Tüm alıştırma soruları

Başlangıçta içinde $30$ litre su bulunan bir depodan her saat $4$ litre su boşalmaktadır. Aynı anda boş olan başka bir depoya ise her saat $8$ litre su doldurulmaktadır. Depolardaki su miktarları $x$ saat sonra eşitlendiğine göre, $x$ bir tam sayıdır.

Günlük yazmak, insanın kendisiyle baş başa kaldığı, iç dünyasındaki karmaşayı kâğıda dökerek durulduğu sessiz bir limandır. Birey, gün boyunca yaşadığı olayları, hissettiği duyguları günlük sayfalarına aktarırken aslında kendi kendisiyle hesaplaşır ve kendini daha yakından tanıma fırsatı bulur. Başkalarına anlatamadığı kaygıları, sevinçleri ve hayalleri günl��ğün sırdaşlığına bırakır. Bu yönüyle günlük tutmak, sadece geçmişi kaydetmekle kalmaz; aynı zamanda insanın kendi gelişim sürecini izlemesine ve içsel bir dinginliğe kavuşmasına yardımcı olan bir tür kişisel terapi işlevi görür.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki c��mlelerde kalın harflerle belirtilen sözleri, bu cümlelerde kazandıkları anlamları en iyi karşılayan yakın anlamlı karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Müzelerde nesnelerin ait oldukları kültürel ve gündelik yaşam bağlamından koparılarak vitrinler ardında izole birer sanat yapıtı gibi sunulması, izleyicide geçmişe dair çarpık bir algı oluşturmaktadır. Bu sunum biçimi, nesneyi üreten toplumun üretim ilişkilerini, inançlarını ve sosyal dinamiklerini görünmez kılar. Nesne, tarihsel derinliğinden sıyrılarak sadece estetik bir seyir unsuruna dönüştüğünde, müze ziyaretçisi geçmişi bir bilgi alanı olarak değil, nostaljik bir imge deposu olarak tüketmeye başlar. Dolayısıyla müzecilik pratikleri, nesnelerin maddi varlığını korurken onların toplumsal bellekteki gerçek işlevlerini unutturan birer araç haline gelebilmektedir.

Bu parçada müzecilik pratikleriyle ilgili olarak asıl yakınılan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin klasik dönem merkez teşkilatında yer alan divan üyelerinin görev alanları; askeri-idari (seyfiye), hukuki-ilmi (ilmiye) ve bürokratik-mali (kalemiye) olmak üzere üç temel sınıfa ayrılmıştır. Bu görevlilerin üstlendikleri sorumluluklar, devletin merkezi otoritesinin sürdürülmesinde kritik rol oynamıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen Divan-ı Hümayun üyelerini, sağ sütundaki kendilerine ait görev tanımlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Dünya genelinde sıcaklığın dağılışını etkileyen faktörler göz önüne alındığında, ocak ayı izoterm haritasında Kuzey Yarım Küre'deki izoterm eğrilerinin karalar üzerinde güneye (ekvatora), okyanuslar üzerinde ise kuzeye (kutuplara) doğru belirgin bir sapma gösterdiği görülür.

Buna göre, ocak ayında gerçekleşen bu sapmalarda;

I. karaların denizlere göre daha hızlı ve fazla soğuması,
II. okyanus akıntılarının sıcaklık üzerindeki etkisi,
III. enlem derecesine bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısının değişmesi

faktörlerinden hangileri doğrudan etkili olmuştur?

Bir fikrin doğruluğu, onun durağan bir özelliğinde değil, zihnimizin karmaşık yaşam koşulları karşısında geliştirdiği eylem planlarının işlevselliğinde aranmalıdır. Düşünceler, çevreye uyum sağlama ve karşılaşılan sorunları çözme yolunda kullandığımız birer araçtan ibarettir. Eğer bir kuram ya da inanç, bizi çevreleyen dünyayı daha yaşanabilir kılıyor, belirsizlikleri gideriyor ve eylemlerimizi başarıya ulaştırıyorsa, o kuram geçerlidir.

Bu parçada dile getirilen görüşe göre, bilginin doğruluk ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

Bahçede duran bir ağaç insan zihninden bağımsız bir şekilde var olduğu için bir gerçekliktir. Ancak 'Bahçede yeşil yapraklı bir ağaç vardır.' ifadesi dış dünyadaki bu durumla uyuşuyorsa doğru, uyuşmuyorsa yanlıştır.

Buna göre, bilgi felsefesindeki 'doğruluk' kavramını 'gerçeklik' kavramından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

İdealist filozoflar, varlığın nihai niteliğini düşünce, ruh veya akıl (idea) üzerinden temellendirirken görüşlerini somutlaştırmak adına çeşitli benzetmelerden yararlanmışlardır.

Aşağıda verilen idealist felsefi yaklaşımları, bu yaklaşımları açıklamakta kullanılan uygun örnek veya benzetmelerle eşleştiriniz.

Bir yazar, günlüğüne şu satırları yazar: "Yıllardır insan hakları, özgürlük ve adalet gibi kavramlar üzerine romanlar yazıyorum. Ancak bugün masamın başına oturduğumda, bu kavramları savunurken kurduğum mantıksal argümanların arkasındaki kendi zihinsel kabullerimi, bu yargılara nasıl ulaştığımı ve bu düşünme eyleminin kendisinin ne anlama geldiğini sorgulamaya başladım. Kendi zihnimin ürettiği düşünceleri adeta bir nesne gibi karşıma alıp onları yeniden inceleme gereği duydum."

Bu parçada yazarın felsefi düşünceye yaklaştığı an, felsefi düşüncenin aşağıdaki ayırt edici özelliklerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Zamanın bu kadar hızlı akıp gideceğini, saçlarıma düşen ilk akla kadar hiç düşünmemiştim. Gençliğin o delişmen günlerinde, önüme serilen kıymetli fırsatların değerini bilmek yerine hep yarınları erteledim, sorumluluklarımdan kaçtım. Keşke o dönemlerde büyüklerimin tecrübeli seslerine daha çok kulak kabartsaydım, o tozlu kütüphane raflarında bilimle daha çok vakit geçirseydim. Şimdi geriye dönüp baktığımda, elimde kalan koca bir hiçlikten ve gençlik hevesleriyle boşa harcanan o güzelim yıllardan başka bir şey göremiyorum. Yapabileceğim o kadar çok şey varken durup sadece beklemek, şimdi yüreğimde derin bir sızıya dönüşüyor. İnsan, elindekinin değerini ancak onu tamamen kaybettiğinde anlıyormuş. Geçmişin bu pişmanlığı, şimdiki zamanın en ağır yükü haline geldi.

Bu parçada kendisinden söz eden kişinin içinde bulunduğu baskın duygu durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Bireyin eylem özgürlüğüne müdahale edilmesinin tek haklı gerekçesi, başkalarına zarar verilmesini önlemektir. Kendi fiziksel veya ahlaki iyiliği için bile olsa, bir kimseyi zorlamak meşru değildir. Her insan kendi bedeni ve zihni üzerinde mutlak egemenliğe sahiptir.

Bu parçada dile getirilen görüşler, birey-devlet ilişkisi bağlamında aşağıdakilerden hangisini savunmaktadır?

Aşağıda verilen soru örneklerini, taşıdıkları nitelikler ve yöneldikleri hedefler doğrultusunda en uygun sorgulama türü ve özelliği ile eşleştiriniz.

İslam dininde zekat, zenginlerin yılda bir kez mallarının belirli bir kısmını ihtiyaç sahipleriyle paylaşması esasına dayanır. Bu ibadet sayesinde toplumdaki zengin ve fakir kesimler arasında sevgi ve saygı bağları kurulur, ekonomik dengesizlikler azalır ve toplumsal barışın tesisi kolaylaşır.

Buna göre, yukarıda bahsedilen durum dikkate alındığında zekat ibadetinin aşağıdaki toplumsal faydalarından hangisi vurgulanmaktadır?

İslam dininde ibadetlerin geçerli olması, bireysel ve toplumsal faydalarını gösterebilmesi için riayet edilmesi gereken birtakım temel ilkeler bulunmaktadır. Bu ilkeler ibadetlerin hem niyet boyutunu hem de uygulama biçimini şekillendirir.

Aşağıda sol sütunda verilen temel ibadet ilkeleri ile sağ sütunda verilen bu ilkelerin pratik hayattaki yansımalarını veya dini dayanaklarını gösteren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Edmund Husserl’e göre, insan zihni nesneleri algılarken onlara dair geçmişten getirdiği yargıların, inançların ve bilimsel kabullerin etkisi altındadır. Bu durum, varlığın kendi özüne (kendiliğine) doğrudan ulaşmamızı engeller. Filozof, nesnenin özüne ulaşabilmek için tüm bu ön kabullerin geçici olarak askıya alınması, yani 'paranteze alınması' gerektiğini savunur.

Buna göre, fenomenolojik yaklaşımda uygulanan paranteze alma yönteminin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Muhammed, kendisine inanmayan ve canına kastetmek amacıyla evini kuşatan Mekkeli müşriklerin, korunması için daha önce kendisine bıraktıkları kıymetli eşyaları (emanetleri) hicret edeceği gece Hz. Ali'ye bırakmış ve bunları sahiplerine iade etmesini istemiştir.

Bu olay, Hz. Muhammed'in aşağıdaki özelliklerinden hangisini en doğrudan vurgulamaktadır?

İslam'da doğru bilgiye ulaşmanın ve sahih bir inanç geliştirmenin önünde çeşitli zihinsel, psikolojik ve ahlaki engeller bulunmaktadır. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde bu engelleri inceleyen bir grup öğrenci, gerçek yaşamdan çeşitli tutum örnekleri derlemiştir. Buna göre, sol sütunda verilen bireysel tutum örneklerini, sağ sütunda verilen doğru inancın ve bilgi edinmenin önündeki engellerle eşleştiriniz.

Hz. Muhammed'in hayatından alınan aşağıdaki olaylar ile bu olayların onun doğruluğu ve güvenilirliğini yansıtan ahlaki boyutlarını en uygun şekilde eşleştiriniz.

Bir tiyatro sahnesinde oynayan oyuncular, kendilerine verilen rolü ve replikleri sorgulamadan sahnelerler. Çoğu insan da yaşamı boyunca toplumun kendisine biçtiği rolleri üstlenir ve bunları sorgulamaksızın tekrar eder. Felsefe ise bireyi bu edilgen durumdan çıkarıp ona hem kendi yaşam senaryosunu yazma hem de eylemlerini dışarıdan bir gözle değerlendirme olanağı sunar. Bu sayede birey, kendi kararlarını alan ve hayatına yön veren aktif bir özneye dönüşür.

Buna göre parçada felsefenin bireye sağladığı aşağıdaki işlevlerden hangisi vurgulanmaktadır?