Tüm alıştırma soruları

Felsefe tarihi boyunca idealist filozoflar, varlığın temelinde maddi olmayan, düşünsel bir ilkenin yer aldığını savunmuş fakat bu ilkeyi farklı kavramsal temellerle açıklamışlardır. Aşağıda sol sütunda bu filozoflar, sağ sütunda ise onların varlık anlayışlarını özetleyen açıklamalar karışık olarak verilmiştir. Filozofları kendilerine ait olan açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Sokrates, kötülüğün bilgi eksikliğinden kaynaklandığını savunarak ahlak ile bilgiyi özdeşleştirir. Ona göre erdem bilgidir ve hiç kimse bilerek kötülük yapmaz. Doğru bilgiye ulaşan insan ahlaki eylemi de doğru şekilde gerçekleştirecektir. Bu doğrular ise kişisel eğilimlerin ötesinde akılla kavranabilen nesnel gerçekliklerdir.

Buna göre Sokrates'in ahlak görüşünün evrensel ahlak yasasını nesnel temelde kabul etmesinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

"De ki: 'Ey insanlar! Size Rabbinizden hak gelmiştir. Artık kim doğru yolu bulursa (hidayete ererse), ancak kendisi için bulmuştur. Kim de saparsa (dalalete düşerse), ancak kendi aleyhine sapmıştır...'" (Yunus Suresi, 108. ayet)

Bu ayette vurgulanan hidayet ve dalalet ilişkisi çerçevesinde, İslam düşüncesindeki irade ve sorumluluk anlayışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Âl-i İmrân Suresi 159. ayetinde Hz. Muhammed'in karar alma ve yönetim süreçlerinde izlemesi tavsiye edilen ilkeler ve adımlar şu şekilde ifade edilmektedir:

*"...Şu halde onları affet; bağışlanmaları için dua et; iş hakkında onlara danış. Kararını verdiğin zaman da artık Allah'a dayanıp güven..."*

Buna göre, ayette belirtilen karar alma ve uygulama aşamalarını gösteren aşağıdaki uygulamaları, ayetteki akış sırasına göre ilkten sona doğru sıralayınız.

Ahzâb Suresi 21. ayetinde müminler için en güzel örnek (üsve-i hasene) olduğu belirtilen Hz. Muhammed'in hayatı, insanlığa her alanda rehberlik edecek niteliktedir.

Aşağıda sol sütunda Hz. Muhammed'in hayatından örnek olaylar, sağ sütunda ise bu olayların temsil ettiği üsve-i hasene boyutları verilmiştir. Bu olaylar ile temsil ettikleri boyutları en uygun şekilde eşleştiriniz.

İslam ahlakı, bireyin hem kendi iç dünyasında hem de toplumsal ilişkilerinde huzur ve adaleti sağlamasını hedefler. Bu doğrultuda toplumsal bağları zedeleyen bazı davranışlar dinen yasaklanmış ve yerilmiştir.

Aşağıdaki sol sütunda bu yasaklanan davranışlara dair örnek senaryolar, sağ sütunda ise bu senaryolarda öne çıkan ahlaki kavramlar verilmiştir. Sol sütundaki durumları sağ sütundaki uygun kavramlarla eşleştiriniz.

İki basamaklı $AB$ doğal sayısı, rakamları toplamının 4 katına eşittir.

Buna göre, bu koşulu sağlayan en büyük $AB$ sayısının onlar basamağındaki rakam kaçtır?

İnsan eylemlerinin gerisindeki temel yönlendirici güç, ne mantıksal çıkarımlarla inşa edilen soyut kurallar ne de bireysel menfaatleri koruyan toplumsal dayatmalardır. Gerçek ahlakilik, bireyin kendi iç dünyasında deneyimlediği yaratıcı ve dinamik bir atılımla, dışsal normların sınırlarını aşan bir iç sesin rehberliğinde hayat bulur. İnsan, bu içsel kılavuza kulak verdiğinde yalnızca kendi öznel dünyası için değil, tüm insanlık için neyin değerli olduğunu doğrudan kavrar. Zira bu yönelim, insanı kendi bencil sınırlarından kurtararak tüm insanlığı kucaklayan evrensel bir sevgiye ulaştırır.

Bu parçada savunulan görüş, evrensel ahlak yasasını öznel temelde kabul eden aşağıdaki yaklaşımlardan hangisiyle doğrudan örtüşmektedir?

Evren, içerisinde nesnelerin barındığı durağan bir kap değil; sürekli gerçekleşen olayların ve bu olaylar arasındaki ilişkilerin oluşturduğu dinamik bir süreçtir. Varlık, önceden belirlenmiş ve tamamlanmış bir yapıya sahip olmak yerine, her an yeniden şekillenen aktif bir yapıdadır. Bu nedenle bir şeyi anlamak, onun durağan bir tözünü bulmakla değil, onun ne yöne doğru değiştiğini ve nasıl bir akış içinde olduğunu kavramakla mümkündür.

Bu parçada savunulan varlık anlayışı, aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilebilir?

Sıfırdan farklı $a$ ve $b$ gerçel sayıları için $a < 0 < b$ iken, $-a^2 \cdot b$ ifadesinin değeri daima negatif, $(-a)^2 \cdot (-b)^3$ ifadesinin değeri ise daima pozitiftir.

Bir fırında üretilen ekmeklerin ağırlıkları ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Bu fırında üretilen ekmeklerin hedef ağırlığı $a$ gramdır.
* Fırından çıkan iki farklı ekmeğin ağırlıkları sırasıyla $280$ gram ve $340$ gramdır.
* Bu iki ekmeğin ağırlıklarının, hedef ağırlık olan $a$ grama olan uzaklıklarının farkının mutlak değeri $20$ gramdır.

Buna göre, hedef ağırlık $a$'nın alabileceği farklı değerlerin toplamı kaç gramdır?

Sayı doğrusu üzerinde $5$ noktasına olan uzaklığı en fazla $3$ birim olan gerçel sayıların kümesi aşağıdakilerden hangisidir?

Gazalî, ibadeti ruhun gıdası ve kalbin cilası olarak tanımlar. Ona göre beden nasıl ki gıdaya ihtiyaç duyarsa, ruh da ancak ibadetle beslenir. İbadetin asıl gayesi, insanı nefsinin esaretinden kurtarıp gerçek özg��rlüğe kavuşturmak ve onu ilahi huzura hazırlamaktır. Yalnızca şekilden ibaret kalan, kalbin iştirak etmediği eylemler ise insanın ahlakı üzerinde kalıcı bir dönüşüm meydana getiremez.

Gazalî’nin ibadetle ilgili bu değerlendirmelerinden yola çıkılarak ibadet kavramı ve ibadetin amacı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıya eşittir?

Erzurum Kongresi'nde alınan kararlar incelendiğinde, bu kararların bir kısmının ülkeyi dış işgallerden kurtarmayı hedefleyen 'millî bağımsızlık', bir kısmının ise halk��n kendi geleceğine kendisinin karar vermesini öngören 'millî egemenlik' ilkesiyle ilişkili olduğu görülür.

Buna göre, Erzurum Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi doğrudan 'millî egemenlik' ilkesini gerçekleştirmeye yöneliktir?

ifadesinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?

İslam dininin kabulüyle birlikte Müslüman toplulukların estetik arayışları, inancın sunduğu tevhid ve estetik ilkeler çerçevesinde şekillenmiştir. Ancak bu şekillenme tek tip bir yapıda gerçekleşmemiş; Anadolu'da hat, ebru ve mimaride kubbeli yapılar öne çıkarken, Endülüs'te daha geometrik ve floral bezemelerle bezeli saray mimarisi (Elhamra gibi), İran coğrafyasında ise minyatür ve ahşap işçiliği gelişim göstermiştir. Bu sanatsal çeşitlilik, İslam'ın ana ilkelerinin farklı kültürel havzalarda nasıl özgün biçimlerde yorumlandığ��nı ortaya koymaktadır.

Buna göre, parçada sözü edilen sanatsal çeşitlilik göz önünde bulundurulduğunda, din, kültür ve sanat ilişkisiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisine ulaşılabilir?

Aşağıda verilen büyük iklim tiplerini, karşılarında yer alan yağış, sıcaklık, toprak ve bitki örtüsü gibi belirleyici özellikleri içeren tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.