla örtüşür.
'Aksamalar' ifadesi 'düzensizlikler' ile, 'nöropsikiyatrik rahatsızlıklar' ise 'zihinsel rahatsızlıklar' ile anlamca eşleşir.
5
Metindeki V. cümleyi çözümlemek ve anahtar ifadeleri saptamak.
V. cümlede budanmanın 'basit bir hücresel kayıp olmadığı', aksine 'dış dünyayla kurduğu etkileşime göre kendini güncellediği dinamik bir mimari tasarım' olduğu belirtilir. Bu durum, 'budanmanın, beynin çevreyle olan etkileşimine göre kendini biçimlendirdiği aktif ve yapıcı bir süreç olduğu' yargısını tam olarak doğrular.
'Basit bir kayıp olmaması ve mimari tasarım olması' onun 'aktif ve yapıcı' olduğuna, 'dış dünyayla kurduğu etkileşim' ise 'çevreyle olan etkileşim' ifadesine karşılık gelir.

Anahtar Kavram

Paragraftaki her bir cümlenin ilettiği özel ve sınırlandırılmış yardımcı düşünceleri, anlam kayması veya öznel yorum katmadan eşanlamlı veya yakın anlamlı sözcüklerle eşleştirebilme.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 217Soru

Bir kafede satılan bir bardak çayın fiyatı xx TL, bir fincan kahvenin fiyatı ise yy TL'dir. Bu kafedeki içecek fiyatlarıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

- Bir fincan kahvenin fiyatı, bir bardak çayın fiyatının 2 katından daha azdır.
- İki bardak çay ile bir fincan kahvenin toplam fiyatı en az 30 TL'dir.

xx ve yy birer reel sayı olduğuna göre, bu içeceklerin fiyatları arasındaki ilişkiyi gösteren eşitsizlik sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: y<2xy < 2x ve 2x+y302x + y \ge 30

Cevap

y<2xy < 2x ve 2x+y302x + y \ge 30 olan eşitsizlik sistemidir.
Doğru eşitsizlik sistemi, kahve fiyatının çay fiyatının iki katından az olduğunu gösteren y<2xy < 2x eşitsizliği ile toplam fiyatın en az 30 TL olduğunu gösteren 2x+y302x + y \ge 30 eşitsizliğinden oluşur. Bu iki koşulu tam olarak sağlayan seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk sözel ifadeyi matematiksel eşitsizliğe dönüştürme
y<2xy < 2x
'Bir fincan kahvenin fiyatı (y), bir bardak çayın fiyatının (x) 2 katından daha azdır' ifadesi y'nin 2x'ten kesinlikle küçük olduğunu belirtir. Sınır değeri dahil olmadığından '<' sembolü kullanılır.
2
İkinci sözel ifadeyi matematiksel eşitsizli��e dönüştürme
2x+y302x + y \ge 30
'İki bardak çay (2x) ile bir fincan kahvenin (y) toplam fiyatı en az 30 TL'dir' ifadesi bu toplamın 30'a eşit veya 30'dan büyük olabileceğini gösterir. Bu nedenle '\ge' sembolü kullanılır.
3
Eşitsizlikleri bir sistem halinde birleştirme
y<2xy < 2x ve 2x+y302x + y \ge 30
Her iki koşulun da aynı anda sağlanması gerektiği için bu iki eşitsizlik bir sistem oluşturur.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden iki bilinmeyenli eşitsizlik sistemlerinin sözel ifadelerden modellenmesi ve sınır koşullarının (dahillik) belirlenmesi.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 218Soru

Aşağıdaki paragrafta numaralanmış cümleleri, bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşüncelerle eşleştiriniz.

Buz Çekirdeği Analizleri

Paleoklimatologlar, geçmiş iklim koşullarını anlamak için Antarktika ve Grönland gibi kutup bölgelerindeki buzul tabakalarından çıkarılan 'buz çekirdeklerini' incelerler.
(I) Yüzlerce metre derinlikten çıkarılan bu silindirik örnekler, yağışların üst üste birikip sıkışmasıyla oluşan ve geçmiş dönemin atmosferik koşullarını hapseden yıllık katmanlardan meydana gelir.
(II) Çekirdeklerin içindeki mikroskobik hava kabarcıkları, karın yağdığı dönemdeki atmosferin gaz bileşimini ve özellikle karbondioksit gibi sera gazlarının oranını doğrudan ölçmeye olanak tanır.
(III) Ayrıca kar tanelerindeki oksijen ve hidrojen izotoplarının oranları, o dönemdeki küresel sıcaklık dalgalanmaları hakkında hassas veriler sunar.
(IV) Buz katmanları arasında biriken volkanik küller ve çöl tozları ise geçmişteki büyük volkanik patlamaların ve atmosferik sirkülasyon kalıplarının tarihlendirilmesinde doğal arşiv niteliği taşır.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Cümle
II. Cümle
III. Cümle
IV. Cümle

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. Cümle ile buzul örneklerinin oluşum biçiminin verileri muhafaza ettiği, II. Cümle ile buz katmanlarındaki gazların atmosfer bileşenlerini doğrudan yansıttığı, III. Cümle ile kar yapısındaki izotop oranlarının küresel sıcaklık değişimlerine kaynaklık ettiği ve IV. Cümle ile buzullardaki katı birikintilerin tarihlendirme amacıyla kullanıldığı eşleşmelidir.
Paragraftaki her bir cümlenin içerdiği spesifik bilimsel veri ve olgular, seçeneklerdeki yardımcı düşüncelerle anlamca örtüşmektedir. Bu bağlamda, buzul katmanlarının oluşum süreci I. cümleyle, mikroskobik gaz kabarcıkları II. cümleyle, hidrojen ve oksijen izotopları III. cümleyle, volkanik küller ile çöl tozları ise IV. cümleyle birebir ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin analiz edilmesi.
I. Cümle'deki 'yağışların üst üste birikip sıkışmasıyla oluşan ve geçmiş dönemin atmosferik koşullarını hapseden' ifadesinden yola çıkılarak bu cümlenin buzul örneklerinin oluşum biçiminin verileri muhafaza ettiği düşüncesiyle (birinci seçenekle) eşleşmesi gerektiği belirlenir.
Cümledeki oluşum biçimi (yağış birikmesi) ile korunan veriler (atmosferik koşullar) arasında doğrudan anlam ilişkisi kurulur.
2
İkinci cümlenin analiz edilmesi.
II. Cümle'de yer alan 'hava kabarcıkları, karın yağdığı dönemdeki atmosferin gaz bileşimini... doğrudan ölçmeye olanak tanır' ifadesinin, buz katmanlarında hapsolan gazların atmosfer bileşenlerini doğrudan yansıttığı yardımcı düşüncesini (ikinci seçeneği) karşıladığı tespit edilir.
Mikroskobik hava kabarcıklarındaki gaz analizi doğrudan ölçüm sağladığı için doğrudan yansıtma anlamını verir.
3
Üçüncü cümlenin analiz edilmesi.
III. Cümle'deki 'kar tanelerindeki oksijen ve hidrojen izotoplarının oranları, o dönemdeki küresel sıcaklık dalgalanmaları hakkında hassas veriler sunar' bilgisinin, kar yapısındaki izotop oranlarının sıcaklık değişimlerinin belirlenmesinde kaynak olduğu fikriyle (üçüncü seçenekle) eşleştiği saptanır.
İzotop oranları (kar yapısındaki kimyasal özellikler) ile küresel sıcaklık dalgalanmaları (ısı değişimleri) arasındaki korelasyon eşleştirmeyi zorunlu kılar.
4
Dördüncü cümlenin analiz edilmesi.
IV. Cümle'de belirtilen 'volkanik küller ve çöl tozları ise geçmişteki büyük volkanik patlamaların ve atmosferik sirkülasyon kalıplarının tarihlendirilmesinde doğal arşiv niteliği taşır' saptamasının, buzullardaki katı birikintilerin jeolojik hareketler ve rüzgâr yönelimlerinin tarihlendirilmesinde kullanıldığı fikrini (dördüncü seçeneği) karşıladığı görülür.
Volkanik küller ile çöl tozları 'katı birikintileri', volkanik patlamalar ile sirkülasyon kalıpları ise sırasıyla 'jeolojik hareketleri ve rüzgâr yönelimlerini' temsil eder.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünceler
Soru 219Soru

Emeviler ve Abbasiler dönemlerinde yaşanan ve İslam dünyasının siyasi, askeri ile kültürel yapısını derinden etkileyen aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı: Kerbela Olayı (680680), Kadiks Savaşı (711711), Talas Savaşı (751751) ve Beytü'l-Hikme'nin kurulması (yaklaşık 830830) şeklindedir.
Gelişmelerin gerçekleşme yılları sırasıyla 680680 (Kerbela), 711711 (Kadiks), 751751 (Talas) ve yaklaşık 830830 (Beytü'l-Hikme) şeklindedir. Dolayısıyla doğru sıralama Kerbela Olayı, Kadiks Savaşı, Talas Savaşı ve Beytü'l-Hikme şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kerbela Olayı'nın gerçekleştiği tarih belirlenir.
Bu gelişme Emevilerin ilk yıllarında, 680680 yılında yaşanmıştır.
Emevi iktidarının meşruiyet tartışmalarının en erken ve en şiddetli aşamasıdır.
2
Kadiks Savaşı'nın gerçekleştiği tarih belirlenir.
Bu gelişme Emevilerin fetih siyasetinin zirve noktası olarak 711711 yılında yaşanmıştır.
Kuzey Afrika'nın fethinin tamamlanmasının ardından İspanya'ya geçilmiştir.
3
Talas Savaşı'nın gerçekleştiği tarih belirlenir.
Bu gelişme Abbasilerin iktidara gelmesinden hemen sonra, 751751 yılında yaşanmıştır.
Emevi baskıcı yönetiminin yıkılıp hoşgörülü Abbasi döneminin başlamasıyla Çin tehdidine karşı Türklerle ittifak yapılmıştır.
4
Beytü'l-Hikme'nin kuruluş tarihi belirlenir.
Bu bilim merkezi Abbasi halifesi Memun döneminde, yaklaşık 830830 yılında kurulmuştur.
Askeri ve siyasi teşkilatlanmanın tamamlanmasından sonra kültürel ve bilimsel atılımlara odaklanılmıştır.
5
Tespit edilen tarihler geçmişten günümüze doğru sıralanır.
680<711<751<830680 < 711 < 751 < 830 sıralaması elde edilir.
Kronolojik gelişim süreci bu matematiksel sıralamaya tam olarak uygundur.

Anahtar Kavram

Emeviler ve Abbasiler dönemlerindeki temel siyasi, askeri ve kültürel dönüm noktalarının kronolojik takvimi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 220Soru

Dikey bir doğrultuda hareket eden bir insansız hava aracının (İHA) deniz seviyesine göre yüksekliği (metre cinsinden) xx gerçel sayısı ile modellenmiştir. Bu İHA'nın deniz seviyesinin 44 metre üzerindeki bir noktaya olan uzaklığı ile deniz seviyesinin 22 metre altındaki bir noktaya olan uzaklığının çarpımı, deniz seviyesine olan uzaklığına eşittir. Buna göre, bu koşulu sağlayan İHA'nın bulunabileceği farklı yükseklik değerlerinin toplamı kaç metredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

İHA'nın bulunabileceği farklı yükseklik değerlerinin toplamı 4 metredir.
Verilen sözel ifadeler matematiksel olarak modellendiğinde x4x+2=x|x-4| \cdot |x+2| = |x| denklemi elde edilir. Bu denklem x22x8=x|x^2-2x-8|=|x| haline getirildikten sonra iki ayrı gerçel kök üreten ikinci dereceden denkleme ayrılır. Bu denklemlerin diskriminantları pozitif olup toplam 4 farklı gerçel kök bulunur. Vieta formülleri uygulandığında kökler toplamı 4 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen sözel ifadeyi mutlak değerli denklem biçiminde modelleme
x4x+2=x|x - 4| \cdot |x + 2| = |x|
Uzaklık kavramı mutlak değer ile ifade edilir. +4+4 noktasına uzaklık x4|x - 4|, 2-2 noktasına uzaklık x(2)=x+2|x - (-2)| = |x + 2| ve başlangıç noktasına (deniz seviyesine) uzaklık x|x| şeklindedir.
2
Mutlak değer özelliklerini kullanarak denklemi sadeleştirme
x22x8=x|x^2 - 2x - 8| = |x|
ab=ab|a| \cdot |b| = |a \cdot b| özelliği kullanılarak sol taraftaki çarpım tek bir mutlak değer içine alınır.
3
Mutlak değerli denklemi iki ayrı durum halinde çözme
x23x8=0x^2 - 3x - 8 = 0 veya x2x8=0x^2 - x - 8 = 0
A=B    A=B|A| = |B| \implies A = B veya A=BA = -B eşitliği kullanılarak mutlak değerler kaldırılır.
4
Denklemlerin gerçel köklerinin varlığını kontrol etme ve kökler toplamını bulma
x1+x2=3x_1 + x_2 = 3 ve x3+x4=1x_3 + x_4 = 1 olup toplam kökler toplamı 3+1=43 + 1 = 4 olur.
Her iki denklemin diskriminantı sıfırdan büyük olduğundan gerçel kökler mevcuttur. Ortak kök bulunmadığı için köklerin tamamı farklıdır. Vieta formülü yardımıyla kökler ayrı ayrı bulunmadan toplamları hesaplanır.

Anahtar Kavram

Mutlak değerli denklemlerin çözümünde uzaklık kavramının modellenmesi, mutlak değer çarpım özelliği ve A=B|A| = |B| tipindeki denklemlerin çözümü.
ÖncekiSayfa 11 / 338Sonraki