Tüm alıştırma soruları

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, taşıdıkları anlam özelliklerine göre sağ sütundaki uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütundaki anlamca en yakın eşleriyle eşleştiriniz.

Akarsular yeryüzünü şekillendirirken yatak eğimi, su miktarı ve yük miktarına bağlı olarak aşındırma veya biriktirme faaliyetlerinde bulunurlar. Bazı yer şekillerinin oluşumunda ise hem aşındırma hem de biriktirme süreçleri aynı anda etkilidir.

Buna göre, Türkiye'de bulunan aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşum mekanizmasında hem aşındırma hem de biriktirme süreçleri birlikte etkili olmuştur?

3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile Türkiye sınırlarındaki bütün bilim ve eğitim kurumları Maarif Vekaletine bağlanmış, medreseler kapatılmış ve yabancı/azınlık okullarının müfredatına Türkçe, tarih, coğrafya gibi kültür derslerinin konulması zorunlu tutulmuştur.

Buna göre, Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun uygulamaları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisinin hedeflendiği savunulamaz?

Yerçekimi ve gazların yoğunluğu gibi faktörlere bağlı olarak dikey yönde dizilen atmosfer katmanlarını, yeryüzünden (yerden) dış uzaya doğru yükseldikçe karşılaşılan sıraya göre en alttan en üste doğru sıralayınız.

Aşağıda verilen coğrafi durumlar ile bu durumların ortaya çıkmasındaki temel nedenleri eşleştiriniz.

Kelam ilminde imanın mahiyeti tartışılırken kalp ile tasdik ve dil ile ikrar arasındaki ilişki kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Ehl-i Sünnet kelamcılarının çoğunluğu, imanın yegane rüknünün kalp ile tasdik olduğunu; dil ile ikrarın ise kalpteki inancın dış dünyada bilinmesini sağlayan ve kişiye dünyada Müslüman muamelesi (cenaze namazı, miras, evlilik vb. hukuki hükümler) uygulanmasına zemin hazırlayan bir şart olduğunu kabul etmiştir.

Bir kelam dersinde bu konuyu tartışan öğrencilerin görüşleri şu şekildedir:

- Ahmet: "İman yalnızca kalpte gerçekleşen bir onaylamadan ibaret olamaz; kişi inancını diliyle ikrar etmediği sürece kalbindeki tasdikin Allah katında hiçbir değeri yoktur ve bu kişi ahirette kesinlikle kurtuluşa eremez."
- Büşra: "Zorlama ve ölüm tehdidi (ikrah) altında kalan bir kimse, kalben inanmaya devam etse dahi diliyle inkar ettiğini beyan ettiği anda dilin beyanı esas alınacağından imanını tamamen kaybetmiş olur."
- Cihan: "Konuşma engeli olan (dilsiz) bir kimsenin kalben tasdik ettiği halde diliyle ikrar edememesine rağmen mümin kabul edilmesi, dil ile ikrarın imanın kurucu bir rüknü değil, kalpteki inancın dış dünyadaki bir işareti olduğunu gösterir."
- Derya: "İslam'ın inanç esaslarını kalben onaylamadığı halde toplumsal menfaat veya baskılar sebebiyle diliyle Müslüman olduğunu söyleyen bir kimse, dünyada Müslüman muamelesi görse de kalbi tasdiki bulunmadığı için Allah katında mümin sayılmaz."
- Elif: "Herhangi bir engeli veya hayati tehlikesi bulunmayan bir kimsenin inancını diliyle beyan etmemesi, kalbiyle tasdik etmiş olsa bile onun ahirette ebedi olarak cezalandırılmasına yol açar; çünkü ikrar imanın uhrevi geçerlilik (sıhhat) şartıdır."

Buna göre, yukarıda iman-amel ve tasdik-ikrar ilişkisi hakkında görüş belirten öğrencilerden hangilerinin ifadeleri, Ehl-i Sünnet kelamının bu genel kabulüyle çelişmektedir?

1 Kasım 1928'de kabul edilen Yeni Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun'un ardından, ülkede okuryazar oranını artırmak ve halka yeni alfabeyi öğretmek amacıyla 'Millet Mektepleri' açılmıştır. Bu mekteplerde, genç yaşlı her yaştan vatandaşa okuma yazma eğitiminin yanı sıra temel yaşam ve vatandaşlık bilgileri de verilmiştir.

Buna göre, Millet Mekteplerinin açılmasıyla aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı savunulamaz?

Rasyonalist filozoflar, bilginin kaynağı olarak aklı görseler de bu temel kabulün içini doldururken farklı kavramsal araçlar ve açıklamalar geliştirmişlerdir. Aşağıda rasyonalist filozofların epistemolojik görüşlerine dair yapılan açıklamaları, ilişkili oldukları temel kavramlarla eşleştiriniz.

Felsefe dersinde öğretmen, tahtaya felsefi sorgulamalara ve filozofların tavırlarına dair bazı örnek durumlar yazmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen filozof tavırları ile sağ sütunda yer alan felsefi düşüncenin ayırt edici özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

(I) Tarihî yapıların restorasyonu, yalnızca fiziksel bir onarım süreci değil, aynı zamanda geçmişin estetik ve kültürel değerlerini geleceğe aktarma eylemidir. (II) Bu koruma eyleminde temel ilke, yapıya yapılacak müdahalelerin en az düzeyde tutulması ve yapının tarihsel bütünlüğünün korunmasıdır. (III) İtalyan sanat tarihçisi Cesare Brandi de restorasyonu, yapının estetik ve tarihsel çift karakterini gözeten bir takdir ve yeniden sunum süreci olarak tanımlar. (IV) Günümüzde tarihî kent merkezlerindeki sivil mimarlık örneklerinin turizme kazandırılması, yerel ekonomilerin canlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. (V) Bu doğrultuda yürütülen çağdaş restorasyon projelerinde, yapıya eklenen yeni parçaların özgün dokudan ayırt edilebilir olması bu kuramsal yaklaşımın en somut yansımasıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Pozitivizm ve analitik felsefe, felsefe tarihinde metafiziksel kabullere karşı çıkışlarıyla ve bilimsel/olgusal yöntemi benimsemeleriyle öne çıkarlar. Aşağıda verilen filozof ve akımları, felsefe tarihindeki temel yaklaşımları veya savlarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Matematik iklim kuşakları ile sıcaklık kuşaklarının sınırları ve bu sınırların yarım kürelerdeki dağılış özellikleri düşünüldüğünde, sol sütunda verilen durumlar ile sağ sütunda verilen etkenleri doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Varlık felsefesinde (ontoloji) 'varlığın var olup olmadığı' sorusuna verilen yanıtlar nihilizm (hiçcilik) ve realizm (gerçekçilik) ana eksenlerinde şekillenmiş, bu akımlar kendi içlerinde farklı alt yaklaşımlara ayrılmıştır.

Buna göre, sol sütundaki felsefi yaklaşımlarla sağ sütundaki tanımları kavramsal sınırlarını dikkate alarak doğru şekilde eşleştiriniz.

İnsanın ahlaki kararlar alırken ve eylemlerde bulunurken ne ölçüde hür olduğunu açıklayan felsefi görüşleri, bu görüşlerin temel tezleriyle eşleştiriniz.

Türkiye'de yer alan dört farklı alana ait coğrafi özellikler şu şekildedir:

* Merkez A: Türkiye'nin en kuzey ucunda yer alan ve $21$ Aralık tarihinde en uzun geceyi yaşayan il sınırları içerisindedir.
* Merkez B: Türkiye sınırları içinde çizgisel hızın en fazla olduğu ve yıl boyunca gece ile gündüz süreleri arasındaki farkın en az yaşandığı il sınırları içerisindedir.
* Merkez C: Ekinoks tarihlerinde yerel saati Merkez B'ye göre daha geri olan ve enlem derecesi Merkez A ile Merkez B'nin enlemleri farkının tam ortasına yakın olan bir alandır.
* Merkez D: $21$ Haziran günü öğle vaktinde Güneş ışınlarını Merkez B'den daha eğik, Merkez C'den ise daha dik açıyla alan ve yerel saati Merkez C'den daha ileri olan bir alandır.

Buna göre; Merkez A, B, C ve D'nin $21$ Haziran tarihindeki gündüz sürelerinin en uzundan en kısaya doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Rasyonalist (akılcı) filozoflar, bilginin kaynağının akıl olduğu konusunda uzlaşsalar da bu akli bilginin yapısını, kökenini ve açığa çıkarılma biçimini farklı kuramsal çerçevelerle açıklamışlardır. Aşağıda verilen rasyonalist filozofların epistemolojik yaklaşımlarını, bu yaklaşımlara temel oluşturan açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Kütüphaneler, uzun yıllar boyunca yalnızca kitapların sessizlik içinde korunduğu ve ödünç verildiği statik mekânlar olarak algılanmıştır. Ancak günümüzde bu kurumlar, dijitalleşmenin de etkisiyle kabuk değiştirerek bilginin paylaşıldığı, kültürel etkinliklerin düzenlendiği ve insanların bir araya geldiği dinamik yaşam alanlarına dönüşmektedir. Artık modern bir kütüphaneye giden bir ziyaretçi, sadece raflar arasında dolaşmakla kalmayıp atölye çalışmalarına katılabilmekte, dijital veri tabanlarına erişebilmekte ve ortak çalışma alanlarında projeler üretebilmektedir. Dolayısıyla kütüphaneler, sessiz birer depo olmaktan sıyrılarak toplumsal etkileşimin ve ortak üretimin canlı birer merkezi hâline gelmektedir.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Yerçekimi, sıcaklık ve çizgisel hız gibi faktörlerin etkisiyle kalınlığı Ekvator'dan kutuplara doğru değişen troposferin hemen üzerinde yer alan stratosfer katmanında, dikey yönlü hava hareketleri görülmezken jet rüzgarları adı verilen çok güçlü yatay hava akımları etkili olmaktadır.

Stratosfer katmanında dikey yönlü hava hareketlerinin gerçekleşmemesi, bu katmanın aşağıdaki özelliklerinden hangisinin doğrudan bir sonucudur?

Felsefe disiplinini diğer bilgi alanlarından ayıran birtakım zihinsel nitelikler bulunmaktadır. Sol tarafta verilen bu kavramlar ile sağ taraftaki açıklamaları doğru biçimde eşleştiriniz.