Problemler

889 soru

Soru 761Soru

Bir çevrim içi eğitim platformunda öğrencilere izledikleri her konu anlatım videosu için 1515 puan, çözdükleri her test için ise 2525 puan verilmektedir. Bu platformda bir gün içinde toplam 1212 adet aktivite (video izleme veya test çözme) gerçekleştiren bir öğrenci toplam 220220 puan kazanmıştır. Buna göre, bu öğrenci kaç adet test çözmüştür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Öğrencinin çözdüğü test sayısı 4'tür.
Çözülen test sayısı tt ve izlenen video sayısı vv olmak üzere, v+t=12v + t = 12 ve 15v+25t=22015v + 25t = 220 denklem sistemi çözüldüğünde test sayısı 4 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama ve toplam aktivite denklemini kurma
İzlenen video sayısı vv ve çözülen test sayısı tt olsun. Toplam aktivite sayısı için v+t=12v + t = 12 denklemi elde edilir.
Soruda toplam aktivite sayısının 12 olduğu belirtilmiştir.
2
Toplam puan denklemini kurma
Her video için 15 puan, her test için 25 puan alındığından toplam puan denklemi 15v+25t=22015v + 25t = 220 olarak kurulur.
Kazanılan toplam puanın 220 olduğu bilgisiyle ilişki kurulmalıdır.
3
Denklem sistemini çözerek test sayısını (tt) bulma
Birinci denklem 1515 ile çarpılarak 15v+15t=18015v + 15t = 180 elde edilir. Bu denklem ikinci denklemden çıkarıldığında 10t=40    t=410t = 40 \implies t = 4 bulunur.
Bilinmeyenlerden biri yok edilerek doğrudan aranan test sayısı hesaplanır.

Anahtar Kavram

İki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemi kurma ve yok etme yöntemiyle çözme
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 762Soru

Bir seramik atölyesinde üretilen tabaklar, küçük boy ve büyük boy olmak üzere iki çeşittir. Bu tabaklar, boş ağırlıkları birbirine eşit olan kutulara her kutu tamamen dolacak şekilde paketlenmektedir.

* Bir kutu küçük boy tabak paketinde 1010 adet tabak bulunmakta ve bu paketlenmiş kutunun toplam ağırlığı 33 kg gelmektedir.
* Bir kutu büyük boy tabak paketinde 55 adet tabak bulunmakta ve bu paketlenmiş kutunun toplam ağırlığı 4,54,5 kg gelmektedir.

Bir adet küçük boy tabağın net ağırlığı 250250 gram, bir adet büyük boy tabağın net ağırlığı ise 800800 gramdır.

Bu atölyeden toplam 7070 adet tabak sipariş eden bir müşteri, siparişinin kargo ağırlığını hesaplarken kutuların boş ağırlıklarını hesaba katmamış ve sadece tabakların net ağırlıklarını toplamıştır. Kargo teslimatında yapılan ölçümde ise toplam ağırlığın, müşterinin yaptığı hesaptan 55 kg fazla olduğu görülmüştür.

Buna göre, müşterinin sipariş ettiği büyük boy tabakların sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

Müşterinin sipariş ettiği büyük boy tabakların sayısı 30'dur.
Boş kutunun ağırlığı 0,50,5 kg olarak tespit edildikten sonra kargo ağırlığındaki 55 kg'lık farktan toplam kutu sayısının 1010 olduğu bulunur. Kutu sayılarına göre kurulan x+y=10x + y = 10 ve 10x+5y=7010x + 5y = 70 denklem sisteminden büyük boy tabak kutusu sayısı 66 olarak elde edilir. Her büyük boy kutuda 55 adet tabak olduğundan toplam büyük boy tabak sayısı 6×5=306 \times 5 = 30 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Bir adet boş kutunun ağırlığını bulmak
Boş kutunun ağırlığı 0,50,5 kg'dır.
Küçük boy tabak paketi üzerinden hesaplanırsa: 10×25010 \times 250 gram =2500= 2500 gram =2,5= 2,5 kg (tabakların ağırlığı). Toplam ağırlık 33 kg olduğundan boş kutu ağırlığı 32,5=0,53 - 2,5 = 0,5 kg bulunur.
2
Toplam kutu sayısını belirlemek
Toplam kutu sayısı 1010 adettir.
Müşterinin hesaplamadığı ve farkı oluşturan 55 kg, tamamen boş kutuların ağırlıklarının toplamıdır. Bir kutunun boş ağırlığı 0,50,5 kg olduğundan toplam kutu sayısı 5/0,5=105 / 0,5 = 10 olur.
3
Küçük ve büyük boy tabak kutu sayılarını bulmak için denklem kurup çözmek
Küçük boy kutu sayısı 44, büyük boy kutu sayısı 66 adettir.
Küçük boy kutu sayısına xx, büyük boy kutu sayısına yy denilirse; x+y=10x + y = 10 (toplam kutu) ve 10x+5y=7010x + 5y = 70 (toplam tabak) denklemleri elde edilir. İlk denklem 5-5 ile çarpılıp taraf tarafa toplanırsa 5x=20    x=45x = 20 \implies x = 4 ve buradan y=6y = 6 bulunur.
4
Toplam büyük boy tabak sayısını hesaplamak
Büyük boy tabak sayısı 3030 adettir.
66 adet büyük boy tabak kutusunun her birinde 55 adet tabak bulunduğundan toplam büyük boy tabak sayısı 6×5=306 \times 5 = 30 olarak hesaplanır.

Anahtar Kavram

Denklem kurma problemleri ve birim analizi yardımıyla bilinmeyenleri belirleme.
Soru 763Soru

Bir tiyatro salonunda A ve B olmak üzere iki farklı seyirci bloğu bulunmaktadır. Bu bloklardaki koltuk düzeniyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* A bloğundaki her sırada 12 koltuk, B bloğundaki her sırada ise 15 koltuk vardır.
* Her iki bloktaki toplam sıra sayıları birbirine eşittir.
* Bir oyun öncesinde A bloğundaki sıraların bir kısmının tamamen dolu olduğu, kalan sıraların her birinde ise 3'er koltuğun boş kaldığı görülmüştür.
* B bloğundaki sıraların da bir kısmının tamamen dolu olduğu, kalan sıraların her birinde ise 5'er koltuğun boş kaldığı görülmüştür.

Bu oyunda A ve B bloklarındaki toplam boş koltuk sayıları birbirine eşit ve salondaki toplam boş koltuk sayısı 120'dir.

Buna göre, bu tiyatro salonundaki toplam koltuk sayısı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 540

Cevap

540
Salondaki toplam boş koltuk sayısı 120 olup bloklardaki boş koltuk sayıları eşit olduğundan her bir blokta 60 boş koltuk vardır. A bloğunda her boş sıralı sırada 3 boş koltuk olduğundan 20 boş sıralı sıra, B bloğunda ise 12 boş sıralı sıra bulunur. Toplam sıra sayısı her iki blokta da eşit olduğundan ve A bloğunda en az 20 sıra bulunması gerektiğinden toplam sıra sayısı en az 20 olmalıdır. Bu durumda toplam koltuk sayısı 540 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bloklardaki boş koltuk sayılarını belirleme
A bloğunda 60 boş koltuk, B bloğunda 60 boş koltuk vardır.
Soruda her iki bloktaki boş koltuk sayılarının eşit olduğu ve toplam boş koltuk sayısı 120 olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle 120 sayısı ikiye bölünerek her bir bloktaki boş koltuk sayısı bulunur.
2
Boş koltuk içeren sıra sayılarını hesaplama
A bloğunda boş koltuğu olan sıra sayısı 20, B bloğunda ise 12'dir.
A bloğundaki boş koltuklu sıraların her birinde 3 boş koltuk olduğundan 60 / 3 = 20 sıra boş koltuğa sahiptir. B bloğundaki boş koltuklu sıraların her birinde 5 boş koltuk olduğundan 60 / 5 = 12 sıra boş koltuğa sahiptir.
3
En az sıra sayısını belirleme ve toplam koltuk sayısını hesaplama
Her iki bloktaki sıra sayısı en az 20'dir ve toplam koltuk sayısı en az 540'tır.
A bloğunda boş koltuklu 20 sıra olduğuna göre bu bloktaki toplam sıra sayısı en az 20 olmalıdır. Sıra sayıları eşit olduğundan B bloğunda da en az 20 sıra olmalıdır (bu durumda B bloğunda 8 sıra tamamen doludur). Sıra sayısı en az 20 olduğunda, toplam koltuk sayısı A bloğu için 20 * 12 = 240, B bloğu için 20 * 15 = 300 olmak üzere 240 + 300 = 540 bulunur.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde denklem kurma, değişkenlerin sınır koşullarını (en az/en çok durumlarını) belirleme ve oran-orantı mantığıyla çözüm üretme.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 764Soru

Bir restoranda satılan A, B ve C menülerinin fiyatları sırasıyla TL cinsinden iki basamaklı xyxy, yxyx ve xxxx doğal sayılarıdır.

Bu restoranda yemek yiyen bir arkadaş grubuyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
* Gruptaki kişilerden 4'ü A menüsünden, 3'ü B menüsünden sipariş vermiştir.
* A ve B menüleri için ödenen toplam tutar, 5 kişinin C menüsünden sipariş vermesi durumunda ödeyeceği toplam tutardan daha azdır.

Buna göre, A menüsünün fiyatının alabileceği en büyük değer kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 93

Cevap

A menüsünün fiyatının alabileceği en büyük değer 93 TL'dir.
A menüsünün fiyatı olan xy sayısının en büyük değeri, basamak analizi yapılarak elde edilen 17y < 6x eşitsizliğinin çözülmesiyle bulunur. xy sayısını en büyük yapmak için x ve y rakamları incelendiğinde, y = 3 için x = 9 değeri bulunur ve bu durum xy sayısını maksimum 93 yapar.

Adım Adım Çözüm

1
A, B ve C menülerinin fiyatlarını basamak çözümlemesi kullanarak yazalım.
A=10x+yA = 10x + y, B=10y+xB = 10y + x ve C=10x+x=11xC = 10x + x = 11x olarak ifade edilir.
İki basamaklı sayıların basamak değerlerini belirleyerek cebirsel işlemlere hazırlamak amacıyla bu adım uygulanır.
2
Menü adetlerine göre toplam tutarlar arasındaki eşitsizliği kuralım.
4(10x+y)+3(10y+x)<5(11x)    40x+4y+30y+3x<55x    43x+34y<55x4(10x + y) + 3(10y + x) < 5(11x) \implies 40x + 4y + 30y + 3x < 55x \implies 43x + 34y < 55x elde edilir.
Soruda belirtilen toplam ödeme tutarı ilişkisini eşitsizlik formuna dönüştürmek amacıyla bu adım uygulanır.
3
Eşitsizliği sadeleştirerek x ve y rakamları arasındaki ilişkiyi bulalım.
34y<12x    17y<6x34y < 12x \implies 17y < 6x elde edilir.
Benzer terimleri bir araya getirip sadeleştirerek değişkenler arasındaki sınırları belirlemek amacıyla bu adım uygulanır.
4
x ve y sıfırdan farklı birer rakam olduğu için bu eşitsizliği sağlayan en büyük xy sayısını bulmak üzere y değerlerini deneyelim.
y=1    6x>17    x{3,4,5,6,7,8,9}    y = 1 \implies 6x > 17 \implies x \in \{3, 4, 5, 6, 7, 8, 9\} \implies En büyük xy=91xy = 91
y=2    6x>34    x{6,7,8,9}    y = 2 \implies 6x > 34 \implies x \in \{6, 7, 8, 9\} \implies En büyük xy=92xy = 92
y=3    6x>51    x=9    y = 3 \implies 6x > 51 \implies x = 9 \implies En büyük xy=93xy = 93
y4    6x>68    xy \ge 4 \implies 6x > 68 \implies x rakam olamaz. Dolayısıyla en büyük değer 93 olur.
İki basamaklı xy sayısını maksimize etmek amacıyla rakam değerlerini inceleyip en uygun eşleşmeyi seçmek için bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri ve Basamak Analizi
Soru 765Soru

Bir iş yerindeki kahve makinesinde sade, sütlü ve köpüklü olmak üzere üç farklı kahve seçeneği bulunmaktadır. Bu kahvelerin her bir bardağındaki kahve miktarı ve birer bardaklarının satış fiyatı aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Kahve SeçeneğiBir Bardaktaki Kahve Miktarı (ml)Bir Bardak Fiyatı (TL)
Sade3024
Sütlü4030
Köpüklü5035

Bu kahve makinesinden bir gün boyunca toplam 500500 ml kahve tüketen bir grup çalışan, her kahve seçeneğinden en az birer bardak satın almıştır.

Çalışanların bu kahveler için ödediği toplam tutar 367367 TL olduğuna göre, sütlü kahveden toplam kaç bardak satın alınmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Sütlü kahveden satın alınan bardak sayısı 4'tür.
Kurulan denklemler sadeleştirildiğinde elde edilen 2y+5z=332y + 5z = 33 bağıntısında yy ve zz değerlerinin pozitif tam sayı olması koşulunu sağlayan tek zz tek sayısı 5'tir. Bu durumda sütlü kahve sayısı olan yy değeri 4 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Sade, sütlü ve köpüklü kahve bardak sayılarını sırasıyla xx, yy ve zz değişkenleri ile tanımlayıp toplam kahve miktarı ve toplam ücret denklemlerini kurma.
Toplam miktar denklemi: 30x+40y+50z=500    3x+4y+5z=5030x + 40y + 50z = 500 \implies 3x + 4y + 5z = 50 olur. Toplam ücret denklemi: 24x+30y+35z=36724x + 30y + 35z = 367 olur.
Problemdeki verileri iki bilinmeyenli veya üç bilinmeyenli Diophantine denklem sistemine dönüştürmek için.
2
Birinci denklemi 8 ile çarparak 24x24x terimini elde etme ve iki denklemi taraf tarafa çıkararak xx değişkenini yok etme.
24x+32y+40z=40024x + 32y + 40z = 400 denkleminden 24x+30y+35z=36724x + 30y + 35z = 367 denklemi çıkarıldığında 2y+5z=332y + 5z = 33 elde edilir.
Üç bilinmeyenli denklem sistemini iki bilinmeyene indirgeyerek çözümü kolaylaştırmak.
3
2y+5z=332y + 5z = 33 denkleminde yy ve zz değerlerinin pozitif tam sayı olma koşulunu kullanarak uygun değerleri belirleme.
2y2y çift sayı olduğundan 335z33 - 5z çift olmalı, yani zz tek sayı olmalıdır. y1y \ge 1 için z6z \le 6 olmalıdır. Buradan zz sadece 1, 3 veya 5 olabilir. z=5z = 5 için 2y=8    y=42y = 8 \implies y = 4 bulunur. Bu değerler ana denklemde yerine yazıldığında 3x+4(4)+5(5)=50    3x=9    x=33x + 4(4) + 5(5) = 50 \implies 3x = 9 \implies x = 3 pozitif tam sayısı elde edilir. Diğer zz değerleri için xx pozitif tam sayı çıkmaz.
Bardak sayılarının pozitif tam sayı olma kısıtını uygulayarak tekil çözüme ulaşmak.

Anahtar Kavram

Diophantine (tam katsayılı) denklem sistemlerinin kurulması ve pozitif tam sayı kısıtları altında çözülmesi.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 766Soru

Bir kargo teslimat noktasında bulunan akıllı dolap sisteminde; küçük, orta ve büyük boy olmak üzere üç farklı boyutta toplam 8080 dolap gözü bulunmaktadır. Bu dolapların doluluk durumuyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Başlangıçta bu dolapların bir kısmı doludur.
* Dolaplardaki toplam boş göz sayısı; küçük boy boş gözlerin sayısının 44 katına, orta boy boş gözlerin sayısının ise 66 katına eşittir.
* Boş olan büyük boy gözlerin tamamına birer paket yerleştirildiğinde 1414 paket yerleştirilmiş olmaktadır.

Buna göre, başlangıçta bu dolap sistemindeki dolu göz sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 56

Cevap

Başlangıçtaki dolu göz sayısı 56'dır.
Küçük boy boş gözlerin sayısı toplam boş gözlerin dörtte biri, orta boy boş gözlerin sayısı ise altıda biridir. Toplam boş göz sayısından bu iki grubun toplamı çıkarıldığında geriye kalan kısım büyük boy boş gözleri verir. Büyük boy boş gözlerin sayısı olan 14'ten yola çıkarak toplam boş göz sayısı 24 olarak hesaplanır. Toplam 80 dolap gözü bulunduğundan, dolu gözlerin sayısı 80'den 24 çıkarılarak 56 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Dolaplardaki boş gözlerin boyutlarına göre oranlarını belirleme
Toplam boş göz sayısı VV olsun. Küçük boy boş göz sayısı V4\frac{V}{4}, orta boy boş göz sayısı V6\frac{V}{6} olur.
Soruda toplam boş göz sayısının, küçük boy boşların 4 katına ve orta boy boşların 6 katına eşit olduğu belirtilmiştir.
2
Büyük boy boş göz sayısını toplam boş göz sayısı cinsinden ifade edip denklem kurma
Büyük boy boş göz sayısı V(V4+V6)=V5V12=7V12V - \left(\frac{V}{4} + \frac{V}{6}\right) = V - \frac{5V}{12} = \frac{7V}{12} olur. Buradan 7V12=14\frac{7V}{12} = 14 denklemi elde edilir.
Büyük boy boş gözlerin tamamına 14 paket yerleştirildiğinde doldukları bilgisi, büyük boy boş gözlerin sayısının 14 olduğunu gösterir.
3
Denklemi çözerek toplam boş göz sayısını bulma
7V12=14    7V=168    V=24\frac{7V}{12} = 14 \implies 7V = 168 \implies V = 24 bulunur.
Tüm boş gözlerin toplam sayısını elde etmek için kurulan denklem çözülür.
4
Başlangıçtaki dolu göz sayısını hesaplama
8024=5680 - 24 = 56 olarak bulunur.
Toplam dolap gözü sayısından toplam boş göz sayısını çıkararak dolu olanları buluruz.

Anahtar Kavram

Oran-orantı yardımıyla sayı problemleri çözme ve denklem kurma
Soru 767Soru

Bir şehirdeki taksi ücret tarifesine göre, taksinin açılış ücreti 6060 TL ve gidilen her kilometre için alınan ücret 2020 TL'dir.

Bu taksiyle seyahat eden bir yolcu yolculuk sonunda toplam 260260 TL ödediğine göre, taksiyle kaç kilometre yol gitmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

Taksiyle gidilen toplam mesafe 1010 kilometredir.
Toplam ücret olan 260260 TL'den öncelikle sabit olan 6060 TL açılış ücreti çıkarılır. Geriye kalan 200200 TL, gidilen mesafenin ücretidir. Kilometre başına 2020 TL ödendiğine göre, gidilen mesafe 200/20=10200 / 20 = 10 kilometre olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yolculuk için ödenecek toplam ücretin denklemini kurun.
Gidilen mesafe xx kilometre olmak üzere, toplam ücret 60+20x=26060 + 20x = 260 şeklinde ifade edilir.
Toplam ücret, sabit açılış ücreti ile kilometre başına alınan değişken ücretin toplamıdır.
2
Denklemdeki sabit terimi karşı tarafa atarak bilinmeyenli terimi yalnız bırakın.
20x=26060    20x=20020x = 260 - 60 \implies 20x = 200
Eşitliğin her iki tarafından açılış ücreti çıkarılarak sadece mesafe bazlı ücret bulunur.
3
Her iki tarafı kilometre başına alınan ücrete bölerek gidilen mesafeyi bulun.
x=20020    x=10x = \frac{200}{20} \implies x = 10
Bilinmeyeni (xx) yalnız bırakarak kilometre cinsinden mesafeyi elde etmek için her iki taraf 2020'ye bölünür.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve çözme yoluyla sayı problemlerini modelleme.
Soru 768Soru

Bir su faturasındaki tüketim miktarı metreküp (m3m^3) cinsinden iki basamaklı bir ABAB doğal sayısıdır. Fatura tutarı hesaplanırken bu sayının onlar ve birler basamağındaki rakamlar yanlışlıkla ters sırayla alınmış ve fatura BABA sayısı üzerinden hesaplanmıştır. Bu hata nedeniyle fatura edilen tüketim miktarı gerçekte olduğundan en az 27 m327\text{ m}^3 fazla çıktığına göre, BAB - A farkının alabileceği en küçük değer kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

3 değeri doğrudur.
Hatalı tüketim miktarı 10B+A10B + A ve gerçek tüketim miktarı 10A+B10A + B şeklinde çözümlenir. Aralarındaki fark (10B+A)(10A+B)=9(BA)27(10B + A) - (10A + B) = 9(B - A) \geq 27 eşitsizliğini verir. Buradan BA3B - A \geq 3 elde edilir ve bu farkın alabileceği en küçük tam sayı değeri 3 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Tüketim miktarı olan iki basamaklı ABAB sayısının gerçek değeri 10A+B10A + B olarak çözümlenir. Hatalı hesaplanan tüketim miktarı olan BABA sayısının değeri ise 10B+A10B + A olarak çözümlenir.
Gerçek tüketim: 10A+B10A + B, Hatalı tüketim: 10B+A10B + A
İki basamaklı sayıların basamak çözümlemesini yapmak için.
2
Hatalı tüketim miktarının gerçek tüketim miktarından en az 2727 fazla olduğu bilgisi eşitsizlik olarak yazılır: (10B+A)(10A+B)27(10B + A) - (10A + B) \geq 27.
(10B+A)(10A+B)27(10B + A) - (10A + B) \geq 27
Soruda verilen fark ilişkisini matematiksel modele dökmek için.
3
Eşitsizlik düzenlendiğinde 9B9A279B - 9A \geq 27 elde edilir. Her iki taraf 9 ile bölündüğünde BA3B - A \geq 3 bulunur. AA ve BB birer rakam olduğundan, BAB - A farkının alabileceği en küçük değer 3'tür.
BA3B - A \geq 3 olduğundan en küçük değer 3 olur.
Eşitsizliği sadeleştirip en küçük farkı bulmak için.

Anahtar Kavram

Basamak Analizi ve Eşitsizlik Uygulamaları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 769Soru

Bir tiyatro oyununun bilet fiyatları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Bilet TürüBilet Fiyatı (TL)
Öğrenci6060
İndirimli8080
Tam100100

Bu oyun için satılan biletlerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
* Toplam 150150 adet bilet satılmıştır.
* Sat��lan öğrenci bileti sayısı, satılan indirimli bilet sayısının 22 katıdır.
* Tam biletlerden elde edilen toplam gelir, öğrenci ve indirimli biletlerden elde edilen toplam gelirden 50005000 TL fazladır.

Buna göre, bu tiyatro oyunu için satılan tam bilet sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90

Cevap

Satılan tam bilet sayısı 90'dır.
Soruda tam bilet sayısı 1503x150 - 3x olarak modellendiğinde, bilet gelirleri arasındaki ilişki 15000300x=(120x+80x)+500015000 - 300x = (120x + 80x) + 5000 denklemini verir. Bu denklem çözüldüğünde indirimli bilet sayısı x=20x = 20 olarak bulunur. Tam bilet sayısı ise 1503(20)=90150 - 3(20) = 90 adet olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bilet adetlerini tek bir değişken cinsinden ifade etme.
Satılan indirimli bilet sayısı xx olsun. Bu durumda öğrenci bilet sayısı 2x2x olur. Toplam 150150 bilet sat��ldığı için tam bilet sayısı 150(2x+x)=1503x150 - (2x + x) = 150 - 3x olarak bulunur.
Bilinmeyen sayısını azaltarak tek değişkenli bir denklem kurmak amacıyla tüm bilet sayılarını xx cinsinden ifade ederiz.
2
Her bir bilet kategorisinden elde edilen toplam gelirleri yazma.
Öğrenci biletlerinden elde edilen gelir: 602x=120x60 \cdot 2x = 120x TL. İndirimli biletlerden elde edilen gelir: 80x=80x80 \cdot x = 80x TL. Tam biletlerden elde edilen gelir: 100(1503x)=15000300x100 \cdot (150 - 3x) = 15000 - 300x TL.
Gelirler arasındaki ilişkiyi kurabilmek için her bir bilet türünden elde edilen toplam tutarları hesaplamamız gerekir.
3
Gelir ilişkisini kullanarak denklem kurma ve xx değerini çözme.
Tam bilet geliri, öğrenci ve indirimli bilet gelirleri toplamından 50005000 TL fazla olduğuna göre: 15000300x=(120x+80x)+5000    15000300x=200x+5000    10000=500x    x=2015000 - 300x = (120x + 80x) + 5000 \implies 15000 - 300x = 200x + 5000 \implies 10000 = 500x \implies x = 20 bulunur.
Soruda verilen sözel ilişkiyi matematiksel bir eşitliğe dönüştürerek indirimli bilet adetini buluruz.
4
Bulunan xx değerini tam bilet sayısı formülünde yerine yazma.
Tam bilet sayısı 1503x=1503(20)=90150 - 3x = 150 - 3(20) = 90 adettir.
Soruda istenen nihai değere ulaşmak için elde ettiğimiz değişken değerini yerine koyarız.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri (Çok Değişkenli Denklem Kurma ve Çözme)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 770Soru

Bir markette geri dönüşüm kampanyası kapsamında;

* Getirilen her 55 boş cam şişe karşılığında 11 adet cam şişeli meyve suyu,
* Getirilen her 44 boş plastik şişe karşılığında 11 adet plastik şişeli su

ücretsiz olarak verilmektedir.

Ahmet, başlangıçta elinde bulunan tüm boş cam ve plastik şişeleri markete götürerek alabileceği en fazla sayıda meyve suyu ve su almıştır. Ahmet'in ilk seferde aldığı meyve suyu sayısı, aldığı su sayısının 22 katıdır.

Ahmet, aldığı tüm içecekleri tükettikten sonra bu içeceklerin boş şişelerini ve ilk seferde artan boş şişelerini tekrar markete götürmüştür. Ahmet, bu ikinci seferde de alabileceği en fazla sayıda içecek almış ve elinde hiç boş şişe kalmadan 22 adet meyve suyu ve 22 adet su ile marketten ayrılmıştır.

Buna göre, Ahmet'in başlangıçta sahip olduğu toplam boş şişe sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 73

Cevap

Ahmet'in başlangıçta sahip olduğu toplam boş şişe sayısı 73'tür.
Başlangıçtaki boş şişe sayısının 73 olduğu durum, tüm kalan sınırlarını ve ikinci turdaki tam sayı içecek adetlerini tam olarak sağlayan yegane matematiksel modeldir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk turda alınan meyve suyu ve su miktarları ile artan şişeler için denklem kurulur.
C0=5q1+r1C_0 = 5q_1 + r_1 (0r1<50 \le r_1 < 5) ve P0=4p1+s1P_0 = 4p_1 + s_1 (0s1<40 \le s_1 < 4). Ayrıca q1=2p1q_1 = 2p_1.
Her 5 cam şişeye 1 meyve suyu ve her 4 plastik şişeye 1 su verildiği için bölme işleminden kalan kuralları uygulanır.
2
İkinci turda markete götürülen toplam boş şişe sayıları belirlenerek denklemler kurulur.
Cam şişeler için: q1+r1=2×5=10q_1 + r_1 = 2 \times 5 = 10
Plastik şişeler için: p1+s1=2×4=8p_1 + s_1 = 2 \times 4 = 8
İkinci turda tüketilen içeceklerin boş şişeleri ile ilk turdan artan şişeler birleştirilip yeni içecekler alınmış ve hiç boş şişe kalmamıştır.
3
Denklemler birleştirilerek p1p_1 değişkeninin alabileceği değerler sınırlandırılır.
2p1+r1=10    r1=102p12p_1 + r_1 = 10 \implies r_1 = 10 - 2p_1
0r1<5    0102p1<5    5<2p110    2,5<p150 \le r_1 < 5 \implies 0 \le 10 - 2p_1 < 5 \implies 5 < 2p_1 \le 10 \implies 2,5 < p_1 \le 5
p1p_1 tam sayı olduğundan 33, 44 veya 55 değerlerini alabilir.
Cam şişe sayısı denkleminde q1=2p1q_1 = 2p_1 dönüşümü yapılır ve kalan sınırları kullanılarak eşitsizlik çözülür.
4
Değerler tek tek test edilerek tüm kalan koşullarını sağlayan tek çözüm bulunur.
p1=5p_1 = 5 için q1=10q_1 = 10, r1=0r_1 = 0 ve s1=85=3s_1 = 8 - 5 = 3 bulunur (s1<4s_1 < 4 şartı sağlanır). Diğer değerler (p1=3p_1=3 için s1=5s_1=5, p1=4p_1=4 için s1=4s_1=4) kalan sınırlarını ihlal eder.
Plastik şişeler için kalan sınırının (s1<4s_1 < 4) sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilir.
5
Bulunan değerler başlangıç denklemlerine yazılarak toplam şişe sayısı hesaplanır.
C0=5×10+0=50C_0 = 5 \times 10 + 0 = 50, P0=4×5+3=23P_0 = 4 \times 5 + 3 = 23
Toplam şişe: 50+23=7350 + 23 = 73
Başlangıçtaki şişe adetlerini veren C0C_0 ve P0P_0 ifadelerinde bulunan değişkenler yerine konur.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri kuralları, bölme işleminde kalan ilişkileri ve denklem kurma.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 771Soru

Bir kafede müşterilere 'Hızlı Menü' ve 'Keyif Menüsü' olmak üzere iki farklı menü seçeneği sunulmaktadır.

- Hızlı Menü sipariş eden her bir grubun masada kalma süresi ortalama 2020 dakikadır.
- Keyif Menüsü sipariş eden her bir grubun masada kalma s��resi ortalama 5050 dakikadır.

Bu kafedeki belirli bir masaya gün boyunca gelen toplam 1515 grubun tamamı bu iki menüden birini sipariş etmiştir. Gruplar arasında masanın hiç boş kalmadığı ve bu masada gün boyunca toplam 88 saat kesintisiz hizmet verildiği bilinmektedir.

Buna göre, bu masada gün boyunca Keyif Menüsü sipariş eden grup sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

Keyif Menüsü sipariş eden grup sayısı 6'dır.
Keyif Menüsü sipariş eden grup sayısı yy ve Hızlı Menü sipariş eden grup sayısı xx olarak tanımlandığında; toplam grup sayısını veren denklem x+y=15x + y = 15, toplam süreyi veren denklem ise dakika cinsinden 20x+50y=48020x + 50y = 480 olur. Bu denklem sistemi çözüldüğünde y=6y = 6 ve x=9x = 9 bulunur. Bu nedenle Keyif Menüsü sipariş eden grup sayısı 6'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama ve toplam grup sayısı denklemini kurma
xx Hızlı Menü sipariş eden grup sayısı ve yy Keyif Menüsü sipariş eden grup sayısı olsun. Toplam grup sayısı 15 olduğundan, x+y=15x + y = 15 denklemi elde edilir.
Soruda masaya gelen toplam grup sayısının 15 olduğu belirtilmiştir.
2
Toplam süreyi dakika cinsinden hesaplama ve süre denklemini kurma
Toplam hizmet süresi 8 saattir. 8 saat=8×60=480 dakikadır8 \text{ saat} = 8 \times 60 = 480 \text{ dakikadır}. Buradan 20x+50y=48020x + 50y = 480 denklemi kurulur. Bu denklem 10 ile sadeleştirilirse 2x+5y=482x + 5y = 48 elde edilir.
Menü süreleri dakika cinsinden verildiği için toplam sürenin de dakikaya çevrilmesi gerekir.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini çözme
İlk denklem 2 ile çarpılarak 2x+2y=302x + 2y = 30 elde edilir. Bu denklem, ikinci denklemden çıkarılırsa:
(2x+5y)(2x+2y)=48303y=18y=6(2x + 5y) - (2x + 2y) = 48 - 30 \Rightarrow 3y = 18 \Rightarrow y = 6 bulunur. Buradan da x=9x = 9 elde edilir.
Keyif Menüsü sipariş eden grup sayısı olan yy değerini bulmak için yok etme yöntemi uygulanır.

Anahtar Kavram

İki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini çözme

Alternatif Yöntem

Değerleri şıklardan giderek denemek de bir yöntemdir. Örneğin, Keyif Menüsü sipariş eden grup sayısı 66 olarak seçilirse, geriye kalan 156=915 - 6 = 9 grup Hızlı Menü sipariş etmiş olur. Bu durumda toplam süre: 6×50+9×20=300+180=4806 \times 50 + 9 \times 20 = 300 + 180 = 480 dakika (88 saat) olarak elde edilir ve soruda verilen tüm koşullar sağlanmış olur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 772Soru

Bir sınıftaki öğrenciler, öğretmenlerine ortak bir hediye almaya karar vermiş ve hediyenin ücretini aralarında eşit olarak payla��mayı planlamışlardır. Ancak hediye alınırken aşağıdaki durumlar gerçekleşmiştir:

* Sınıftaki öğrencilerin bir kısmı para vermeyi kabul etmemiş, bu yüzden para vermeyi kabul eden öğrencilerin her biri başlangıçta planlanandan 1515 TL daha fazla para vermiştir.
* Daha sonra, para vermeyi kabul etmeyen öğrencilerden 33'ü fikir değiştirerek hediye ��cretine katılmış ve başlangıçta planlanan kişi başı tutar kadar ödeme yapmışlardır.
* Bunun üzerine, başlangıçta para vermeyi kabul eden öğrenciler kendi aralarında tekrar bir hesaplama yapmış ve her birinin son durumda ödediği tutar, ilk planlanan kişi başı tutardan 1010 TL fazla olmuştur.

Son durumda başlangıçta para vermeyi kabul eden öğrencilerin ödediği toplam tutar 225225 TL olduğuna göre, bu hediyenin toplam fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 270

Cevap

Toplam hediye fiyatı 270 TL'dir.
Doğru seçenekte belirtilen 270 değeri, sınıftaki toplam öğrenci sayısı 18 ve planlanan kişi başı tutar 15 TL olarak bulunduğunda hediyenin toplam fiyatına (1815=27018 \cdot 15 = 270) eşit olur. Bu durumda 9 öğrenci katılmadığında kişi başı 30 TL (15+1515 + 15 TL) ödenir. Daha sonra 3 kişi katıldığında kalan 225 TL'yi 9 kişi paylaşarak kişi başı 25 TL (15+1015 + 10 TL) öder ve tüm koşullar sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sınıftaki toplam öğrenci sayısına NN, başlangıçta planlanan kişi başı tutara xx ve para vermeyi kabul etmeyen öğrenci sayısına kk diyelim. Toplam hediye fiyatı P=NxP = N \cdot x olur. İlk durumda NkN-k kişi katıldığı için (Nk)(x+15)=Nx(N-k)(x+15) = N \cdot x denklemi yazılır.
15(Nk)=kx15(N-k) = kx eşitliği elde edilir.
Kişi sayısı azaldığında kişi başına düşen ücretin artış miktarını veren ilk denklemi kurmak için.
2
Fikir değiştiren 3 öğrenci xx TL ödedikten sonra kalan tutarı başlangıçta kabul eden NkN-k kişi paylaşmıştır. Son durumda bu kişilerin her biri x+10x+10 TL ödediğine göre (Nk)(x+10)+3x=Nx(N-k)(x+10) + 3x = N \cdot x denklemi yazılır.
10(Nk)=(k3)x10(N-k) = (k-3)x eşitliği elde edilir.
Fikir değiştiren öğrencilerin ödemelerinden sonra oluşan yeni durumu ifade eden ikinci denklemi kurmak için.
3
Elde edilen iki eşitlik taraf tarafa oranlanır: 15(Nk)10(Nk)=kx(k3)x\frac{15(N-k)}{10(N-k)} = \frac{kx}{(k-3)x}
32=kk3    3k9=2k    k=9\frac{3}{2} = \frac{k}{k-3} \implies 3k - 9 = 2k \implies k = 9 bulunur.
Ortak değişkenleri sadeleştirerek başlangıçta katılmayan öğrenci sayısını bulmak için.
4
Son durumda başlangıçta kabul eden öğrencilerin ödediği toplam tutar 225 TL olarak verilmiştir. Buna göre (Nk)(x+10)=225(N-k)(x+10) = 225 yazılır. k=9k=9 yazılarak (N9)(x+10)=225(N-9)(x+10) = 225 elde edilir. Ayrıca birinci denklemde k=9k=9 yazılırsa 15(N9)=9x    N9=35x15(N-9) = 9x \implies N-9 = \frac{3}{5}x olur. Bu ifade yerine yazıldığında 35x(x+10)=225    x(x+10)=375\frac{3}{5}x(x+10) = 225 \implies x(x+10) = 375 elde edilir.
x2+10x375=0    (x+25)(x15)=0x^2 + 10x - 375 = 0 \implies (x+25)(x-15) = 0 denklemi üzerinden pozitif kök x=15x = 15 ve N=18N = 18 olarak bulunur.
Kişi başı ücreti ve toplam öğrenci sayısını belirlemek için.
5
Toplam hediye fiyatını bulmak için P=NxP = N \cdot x formülünde değerler yerine yazılır.
P=1815=270P = 18 \cdot 15 = 270 TL bulunur.
Hediyenin toplam fiyatına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde bilinmeyenleri doğru tanımlama, oran-orantı ilişkilerini kurma ve denklem sistemlerini sadeleştirme yöntemiyle çözme.

Alternatif Yöntem

Denklemleri çözmek yerine seçeneklerde verilen toplam tutarlar üzerinden gidilerek sağlama yapılabilir. Örneğin, toplam tutar 270 TL olarak kabul edilirse, denklemlerdeki kişi başı artış miktarları ve ödenen toplam tutarlar test edilerek daha hızlı doğrulanabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 773Soru

Bir kırtasiyede satılan kurşun kalemin birim fiyatı, tükenmez kalemin birim fiyatının 22 katından 44 TL eksiktir. Bu kırtasiyeden 33 adet kurşun kalem ve 22 adet tükenmez kalem satın alan bir müşteri toplam 7676 TL ödemiştir. Buna göre, bir tükenmez kalemin birim fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11

Cevap

Tükenmez kalemin birim fiyatı 11 TL'dir.
Tükenmez kalemin birim fiyatına TT dersek, kurşun kalemin birim fiyatı 2T42T - 4 olur. 3 kurşun ve 2 tükenmez kalem için ödenen tutar 3(2T4)+2T=763(2T - 4) + 2T = 76 eşitliğiyle ifade edilir. Bu denklem çözüldüğünde 8T12=768T=88T=118T - 12 = 76 \Rightarrow 8T = 88 \Rightarrow T = 11 olarak elde edilir. Bu nedenle tükenmez kalemin birim fiyatı 11 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Tükenmez kalemin birim fiyatını TT ve kurşun kalemin birim fiyatını KK olarak değişkenlerle ifade edip aralarındaki ilişkiyi yazın.
K=2T4K = 2T - 4
Kurşun kalemin birim fiyatının, tükenmez kalemin birim fiyatının 22 katından 44 TL eksik olduğu belirtilmiştir.
2
Satın alınan kalemlerin adetlerini kullanarak toplam harcama denklemini kurun.
3K+2T=763K + 2T = 76
33 adet kurşun kalem ve 22 adet tükenmez kalem için toplam 7676 TL ödenmiştir.
3
İlk adımda bulduğunuz KK değerini toplam harcama denkleminde yerine yazarak TT değerini çözün.
3(2T4)+2T=766T12+2T=768T=88T=113(2T - 4) + 2T = 76 \Rightarrow 6T - 12 + 2T = 76 \Rightarrow 8T = 88 \Rightarrow T = 11
Tükenmez kalemin birim fiyatını doğrudan bulmak için denklem tek bilinmeyenli hale getirilir.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler yardımıyla sayı problemlerini modelleme ve çözme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 774Soru

Bir sınıftaki öğrenciler, öğretmenler günü i��in ortak bir hediye almaya karar vermişlerdir. Sınıftaki erkek öğrencilerin sayısı, kız öğrencilerin sayısının 22 katıdır. Hediye ücretini sınıftaki tüm öğrenciler eşit olarak paylaştığında kişi başı 1212 TL düşmektedir.

Buna göre, kız öğrenciler hediye ücretine katılmasaydı, erkek öğrencilerin her birinin ödemesi gereken tutar kaç TL olurdu?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

Erkek öğrencilerin her birinin ödemesi gereken tutar 18 TL olurdu.
Toplam hediye tutarı olan 36x36x TL, sadece erkek öğrencilerin sayısı olan 2x2x'e bölündüğünde kişi başı ödeme tutarı 18 TL olarak hesaplanır. Bu nedenle doğru cevap 18 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Kız ve erkek öğrenci sayılarını belirlemek için bir bilinmeyen tanımlayalım.
Kız öğrenci sayısı xx ise erkek öğrenci sayıs�� 2x2x olur. Toplam öğrenci sayısı x+2x=3xx + 2x = 3x olarak bulunur.
Problemde verilen oranları kullanarak toplam öğrenci sayısını tek bir değişken cinsinden ifade etmek için bu adım gereklidir.
2
Hediyenin toplam ücretini hesaplayalım.
Kişi başı düşen ücret 1212 TL olduğundan, toplam hediye ücreti 3x×12=36x3x \times 12 = 36x TL olur.
Öğrenci sayısı değiştikçe kişi başına düşecek yeni ücreti hesaplamak için öncelikle sabit olan toplam hediye tutarını bulmamız gerekir.
3
Kız öğrenciler katılmadığında sadece erkek öğrencilerin ödeyeceği kişi başı tutarı hesaplayalım.
Toplam hediye ücreti olan 36x36x TL, yalnızca erkek öğrencilerin sayısı olan 2x2x'e bölünür: 36x2x=18\frac{36x}{2x} = 18 TL bulunur.
Kız öğrenciler ödeme yapmadığında toplam tutar yalnızca erkek öğrenciler arasında eşit olarak paylaştırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Değişken tanımlama ve ters orantı mantığıyla sayı problemi çözme
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 775Soru

İki basamaklı abab ve baba doğal sayıları için ba>abba > ab olduğu bilinmektedir.

Buna göre, bu iki sayın��n toplamının 111\frac{1}{11}'i ile farkının 19\frac{1}{9}'unun toplamı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

İfadenin alabileceği en küçük değer 4'tür.
Verilen iki basamaklı sayıların basamak çözümlemesi yapılıp sadeleştirildiğinde, bizden istenen ifade 2b2b şekline dönüşür. abab sayısının iki basamaklı olması nedeniyle aa en az 1 olmalıdır. ba>abba > ab eşitsizliğinden b>ab > a elde edilir. Bu durumda bb rakamının alabileceği en küçük değer 2'dir. Dolayısıyla 2b2b ifadesinin en küçük değeri 4 olur.

Adım Adım Çözüm

1
İki basamaklı abab ve baba sayılarının basamak çözümlemesi yapılarak toplamları ve farkları bulunur.
ab+ba=11(a+b)ab + ba = 11(a + b) ve baab=9(ba)ba - ab = 9(b - a)
Soruda verilen oranları sadeleştirebilmek için sayıların basamak çözümlemesini yapmak gerekir.
2
Bulunan toplam ve fark ifadeleri sorudaki işleme yerleştirilerek sadeleştirilir.
11(a+b)11+9(ba)9=(a+b)+(ba)=2b\frac{11(a + b)}{11} + \frac{9(b - a)}{9} = (a + b) + (b - a) = 2b
İstenen ifadenin en sade hâlini elde etmek için bölme işlemleri gerçekleştirilir.
3
ba>abba > ab koşulu ve iki basamaklı sayı olma kuralları kullanılarak bb rakamının alabileceği en küçük değer belirlenir ve sonuç hesaplanır.
a1a \ge 1 ve b>ab > a olduğundan bb en az 2 olabilir. Buradan en küçük değer 2b=2×2=42b = 2 \times 2 = 4 olarak bulunur.
abab iki basamaklı bir sayı olduğundan onlar basamağındaki aa rakamı sıfır olamaz. Bu durumda aa en az 1, bb ise en az 2 olmalıdır.

Anahtar Kavram

İki basamaklı sayıların çözümlenmesi ve basamak kuralları çerçevesinde en küçük değerin bulunması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 776Soru

Bir kargo firması taşıdığ�� paketleri ağırlıklarına göre 'hafif' ve 'ağır' olmak üzere iki sınıfa ayırmaktadır. Bu firmada;

* Bir adet ağır paketin taşıma ücreti, bir adet hafif paketin taşıma ücretinin 22 katından 1010 TL fazladır.
* Bir kurye, gün sonunda 1212 tanesi hafif paket olmak üzere toplam 3030 adet paket teslim etmiş ve bu teslimatlardan toplam 13801380 TL gelir elde etmiştir.

Buna göre, bu kuryenin teslim ettiği bir adet ağır paketin taşıma ücreti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60

Cevap

Ağır paketin taşıma ücreti 60 TL'dir.
Ağır paketin taşıma ücretini bulmak için öncelikle hafif paketin taşıma ücretine xx denilerek denklem kurulur. Paket sayıları sırasıyla 12 ve 18 olarak belirlendikten sonra 12x+18(2x+10)=138012x + 18(2x + 10) = 1380 denklemi çözülerek x=25x = 25 bulunur. Buradan ağır paketin ücreti 2(25)+10=602(25) + 10 = 60 TL olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hafif paketin taşıma ücretine xx TL diyelim. Bu durumda bir ağır paketin taşıma ücreti 2x+102x + 10 TL olur.
Hafif paket ücreti = xx TL, Ağır paket ücreti = 2x+102x + 10 TL
Değişkenleri belirleyerek problemi matematiksel olarak ifade etmek için.
2
Kuryenin teslim ettiği hafif ve ağır paket sayılarını belirleyelim. Toplam 3030 paketten 1212'si hafif olduğuna göre ağır paket sayısı 3012=1830 - 12 = 18 adettir.
Hafif paket sayısı = 12, Ağır paket sayısı = 18
Paket türlerine göre elde edilen toplam geliri hesaplamak için her bir paketten kaçar adet teslim edildiğini bilmemiz gerekir.
3
Paketlerin teslimatından elde edilen toplam geliri veren denklemi kurup çözelim: 12x+18(2x+10)=138012 \cdot x + 18 \cdot (2x + 10) = 1380
12x+36x+180=1380    48x=1200    x=2512x + 36x + 180 = 1380 \implies 48x = 1200 \implies x = 25 TL
Hafif paketin birim taşıma ücretini bulmak için.
4
Hafif paketin taşıma ücreti olan x=25x = 25 değerini kullanarak ağır paketin taşıma ücretini (2x+102x + 10) hesaplayalım.
Ağır paket ücreti = 2(25)+10=602(25) + 10 = 60 TL
Soruda bizden ağır paketin taşıma ücreti istendiği için.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 777Soru

Eda, toplu taşıma kartına bakiye yüklemek için bir ödeme noktasındaki iki farklı yükleme kampanyasından birini tercih edecektir. Bu kampanyaların detayları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

KampanyaYükleme KoşuluHediye Bakiye
1. KampanyaYüklenen her 40 TL40\text{ TL} için5 TL5\text{ TL}
2. KampanyaYüklenen her 50 TL50\text{ TL} için10 TL10\text{ TL}

Eda, 1. kampanyayı tercih ederek kartına bir miktar para yüklemiş ve hediye bakiyesiyle birlikte kartına toplam 180 TL180\text{ TL} bakiye geçmiştir.

Buna göre Eda, kartına yüklediği aynı miktardaki parayı 2. kampanyayı tercih ederek yükleseydi, hediye bakiyesiyle birlikte kartına toplam kaç TL bakiye geçerdi?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 190

Cevap

Hediye bakiyesiyle birlikte kartına toplam 190 TL bakiye geçerdi.
1. kampanyada her 40 TL yüklemede karta 45 TL geçer. Toplam 180 TL bakiye için 4 kez yükleme yapılmıştır, yani net yüklenen para 160 TL'dir. 2. kampanyada ise her 50 TL yüklemeye 10 TL hediye verilir. 160 TL içinde 3 adet tam 50 TL olduğundan 30 TL hediye kazanılır ve toplam bakiye 190 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
Eda'nın 1. kampanyayı kullandığında her bir yükleme birimi için karta geçen toplam miktarı hesaplama
40 TL40\text{ TL} (yüklenen) +5 TL+ 5\text{ TL} (hediye) =45 TL= 45\text{ TL}
1. kampanyaya göre her 40 TL'lik yükleme 5 TL hediye kazandırdığı için toplam bakiye artışı 45 TL'nin katları olmalıdır.
2
Eda'nın yüklediği net para miktarını bulma
180÷45=4180 \div 45 = 4 birim yükleme yapılmıştır. Net yüklenen para: 4×40=160 TL4 \times 40 = 160\text{ TL}
Karta geçen toplam 180 TL bakiyenin kaç adet 45 TL'lik birimden oluştuğunu belirlemek ve buradan ödenen net nakit tutarını hesaplamak gerekir.
3
Bu net para miktarı (160 TL) ile 2. kampanyayı hesaplama
160 TL160\text{ TL} içinde 33 tane tam 50 TL50\text{ TL} vardır (160=3×50+10160 = 3 \times 50 + 10). Hediye bakiye: 3×10=30 TL3 \times 10 = 30\text{ TL}. Toplam bakiye: 160+30=190 TL160 + 30 = 190\text{ TL}
2. kampanyada sadece her tam 50 TL için 10 TL hediye verildiğinden, 160 TL'nin içindeki tam 50'lik katlar bulunup hediye eklenir.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri (Kampanya ve Birim Maliyet Analizi)
Soru 778Soru

Bir grup arkadaş, 240240 TL tutarındaki bir hesabı eşit olarak payla��maya karar vermiştir. Ancak gruptaki arkadaşlardan 22 kişi yanlarında para olmadığını söyleyince, diğerlerinin her biri 1010 TL daha fazla ödemiştir.

Buna göre, bu grupta başlangıçta kaç kişi vardı?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88

Cevap

Başlangıçta grupta 8 kişi vardı.
Başlangıçtaki kişi sayısı xx olsun. İlk durumda kişi başına 240x\frac{240}{x} TL düşer. 2 kişi ödeme yapmadığında kalan x2x-2 kişi kişi başına 240x2\frac{240}{x-2} TL öder. Aradaki fark 10 TL olduğuna göre, 240x2240x=10\frac{240}{x-2} - \frac{240}{x} = 10 denklemi kurulur. Bu denklem sadeleştirildiğinde x22x48=0x^2 - 2x - 48 = 0 elde edilir. Çarpanlarına ayrıldığında (x8)(x+6)=0(x-8)(x+6) = 0 olur ve buradan pozitif değer olan x=8x = 8 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki kişi sayısını xx olarak belirleyip kişi başına düşen ilk ödeme miktarını yazmak.
İlk durumda kişi başına düşen miktar 240x\frac{240}{x} TL olur.
Toplam hesap gruptaki tüm kişilere eşit olarak paylaştırılmıştır.
2
2 kişi ödeme yapmadığında geriye kalan kişi sayısını ve yeni kişi başına düşen ödeme miktarını yazmak.
İkinci durumda kişi başına düşen miktar 240x2\frac{240}{x - 2} TL olur.
Hesaba katılmayan 2 kişi çıktığında kalan x2x - 2 kişi toplam hesabı paylaşmıştır.
3
İki durum arasındaki ödeme farkını 10 TL'ye eşitleyen denklemi kurup çözmek.
240x2240x=10\frac{240}{x - 2} - \frac{240}{x} = 10
24x224x=1\frac{24}{x - 2} - \frac{24}{x} = 1
24x24(x2)=x(x2)24x - 24(x - 2) = x(x - 2)
48=x22x48 = x^2 - 2x
x22x48=0x^2 - 2x - 48 = 0
(x8)(x+6)=0(x - 8)(x + 6) = 0
Buradan pozitif olan değer x=8x = 8 olarak bulunur.
Kişi başına düşen yeni ödeme miktarı, ilk durumdaki miktardan 10 TL fazladır ve kişi sayısı negatif olamaz.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde bilinmeyen kullanarak denklem kurma ve çözme
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 779Soru

Bir elektrikli araç şarj istasyonunda bulunan AC (yavaş) ve DC (hızlı) şarj ünitelerinin ücretlendirme tarifesi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Şarj ÜnitesiSüre (Dakika)Ücret (TL)
AC (Yavaş)15153030
DC (Hızlı)10108080

Bu istasyonda bir gün boyunca şarj edilen araçlarla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
- İstasyonda o gün toplam 6060 araç şarj edilmiştir.
- Bu araçların tamamı şarj işlemini kesintisiz olarak ya 3030 dakika ya da 6060 dakika sürede tamamlamıştır.
- AC ünitesini kullanan araç sayısı, DC ünitesini kullanan araç sayısından 66 fazladır.
- AC ünitesini kullanan araç sayısı, 6060 dakika boyunca şarj olan toplam araç sayısına eşittir.
- Gün sonunda istasyonun bu araçlardan elde ettiği toplam gelir 12.96012.960 TL'dir.

Buna göre, DC ünitesini kullanarak 3030 dakika şarj olan araç sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 13

Cevap

DC ünitesini kullanarak 30 dakika şarj olan araç sayısı 13'tür.
Soruda verilen bilgiler doğrultusunda denklem sistemleri kurulduğunda; AC ve DC kullanan araç sayıları sırasıyla 33 ve 27 olarak bulunur. AC kullanan araç sayısının 60 dakika şarj olan araç sayısına eşitliği kullanılarak, AC ünitesinde 30 dakika şarj olan araç sayısı ile DC ünitesinde 60 dakika şarj olan araç sayısının eşit olduğu (A30=D60A_{30} = D_{60}) görülür. Elde edilen toplam gelir denklemi çözüldüğünde, DC ünitesinde 30 dakika şarj olan araç sayısı 13 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Şarj ücretlerinin 30 ve 60 dakikalık süreler için araç başına maliyetlerini hesaplama.
AC ünitesinde 30 dakika için 30×2=6030 \times 2 = 60 TL, 60 dakika için 30×4=12030 \times 4 = 120 TL; DC ünitesinde 30 dakika için 80×3=24080 \times 3 = 240 TL, 60 dakika için 80×6=48080 \times 6 = 480 TL ücret belirlenir.
Her bir araç kategorisinden elde edilecek geliri doğru katsayılarla ifade etmek.
2
AC ve DC ünitesini kullanan toplam araç sayılarını bulmak için denklem kurma.
Toplam araç sayısı 60 ve AC kullananlar DC kullananlardan 6 fazla olduğundan; AC kullanan araç sayısı 33, DC kullanan araç sayısı 27 olarak bulunur.
Ünitelere göre araç dağılımını belirlemek.
3
Şarj sürelerine göre araç sayıları arasında ilişki kurma.
AC ünitesini kullanan araç sayısı (A30+A60=33A_{30} + A_{60} = 33) ile 60 dakika şarj olan araç sayısı (A60+D60=33A_{60} + D_{60} = 33) eşitlendiğinde, A30=D60A_{30} = D_{60} olduğu görülür.
Değişken sayısını azaltmak ve gelir denklemini çözülebilir hale getirmek.
4
Toplam gelir denklemini yazarak çözme.
Gelir denklemi 60A30+120A60+240D30+480D60=12.96060 A_{30} + 120 A_{60} + 240 D_{30} + 480 D_{60} = 12.960 şeklindedir. Burada A30=D60A_{30} = D_{60}, D60=27D30D_{60} = 27 - D_{30} ve A60=33D60A_{60} = 33 - D_{60} dönüşümleri yapılıp denklem çözüldüğünde D30=13D_{30} = 13 bulunur.
İstenen DC ünitesinde 30 dakika şarj olan araç sayısını elde etmek.

Anahtar Kavram

Doğrusal denklem sistemleri kurma ve sayı problemleri çözme yöntemleri.
Soru 780Soru

Bir oteldeki oda numaraları iki basamaklı doğal sayılardan oluşmaktadır. Bu oteldeki odaları temizleyen bir kat görevlisi, temizlediği bir odanın numarasını kaydederken onlar basamağındaki rakamın basamak değerini yanlışlıkla 1010 yerine 100100 olarak almış, birler basamağındaki rakamı ise gerçek değerinden 22 eksik görmüştür. Kat görevlisinin kaydettiği bu oda numarası, odanın gerçek numarasından 268268 fazladır.

Bu oda numarasının onlar basamağındaki rakam AA, birler basamağındaki rakam BB olmak üzere, bu rakamlar arasında
2AB>12A - B > 1
eşitsizliği bulunmaktadır.

Buna göre, temizlenen bu odanın gerçek numarası en fazla kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 34

Cevap

Temizlenen odanın gerçek numarası en fazla 34 olabilir.
Gerçek oda numarasının en büyük değerini bulmak için A=3A = 3 değeri yerine yazıldığında B<5B < 5 elde edilir. Birler basamağındaki rakamın 2 eksik okunabilmesi için B2B \ge 2 olmalıdır. Bu durumda BB rakamı 2, 3 veya 4 değerlerini alabilir. En büyük oda numarası için B=4B = 4 seçilir ve gerçek oda numarası 34 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçek oda numarasını ve kat görevlisinin kaydettiği oda numarasını basamak çözümlemesi kullanarak yazın.
Gerçek oda numarası: 10A+B10A + B. Kat görevlisinin kaydettiği oda numarası: 100A+B2100A + B - 2.
Soruda belirtilen basamak değeri hatalarını matematiksel olarak modellemek için.
2
Kaydedilen numara ile gerçek numara arasındaki farkı soruda verilen değere eşitleyerek A değerini bulun.
(100A+B2)(10A+B)=268    90A2=268    90A=270    A=3(100A + B - 2) - (10A + B) = 268 \implies 90A - 2 = 268 \implies 90A = 270 \implies A = 3.
Oda numarasının onlar basamağındaki rakamı belirlemek için.
3
Bulunan A değerini eşitsizlikte yerine yazarak B için bir aralık belirleyin.
2(3)B>1    6B>1    B>5    B<52(3) - B > 1 \implies 6 - B > 1 \implies -B > -5 \implies B < 5.
Birler basamağındaki rakamın alabileceği değerlerin üst sınırını bulmak için.
4
B rakamının alt sınırını belirleyin ve en büyük oda numarası için en büyük uygun B tam sayısını seçin.
Birler basamağı 2 eksik okunabildiğine göre B2B \ge 2 olmalıdır. B<5B < 5 aralığındaki en büyük rakam B=4B = 4'tür. Buradan gerçek oda numarası en fazla 10(3)+4=3410(3) + 4 = 34 bulunur.
Koşulları sağlayan en büyük gerçek oda numarasını hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde basamak çözümlemesi ve birinci dereceden eşitsizliklerin birlikte uygulanması.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 39 / 45Sonraki
Problemler Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 39 | Examkin