Denklem ve Eşitsizlikler

376 soru

Soru 21Soru
Bir yayınevi, yeni çıkaracağı bir romanın bir adet basım maliyetini xx TL, bu roman��n bir adet toptan satış fiyatını ise yy TL olarak belirlemiştir. Bu romanın maliyeti ile satış fiyatı arasında
y=2403xy = 240 - 3x
bağıntısı bulunmaktadır.
Yayınevinin bu kitabın satışından zarar etmemesi ve satış fiyatının pozitif olması gerektiği bilindiğine göre, bir kitabın maliyeti olan xx'in alabileceği tüm gerçel sayı değerlerinin kümesi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (0,60](0, 60]

Cevap

Bir kitabın maliyeti olan xx'in alabileceği tüm gerçel sayı değerlerinin kümesi (0,60](0, 60] aralığıdır.
Zarar etmeme durumu yxy \ge x eşitsizliği ile ifade edilir. Buradan 2403xx    4x240240 - 3x \ge x \implies -4x \ge -240 olur. Her iki taraf 4-4'e bölündüğünde yön değiştirme kuralı uygulanarak x60x \le 60 bulunur. Maliyetin pozitif olması (x>0x > 0) ve satış fiyatının pozitif olması (y>0    x<80y > 0 \implies x < 80) koşullarıyla kesiştirildiğinde çözüm aralığı (0,60](0, 60] olur.

Adım Adım Çözüm

1
Zarar etmeme koşulunu belirleme ve eşitsizliği kurma
yx    2403xxy \ge x \implies 240 - 3x \ge x
Zarar etmemek, satış fiyatının maliyet fiyatına eşit ya da maliyet fiyatından büyük olması anlamına gelir.
2
Eşitsizliği çözerek xx'in üst sınırını bulma
4x240    x60-4x \ge -240 \implies x \le 60
Eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıya bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirir.
3
Gerçek��i sınırları ve satış fiyatının pozitif olması koşulunu belirleme
Maliyet için x>0x > 0 ve satış fiyatı için y>0    2403x>0    x<80y > 0 \implies 240 - 3x > 0 \implies x < 80 olmalıdır.
Üretim maliyeti ve satış fiyatı reel dünyada sıfırdan büyük olmak zorundadır.
4
Bulunan tüm koşulların kesişimini alarak en geniş çözüm aralığını oluşturma
0<x60    (0,60]0 < x \le 60 \implies (0, 60]
x>0x > 0, x<80x < 80 ve x60x \le 60 eşitsizliklerini aynı anda sağlayan aralık belirlenmelidir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümü ve eşitsizliğin her iki tarafının negatif sayı ile çarpılması veya bölünmesi durumunda yön değiştirmesi kuralı

Alternatif Yöntem

Eşitsizliği çözerken negatif katsayıdan kaçınmak için bilinmeyeni doğrudan pozitif olacağı tarafa aktarabiliriz: 2403xx    2404x    60x240 - 3x \ge x \implies 240 \ge 4x \implies 60 \ge x olur. Bu yöntem negatif sayıyla çarpma/bölme işlemindeki yön değiştirme hatasını önlemeye yardımcı olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru

Bir boya fabrikasında üretilen iki farkl�� boya türünün bozulmadan saklanabildiği sıcaklık değerleri (C^\circ\text{C} cinsinden) aşağıdaki aralıklarla tanımlanmıştır:

* İç cephe boyasının saklama sıcaklığı aralığı: A=[5,35)A = [-5, 35)
* Dış cephe boyasının saklama sıcaklığı aralığı: B=(10,45]B = (10, 45]

Buna göre, dış cephe boyasının bozulmadan saklanabildiği ancak iç cephe boyasının bozulduğu sıcaklık değerlerini ifade eden aralık aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: [35,45][35, 45]

Cevap

Kapalı aralık [35,45][35, 45]
Doğru yanıt olan kapalı aralık [35,45][35, 45], dış cephe boyasının saklama aralığı olan (10,45](10, 45] aralığından, iç cephe boyasının saklanabildiği [5,35)[-5, 35) aralığının çıkarılmasıyla elde edilir. Otuz beş değeri iç cephe boyasının saklama sınırına dahil olmadığı için bu sıcaklıkta iç cephe boyası bozulur ve bu değer aranan koşula dahil edilerek köşeli parantezle gösterilir. Kırk beş değeri ise dış cephe boyasının saklama aralığında yer aldığı için yine dahil edilerek köşeli parantezle gösterilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış cephe boyasının bozulmadan saklanabildiği sıcaklık kümesi (BB) ile iç cephe boyasının bozulduğu sıcaklık kümesini (AA'nın tümleyeni olan AA') belirlemek.
B=(10,45]B = (10, 45] ve A=(,5)[35,)A' = (-\infty, -5) \cup [35, \infty)
Dış cephe boyasının bozulmadan saklanabilmesi için sıcaklığın BB kümesinde olması, iç cephe boyasının bozulması için ise sıcaklığın AA kümesinde olmaması (xAx \notin A) gerekir.
2
Bu iki koşulun aynı anda sağlandığı ortak bölgeyi bulmak amacıyla BB ve AA' kümelerinin kesişimini (veya eş değer olarak BAB \setminus A fark kümesini) hesaplamak.
BA=[35,45]B \setminus A = [35, 45]
B=(10,45]B = (10, 45] aralığındaki 10<x<3510 < x < 35 değerleri A=[5,35)A = [-5, 35) aralığına dahil olduğundan bu değerler çıkarılır. 3535 değeri AA kümesinde bulunmadığı için fark kümesinde kalır ve dahil edilir. 4545 değeri BB kümesinde bulunduğu için fark kümesinde de yer alır.
3
Uç noktaların dahil olma durumlarına göre aralığı köşeli parantez kullanarak yazmak.
[35,45][35, 45]
Her iki uç noktanın da (3535 ve 4545) koşulları sağladığı ve kümeye dahil olduğu belirlendiğinden kapalı aralık olarak gösterilir.

Anahtar Kavram

Aralıkların farkı ve sınır değerlerinin dahiliyet analizi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru

Gerçek sayılar kümesinde tanımlı a(x2)+3=2xba(x - 2) + 3 = 2x - b denkleminin çözüm kümesi boş küme ise a=2a = 2 ve b1b \neq 1 olmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Doğrudur. Verilen denklemin çözüm kümesinin boş küme olması için a=2a = 2 ve b1b \neq 1 olmalıdır.
Verilen denklemin çözüm kümesinin boş küme olması için denklem düzenlendiğinde (a2)x=2ab3(a-2)x = 2a-b-3 ifadesinde xx'in katsayısı sıfır olmalı (a=2a=2) ve karşı taraftaki sabit terim sıfırdan farklı olmalıdır (b1b \neq 1). Bu iki koşul aynı anda sağlandığında ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Denklemin sol ve sağ tarafındaki ifadeleri düzenleyerek xx parantezine alalım.
a(x2)+3=2xb    ax2a+3=2xb    (a2)x=2ab3a(x-2)+3 = 2x-b \implies ax - 2a + 3 = 2x - b \implies (a-2)x = 2a - b - 3 denklemi elde edilir.
Denklemin derecesini ve katsayılarını net bir şekilde görebilmek için.
2
Birinci dereceden bir bilinmeyenli Ax=BAx = B denkleminin çözüm kümesinin boş küme olması koşulunu uygulayalım.
A=0A = 0 ve B0B \neq 0 olmalıdır. Yani, a2=0    a=2a - 2 = 0 \implies a = 2 ve 2ab302a - b - 3 \neq 0 olmalıdır.
0x=B0 \cdot x = B (burada B0B \neq 0) biçimindeki denklemlerin gerçek sayılarda çözümü yoktur.
3
Bulunan a=2a=2 değerini eşitsizlikte yerine yazarak bb için gereken koşulu belirleyelim.
2(2)b30    4b30    1b0    b12(2) - b - 3 \neq 0 \implies 4 - b - 3 \neq 0 \implies 1 - b \neq 0 \implies b \neq 1 elde edilir.
a=2a = 2 durumunda sabit terimin sıfırdan farklı olmasını garanti etmek için.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin çözüm kümesinin boş küme olması durumu (0x=c0 \cdot x = c, c0c \neq 0).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru

Bir sporcunun akıllı saati, günlük ad��m hedefine ulaştığında ekranda yeşil bir halka göstermektedir. Bu sporcu, belirli bir günde:
- Sabah yürüyüşünde günlük adım hedefinin 13\frac{1}{3}'ü kadar,
- Öğleden sonraki yürüyüşünde sabah attığı adım sayısının 22 katından 12001200 eksik adım,
- Akşam yürüyüşünde ise öğleden sonraki yürüyüşünde attığı adım sayısının yarısı kadar
adım atmıştır.

Gün sonunda sporcu tam olarak günlük adım hedefine ulaşmış ve saatinde yeşil halka görünmüştür.

Buna göre, bu sporcunun günlük adım hedefi kaç adımdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5400

Cevap

Sporcunun günlük adım hedefi 5400 adımdır.
Günlük adım hedefine H dersek; sabah H/3 adım, öğleden sonra 2H/3 - 1200 adım ve akşam bu miktarın yarısı olan H/3 - 600 adım atılmıştır. Toplam adım sayısı hedefe eşitlendiğinde H/3 + 2H/3 - 1200 + H/3 - 600 = H elde edilir. Buradan 4H/3 - 1800 = H ve H/3 = 1800 bulunur. Buradan günlük adım hedefi olan H değeri 5400 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Bilinmeyen tayin etme ve sabah adım sayısını ifade etme
Günlük adım hedefine HH denilirse, sabah atılan adım sayısı H3\frac{H}{3} olur.
Soruda sabah yürüyüşünün günlük hedefin üçte biri olduğu belirtilmiştir.
2
Öğleden sonra ve akşam atılan adım sayılarını H cinsinden yazma
Öğleden sonra: 2(H3)1200=2H312002 \cdot \left(\frac{H}{3}\right) - 1200 = \frac{2H}{3} - 1200. Akşam: 12(2H31200)=H3600\frac{1}{2} \cdot \left(\frac{2H}{3} - 1200\right) = \frac{H}{3} - 600.
Öğleden sonra atılan adım sayısı sabahkinin 2 katından 1200 eksik, akşam atılan adım sayısı ise öğleden sonrakinin yarısı kadardır.
3
Denklemi kurup çözme
H=H3+(2H31200)+(H3600)    H=4H31800    1800=H3    H=5400H = \frac{H}{3} + \left(\frac{2H}{3} - 1200\right) + \left(\frac{H}{3} - 600\right) \implies H = \frac{4H}{3} - 1800 \implies 1800 = \frac{H}{3} \implies H = 5400.
Gün sonunda sporcu tam olarak hedefine ulaştığı için üç zaman dilimindeki adımların toplamı günlük hedef olan HH değerine eşit olmalıdır.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler yardımıyla sözel problemleri modelleme ve çözme.

Alternatif Yöntem

Denklem kurarken kesirlerle uğraşmamak için hedefe H=3xH = 3x diyebiliriz. Bu durumda sabah adım sayısı xx, öğleden sonra adım sayısı 2x12002x - 1200, akşam adım sayısı ise x600x - 600 olur. Toplam adım sayısı x+(2x1200)+(x600)=4x1800x + (2x - 1200) + (x - 600) = 4x - 1800 olur. Bu ifadeyi hedefe yani 3x3x'e eşitlersek 4x1800=3x    x=18004x - 1800 = 3x \implies x = 1800 bulunur. Günlük adım hedefi H=3x=31800=5400H = 3x = 3 \cdot 1800 = 5400 olarak elde edilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 25Soru
Bir proje ödevi için üç farklı şehrin hava sıcaklıklarını inceleyen Berna; A, B ve C şehirlerinin sıcaklık değerlerini s��rasıyla aa, bb ve cc santigrat derece olarak ölçmüştür. Bu sıcaklık değerleri arasında,
ab=6|a - b| = 6
bc=4|b - c| = 4
bağıntıları bulunmaktadır. Buna göre, A ile C şehirlerinin sıcaklık değerlerinin farkının mutlak değeri olan ac|a - c| ifadesinin alabileceği farklı değerlerin toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

A ile C şehirlerinin sıcaklık değerlerinin farkının mutlak değeri olan ac|a - c| ifadesinin alabileceği farklı değerlerin toplamı 12'dir.
Verilen ab=6|a - b| = 6 ve bc=4|b - c| = 4 eşitliklerinden ab=±6a - b = \pm 6 ve bc=±4b - c = \pm 4 elde edilir. Bu değerler taraf tarafa toplandığında aca - c ifadesi 1010, 22, 2-2 veya 10-10 değerlerini alabilir. Bu değerlerin mutlak değerleri olan ac|a - c| ise sadece 1010 ve 22 olabilir. Bu farklı değerlerin toplamı 10+2=1210 + 2 = 12 yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen mutlak değerli eşitlikleri açarak aba-b ve bcb-c ifadelerinin alabileceği değerleri yazmak.
ab{6,6}a - b \in \{6, -6\} ve bc{4,4}b - c \in \{4, -4\}
Mutlak değer tanımı gereği, x=k|x| = k (k > 0) ise x=kx = k veya x=kx = -k olur.
2
aca - c ifadesini aba - b ve bcb - c terimleri cinsinden ifade edip tüm olası toplam durumlarını hesaplamak.
ac{10,2,2,10}a - c \in \{10, 2, -2, -10\}
aca - c ifadesi (ab)+(bc)(a - b) + (b - c) şeklinde yazılabildiğinden, iki kümenin elemanlarının olası tüm toplamları hesaplanır.
3
Elde edilen aca - c değerlerinin mutlak değerlerini alarak ac|a - c| ifadesinin farklı değerlerini bulup toplamak.
ac{10,2}|a - c| \in \{10, 2\} ve toplamları 10+2=1210 + 2 = 12
10=10|-10| = 10, 2=2|-2| = 2, 2=2|2| = 2 ve 10=10|10| = 10 olup farklı değerler 10 ve 2'dir.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin tanımı ve iki nokta arasındaki uzaklık kavramı yardımıyla mutlak değerli ifadelerin alabileceği değerleri analiz etme.
Soru 26Soru
aa bir gerçel sayı olmak üzere, xx değişkenine bağlı
(a25)x+3a<4x5(a^2 - 5)x + 3a < 4x - 5
eşitsizliğinin çözüm kümesi (1,)(1, \infty) olduğuna göre, aa kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1

Cevap

1
Doğru cevap 1'dir. Eşitsizlik düzenlendiğinde (a29)x<3a5(a^2 - 9)x < -3a - 5 elde edilir. Çözüm kümesinin (1,)(1, \infty) yani x>1x > 1 olması için eşitsizliğin yön değiştirmesi gerekir. Bu durum, her iki tarafın bölündüğü a29a^2 - 9 ifadesinin negatif olmasını (a29<0a^2 - 9 < 0) gerektirir. Sınır değeri eşitliğinden elde edilen 1 değeri bu şartı sağlarken, -4 değeri sağlamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen eşitsizlikteki terimleri xx parantezine alarak düzenleyelim.
(a29)x<3a5(a^2 - 9)x < -3a - 5 elde edilir.
Eşitsizliği birinci dereceden bir bilinmeyenli standart formda yazmak için.
2
Eşitsizliğin çözüm kümesinin (1,)(1, \infty) yani x>1x > 1 olduğunu kullanarak yön değişimini analiz edelim.
Eşitsizlik yön değiştirdiği için (<< sembolü >> sembolüne dönüştüğü için) xx'in katsayıs�� olan a29a^2 - 9 ifadesinin negatif olması gerektiği bulunur (a29<0a^2 - 9 < 0 yani 3<a<3-3 < a < 3 shift).
Eşitsizliğin her iki tarafı negatif bir sayıya bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirir.
3
Sınır değerini bulmak için sınır denklemini kuralım ve çözelim.
3a5a29=1    3a5=a29    a2+3a4=0\frac{-3a - 5}{a^2 - 9} = 1 \implies -3a - 5 = a^2 - 9 \implies a^2 + 3a - 4 = 0 Bu denklem çarpanlarına ayrıldığında (a+4)(a1)=0(a + 4)(a - 1) = 0 elde edilir. Buradan a=4a = -4 veya a=1a = 1 bulunur.
Çözüm kümesinin sınır değerinin 1 olmasını sağlamak için.
4
Bulunan aa değerlerinin a29<0a^2 - 9 < 0 şartını sağlayıp sağlamadığını kontrol edelim.
a=4a = -4 için (4)29=7>0(-4)^2 - 9 = 7 > 0 (şartı sağlamaz).
a=1a = 1 için 129=8<01^2 - 9 = -8 < 0 (şartı sağlar). Dolayısıyla a=1a = 1 olmalıdır.
Sadece negatif bir sayıya bölme durumunda yön değiştirme kuralının geçerli olduğunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde her iki taraf negatif bir sayı ile çarpıldığında veya bölündüğünde eşitsizliğin yön değiştirmesi kuralı.
Soru 27Soru

İki basamaklı bir doğal sayının onlar basamağındaki rakam, birler basamağındaki rakamın 33 katından 22 eksiktir. Bu sayının rakamlarının yerleri değiştirildiğinde elde edilen iki basamaklı sayı, başlangıçtaki sayıdan 3636 eksik olmaktadır.

Buna göre, başlangıçtaki sayının rakamları toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

Başlangıçtaki sayının rakamları toplamı 10'dur.
Çözümleme yapılıp denklem çözüldüğünde elde edilen birler basamağı 3 ve onlar basamağı 7 rakamlarının toplamı 10 olmaktadır. Bu durum sorudaki tüm koşulları sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Onlar basamağına xx, birler basamağına yy diyerek basamaklar arasındaki ilişkiyi yazın.
x=3y2x = 3y - 2 denklemi elde edilir.
Soruda onlar basamağındaki rakamın, birler basamağındaki rakamın 3 katından 2 eksik olduğu belirtilmiştir.
2
Başlangıçtaki sayıyı ve rakamları yer değiştirdiğinde oluşan yeni sayıyı basamak çözümlemesi kullanarak yazıp farklarını eşitleyin.
(10x+y)(10y+x)=36(10x + y) - (10y + x) = 36 denklemi kurulur.
Rakamları yer değiştiren yeni sayının başlangıçtaki sayıdan 36 eksik olduğu bilgisi verilmiştir.
3
Elde edilen fark denklemini sadeleştirin ve ilk adımdaki xx değerini yerine yazarak tek bilinmeyenli denklem elde edin.
9(xy)=36xy=49(x - y) = 36 \Rightarrow x - y = 4 sadeleşmiş hali bulunur. xx yerine 3y23y - 2 yazıldığında (3y2)y=4(3y - 2) - y = 4 denklemi elde edilir.
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemi çözebilmek için değişken sayısını bire indirgemek gerekir.
4
Oluşan denklemi çözerek yy ve xx değerlerini bulun, ardından rakamların toplamını hesaplayın.
2y=6y=32y = 6 \Rightarrow y = 3 ve buradan x=3(3)2=7x = 3(3) - 2 = 7 bulunur. Rakamlar toplamı 7+3=107 + 3 = 10 olarak elde edilir.
Soruda istenen başlangıçtaki sayının rakamları toplamına ulaşmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve basamak çözümlemesi kuralları.
Soru 28Soru

Bir dağcılık kulübünün hazırlad��ğı rapora göre, bir dağda deniz seviyesinden olan yükseklik ile sıcaklık arasındaki ilişki modellenmiştir. Deniz seviyesinden yükseklik hh (yüz metre cinsinden) olmak üzere, bu dağdaki sıcaklık değeri

T=240,6hT = 24 - 0,6h

formülüyle derece (°C) cinsinden hesaplanmaktadır.

Bu dağda tırmanış yapan dağcıların kamp kurdukları bölgedeki sıcaklığın 6-6 °C'den fazla ve en fazla 33 °C olduğu bilinmektedir.

Buna göre, kamp kurulan bölgenin deniz seviyesinden yüksekliğinin metre cinsinden alabileceği en küçük tam sayı değeri ile en büyük tam sayı değerinin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8499

Cevap

Kamp kurulan bölgenin yüksekliğinin alabileceği en küçük tam sayı değeri 3500, en büyük tam sayı değeri 4999 olup bu değerlerin toplamı 8499'dur.
Verilen modelde sıcaklık değerleri 6<240,6h3-6 < 24 - 0,6h \leq 3 aralığındadır. Bu eşitsizlik çözüldüğünde 35h<5035 \leq h < 50 elde edilir. Yükseklik metre cinsine çevrilmek istendiğinde hh değeri 100 ile çarpılarak 3500H<50003500 \leq H < 5000 aralığına ulaşılır. Bu aralıkta HH değerinin alabileceği en küçük tam sayı 3500, en büyük tam sayı ise 4999'dur. Toplamları 8499 değerini verir.

Adım Adım Çözüm

1
Sıcakl��k aralığı için eşitsizlik kurma
6<240,6h3-6 < 24 - 0,6h \leq 3
Sıcaklığın -6 °C'den fazla ve en fazla 3 °C olduğu bilgisi verilmiştir.
2
Eşitsizliği sadeleştirme
30<0,6h21-30 < -0,6h \leq -21
Her taraftan 24 çıkarılarak değişken içeren terim yalnız bırakılır.
3
Eşitsizliği negatif sayıya bölme ve yön değiştirme
35h<5035 \leq h < 50
Her taraf -0,6 değerine bölünür. Negatif bir sayıya bölündüğü için eşitsizlik yön değiştirir.
4
Birim dönüşümü yapma
3500H<50003500 \leq H < 5000
Yükseklik yüz metre cinsinden verildiğinden, metre cinsinden aralık her tarafın 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
5
Sınır değerleri belirleme ve toplama
3500+4999=84993500 + 4999 = 8499
Yarı açık aralıktaki en küçük tam sayı değeri 3500, en büyük tam sayı değeri 4999'dur.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerin çözümü ve eşitsizliğin negatif bir sayı ile çarpılması veya bölünmesi durumunda yön değiştirmesi kuralı.
Soru 29Soru

xx ve yy sıfırdan farklı gerçel sayılar olmak üzere,

I. xy=xy|x \cdot y| = |-x| \cdot |y|

II. xyxy|x - y| \leq |x| - |y|

III. xxyy=1\frac{|x|}{x} \cdot \frac{y}{|y|} = -1 ise xx ve yy zıt işaretlidir.

ifadelerinden hangileri her zaman doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

I ve III ifadelerinin yer aldığı seçenektir.
Birinci öncül, x=x|-x| = |x| ve mutlak değerin çarpım özelliği (xy=xy|x| \cdot |y| = |x \cdot y|) gereği her zaman doğrudur. Üçüncü öncülde, oranların çarpımının 1-1 olması için çarpanlardan birinin 11, diğerinin 1-1 olması gerekir. Bu durum değişkenlerin zıt işaretli olmasını gerektirdiğinden her zaman doğrudur. Dolayısıyla I ve III ifadeleri doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülü mutlak değerin çarpım özelliği ve x=x|-x| = |x| eşitliğini kullanarak analiz edin.
x=x|-x| = |x| olduğu için xy=xy=xy|-x| \cdot |y| = |x| \cdot |y| = |x \cdot y| elde edilir. Dolayısıyla birinci öncül her zaman doğrudur.
Mutlak değer içerisindeki ifadenin işaretinin negatif ile çarpılması mutlak değerin değerini değiştirmez.
2
İkinci öncülün doğruluğunu kontrol etmek için bir karşıt örnek verin.
x=1x = 1 ve y=2y = 2 için 12=1|1 - 2| = 1 olurken, 12=12=1|1| - |2| = 1 - 2 = -1 olur. 111 \leq -1 eşitsizliği yanlış olduğundan ikinci öncül her zaman doğru değildir.
Farkın mutlak değeri, mutlak değerlerin farkından küçük olamaz; aksine üçgen eşitsizliğine göre her zaman büyük veya eşittir (xyxy|x - y| \geq |x| - |y|).
3
Üçüncü öncüldeki oranı inceleyerek xx ve yy sayılarının işaretlerini belirleyin.
xx\frac{|x|}{x} oranı x>0x > 0 için 11, x<0x < 0 için 1-1 değerini alır. Benzer şekilde yy\frac{y}{|y|} oranı y>0y > 0 için 11, y<0y < 0 için 1-1 değerini alır. Çarpımlarının 1-1 olması için bu oranlardan birinin 11, diğerinin 1-1 olması gerekir. Bu da xx ve yy sayılarından birinin pozitif, diğerinin negatif yani zıt işaretli olmasını zorunlu kılar. Dolayısıyla üçüncü öncül her zaman doğrudur.
Bölüm durumundaki ifadelerin mutlak değer dışına çıkarken aldıkları değerler sayıların işaretlerine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin temel özellikleri, çarpım özelliği, üçgen eşitsizliği ve işaret durumuna göre mutlak değer dışına çıkarma.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 30Soru

Sıfırdan farklı her xx ve yy gerçel sayısı için x+yx+y1\frac{|x + y|}{|x| + |y|} \leq 1 eşitsizliği her zaman doğrudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Sıfırdan farklı her xx ve yy gerçel sayısı için x+yx+y|x + y| \leq |x| + |y| üçgen eşitsizliği geçerlidir. x+y>0|x| + |y| > 0 olduğundan, her iki taraf bu ifadeye bölündüğünde x+yx+y1\frac{|x + y|}{|x| + |y|} \leq 1 eşitsizliği elde edilir ve bu ifade her zaman doğrudur.
Üçgen eşitsizliği gereği x+yx+y|x+y| \leq |x|+|y| bağıntısı her zaman doğrudur. xx ve yy sıfırdan farklı olduğu için payda pozitif bir değerdir ve bu değere bölündüğünde eşitsizliğin doğruluğu korunur.

Adım Adım Çözüm

1
Üçgen eşitsizliği özelliğini hatırlama
Her x,yRx, y \in \mathbb{R} için x+yx+y|x + y| \leq |x| + |y| olduğu bilinir.
Mutlak değerde iki sayının toplamının başlangıç noktasına uzaklığı, bu sayıların ayrı ayrı başlangıç noktasına olan uzaklıklarının toplamından büyük olamaz.
2
Paydanın işaretini belirleme
x0x \neq 0 ve y0y \neq 0 olduğundan x>0|x| > 0 ve y>0|y| > 0 olur. Dolayısıyla, x+y>0|x| + |y| > 0 elde edilir.
Sıfırdan farklı sayıların mutlak değerleri daima pozitiftir ve pozitif iki sayının toplamı da pozitiftir.
3
Eşitsizliği düzenleme
x+yx+y|x + y| \leq |x| + |y| eşitsizliğinde her iki tarafı pozitif olan x+y|x| + |y| ifadesine böldüğümüzde, x+yx+y1\frac{|x + y|}{|x| + |y|} \leq 1 elde edilir.
Eşitsizliğin her iki tarafı pozitif bir sayıya bölündüğünde eşitsizlik yön değiştirmez.

Anahtar Kavram

Üçgen eşitsizliği ve mutlak değerin temel özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru

Bir kargo firmasında mavi ve kırmızı renkli kutular, boş ağırlığı bir mavi kutunun ağırlığının 22 katından 3 kg3\text{ kg} eksik olan boş tahta kasalarla taşınmaktadır.

Bu kasalardan birine;
- 33 mavi ve 44 kırmızı kutu konulduğunda toplam ağırl��k 37 kg37\text{ kg},
- 55 mavi ve 22 kırmızı kutu konulduğunda toplam ağırlık 35 kg35\text{ kg}

olmaktadır.

Buna göre, boş bir kasanın ağırlığı kaç kg'dır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

Boş kasanın ağırlığı 5 kg'dır.
Denklem sistemi kurulup çözüldüğünde mavi kutunun ağırlığı 4 kg olarak bulunur. Kasanın boş ağırlığı mavi kutunun ağırlığının 2 katından 3 eksik olduğu için 2(4) - 3 = 5 kg olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kutuların ve kasanın ağırlıklarını tanımlayarak değişkenleri belirleme.
Mavi kutu ağırlığı xx kg, kırmızı kutu ağırlığı yy kg ve boş kasanın ağırlığı c=2x3c = 2x - 3 kg olarak tanımlanır.
Problemdeki sözel ilişkileri cebirsel ifadelere dönüştürmek.
2
Verilen iki farklı taşıma durumu için toplam ağırlık denklemlerini yazma.
3x+4y+(2x3)=37    5x+4y=403x + 4y + (2x - 3) = 37 \implies 5x + 4y = 40 ve 5x+2y+(2x3)=35    7x+2y=385x + 2y + (2x - 3) = 35 \implies 7x + 2y = 38 denklemleri elde edilir.
Birinci dereceden iki bilinmeyenli bir denklem sistemi oluşturmak.
3
Elde edilen denklem sistemini yok etme yöntemiyle çözme.
x=4x = 4 ve y=5y = 5 değerleri bulunur.
Değişkenlerin tekil değerlerini hesaplamak.
4
Bulunan xx değerini kasanın ağırlık formülünde yerine koyma.
c=2(4)3=5c = 2(4) - 3 = 5 kg bulunur.
Soruda bizden istenen boş kasanın ağırlığını bulmak.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin kurulması ve yok etme yöntemi ile çözülmesi.
Soru 32Soru

Bir bahçe duvarı boyunca, aralarında eşit mesafe olacak şekilde 1010 adet özdeş direk dikilmiştir. Eğer direkler arasındaki her bir mesafe 22 cm azaltılıp direk sayısı 33 artırılsaydı, aynı duvar boyunca direkler yine aralarında eşit mesafe olacak şekilde yerleştirilebilecekti. Buna göre, başlangıçta yan yana bulunan iki direk arasındaki mesafe 88 cm'dir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Başlangıçta yan yana bulunan iki direk arasındaki mesafe 88 cm'dir.
Denklemin çözümü sonucunda elde edilen başlangıç mesafesi 88 cm olup, verilen ifade ile tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumunun modellenmesi
Başlangıçtaki direkler arası mesafeye xx cm denirse, 1010 direk arasında 101=910 - 1 = 9 adet boşluk olur. Toplam duvar uzunluğu 9x9x cm olarak ifade edilir.
Direklerin kapladığı toplam duvar uzunluğunu direkler arası mesafe cinsinden ifade etmek.
2
İkinci durumun modellenmesi
Direk sayısı 33 artırıldığında 1313 direk olur ve aralarında 131=1213 - 1 = 12 adet boşluk oluşur. Direkler arası yeni mesafe x2x - 2 cm olur. Yeni duvar uzunluğu 12(x2)12(x - 2) cm olarak ifade edilir.
Değişen koşullara göre duvar uzunluğunu yeni parametrelerle tanımlamak.
3
Eşitlik kurma ve denklemi çözme
9x=12(x2)    9x=12x24    3x=24    x=89x = 12(x - 2) \implies 9x = 12x - 24 \implies 3x = 24 \implies x = 8 bulunur.
Her iki durumda da duvar uzunluğu aynı kaldığı için ifadeleri birbirine eşitleyerek xx değerini bulmak.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler yardımıyla problem çözme
Soru 33Soru

Bir evin ısıtma sistemindeki dijital termostat, oda sıcaklığı TT °C iken kombinin çalışma yüzdesi olan PP değerini

P=1205TP = 120 - 5T

bağıntısına göre ayarlamaktadır.

Kombinin verimli bir şekilde çalışabilmesi için çalışma yüzdesinin %30\%30'dan fazla ve %65\%65'ten az olması gerektiği bilinmektedir.

Buna göre, kombinin verimli bir şekilde çalışabileceği oda sıcaklığı değerlerinin (TT) en geniş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11<T<1811 < T < 18

Cevap

11<T<1811 < T < 18 açık aralığıdır.
Verimli çalışma koşulu için 30<1205T<6530 < 120 - 5T < 65 eşitsizliği kurulur. Bu eşitsizlik çözüldüğünde 90<5T<55-90 < -5T < -55 elde edilir. Her taraf 5-5 sayısına bölündüğünde negatif bir sayıya bölündüğümüz için eşitsizlikler yön değiştirir ve 18>T>1118 > T > 11 yani 11<T<1811 < T < 18 aralığı bulunur. Sınır değerleri dâhil olmadığından açık aralık elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kombinin verimli çalışması için gereken çalışma yüzdesi (PP) sınırlarını belirleyin.
30<P<6530 < P < 65
Soruda verimli çalışma koşulunun %30'dan fazla ve %65'ten az olduğu belirtilmiştir.
2
PP yerine oda sıcaklığına (TT) bağlı olan bağıntıyı yazın.
30<1205T<6530 < 120 - 5T < 65
P=1205TP = 120 - 5T olarak tanımlanmıştır.
3
Eşitsizliğin her tarafından 120 çıkararak TT içeren terimi yalnız bırakın.
90<5T<55-90 < -5T < -55
Ortadaki sabit sayı olan 120 değerini yok etmek amacıyla tüm kısımlardan 120 çıkarılır.
4
Eşitsizliğin her tarafını 5-5 değerine bölün ve negatif sayıya bölündüğü için eşitsizlik yönlerini değiştirin.
18>T>1118 > T > 11 (yani 11<T<1811 < T < 18)
Bir eşitsizlik negatif bir sayı ile çarpılır veya bölünürse eşitsizliğin yönü değişir. 5-5 negatif olduğu için küçüktür (<<) işaretleri büyüktür (>>) işaretine dönüşür.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizliklerde negatif sayıyla çarpma/bölme işlemlerinde yön değiştirme kuralı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 34Soru

Bir kahve dükkanında, yükseklikleri eşit ve silindirik biçimde olan özdeş karton bardaklar iç içe geçirilerek tezgah üzerine dizilmektedir. Her bir bardağın tabanından itibaren iç içe giren kısmının yüksekliği sabit olup, üst üste konulan her iki bardağın ağız kısımları arasındaki mesafe (dışarıda kalan kısımları) birbirine eşittir. Bu bardaklardan;
- 55 tanesi iç içe konulduğunda oluşan toplam yükseklik, bir bardağın yüksekliğinin 22 katından 1 cm1\text{ cm} fazladır.
- 1313 tanesi iç içe konulduğunda oluşan toplam yükseklik, bir bardağın yüksekliğinin 33 katından 18 cm18\text{ cm} fazladır.

Buna göre, bir karton bardağın yüksekliği kaç cm\text{cm}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15

Cevap

Bir bardağın yüksekliği 15 cm'dir.
Bardak yüksekliği xx ve ardışık bardaklar arası mesafe yy olmak üzere; 55 bardağın yüksekliği x+4y=2x+1x+4y=2x+1 ve 1313 bardağın yüksekliği x+12y=3x+18x+12y=3x+18 denklemleri kurulur. İkinci denklemdeki 12y12y ifadesi yerine birinci denklemden elde edilen 3(x+1)3(x+1) yazılarak 3x+3=2x+183x+3=2x+18 denklemi çözüldüğünde bir bardağın yüksekliği 15 cm15\text{ cm} olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bir bardağın yüksekliğini xx ve üst üste gelen iki bardağın ağız kısımları arasındaki mesafeyi yy değişkeniyle ifade etme.
Tek bir bardağın yüksekliği xx cm iken, nn tane bardağın iç içe konulmasıyla oluşan kulenin yüksekliği Hn=x+(n1)yH_n = x + (n-1)y olarak modellenir.
İç içe geçen bardakların oluşturduğu doğrusal örüntüyü matematiksel olarak ifade etmek için.
2
Soruda verilen iki farklı durum için denklem sistemini kurma.
5 bardak için: x+4y=2x+1    4y=x+1x + 4y = 2x + 1 \implies 4y = x + 1
13 bardak için: x+12y=3x+18    12y=2x+18x + 12y = 3x + 18 \implies 12y = 2x + 18
Sözel olarak verilen ilişkileri birinci dereceden denklemlere dönüştürmek için.
3
Denklem sisteminde 12y=3(4y)12y = 3(4y) ilişkisini kullanarak tek bilinmeyenli denklem elde etme ve çözme.
3(x+1)=2x+18    3x+3=2x+18    x=153(x + 1) = 2x + 18 \implies 3x + 3 = 2x + 18 \implies x = 15 bulunur.
yy değişkenini yok ederek doğrudan tek bilinmeyenli birinci dereceden denklemin kökünü bulmak için.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemlerin kurulması ve çözülmesi.
Soru 35Soru

Her xx ve yy gerçel sayısı için xy=xy|x - y| = |x| - |y| eşitliğinin sağlanması için gerek ve yeter şart xy0x \cdot y \geq 0 ve xy|x| \geq |y| olmasıd��r.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Her xx ve yy gerçel sayısı için xy=xy|x - y| = |x| - |y| eşitliğinin sağlanması için gerek ve yeter şart xy0x \cdot y \geq 0 ve xy|x| \geq |y| olmasıdır ifadesi doğrudur.
Verilen ifade doğrudur, çünkü xy=xy|x - y| = |x| - |y| eşitliğinin sağlanabilmesi için hem xx ile yy sayılarının çarpımının negatif olmaması hem de xx'in mutlak değerinin yy'ninkinden büyük veya eşit olması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitliğin iki tarafının karesini alarak mutlak değer ilişkisini sadeleştirme
x22xy+y2=x22xy+y2xy=xyx^2 - 2xy + y^2 = x^2 - 2|xy| + y^2 \Rightarrow xy = |xy| elde edilir.
Eşitliğin her iki tarafındaki mutlak değerlerin karesini alarak ifadeleri sadeleştirmek ve çarpım durumuna getirmek için bu adım uygulanır.
2
Elde edilen xy=xyxy = |xy| eşitliğinin işaret koşulunu belirleme
xy0x \cdot y \geq 0 olmalıdır.
Bir ifadenin mutlak değeri kendisine eşitse, o ifade negatif olamaz.
3
Mutlak değerin negatif olamama özelliğinden yola çıkarak sağ tarafın işaretini inceleme
xy0|x - y| \geq 0 olduğundan, xy0xy|x| - |y| \geq 0 \Rightarrow |x| \geq |y| olmalıdır.
Sol taraftaki ifade bir mutlak değer olduğundan her zaman sıfırdan büyük veya eşittir, bu nedenle sağ taraf da negatif olamaz.

Anahtar Kavram

Mutlak değerin özellikleri ve iki sayının farkının mutlak değerinin, mutlak değerlerinin farkına eşit olma koşulları
Soru 36Soru

Bir meteoroloji uzmanı, bir şehirdeki günlük hava sıcaklığının en düşük 8C8^\circ\text{C}, en yüksek 14C14^\circ\text{C} olacağını öngörmektedir.

Buna göre, bu şehirdeki hava sıcaklığı olan tt değerinin alabileceği tüm olası değerleri gösteren eşitsizlik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: t113|t - 11| \leq 3

Cevap

Sıcaklığın alabileceği değerlerin sınırlarını ve orta noktaya olan uzaklığını doğru modelleyen t113|t - 11| \leq 3 eşitsizliğidir.
Sıcaklık değerleri 88 ile 1414 derece arasında (sınırlar dahil) değişmektedir. Bir tt sayısının bu aralıkta olması, aralığın orta noktası olan 1111 sayısına uzaklığının en fazla 33 birim olması demektir. Bu durum t113|t - 11| \leq 3 eşitsizliği ile gösterilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sıcaklığın alabileceği değerlerin sınırlarını belirleme
8t148 \leq t \leq 14
En düşük değer 8 ve en yüksek değer 14 olduğundan, sıcaklık bu iki değer arasında ve bu değerlere eşit olabilir.
2
Aralığın orta noktasını bulma
1111
Sınır değerlerinin ortalaması alınarak orta nokta bulunur: 8+142=11\frac{8 + 14}{2} = 11.
3
Orta noktadan olan maksimum uzaklığı (yarı aralık genişliğini) belirleme
33
Orta noktanın sınır değerlerine olan uzaklığı hesaplanır: 1411=314 - 11 = 3 (veya 118=311 - 8 = 3).
4
Mutlak değerli eşitsizlik ifadesini yazma
t113|t - 11| \leq 3
tt sayısının 11 noktasına olan uzaklığı en fazla 3 birim olduğundan, uzaklık t11|t - 11| şeklinde ifade edilir ve bu değer 3'ten küçük veya eşit olmalıdır.

Anahtar Kavram

Bir gerçel sayı aralığının mutlak değerli eşitsizlik olarak modellenmesi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 37Soru

Bir kırtasiyede satılan özdeş defterlerin ve özdeş kalemlerin fiyatları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* 33 adet defter ve 22 adet kalemin toplam fiyatı 190190 TL'dir.
* 11 adet defter ve 22 adet kalemin toplam fiyatı 110110 TL'dir.

Buna göre, bir adet defterin fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40

Cevap

Bir adet defterin fiyatı 40 TL'dir.
Verilen sözel ifadelerden kurulan 3d+2k=1903d + 2k = 190 ve d+2k=110d + 2k = 110 denklem sisteminde, taraf tarafa çıkarma yöntemiyle 2d=802d = 80 ve buradan bir defterin fiyatı d=40d = 40 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Bilinmeyenleri tanımlayarak denklem sistemini kurma.
Defterin fiyatı dd, kalemin fiyatı kk olmak üzere;
3d+2k=1903d + 2k = 190
d+2k=110d + 2k = 110 denklem sistemi elde edilir.
Sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dönüştürmek için.
2
Denklem sistemini taraf tarafa çıkararak bir bilinmeyeni yok etme.
2d=80d=402d = 80 \Rightarrow d = 40 elde edilir.
Kalemlerin katsayıları eşit olduğu için çıkarma işlemiyle kalem değişkenini yok edip defter fiyatını doğrudan bulmak için.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin yok etme yöntemiyle çözülmesi.
Soru 38Soru

Bir kahve dükkanında satılan filtre kahve ve latte bardaklarının her biri için kullanılan kahve çekirdeği ve süt miktarları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Bir bardak filtre kahve için 15 g15\text{ g} kahve çekirdeği kullanılmakta, süt kullanılmamaktadır.
* Bir bardak latte için 10 g10\text{ g} kahve çekirdeği ve 200 ml200\text{ ml} süt kullanılmaktadır.

Bu dükkanda bir günde satılan filtre kahve ve latte bardaklarının toplam sayısı 80'dir. Bu içeceklerin hazırlanmasında toplam 1000 g1000\text{ g} kahve çekirdeği kullanıldığına göre, kullanılan toplam süt miktarı kaç litredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8

Cevap

Hazırlanmasında toplam 8 litre süt kullanılmıştır.
Denklem sistemi çözüldüğünde satılan latte sayısı 40 bardak olarak bulunur. Her bir bardak latte için 200 ml süt kullanıldığından toplamda 8000 ml, yani 8 litre süt tüketildiği belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Filtre kahve ve latte sayıları için değişkenler tanımlanarak toplam bardak sayısına ait denklem kurulur.
Satılan filtre kahve sayısı xx, latte sayısı yy olsun. Bu durumda birinci denklem: x+y=80x + y = 80 olur.
Toplam satılan bardak sayısı 80 olarak verilmiştir.
2
Kullanılan toplam kahve çekirdeği miktarına göre ikinci denklem kurulur.
Bir bardak filtre kahve için 15 g15\text{ g}, bir bardak latte için 10 g10\text{ g} kahve çekirdeği kullanıldığından ikinci denklem: 15x+10y=100015x + 10y = 1000 olur. Bu denklem 55 ile sadeleştirilirse 3x+2y=2003x + 2y = 200 elde edilir.
Toplam kullanılan kahve çekirdeği miktarı 1000 g1000\text{ g} olarak verilmiştir.
3
Elde edilen birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemi yok etme yöntemiyle çözülür.
x+y=80x + y = 80 denklemi 2-2 ile çarpılarak 3x+2y=2003x + 2y = 200 denklemi ile taraf tarafa toplanır:
2x2y=160-2x - 2y = -160
3x+2y=2003x + 2y = 200
Taraf tarafa toplandığında x=40x = 40 bulunur. Denklemde yerine yazıldığında y=40y = 40 elde edilir.
İçerdikleri ortak değişkenlerden birini yok ederek diğer değişkenin değerine ulaşmak hedeflenir.
4
Bulunan latte bardağı sayısı kullanılarak tüketilen toplam süt miktarı litre cinsinden hesaplanır.
4040 bardak latte için 40×200 ml=8000 ml40 \times 200\text{ ml} = 8000\text{ ml} süt tüketilir. 8000 ml=8 litre8000\text{ ml} = 8\text{ litre} olarak bulunur.
1 litre=1000 ml1\text{ litre} = 1000\text{ ml} olduğu için mililitre cinsinden bulduğumuz değer litreye dönüştürülür.

Anahtar Kavram

Birinci Dereceden İki Bilinmeyenli Denklem Sistemleri
Soru 39Soru
Sıfırdan farklı aa, bb ve cc gerçel sayıları için
ab>0 a \cdot b > 0
bc<0 b \cdot c < 0
a<b<c |a| < |b| < |c|
olduğuna göre,
acbcab \frac{|a - c| - |b - c|}{|a - b|}
ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1-1

Cevap

1-1
Verilen işaret koşulları altında aa ve bb aynı işaretli, cc ise bunlara zıt işaretlidir. Ayrıca a<b|a| < |b| koşulu, sayılar pozitif olduğunda a<ba < b, negatif olduğunda ise b<ab < a olmasını gerektirir. Her iki olası durum incelendiğinde de pay kısmındaki acbc|a - c| - |b - c| ifadesinin açılımı, paydadaki ab|a - b| ifadesinin açılımının her zaman toplama işlemine göre tersine (yani zıt işaretlisine) eşit çıkmaktadır. Bu zıt işaretli iki aynı ifadenin birbirine oranı ise her koşulda 1-1 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen çarpım eşitsizliklerinden aa, bb ve cc sayılarının işaret ilişkilerini belirlemek.
ab>0a \cdot b > 0 olduğundan aa ve bb aynı işaretlidir. bc<0b \cdot c < 0 olduğundan bb ile cc zıt işaretlidir. Dolayısıyla cc sayısı, aa ve bb ile zıt işaretli olmak zorundadır. Bu durum iki olasılık doğurur: ya (a>0,b>0,c<0a > 0, b > 0, c < 0) ya da (a<0,b<0,c>0a < 0, b < 0, c > 0).
Mutlak değerlerin içerisindeki ifadelerin işaretlerini tespit edebilmek için öncelikle değişkenlerin işaret gruplarını belirlememiz gerekir.
2
a<b<c|a| < |b| < |c| sıralamasını kullanarak her iki olası durum için de mutlak değerlerin içindeki ifadelerin işaretlerini ayrı ayrı incelemek.
1. Durum (a>0,b>0,c<0a > 0, b > 0, c < 0 ise): a<b    0<a<b|a| < |b| \implies 0 < a < b olur. Bu durumda, ac>0a - c > 0 (pozitiften negatif çıkarsa pozitif olur), bc>0b - c > 0 (pozitiften negatif çıkarsa pozitif olur) ve ab<0a - b < 0 (küçük sayıdan büyük sayı çıkarsa negatif olur).
2. Durum (a<0,b<0,c>0a < 0, b < 0, c > 0 ise): a<b    b<a<0|a| < |b| \implies b < a < 0 olur. Bu durumda, ac<0a - c < 0 (negatiften pozitif çıkarsa negatif olur), bc<0b - c < 0 (negatiften pozitif çıkarsa negatif olur) ve ab>0a - b > 0 (büyük sayıdan küçük sayı çıkarsa pozitif olur).
Mutlak değerlerin içerisindeki ifadelerin pozitif veya negatif olduğunu netleştirmek, onların dışarıya nasıl çıkacağını belirler.
3
Elde edilen işaretlere göre mutlak değerleri açarak ifadeyi sadeleştirmek.
1. Durum için:
ac=ac|a - c| = a - c
bc=bc|b - c| = b - c
ab=(ab)=ba|a - b| = -(a - b) = b - a
İfade: (ac)(bc)ba=acb+cba=abba=1\frac{(a - c) - (b - c)}{b - a} = \frac{a - c - b + c}{b - a} = \frac{a - b}{b - a} = -1 elde edilir.

2. Durum için:
ac=(ac)=ca|a - c| = -(a - c) = c - a
bc=(bc)=cb|b - c| = -(b - c) = c - b
ab=ab|a - b| = a - b
İfade: (ca)(cb)ab=cac+bab=baab=1\frac{(c - a) - (c - b)}{a - b} = \frac{c - a - c + b}{a - b} = \frac{b - a}{a - b} = -1 elde edilir.
Her iki durumda da cebirsel sadeleştirme sonucunda ifadenin sabit bir 1-1 değerine eşit olduğu doğrulanmış olur.

Anahtar Kavram

Mutlak değer tanımı gereği, içerideki ifade negatif ise dışarıya önüne eksi alarak çıkar; pozitif ise aynen çıkar.

Alternatif Yöntem

Değişkenlere verilen koşulları sağlayan basit değerler seçilerek de sonuca gidilebilir. Örneğin; a=1a = 1, b=2b = 2, c=3c = -3 değerleri seçilirse (koşullar: 12>01 \cdot 2 > 0, 2(3)<02 \cdot (-3) < 0 ve 1<2<3|1| < |2| < |-3| sağlanır):
1(3)2(3)12=451=451=1 \frac{|1 - (-3)| - |2 - (-3)|}{|1 - 2|} = \frac{|4| - |5|}{|-1|} = \frac{4 - 5}{1} = -1 elde edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru

Sıfırdan farklı xx, yy ve zz gerçel sayılarının sayı doğrusu üzerindeki konumları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* x<y<0<zx < y < 0 < z
* Başlangıç noktasına en uzak olan sayı xx, en yakın olan sayı ise yy'dir.

Buna göre,

xy+yz+x+zx \frac{|x - y| + |y - z| + |x + z|}{x}

ifadesinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2-2

Cevap

İfadenin sadeleştirilmiş değeri -2'dir.
Verilen sıralama ve uzaklık koşullarına göre mutlak değerlerin içi sırasıyla negatif olur. Dolayısıyla hepsi önüne eksi alarak çıkar. Sadeleştirme sonucunda ifadenin değeri -2 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Mutlak değerlerin içindeki ifadelerin işaretlerini belirleme
xy<0x - y < 0, yz<0y - z < 0 ve x+z<0x + z < 0 olduğu tespit edilir.
x<yx < y olduğundan xy<0x - y < 0 olur. y<0<zy < 0 < z olduğundan y<zy < z olup yz<0y - z < 0 olur. Başlangıç noktasına en uzak sayı xx, en yakın sayı yy olduğundan x>z>y|x| > |z| > |y| olur. Buradan x>z|x| > |z| elde edilir. x<0x < 0 ve z>0z > 0 olduğundan, x>z-x > z ve böylece x+z<0x + z < 0 olur.
2
İfadeleri mutlak değer dışına çıkarma
xy=yx|x - y| = y - x, yz=zy|y - z| = z - y ve x+z=xz|x + z| = -x - z olarak elde edilir.
Negatif bir ifade mutlak değer dışına çıkarken önüne eksi (-) işareti alır.
3
Elde edilen ifadeleri sadeleştirme
Sonuç -2 olarak bulunur.
Pay kısmında (yx)+(zy)+(xz)=2x(y - x) + (z - y) + (-x - z) = -2x ifadesi elde edilir. Bu ifade paydadaki xx ile oranlandığında 2xx=2\frac{-2x}{x} = -2 bulunur.

Anahtar Kavram

Mutlak değer tanımı ve işaret analizine göre dışarı çıkarma kuralları
ÖncekiSayfa 2 / 19Sonraki
Denklem ve Eşitsizlikler Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 2 | Examkin