Sayı Problemleri

72 soru

Soru 1Soru

Bir sınıftaki öğrenciler sıralara ikişerli oturduğunda 6 öğrenci ayakta kalıyor. Bu öğrenciler sıralara üçerli oturduğunda ise 2 sıra boş kalıyor.

Buna göre, bu sınıftaki toplam öğrenci sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

Sınıftaki toplam öğrenci sayısı 30'dur.
Sıra sayısı xx olarak kabul edildiğinde, öğrencilerin ikişerli oturması durumundaki sınıf mevcudu 2x+62x + 6 olur. Üçerli oturduklarında 2 sıra boş kaldığı için sınıf mevcudu 3(x2)3(x - 2) olur. Sınıf mevcudu her iki durumda da aynı olduğundan 2x+6=3(x2)2x + 6 = 3(x - 2) denklemi kurulur. Bu denklem çözüldüğünde 2x+6=3x62x + 6 = 3x - 6 ve x=12x = 12 olarak sıra sayısı elde edilir. Toplam öğrenci sayısı ise 2×12+6=302 \times 12 + 6 = 30 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sınıftaki sıra sayısına xx diyerek her iki durum için sınıf mevcudunu veren cebirsel ifadeleri belirleyelim.
İkişerli oturulduğunda 6 öğrenci ayakta kaldığından öğrenci sayısı 2x+62x + 6 olur. Üçerli oturulduğunda ise 2 sıra boş kaldığından öğrencilerin oturduğu sıra sayısı x2x - 2 ve toplam öğrenci sayısı 3(x2)3(x - 2) olur.
Sınıf mevcudu her iki durumda da değişmeyeceği için bu iki ifade birbirine eşitlenmelidir.
2
Elde edilen ifadeleri birbirine eşitleyerek bilinmeyen sıra sayısını (xx) bulalım.
2x+6=3(x2)2x+6=3x63x2x=6+6x=122x + 6 = 3(x - 2) \Rightarrow 2x + 6 = 3x - 6 \Rightarrow 3x - 2x = 6 + 6 \Rightarrow x = 12 bulunur.
Sıra sayısını bulmak, toplam öğrenci sayısını hesaplamamızı sağlayacaktır.
3
Bulduğumuz sıra sayısını (x=12x = 12) denklemlerden birinde yerine koyarak toplam öğrenci sayısını hesaplayalım.
Öğrenci sayısı = 2(12)+6=24+6=302(12) + 6 = 24 + 6 = 30 olarak bulunur.
Sınıftaki toplam öğrenci sayısına ulaşmak için sıra sayısı ile oturma düzeni ilişkisi kullanılır.

Anahtar Kavram

Sözel ifadelerin değişken kullanarak cebirsel denklemlere dönüştürülmesi ve denklem çözme yöntemiyle bilinmeyenlerin bulunması.
Soru 2Soru

Bir otoparkta küçük ve büyük olmak üzere iki tür park yeri bulunmaktadır. Bu otoparktaki toplam park yeri sayısı 4545'tir. Küçük park yerlerine en fazla 11 otomobil, büyük park yerlerine ise en fazla 22 otomobil park edebilmektedir. Otoparktaki tüm park yerleri otomobillerle tamamen doldurulduğunda otoparktaki toplam otomobil sayısı 6262 olmaktadır. Buna göre, bu otoparktaki küçük park yeri sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 28

Cevap

Küçük park yeri sayısı 28'dir.
Küçük park yeri sayısı xx ve büyük park yeri sayısı yy olarak belirlendiğinde, toplam park yeri sayısını veren denklem x+y=45x + y = 45 olur. Büyük park yerlerine en fazla 22 otomobil sığdığından ve hepsi tamamen dolu olduğundan, buralardaki toplam otomobil sayısı 2y2y olur. Küçük yerlerdeki otomobil sayısı ise xx'tir. Toplam otomobil sayısını veren denklem x+2y=62x + 2y = 62 olur. Bu iki denklem taraf tarafa çıkarıldığında y=17y = 17 bulunur. Toplam park yeri sayısı 4545 olduğundan küçük park yeri sayısı x=4517=28x = 45 - 17 = 28 olarak bulunur. Dolayısıyla 28 seçeneği doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin tanımlanması ve ilk denklemin kurulması
Küçük park yeri sayısı xx, büyük park yeri sayısı yy olsun. Toplam park yeri sayısı 4545 oldu��undan x+y=45x + y = 45 denklemi elde edilir.
Soruda verilen toplam park yeri ilişkisini matematiksel olarak ifade etmek için.
2
Otomobil sayılarına göre ikinci denklemin kurulması
Küçük park yerlerine 11'er otomobil (xx adet), büyük park yerlerine 22'şer otomobil (2y2y adet) park ettiğinde toplam otomobil say��sı 6262 olduğundan x+2y=62x + 2y = 62 denklemi elde edilir.
Park yerlerinin kapasiteleri ve toplam araç sayısı arasındaki ilişkiyi göstermek için.
3
Kurulan iki bilinmeyenli denklem sisteminin çözülmesi
Birinci denklem x+y=45x + y = 45 ve ikinci denklem x+2y=62x + 2y = 62'dir. Birinci denklem 1-1 ile çarpılıp ikinci denklemle taraf tarafa toplanırsa:
xy=45-x - y = -45
x+2y=62x + 2y = 62
Buradan y=17y = 17 bulunur. x+17=45x + 17 = 45 denkleminden x=28x = 28 olarak elde edilir.
Küçük park yeri sayısı olan xx değişkeninin değerini bulmak için.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde verilen iki farklı durumu iki bilinmeyenli denklem sistemi kurarak modelleme ve çözme.

İpuçları

1
Küçük park yeri sayısına xx, büyük park yeri sayısına ise yy diyerek iki farklı bilinmeyen tanımlayın.
2
Toplam park yeri sayısı (x+y=45x + y = 45) ile toplam araç sayısını veren (x+2y=62x + 2y = 62) denklemlerini alt alta yazıp taraf tarafa çıkarma işlemi yapmayı deneyin.
3
Denklemleri taraf tarafa çıkardığınızda yy değerini 1717 bulursunuz. Bu değeri toplam park yeri denkleminde yerine yazarak küçük park yeri sayısı olan xx'i bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla çözülen çiftlikteki tavşan ve tavukların ayak sayıları problemlerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Varsayım yöntemiyle de çözülebilir: Eğer otoparktaki tüm park yerleri küçük park yeri olsaydı, toplam 45×1=4545 \times 1 = 45 otomobil park edebilirdi. Ancak gerçekte 6262 otomobil park etmiştir. Aradaki 6245=1762 - 45 = 17 araçlık fark, büyük park yerlerinin her birinin fazladan 11 otomobil almasından kaynaklanır. Demek ki büyük park yeri sayısı 1717'dir. Toplam park yeri sayısı 4545 olduğuna göre, küçük park yeri sayısı 4517=2845 - 17 = 28 olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

Bir un fabrikasında üretilen unlar 55 kg ve 1010 kg’lık torbalara doldurulmuştur. Bu fabrikada toplam 140140 torba un bulunmakta ve bu torbalardaki toplam un miktarı 950950 kg'dır. Paketleme sırasında bazı 55 kg'lık torbalar yırtılmış ve bu torbalardaki unlar zayi olmadan 1010 kg'lık boş torbalara aktarılmıştır. Son durumda fabrikadaki toplam torba sayısı 120120 olduğuna göre, yırtılan 55 kg’lık torba sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40

Cevap

Yırtılan 5 kg'lık torba sayısı 40'tır.
Doğru seçenekte belirtilen 40 değeri, yırtılan 5 kg'lık torba sayısıdır. Başlangıçta 90 adet 5 kg'lık ve 50 adet 10 kg'lık torba bulunmaktaydı. 40 adet 5 kg'lık torba yırtıldığında, bu torbalardaki toplam 200 kg un, 20 adet 10 kg'lık torbaya aktarılır. Böylece 5 kg'lık torba sayısı 50'ye düşerken, 10 kg'lık torba sayısı 70'e yükselir ve toplam torba sayısı 120 olur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk durumdaki 5 kg'lık ve 10 kg'lık torba sayılarını belirlemek için denklem sistemini kuralım.
5 kg'lık torba sayısı xx, 10 kg'lık torba sayısı yy olsun. Toplam torba sayısı: x+y=140x + y = 140. Toplam un ağırlığı: 5x+10y=9505x + 10y = 950.
Başlangıçtaki torba dağılımını elde etmek için.
2
Denklem sistemini çözerek başlangıçtaki torba sayılarını bulalım.
İlk denklemi -5 ile çarpıp ikinci denklemle toplarsak: 5x5y=700-5x - 5y = -700 ve 5x+10y=9505y=250y=505x + 10y = 950 \Rightarrow 5y = 250 \Rightarrow y = 50 olur. Buradan x=14050=90x = 140 - 50 = 90 adet 5 kg'lık torba bulunur.
Yırtılan torba sayısının başlangıçtaki torba sayısını aşmadığından emin olmak ve başlangıç değerlerini tespit etmek için.
3
Yırtılan 5 kg'lık torba sayısını kk kabul ederek son durumdaki torba sayısını veren denklemi kuralım.
kk adet 5 kg'lık torba yırtıldığında bu torbalar elenir (torba sayısı kk kadar azalır). Bu torbalardaki toplam 5k5k kg un, 10 kg'lık torbalara doldurulduğunda 5k10=0,5k\frac{5k}{10} = 0,5k adet yeni 10 kg'lık torba oluşur. Net torba sayısı değişimi: k+0,5k=0,5k-k + 0,5k = -0,5k olur.
Torba sayısındaki azalışı yırtılan torba sayısı cinsinden ifade etmek için.
4
Son durumdaki toplam torba sayısından faydalanarak kk değerini hesaplayalım.
Başlangıçta 140 torba varken son durumda 120 torba kalmıştır. Denklem: 1400,5k=1200,5k=20k=40140 - 0,5k = 120 \Rightarrow 0,5k = 20 \Rightarrow k = 40 bulunur.
Yırtılan 5 kg'lık torba sayısına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde doğrusal denklem sistemlerinin kurulması ve değişkenler arasındaki ilişkilerin modellenmesi.
Soru 4Soru

Bir sinema salonunda biletler tam ve indirimli olmak üzere iki farklı fiyattan satılmaktadır. Bu sinemadaki bilet fiyatları ve satış sayılarıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Tam biletin fiyatı, indirimli biletin fiyatının 22 katından 1010 TL eksiktir.
* Bu sinemada bir seans için toplam 180180 bilet satılmıştır.
* Satılan indirimli bilet sayısı, tüm biletlerin 13\frac{1}{3}'ü kadardır.
* Bu seanstaki bilet satışlarından toplam 1020010200 TL gelir elde edilmiştir.

Buna göre, indirimli biletin fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 38

Cevap

İndirimli biletin fiyatı 38 TL'dir.
İndirimli bilet fiyatına II dersek, tam bilet fiyatı 2I102I - 10 olur. Toplam bilet sayısının 13\frac{1}{3}'ü olan 6060 bilet indirimli, geriye kalan 120120 bilet ise tam bilet olarak satılmıştır. Elde edilen toplam gelir 120×(2I10)+60×I=10200120 \times (2I - 10) + 60 \times I = 10200 denklemiyle ifade edilir. Bu denklem çözüldüğünde 300I=12000300I = 12000 ve buradan indirimli bilet fiyatı 3838 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
İndirimli ve tam bilet adetlerinin belirlenmesi
İndirimli bilet sayısı 6060, tam bilet sayısı 120120 olarak bulunur.
Toplam 180180 biletin 13\frac{1}{3}'ü indirimli bilet olduğundan, indirimli bilet sayısı 180×13=60180 \times \frac{1}{3} = 60 olur. Geriye kalan biletler tam bilet olduğundan, tam bilet sayısı 18060=120180 - 60 = 120 olarak hesaplanır.
2
Bilet fiyatlarının ve toplam gelirin denkleminin kurulması
Toplam gelir denklemi 120×(2I10)+60I=10200120 \times (2I - 10) + 60I = 10200 şeklinde kurulur.
İndirimli biletin fiyatına II dersek, tam biletin fiyatı 2I102I - 10 olur. Toplam gelir, satılan tam biletlerin geliri ile indirimli biletlerin gelirinin toplamına eşittir.
3
Denklemin çözülerek indirimli bilet fiyatının bulunması
İndirimli bilet fiyatı I=38I = 38 TL olarak bulunur.
120(2I10)+60I=10200240I1200+60I=10200300I=12000I=38120(2I - 10) + 60I = 10200 \Rightarrow 240I - 1200 + 60I = 10200 \Rightarrow 300I = 12000 \Rightarrow I = 38 elde edilir.

Anahtar Kavram

Sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dökerek çok değişkenli sayı problemlerini ç��zme

Alternatif Yöntem

Denklem kurmak yerine seçeneklerden giderek de çözüm yapılabilir. Örneğin, indirimli bilet fiyatı 38 TL olarak kabul edilirse, tam bilet fiyatı 2×3810=662 \times 38 - 10 = 66 TL olur. Toplam gelir: 60×38+120×66=2280+7920=1020060 \times 38 + 120 \times 66 = 2280 + 7920 = 10200 TL eşitliği sağlandığı için doğru yanıtın 38 olduğu doğrulanır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru

Bir kargo firması, taşıdığı her bir küçük paket için 15 TL15 \text{ TL}, her bir büyük paket için ise 40 TL40 \text{ TL} taşıma ücreti almaktad��r. Taşıma sırasında hasar gören her küçük paket için müşteriye 10 TL10 \text{ TL}, her büyük paket için ise 30 TL30 \text{ TL} tazminat ödenmektedir. Hasar gören paketlerden taşıma ücreti alınmamaktadır.

Bu firma, toplam 120120 paket taşıdığı bir günde paketlerin bir kısmını hasarsız teslim etmiş, bir kısmında ise hasar oluştuğu için tazminat ödemiştir. Günün sonunda firmanın bu taşıma işinden elde ettiği toplam net gelir 2650 TL2650 \text{ TL} olmuştur.

Hasar gören büyük paket sayısı, hasar gören küçük paket sayısının 22 katı olduğuna ve toplam 1515 paket hasar gördüğüne göre, hasarsız teslim edilen büyük paket sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 57

Cevap

Hasarsız teslim edilen büyük paket sayısı 57'dir.
Hasarlı paket sayısı çıkarıldıktan sonra kalan 105 hasarsız paketin gelir denklemi kurulup çözüldüğünde hasarsız teslim edilen büyük paket sayısı 57 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Hasarlı paket sayılarını belirlemek
Hasar gören küçük paket sayısı 5, hasar gören büyük paket sayısı 10'dur.
Toplam 15 hasarlı paketin oldu��u ve büyüklerin küçüklerin 2 katı olduğu (Bdh=2SdhB_{dh} = 2 S_{dh}) verildiği için Sdh+2Sdh=15S_{dh} + 2 S_{dh} = 15 denkleminden bu sayılar bulunur.
2
Hasarlı paketler için ödenecek toplam tazminatı hesaplamak
Toplam tazminat 350 TL350 \text{ TL}'dir.
Hasarlı küçük paketler için 5×10=50 TL5 \times 10 = 50 \text{ TL} ve hasarlı büyük paketler için 10×30=300 TL10 \times 30 = 300 \text{ TL} olmak üzere toplamda 50+300=350 TL50 + 300 = 350 \text{ TL} tazminat ödenir.
3
Hasarsız paketlerin sayısını bulmak ve denklem kurmak
Hasarsız paket sayısı 105'tir. Hasarsız büyük paket sayısı BuB_u ise hasarsız küçük paket sayısı 105Bu105 - B_u olur.
Toplam 120 paketten 15'i hasarlı olduğu için geriye kalan 12015=105120 - 15 = 105 paket hasarsızdır.
4
Net gelir denklemini çözmek
Bu=57B_u = 57 olarak bulunur.
Net gelir = (Hasarsız taşıma gelirleri) - (Hasar tazminatı)     15×(105Bu)+40×Bu350=2650    1225+25Bu=2650    25Bu=1425    Bu=57\implies 15 \times (105 - B_u) + 40 \times B_u - 350 = 2650 \implies 1225 + 25 B_u = 2650 \implies 25 B_u = 1425 \implies B_u = 57 elde edilir.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde verilen sözel ifadeleri iki bilinmeyenli veya tek bilinmeyenli denklem sistemine dönüştürerek çözüme ulaşma.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Bir kırtasiyeci, tanesi 44 TL olan kurşun kalemlerden ve tanesi 66 TL olan tükenmez kalemlerden toplam 1010 adet satın almıştır. Kırtasiyeci bu satın alma işlemi için toplam 5252 TL ödediğine göre, satın alınan tükenmez kalemlerin sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

Satın alınan tükenmez kalem sayısı 6'dır.
Tükenmez kalemlerin sayısına xx denilerek kurulan denklem çözüldüğünde x=6x = 6 değeri elde edilir. Bu değer, hem toplam kalem sayısını hem de toplam ödenen tutarı doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken tanımlama
Tükenmez kalem sayısı xx olsun. Toplam 1010 kalem alındığı için kurşun kalem sayısı 10x10 - x olur.
Bilinmeyenleri tek bir değişken cinsinden ifade etmek denklemi basitleştirir.
2
Denklem kurma
Tükenmez kalemlerin toplam tutarı 6x6x TL, kurşun kalemlerin toplam tutarı ise 4(10x)4(10 - x) TL'dir. Toplam ödenen tutar: 6x+4(10x)=526x + 4(10 - x) = 52 olur.
Soruda verilen toplam tutar bilgisini matematiksel eşitliğe dökmek gerekir.
3
Denklemi çözme
6x+404x=522x+40=522x=12x=66x + 40 - 4x = 52 \Rightarrow 2x + 40 = 52 \Rightarrow 2x = 12 \Rightarrow x = 6 bulunur.
Kurulan birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemi çözerek tükenmez kalem sayısını bulmak.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve çözme yoluyla sayı problemlerini çözme.

İpuçları

1
Tükenmez kalem sayısına xx diyerek kurşun kalem sayısını 10x10 - x şeklinde ifade edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

Bir akıllı telefonun hafızasında yer alan fotoğraflar yüksek çözünürlüklü ve standart çözünürlüklü olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Yüksek çözünürlüklü her bir fotoğraf hafızada 6 MB6 \text{ MB}, standart çözünürlüklü her bir fotoğraf ise 2 MB2 \text{ MB} yer kaplamaktadır. Bu telefonda bulunan toplam 200200 fotoğraf hafızada toplam 720 MB720 \text{ MB} yer kapladığına göre, telefondaki standart çözünürlüklü fotoğraf sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120

Cevap

Standart çözünürlüklü fotoğraf sayısı 120'dir.
Doğru cevap olan 120 değeri, soruda verilen iki değişkenli durumun matematiksel modellemesi ile doğrulanmaktadır. Toplam fotoğraf sayısı 200 olduğundan, 120 standart çözünürlüklü fotoğrafa karşılık 80 yüksek çözünürlüklü fotoğraf bulunur. Bunların kapladığı toplam alan ise 120×2+80×6=240+480=720 MB120 \times 2 + 80 \times 6 = 240 + 480 = 720 \text{ MB} değerini vererek sorudaki tüm koşulları tam olarak sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek çözünürlüklü fotoğraf sayısına xx, standart çözünürlüklü fotoğraf sayısına yy değişkenlerini atayalım.
Toplam fotoğraf sayısı için x+y=200x + y = 200 denklemi elde edilir.
Soruda telefonda toplam 200 adet fotoğraf bulunduğu belirtilmiştir.
2
Fotoğrafların hafızada kapladığı toplam boyuta göre ikinci denklemi kuralım.
6x+2y=7206x + 2y = 720 denklemi elde edilir.
Yüksek çözünürlüklü fotoğraflar 6 MB6 \text{ MB}, standart çözünürlüklü fotoğraflar ise 2 MB2 \text{ MB} yer kapladığı için toplam boyut bu şekilde ifade edilir.
3
Oluşan iki bilinmeyenli denklem sistemini yok etme metodunu kullanarak çözelim. Birinci denklemi 2-2 ile çarpıp ikinci denklemle taraf tarafa toplayalım.
(2x2y)+(6x+2y)=400+720(-2x - 2y) + (6x + 2y) = -400 + 720 buradan 4x=320    x=804x = 320 \implies x = 80 bulunur.
Değişkenlerden birini yok ederek diğer bilinmeyene ulaşmak hedeflenmiştir.
4
Bulunan x=80x = 80 değerini ilk denklemde (x+y=200x + y = 200) yerine yazarak yy değerini hesaplayalım.
80+y=200    y=12080 + y = 200 \implies y = 120 olarak bulunur.
Bizden istenen standart çözünürlüklü fotoğraf sayısı olan yy değerine ulaşmaktır.

Anahtar Kavram

İki Bilinmeyenli Denklem Sistemleri ile Sayı Problemleri Çözümü

İpuçları

1
Fotoğrafları iki farklı grup olarak düşünün ve sayılarına sırasıyla xx ve yy diyerek toplam fotoğraf sayısı üzerinden ilk denklemi kurun.
2
Her bir fotoğraf grubunun kapladığı hafıza alanlarını belirleyin. Yüksek çözünürlüklü fotoğraflar için 6x6x, standart çözünürlüklü fotoğraflar için 2y2y yazarak bunların toplamını 720720'ye eşitleyin.
3
Elde ettiğiniz x+y=200x + y = 200 ve 6x+2y=7206x + 2y = 720 denklemlerinde, bizden istenen yy değişkenini yalnız bırakmak için xx değişkenini yok etme yöntemini kullanın.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla çözülen çiftlikteki tavşan ve tavukların ayak sayıları veya kumbaradaki madeni para sorularını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tüm fotoğrafların en az 2 MB2 \text{ MB} yer kapladığını düşünelim. Eğer 200200 fotoğrafın tamamı standart çözünürlüklü (2 MB2 \text{ MB}) olsaydı, toplam hafıza boyutu 200×2=400 MB200 \times 2 = 400 \text{ MB} olurdu. Ancak gerçekte 720 MB720 \text{ MB} yer kaplamaktadır. Aradaki fark olan 720400=320 MB720 - 400 = 320 \text{ MB}, yüksek çözünürlüklü fotoğrafların her birinin fazladan kapladığı 62=4 MB6 - 2 = 4 \text{ MB}'lık alandan kaynaklanmaktadır. Buradan yüksek çözünürlüklü fotoğraf sayısı 320/4=80320 / 4 = 80 olarak bulunur. Toplam 200200 fotoğraf olduğundan, standart çözünürlüklü fotoğraf sayısı 20080=120200 - 80 = 120 olarak hesaplanır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

Bir depoda bulunan elma ve portakallar sırasıyla 12 kg12 \text{ kg}'lık ve 15 kg15 \text{ kg}'lık kasalara konulacaktır. Bu depodaki kasalar ve meyvelerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

- Elma kasalarının sayısı, portakal kasalarının sayısının 33 katından 44 eksiktir.
- Depodaki toplam elma miktarı, toplam portakal miktarından 120 kg120 \text{ kg} fazladır.

Tüm kasalar tamamen dolu olduğuna göre, depoda bulunan toplam meyve miktarı kaç kg\text{kg}'d��r?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 360

Cevap

Depodaki toplam meyve miktarı 360 kg'dır.
Doğru cevap olan 360 değeri, elma kasası sayısı 20 ve portakal kasası sayısı 8 olarak bulunduktan sonra, toplam ağırlığın doğru bir şekilde 12 * 20 + 15 * 8 = 360 kg olarak hesaplanmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Portakal kasası sayısına yy, elma kasası sayısına xx diyelim. Sorudaki ilk bilgiyi kullanarak kasalar arasındaki ilişkiyi denklem olarak yazalım.
x=3y4x = 3y - 4
Elma kasalarının sayısının portakal kasalarının sayısının 3 katından 4 eksik olduğu belirtilmiştir.
2
Her bir elma kasası 12 kg12 \text{ kg} ve her bir portakal kasası 15 kg15 \text{ kg} olduğuna göre, toplam ağırlıklar arasındaki farkı veren denklemi kuralım.
12x15y=12012x - 15y = 120
Toplam elma miktarının toplam portakal miktarından 120 kg120 \text{ kg} fazla olduğu belirtilmiştir.
3
Birinci adımdaki xx ifadesini ikinci adımdaki denklemde yerine yazarak tek bilinmeyenli bir denklem elde edip yy değerini bulalım.
12(3y4)15y=120    36y4815y=120    21y=168    y=812(3y - 4) - 15y = 120 \implies 36y - 48 - 15y = 120 \implies 21y = 168 \implies y = 8
Portakal kasası sayısını (yy) belirlemek için denklem çözülm��ştür.
4
Bulduğumuz yy değerini kullanarak elma kasası sayısını (xx) hesaplayalım.
x=3(8)4=20x = 3(8) - 4 = 20
Elma kasası sayısını bulmak için ilk adımdaki denklem kullanılmıştır.
5
Toplam elma ve portakal miktarlarını hesaplayıp toplayarak depodaki toplam meyve miktarını bulalım.
Elma miktarı: 12×20=240 kg12 \times 20 = 240 \text{ kg}, Portakal miktarı: 15×8=120 kg15 \times 8 = 120 \text{ kg}. Toplam meyve miktarı: 240+120=360 kg240 + 120 = 360 \text{ kg}'dır.
Depodaki toplam meyve miktarını bulmak için iki meyve türünün ağırlıkları toplanmıştır.

Anahtar Kavram

Birinci dereceden iki bilinmeyenli denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini modelleme ve çözme.
Soru 9Soru

Bir teknoloji şirketi, çalışanları için iki farklı bulut depolama paketi satın alacaktır. A paketinin kullanıcı başına aylık ücreti 15 TL15 \text{ TL} ve kullanıcı başına tek seferlik kurulum ücreti 120 TL120 \text{ TL}'dir. B paketinin ise kullanıcı başına aylık ücreti 20 TL20 \text{ TL}'dir ve kurulum ücreti yoktur. Bu şirket, çalışanlarının bir kısmına A paketini, geri kalanlarına ise B paketini 66 aylığına satın almıştır. A paketi satın alınan çalışan sayısı, B paketi satın alınan çalışan sayısının 22 katından 44 eksiktir. Şirket bu paketler için 6 aylık toplam 3480 TL3480 \text{ TL} ödeme yaptığına göre, B paketi satın alınan çalışan sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8

Cevap

B paketi satın alınan çalışan sayısı 8'dir.
B paketi kullanan çalışan sayısı xx olarak kabul edildiğinde, A paketi kullanan çalışan sayısı 2x42x - 4 olur. 6 aylık toplam maliyetler kullanıcı başına A paketi için 210 TL210 \text{ TL}, B paketi için ise 120 TL120 \text{ TL}'dir. Toplam ödeme 210(2x4)+120x=3480210(2x - 4) + 120x = 3480 denkleminden x=8x = 8 olarak bulunur. Bu da B paketi alan çalışan sayısıdır.

Adım Adım Çözüm

1
B paketi kullanan çalışan sayısına xx diyelim. Bu durumda A paketi kullanan çalışan sayısı 2x42x - 4 olur.
B paketi kullananların sayısı xx, A paketi kullananların sayısı 2x42x - 4 olarak tanımlanmıştır.
Soruda verilen sözel ilişkileri matematiksel değişkenlere dökmek.
2
Her bir paket için kullanıcı başına 6 aylık toplam maliyetleri hesaplayalım.
A paketi için: 15×6+120=210 TL15 \times 6 + 120 = 210 \text{ TL}. B paketi için: 20×6=120 TL20 \times 6 = 120 \text{ TL}.
6 aylık süre zarfında her bir kullanıcı için yapılacak toplam harcamayı bulmak.
3
Kullanıcı sayıları ile kullanıcı başı maliyetleri çarparak toplam maliyet denklemini kuralım.
210(2x4)+120x=3480210(2x - 4) + 120x = 3480
Şirketin yaptığı toplam ödemeyi veren denklemi oluşturmak.
4
Kurulan denklemi çözerek xx değerini bulalım.
420x840+120x=3480    540x=4320    x=8420x - 840 + 120x = 3480 \implies 540x = 4320 \implies x = 8
B paketi satın alınan çalışan sayısını elde etmek.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

Bir kafede iki farklı boyutta kahve bardağı kullanılmaktadır. Küçük boy bardağın hacmi 200 mL200 \text{ mL}, büyük boy bardağın hacmi ise 350 mL350 \text{ mL}'dir. Bu kafede gün boyunca toplam 1212 bardak kahve alan bir müşteri, toplam 3000 mL3000 \text{ mL} kahve tüketmiştir. Buna göre, bu müşteri kaç bardak büyük boy kahve almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Müşterinin aldığı büyük boy kahve sayısı 4'tür.
Büyük boy bardak sayısı 4 olarak belirlendiğinde, küçük boy bardak sayısı 8 olur. Toplam hacim 8×200+4×350=1600+1400=3000 mL8 \times 200 + 4 \times 350 = 1600 + 1400 = 3000 \text{ mL} ve toplam bardak sayısı 8+4=128 + 4 = 12 olarak doğrulanır. Dolayısıyla 4 cevabı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama ve toplam bardak sayısı denklemini kurma.
Küçük boy kahve sayısı xx ve büyük boy kahve sayısı yy olsun. Bu durumda toplam bardak sayısı: x+y=12x + y = 12 olur.
Soruda verilen toplam bardak sayısını matematiksel ifadeye dökmek.
2
Toplam kahve miktarı (hacim) denklemini kurma.
Küçük boy bardakların toplam hacmi 200x mL200x \text{ mL} ve büyük boy bardakların toplam hacmi 350y mL350y \text{ mL}'dir. Toplam hacim: 200x+350y=3000200x + 350y = 3000 olur.
Soruda verilen toplam kahve miktarını bardakların hacimleriyle ilişkilendirmek.
3
Elde edilen denklem sistemini çözme.
Hacim denklemini 5050 ile sadeleştirirsek 4x+7y=604x + 7y = 60 elde edilir. İlk denklemden x=12yx = 12 - y yazıp bu denklemde yerine koyalım: 4(12y)+7y=60    484y+7y=60    48+3y=60    3y=12    y=44(12 - y) + 7y = 60 \implies 48 - 4y + 7y = 60 \implies 48 + 3y = 60 \implies 3y = 12 \implies y = 4 bulunur.
Büyük boy bardak sayısı olan yy değerini bulmak.

Anahtar Kavram

İki bilinmeyenli doğrusal denklem sistemleri yardımıyla sayı problemlerini çözme
Soru 11Soru

Bir çiçekçide bulunan güller kırmızı, beyaz ve sarı olmak üzere üç renktedir. Bu çiçekçideki güllerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Başlang��çta çiçekçide toplam 120120 adet gül vardır.
* Kırmızı güllerin sayısı, sarı güllerin sayısının 22 katıdır.
* Sarı güllerin sayısı, beyaz güllerin sayısından 2020 fazladır.
* Gün içinde bu güllerin bir kısmı satılmıştır. Satılan sarı güllerin sayısı, satılan beyaz güllerin sayısının 33 katıdır.
* Gün sonunda çiçekçide kalan kırmızı güllerin sayısı, kalan beyaz güllerin sayısının 44 katıdır.
* Kalan sarı güllerin sayısı ise kalan beyaz güllerin sayısından 88 fazladır.

Buna göre, gün içinde satılan kırmızı gül sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 34

Cevap

Gün içinde satılan kırmızı gül sayısı 34'tür.
Soruda verilen tüm başlangıç, satış ve kalan ilişkileri doğru denklemlerle ifade edilip çözüldüğünde, başlangıçta 70 kırmızı gül olduğu, satılan beyaz gül sayısının 6 olduğu ve buna bağlı olarak kalan beyaz gül sayısının 9 olduğu tespit edilir. Kalan kırmızı gül sayısı 36 olduğundan, satılan kırmızı gül sayısı 34 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki gül sayılarının belirlenmesi
S=35S = 35, K=70K = 70, B=15B = 15
Kırmızı güllerin sayısı KK, sarı güllerin sayısı SS, beyaz güllerin sayısı BB olsun. Verilenlere göre: K=2SK = 2S ve S=B+20    B=S20S = B + 20 \implies B = S - 20. Toplam gül sayısı K+S+B=120K + S + B = 120 olduğuna göre, 2S+S+S20=120    4S=140    S=352S + S + S - 20 = 120 \implies 4S = 140 \implies S = 35 bulunur. Buradan K=70K = 70 ve B=15B = 15 elde edilir.
2
Satılan ve kalan gül sayılarının denklemlerinin kurulması
y=6y = 6
Satılan beyaz gül sayısı yy olsun. Satılan sarı gül sayısı 3y3y olur. Kalan beyaz gül sayısı 15y15 - y ve kalan sarı gül sayısı 353y35 - 3y olur. Kalan sarı güllerin sayısı, kalan beyaz güllerden 88 fazla olduğuna göre: 353y=(15y)+8    353y=23y    12=2y    y=635 - 3y = (15 - y) + 8 \implies 35 - 3y = 23 - y \implies 12 = 2y \implies y = 6 bulunur.
3
Kalan kırmızı gül sayısının hesaplanması
3636
Kalan beyaz gül sayısı 15y=156=915 - y = 15 - 6 = 9 olur. Kalan kırmızı güllerin sayısı, kalan beyaz güllerin sayısının 44 katı olduğuna göre, kalan kırmızı gül sayısı 4×9=364 \times 9 = 36 olarak bulunur.
4
Satılan kırmızı gül sayısının bulunması
3434
Başlangıçta 7070 kırmızı gül vardı ve gün sonunda 3636 kırmızı gül kaldığına göre, satılan kırmızı gül sayısı 7036=3470 - 36 = 34 olur.

Anahtar Kavram

Çok değişkenli sayı problemlerinde başlangıç, satılan ve kalan miktarlar üzerinden denklem sistemleri kurma ve çözme.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 12Soru

Bir e-ticaret firması, müşterilerine standart kargo ve hızlı kargo olmak üzere iki farklı teslimat seçeneği sunmaktadır. Hızlı kargo seçeneğinin gönderim ücreti, standart kargo seçeneğinin gönderim ücretinin 22 katından 5 TL5\text{ TL} eksiktir.

Bir günde bu firmadan toplam 8080 sipariş verilmiş ve bu siparişlerin tamamı standart ya da hızlı kargo seçeneklerinden biriyle gönderilmiştir. Bu günde hızlı kargo ile gönderilen sipariş sayısı, standart kargo ile gönderilen sipariş sayısından 1010 azdır.

Hızlı kargo ile gönderilen tüm siparişlerin toplam kargo ücreti, standart kargo ile gönderilen tüm siparişlerin toplam kargo ücretine eşit olduğuna göre, bir adet hızlı kargo gönderim ücreti kaç TL\text{TL}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

Hızlı kargo gönderim ücreti 9 TL'dir.
Hızlı kargo gönderim ücretinin 9 TL olduğu seçenek doğrudur. Sipariş dağılımı 45 standart ve 35 hızlı kargo olarak bulunur. Standart kargo ücreti 7 TL iken hızlı kargo ücreti 9 TL olur ve her iki gruptan da 315 TL gelir elde edilerek eşitlik sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sipariş sayılarını belirlemek için denklem kurma.
Standart kargo sipariş sayısı SS, hızlı kargo sipariş sayısı HH olsun. Toplam sipariş sayısı S+H=80S + H = 80 ve hızlı kargo sayısı H=S10H = S - 10 olarak verilmiştir. Buradan S+(S10)=802S=90S=45S + (S - 10) = 80 \Rightarrow 2S = 90 \Rightarrow S = 45 ve H=35H = 35 bulunur.
Siparişlerin kargo türlerine göre dağılımını bulmak için.
2
Birim ücretleri değişkenler cinsinden ifade etme.
Standart kargo birim ücreti xx olsun. Hızlı kargo ücreti, standart kargo ��cretinin 22 katından 5 TL5\text{ TL} eksik olduğundan hızlı kargo birim ücreti 2x52x - 5 olur.
Ücretler arasındaki matematiksel ilişkiyi tanımlamak için.
3
Toplam ücretlerin eşitliği bilgisini kullanarak denklem kurma ve xx değerini bulma.
Hızlı kargoların toplam ücreti 35(2x5)35(2x - 5) ve standart kargoların toplam ücreti 45x45x olup bu değerler birbirine eşittir: 35(2x5)=45x35(2x - 5) = 45x. Sadeleştirme yaparsak 7(2x5)=9x14x35=9x5x=35x=77(2x - 5) = 9x \Rightarrow 14x - 35 = 9x \Rightarrow 5x = 35 \Rightarrow x = 7 bulunur.
Birim standart kargo ücretini hesaplamak için.
4
Hızlı kargo birim ücretini hesaplama.
Hızlı kargo birim ücreti 2x52x - 5 idi. x=7x = 7 için hızlı kargo ücreti 2(7)5=9 TL2(7) - 5 = 9\text{ TL} olarak hesaplanır.
Soruda bizden istenen hızlı kargo ücretine ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Sayı Problemleri ve Denklem Kurma
Soru 13Soru

Bir lojistik deposunda bulunan A, B ve C tipi kutuların her birinin ağırlığı sırasıyla aa, bb ve cc kg'dır. Bu ağırlıklar a<b<ca < b < c şartını sağlayan birer pozitif tam sayıdır. Depodaki kutularla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Depodaki tüm kutuların toplam ağırlığı 240240 kg'dır.
* A tipi kutuların toplam sayısı, B tipi kutuların toplam sayısının 2 katıdır.
* B tipi kutuların toplam ağırlığı, C tipi kutuların toplam ağırlığına eşittir.
* Depoda bu üç tip kutudan toplam 15 adet bulunmaktadır.

Buna göre, bir C tipi kutunun ağırlığı en az kaç kg'dır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24

Cevap

Bir C tipi kutunun ağırlığı en az 24 kg'dır.
Doğru cevap 24'tür. Kutu adetleri arasındaki ilişkiden 3nB+nC=153n_B + n_C = 15 bağıntısı bulunur. Birim ağırlıklar arasındaki a<b<ca < b < c sıralaması ve nBb=nCcn_B \cdot b = n_C \cdot c eşitliği bir arada değerlendirildiğinde nC<nBn_C < n_B olmalıdır. Bu şartı sağlayan tek tam sayı çifti nB=4n_B = 4 ve nC=3n_C = 3 olur. Toplam ağırlık denkleminden a+b=30a + b = 30 elde edilir. 4b=3c4b = 3c eşitliğinden dolayı b=3kb = 3k, c=4kc = 4k ve a=303ka = 30 - 3k yazılır. a<ba < b koşulundan 303k<3k    k>530 - 3k < 3k \implies k > 5 elde edilir. cc değerinin en küçük olması için kk'nın en küçük tam sayı değeri olan 6 seçilmelidir. Buradan c=4×6=24c = 4 \times 6 = 24 kg olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kutu sayılarını belirleyen denklemleri yazarak kutu sayılarını bulmak.
A, B ve C tipi kutuların sayıları sırasıyla nAn_A, nBn_B ve nCn_C olsun. Verilenlere göre nA=2nBn_A = 2n_B ve nA+nB+nC=15n_A + n_B + n_C = 15 olur. Buradan 2nB+nB+nC=15    3nB+nC=152n_B + n_B + n_C = 15 \implies 3n_B + n_C = 15 elde edilir.
Kutu sayıları arasındaki ilişkiyi tek bir değişkene indirgemek.
2
Kutu sayılarının alabileceği pozitif tam sayı değerlerini analiz etmek ve ağırlık koşulunu kontrol etmek.
3nB+nC=153n_B + n_C = 15 denkleminde nBn_B ve nCn_C pozitif tam sayı olduğundan nBn_B değeri 1,2,3,41, 2, 3, 4 olabilir. B ve C tipi kutuların toplam ağırlıkları eşit olduğundan nBb=nCcn_B \cdot b = n_C \cdot c yazılır. Buradan b=nCnBcb = \frac{n_C}{n_B} \cdot c elde edilir. Soruda b<cb < c olarak verildiğinden nCnB<1    nC<nB\frac{n_C}{n_B} < 1 \implies n_C < n_B olmalıdır. Bu şartı sağlayan tek durum nB=4n_B = 4 ve nC=3n_C = 3 durumudur. Bu durumda nA=8n_A = 8 olur.
Soruda verilen sıralama koşulunu kullanarak olası kutu sayılarını tek bir duruma indirmek.
3
Kutu sayılarını toplam ağırlık denkleminde yerine yazıp ağırlıklar arasındaki bağıntıyı bulmak.
Toplam ağırlık 8a+4b+3c=2408a + 4b + 3c = 240 kg'dır. B ve C tipi kutuların toplam ağırlıkları eşit olduğundan 4b=3c4b = 3c olur. Denklemde 3c3c yerine 4b4b yazarsak 8a+4b+4b=240    8a+8b=240    a+b=308a + 4b + 4b = 240 \implies 8a + 8b = 240 \implies a + b = 30 elde edilir.
Ağırlıklar arasındaki doğrusal bağıntıyı elde etmek.
4
Tam sayı ve sıralama kısıtlarını uygulayarak C'nin en küçük değerini bulmak.
4b=3c4b = 3c eşitliğinden b=3kb = 3k ve c=4kc = 4k (kk pozitif tam sayı) yazabiliriz. a+b=30    a+3k=30    a=303ka + b = 30 \implies a + 3k = 30 \implies a = 30 - 3k olur. a<b<ca < b < c sıralama kuralına göre: 303k<3k    30<6k    k>530 - 3k < 3k \implies 30 < 6k \implies k > 5 olmalıdır. Ayrıca a>0    303k>0    k<10a > 0 \implies 30 - 3k > 0 \implies k < 10 olmalıdır. Dolayısıyla kk değerleri 6,7,8,96, 7, 8, 9 olabilir. C'nin ağırlığı c=4kc = 4k olduğundan, cc'nin en küçük değeri için kk en küçük seçilmelidir. k=6k = 6 için c=4×6=24c = 4 \times 6 = 24 kg bulunur. (Bu durumda a=12,b=18,c=24a=12, b=18, c=24 olup 12<18<2412 < 18 < 24 şartı sağlanır).
Sıralama ve pozitif tam sayı olma koşullarını kullanarak minimum ağırlığı hesaplamak.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri çok değişkenli denklem sistemine dönüştürme ve tam sayı kısıtları altında eşitsizlik analizi yapma.
Soru 14Soru

Bir sinema salonunda toplu bilet almak isteyen gruplar için iki farklı indirimli paket seçeneği sunulmaktadır:

* A paketi: 1010 adet bilet içermekte olup bilet başına fiyat standart bilet fiyatından 1212 TL eksiktir.
* B paketi: 1515 adet bilet içermekte olup bilet başına fiyat standart bilet fiyatından 1515 TL eksiktir.

Bir öğrenci grubu bu sinemadan toplam 6565 adet bilet alacaktır. Bu grup; biletlerin bir kısmını A paketinden, bir kısmını B paketinden, paketlere uymayan kalan biletleri ise tek tek standart fiyattan satın alacaktır.

Grup, her iki paketten de en az birer tane satın almak zorunda olduğuna göre, bilet alımı için ödenebilecek toplam tutarın en az olması durumunda kaç adet standart bilet satın alınmış olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0

Cevap

En ekonomik bilet alım stratejisinde tek tek alınan standart bilet sayısı sıfır olmalıdır.
Toplam maliyeti en aza indirmek, paketlerden elde edilen toplam indirim miktarını en üst düzeye çıkarmak anlamına gelir. Denklemler kurulup incelendiğinde, en yüksek indirimin 2 adet A paketi ve 3 adet B paketi alındığında elde edildiği görülür. Bu durumda toplam 65 biletin tamamı paketlerden karşılandığı için standart bilet satın alınmamış olur (yani 0 adet).

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama ve kısıtları belirleme
A paketi sayısı aa, B paketi sayısı bb ve standart bilet sayısı ss olsun. 10a+15b+s=6510a + 15b + s = 65 denklemi elde edilir. Burada a1a \ge 1, b1b \ge 1 ve s0s \ge 0 birer tam sayıdır.
Sorudaki toplam bilet sayısı ve paket sınırlandırmalarını matematiksel modele dönüştürmek için.
2
Toplam maliyet denklemini kurma
Standart bilet fiyatı PP olsun. Toplam maliyet C=10a(P12)+15b(P15)+sPC = 10a(P - 12) + 15b(P - 15) + sP olarak ifade edilir.
Her bir bilet türünün birim fiyatını kullanarak toplam harcamayı yazmak için.
3
Maliyet denklemini sadeleştirme
s=6510a15bs = 65 - 10a - 15b ifadesini maliyet denkleminde yerine yazdığımızda C=65P120a225bC = 65P - 120a - 225b elde edilir.
Maliyeti sadece paket adetleri (aa ve bb) cinsinden incelemek ve standart bilet fiyatı PP'den bağımsız bir optimizasyon ifadesi elde etmek için.
4
İndirim miktarını maksimize etme (Maliyeti minimize etme)
Toplam maliyeti en az yapmak için çıkarma durumundaki 120a+225b120a + 225b ifadesini en büyük yapmalıyız. K��sıtımız: 10a+15b6510a + 15b \le 65 (a1,b1a \ge 1, b \ge 1 tam sayılar).
Toplam indirim tutarını büyüterek net ödenecek miktarı en aza indirmek için.
5
Tam sayı değerlerini deneyerek en uygun çifti bulma
b=3b = 3 için 10a20a210a \le 20 \Rightarrow a \le 2 olur. a=2a = 2 seçilirse indirim değeri 120(2)+225(3)=915120(2) + 225(3) = 915 olur. Diğer durumlar (b=2b=2 veya b=1b=1) incelendiğinde bu değerden daha küçük sonuçlar elde edilir.
Kısıtlar altındaki en büyük indirimi sağlayan (aa, bb) tam sayı ikilisini belirlemek için.
6
Standart bilet adedini hesaplama
a=2a = 2 ve b=3b = 3 için s=6510(2)15(3)=6565=0s = 65 - 10(2) - 15(3) = 65 - 65 = 0 bulunur.
En ekonomik bilet alım stratejisinde kaç adet standart bilet alınması gerektiğini bulmak için.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde denklem kurma ve kısıtlı tam sayı optimizasyonu

İpuçları

1
Toplam bilet sayısını veren denklemi yazıp standart bilet sayısını diğer değişkenler cinsinden ifade etmeyi deneyin.
2
Maliyet fonksiyonunu yazdığınızda standart bilet fiyatının (PP) optimizasyona etki etmediğini ve amacımızın indirim tutarı olan 120a+225b120a + 225b ifadesini maksimize etmek olduğunu göreceksiniz.
3
10a+15b6510a + 15b \le 65 kısıtı altında a1a \ge 1 ve b1b \ge 1 tam sayıları için 120a+225b120a + 225b ifadesini en büyük yapan değerleri bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer kısıtlamalara sahip olan ve doğrusal programlama mantığı içeren diğer sayı veya kar-zarar problemlerini çözerek bu yaklaşımı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Denklem kurmadan da seçeneklerdeki standart bilet sayılarını tek tek deneyerek kalan biletlerin 10 ve 15'lik paketlere en uygun nasıl dağıtılabileceğini kontrol edebilirsiniz. Örneğin 0 standart bilet için kalan 65 bilet sadece 2 adet 10'luk ve 3 adet 15'lik paketle tam olarak karşılanabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 15Soru

Bir matbaada broşür basımı için müşterilere A ve B olmak üzere iki farklı ücret tarifesi sunulmaktadır:

* A tarifesinde: İlk 100100 broşürün her biri için 33 TL, sonraki her bir broşür için 22 TL basım ücreti alınmaktadır.
* B tarifesinde: İlk 8080 broşürün her biri için 44 TL, sonraki her bir broşür için 1,51,5 TL basım ücreti alınmaktadır.

Belirli sayıda broşür bastırmak isteyen bir müşteri, her iki tarifeye göre hesaplama yaptığında ödeyeceği toplam ücretin aynı olduğunu görüyor.

Buna göre, bu müşterinin bastırmak istediği broşür sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 200

Cevap

Müşterinin bastırmak istediği broşür sayısı 200'dir.
Broşür sayısı xx olsun (x>100x > 100). A tarifesinin ücreti 100×3+(x100)×2=2x+100100 \times 3 + (x-100) \times 2 = 2x + 100 TL, B tarifesinin ücreti ise 80×4+(x80)×1,5=1,5x+20080 \times 4 + (x-80) \times 1,5 = 1,5x + 200 TL olur. Bu iki ücret eşitlendiğinde 2x+100=1,5x+2002x + 100 = 1,5x + 200 denklemi elde edilir. Buradan 0,5x=1000,5x = 100 ve x=200x = 200 bulunur. Bu nedenle 200 değeri doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Broşür sayısını xx olarak belirleyip her iki tarife için ücret denklemini kurmak.
Broşür sayısı x>100x > 100 olmalıdır. A tarifesi ücreti: 100×3+(x100)×2=2x+100100 \times 3 + (x - 100) \times 2 = 2x + 100 TL. B tarifesi ücreti: 80×4+(x80)×1,5=1,5x+20080 \times 4 + (x - 80) \times 1,5 = 1,5x + 200 TL.
Her iki tarifede de ilk limitler (100 ve 80) aşıldığı için iki parçalı ücretlerin toplamını ifade eden denklemleri oluşturmamız gerekir.
2
İki tarifenin toplam ücretlerini birbirine eşitlemek.
2x+100=1,5x+2002x + 100 = 1,5x + 200
Müşterinin her iki tarifede de aynı ücreti ödeyeceği belirtilmiştir.
3
Oluşan birinci dereceden denklemi çözerek xx değerini bulmak.
2x1,5x=200100    0,5x=100    x=2002x - 1,5x = 200 - 100 \implies 0,5x = 100 \implies x = 200
Bilinmeyenleri bir tarafa, sabit sayıları diğer tarafa toplayarak broşür sayısını elde ederiz.

Anahtar Kavram

Sayı Problemlerinde Parçalı Doğrusal İlişkiler ve Denklem Kurma
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

Bir kargo otomatında küçük, orta ve büyük boy olmak üzere üç farklı boyutta toplam 7070 bölme bulunmaktadır. Bu bölmelerin günlük kiralama ücretleri küçük boy için 3030 TL, orta boy için 4545 TL ve büyük boy için 6060 TL'dir.

Belirli bir günde bu otomattaki bölmelerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
* Küçük boy bölmelerin tamamı doludur.
* Boş olan orta boy bölme sayısı, boş olan büyük boy bölme sayısının 22 katıdır.
* Dolu olan büyük boy bölme sayısı, dolu olan orta boy bölme sayısının 33 katıdır.
* Otomattaki toplam küçük boy bölme sayısı, toplam orta boy bölme sayısına eşittir.
* Bu günde dolu olan tüm bölmelerden elde edilen toplam kiralama geliri 24002400 TL'dir.

Buna göre, bu otomattaki toplam büyük boy bölme sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

Toplam büyük boy bölme sayısı 30'dur.
Verilen koşullara göre kurulan denklem sistemi çözüldüğünde, dolu büyük boy bölme sayısı 24 ve boş büyük boy bölme sayısı 6 olarak elde edilir. Bu iki değer toplandığında toplam büyük boy bölme sayısı 30 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin tanımlanması
Küçük, orta ve büyük boy bölmelerin dolu sayıları sırasıyla Kd,Od,BdK_d, O_d, B_d; boş sayıları ise Kb,Ob,BbK_b, O_b, B_b olsun. Verilenlere göre: Kb=0K_b = 0, Ob=2BbO_b = 2B_b ve Bd=3OdB_d = 3O_d yazılır.
Sözel ifadeleri matematiksel değişkenlere dönüştürerek denklem kurabilmek için.
2
Toplam bölme sayısı ve bölme türleri arasındaki ilişkilerin yazılması
Toplam küçük b��lme sayısı toplam orta bölme sayısına eşit olduğundan Kd=Od+Ob=Od+2BbK_d = O_d + O_b = O_d + 2B_b olur. Toplam 70 bölme olduğu için: Kd+Od+Ob+Bd+Bb=70K_d + O_d + O_b + B_d + B_b = 70 yazılır. Değerler yerine konduğunda: (Od+2Bb)+Od+2Bb+3Od+Bb=70    5Od+5Bb=70    Od+Bb=14(O_d + 2B_b) + O_d + 2B_b + 3O_d + B_b = 70 \implies 5O_d + 5B_b = 70 \implies O_d + B_b = 14 elde edilir.
Bölme kapasitesi sınırlamasını kullanarak birinci temel denklemi elde etmek için.
3
Gelir denkleminin kurulması ve sadeleştirilmesi
Toplam gelir 30Kd+45Od+60Bd=240030K_d + 45O_d + 60B_d = 2400 TL'dir. Her terim 15 ile sadeleştirildiğinde: 2Kd+3Od+4Bd=1602K_d + 3O_d + 4B_d = 160 olur. Kd=Od+2BbK_d = O_d + 2B_b ve Bd=3OdB_d = 3O_d ifadeleri yerine yazıldığında: 2(Od+2Bb)+3Od+4(3Od)=160    17Od+4Bb=1602(O_d + 2B_b) + 3O_d + 4(3O_d) = 160 \implies 17O_d + 4B_b = 160 elde edilir.
Gelir bilgisini kullanarak ikinci temel denklemi oluşturmak için.
4
Denklem sisteminin çözülmesi
Od+Bb=14O_d + B_b = 14 denklemi 4 ile çarpılarak 4Od+4Bb=564O_d + 4B_b = 56 bulunur. Bu denklem 17Od+4Bb=16017O_d + 4B_b = 160 denkleminden çıkarıldığında: 13Od=104    Od=813O_d = 104 \implies O_d = 8 bulunur. Buradan Bb=148=6B_b = 14 - 8 = 6 elde edilir.
İki bilinmeyenli denklem sisteminden bilinmeyen değerleri çekmek için.
5
Toplam büyük boy bölme sayısının bulunması
Dolu büyük boy bölme sayısı Bd=3Od=3×8=24B_d = 3O_d = 3 \times 8 = 24 adettir. Boş büyük boy bölme sayısı Bb=6B_b = 6 adettir. Toplam büyük boy bölme sayısı: Bd+Bb=24+6=30B_d + B_b = 24 + 6 = 30 olarak hesaplanır.
Soruda istenen toplam büyük boy bölme sayısına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Çok bilinmeyenli denklem sistemleri ve sayı problemleri modellemesi
Soru 17Soru

Bir belediyenin kurduğu geri dönüşüm otomatına atılan her bir plastik şişe için 1515 puan, her bir cam şişe için ise 2525 puan verilmektedir. Bir gün boyunca bu otomata toplam 8080 adet plastik ve cam şişe atılmış ve karşılığında toplam 15001500 puan kazanılmıştır.

Buna göre, otomata atılan plastik şişe sayısı cam şişe sayısından kaç fazladır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2020

Cevap

Plastik şişe sayısı ile cam şişe sayısı arasındaki fark 20'dir.
Doğru seçenekte belirtilen 20 değeri, plastik şişe sayısı (50) ile cam şişe sayısı (30) arasındaki farktır ve denklemin doğru çözümüyle elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bilinmeyenleri tanımlayarak denklem sistemini kuralım.
Plastik şişe sayısı pp, cam şişe sayısı cc olsun. Toplam şişe sayısı p+c=80p + c = 80 ve toplam puan 15p+25c=150015p + 25c = 1500 olur.
Soruda verilen toplam şişe sayısı ve puan bilgilerini matematiksel ifadelere dönüştürmek için.
2
Birinci denklemi kullanarak bir değişkeni diğeri cinsinden yazalım ve ikinci denklemde yerine koyalım.
p=80cp = 80 - c ifadesini ikinci denklemde yerine yazarsak: 15(80c)+25c=1500    120015c+25c=1500    10c=300    c=3015(80 - c) + 25c = 1500 \implies 1200 - 15c + 25c = 1500 \implies 10c = 300 \implies c = 30 bulunur.
Denklem sistemini tek bilinmeyenli hale getirip cam şişe sayısını bulmak için.
3
Bulunan cam şişe sayısını kullanarak plastik şişe sayısını hesaplayalım.
p=8030=50p = 80 - 30 = 50 plastik şişe vardır.
Her iki şişe türünün miktarını belirlemek için.
4
Plastik şişe sayısı ile cam şişe sayısı arasındaki farkı bulalım.
pc=5030=20p - c = 50 - 30 = 20 bulunur.
Soruda bizden istenen plastik şişe sayısının cam şişe sayısından ne kadar fazla olduğunu bulmak için.

Anahtar Kavram

İki bilinmeyenli denklem sistemleri kurma ve çözme
Soru 18Soru

Bir elektrikli araç şarj istasyonunda AC, DC ve Ultra DC olmak üzere üç farklı tipte toplam 5050 adet şarj ünitesi bulunmaktadır. Bu ünitelerin her birinin bir saatte aktarabildiği elektrik enerjisi miktarları sırasıyla 1515 kWh, 3030 kWh ve 9090 kWh'tir.

İstasyondaki tüm üniteler tam kapasiteyle aynı anda çalıştırıldığında bir saatte aktarılan toplam elektrik enerjisi 19501950 kWh olmaktadır.

Bu istasyondaki Ultra DC şarj ünitelerinin sayısı AC şarj ünitelerinin sayısından fazla olduğuna göre, DC şarj ünitelerinin sayısı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 35

Cevap

En küçük DC şarj ünitesi sayısı 35 olmalıdır.
Soruda verilen ünite sayısı ve toplam enerji denklemleri birleştirildiğinde x=4z30x = 4z - 30 bağıntısı elde edilir. Ünite sayılarının pozitif tam sayı olması gerektiğinden ve Ultra DC ünitesi sayısının AC ünitesi sayısından fazla olması (z>xz > x) koşulundan yola çıkılarak zz değerinin yalnızca 88 veya 99 olabileceği görülür. Bu duruma bağlı olarak DC ünitesi sayısı sırasıyla 4040 veya 3535 değerlerini alabilir. Bizden en küçük değer istendiği için doğru yanıt 35 olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
AC, DC ve Ultra DC şarj ünitelerinin sayılarını değişkenlerle ifade edip toplam ünite sayısı denklemini kurmak.
x+y+z=50x + y + z = 50
İstasyondaki toplam ünite sayısının 5050 olduğu verilmiştir.
2
Ünitelerin saatlik enerji tüketimlerine göre toplam enerji denklemini kurmak ve sadeleştirmek.
15x+30y+90z=195015x + 30y + 90z = 1950 denklemi 1515 ile sadeleştirildiğinde x+2y+6z=130x + 2y + 6z = 130 elde edilir.
Toplam enerji üretiminin 19501950 kWh olduğu bilgisi kullanılarak daha basit bir bağıntı elde edilir.
3
İlk denklemden yy değişkenini çekip ikinci denklemde yerine yazarak xx ile zz arasındaki ilişkiyi bulmak.
y=50xzy = 50 - x - z ifadesi yerine yazıldığında x=4z30x = 4z - 30 elde edilir.
Değişken sayısını azaltarak sınır değerleri daha kolay analiz etmek amaçlanır.
4
Ünite sayılarının pozitif tam sayı olması ve Ultra DC sayısının AC sayısından fazla olmas�� (z>xz > x) koşullarını uygulamak.
x>0    z8x > 0 \implies z \ge 8; y>0    z15y > 0 \implies z \le 15 ve z>x    z<10z > x \implies z < 10 sınırlarından 8z98 \le z \le 9 elde edilir.
Sorudaki tüm kısıtlamaları sağlayan geçerli zz tam sayı değerlerini belirlemek gerekir.
5
Olası zz değerleri için yy değerlerini hesaplayıp en küçük olanını belirlemek.
z=8z = 8 için y=40y = 40 ve z=9z = 9 için y=35y = 35 bulunur. En küçük değer 3535'tir.
DC şarj ünitesi sayısının alabileceği en küçük değeri bulmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Üç bilinmeyenli doğrusal denklem sistemlerinde pozitif tam sayı kısıtları ve eşitsizlik analizi.

İpuçları

1
Öncelikle şarj ünitelerinin sayılarını değişkenlerle ifade ederek toplam ünite sayısı ve toplam enerji miktarı için iki ayrı denklem kurun.
2
Bulduğunuz denklemlerden yararlanarak değişken sayısını azaltın ve AC ile Ultra DC üniteleri arasında bir bağıntı oluşturun.
3
Ünite sayılarının pozitif tam sayı olması gerektiğini ve Ultra DC sayısının AC sayısından fazla olması koşulunu göz önünde bulundurarak Ultra DC sayısının alabileceği değerleri sınırlandırın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, üç farklı değişken içeren ve en büyük/en küçük değer kısıtlaması bulunan rasyonel katsayılı sayı problemleri çözerek bu konudaki denklem kurma becerilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Değişkenler arasındaki doğrusal ilişkiyi belirledikten sonra, z>xz > x kısıtlamasını doğrudan z>4z30z > 4z - 30 eşitsizliğine dönüştürerek z<10z < 10 sınırına hızlıca ulaşabilirsiniz. Ardından ünite sayılarının pozitifliği (y>0y > 0) koşulundan 5z<80    z155z < 80 \implies z \le 15 ve x>0x > 0 koşulundan 4z>30    z84z > 30 \implies z \ge 8 sınırlarını birleştirerek olası değerleri test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 19Soru

Bir yazılım firması, serbest çalışan yazılımcılara yaptırdığı mobil uygulama arayüz tasarımlarını "Basit" ve "Gelişmiş" olarak iki kategoriye ayırıp ücretlendirmektedir. Bu firmada:
* Bir adet Basit tasarım için ödenen ücret sabit bir tutardır.
* Bir adet Gelişmiş tasarım için ödenen ücret, bir Basit tasarım ücretinden 200200 TL fazladır.

Bir ayda toplam 8080 adet tasarım teslim eden bir yazılımcıya ödenecek ücret hesaplanırken; basit ve gelişmiş tasarım sayıları yanlışlıkla birbiriyle karıştırılarak sisteme girilmiş ve yazılımcıya toplam 2480024800 TL ödeme yapılmıştır.

Eğer tasarım sayıları doğru girilseydi, yazılımcının alması gereken toplam ücret 2320023200 TL olacaktı.

Buna göre, yazılımcının o ay teslim ettiği gelişmiş tasarım sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36

Cevap

Yazılımcının o ay teslim ettiği gelişmiş tasarım sayısı 36'dır.
Doğru seçenekte belirtilen 36 sayısı, yazılımcının teslim ettiği gelişmiş tasarım adedini doğru şekilde vermektedir. Basit tasarım ücreti 200 TL ve gelişmiş tasarım ücreti 400 TL olarak hesaplandığında, 44 basit ve 36 gelişmiş tasarım için yapılacak ödeme 23200 TL'lik gerçek tutarı doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama ve ücret ilişkisini kurma.
Basit tasarım ücreti AA TL ise, Gelişmiş tasarım ücreti B=A+200B = A + 200 TL olur. Teslim edilen gerçek basit tasarım sayısı xx, gelişmiş tasarım sayısı ise 80x80 - x olsun.
Sözel ifadeleri matematiksel denklemlere dönüştürmek amacıyla başlangıç değişkenleri belirlenir.
2
Doğru ve hatalı ödemelere ait denklemleri kurma.
Gerçek ödeme denklemi: xA+(80x)B=23200x \cdot A + (80 - x) \cdot B = 23200 TL.
Hatalı ödeme denklemi (sayılar yer değiştirdiğinde): (80x)A+xB=24800(80 - x) \cdot A + x \cdot B = 24800 TL.
Yazılımcıya ödenen gerçek ve hatalı tutarları veren iki ayrı doğrusal denklem elde etmek için.
3
Denklemleri taraf tarafa toplayarak birim ücretlerin toplamını bulma.
xA+(80x)B+(80x)A+xB=23200+24800    80A+80B=48000    A+B=600x \cdot A + (80 - x) \cdot B + (80 - x) \cdot A + x \cdot B = 23200 + 24800 \implies 80A + 80B = 48000 \implies A + B = 600 TL.
İki bilinmeyenli sistemi basitleştirmek ve birim ücretlerin toplamını elde etmek için.
4
AA ve BB birim ücretlerini hesaplama.
BA=200B - A = 200 ve A+B=600A + B = 600 denklemleri ortak çözülürse: 2B=800    B=4002B = 800 \implies B = 400 TL ve A=200A = 200 TL bulunur.
Tasarım türlerinin tek tek birim ücretlerini bulmak için.
5
xx (basit tasarım sayısı) ve gelişmiş tasarım sayısını bulma.
200x+400(80x)=23200    200x+32000400x=23200    200x=8800    x=44200x + 400(80 - x) = 23200 \implies 200x + 32000 - 400x = 23200 \implies -200x = -8800 \implies x = 44. Gelişmiş tasarım sayısı: 8044=3680 - 44 = 36 bulunur.
Bulunan birim ücretleri gerçek ödeme denkleminde yerine koyarak istenen gelişmiş tasarım sayısına ulaşmak için.

Anahtar Kavram

İki Bilinmeyenli Denklem Sistemleri ve Değişkenlerin Yer Değiştirmesi Problemleri

İpuçları

1
Sorudaki iki farklı durumu (gerçek ve hatalı durum) temsil eden iki ayrı denklem yazmayı deneyin.
2
Yazdığınız bu iki denklemi taraf tarafa toplayarak, basit ve gelişmiş tasarım ücretlerinin toplamını (A+BA + B) bulabilirsiniz.
3
A+B=600A + B = 600 ve BA=200B - A = 200 denklemlerini kullanarak her bir tasarımın birim ücretini bulun ve denklemde yerine koyun.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, iki farklı ürünün fiyatlarının veya adetlerinin karıştırılması sonucu ortaya çıkan fark problemlerini çözerek bu yöntemi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Denklemleri taraf tarafa çıkarmak da bir alternatiftir: Hatalı ödeme ile doğru ödeme arasındaki fark (24800 - 23200 = 1600 TL), iki tasarım türünün adet farkı ile birim fiyat farkının çarpımına eşittir. Buradan adet farkı doğrudan bulunabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 20Soru

Bir kargo şirketi taşıdığı paketleri ağırlıklarına göre;
- Hafif (00 - 55 kg arası)
- Orta (55 - 1515 kg arası)
- Ağır (1515 kg ve üzeri)
olmak üzere üç gruba ayırmakta ve bu paketler için sırasıyla 3030 TL, 5050 TL ve 9090 TL kargo ücreti almaktadır.

Bu kargo şirketine gönderilmek üzere toplam 4545 adet paket teslim edilmiştir. Bu paketlerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
- Hafif paketlerin ağırlık ortalaması 22 kg'dır.
- Orta paketlerin ağırlık ortalaması 88 kg'dır.
- Ağır paketlerin ağırlık ortalaması 1818 kg'dır.
- Paketlerin toplam ağırlığı 450450 kg'dır.

Bu gönderi için toplam 26702670 TL kargo ücreti ödendiğine göre, teslim edilen hafif paketlerin sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15

Cevap

Hafif paketlerin sayısı 15'tir.
Verilen bilgiler doğrultusunda kurulan üç bilinmeyenli denklem sistemi çözüldüğünde hafif paketlerin sayısını temsil eden değişkenin değeri 15 olarak bulunur. Bu değer, tüm denklem kısıtlarını (toplam adet, toplam ağırlık ve toplam kargo ücreti) eksiksiz şekilde sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlayıp denklemleri kuralım.
Hafif paket sayısı xx, orta paket sayısı yy ve ağır paket sayısı zz olsun. Toplam paket sayısı: x+y+z=45x + y + z = 45. Toplam ağırlık: 2x+8y+18z=4502x + 8y + 18z = 450 kg. Toplam kargo ücreti: 30x+50y+90z=267030x + 50y + 90z = 2670 TL.
Soruda verilen toplam paket sayısı, ağırlık ortalamaları ve kargo ücretleri arasındaki ilişkileri matematiksel olarak ifade etmek için.
2
A��ırlık ve ücret denklemlerini sadeleştirelim.
Ağırlık denklemi her iki tarafı 2'ye bölünerek: x+4y+9z=225x + 4y + 9z = 225 olur. Ücret denklemi her iki tarafı 10'a bölünerek: 3x+5y+9z=2673x + 5y + 9z = 267 elde edilir.
Daha küçük katsayılarla işlem yaparak hata riskini azaltmak ve sistemi sadeleştirmek için.
3
zz değişkenini yok etmek için sadeleştirilen denklemleri taraf tarafa çıkaralım.
(3x+5y+9z)(x+4y+9z)=267225    2x+y=42(3x + 5y + 9z) - (x + 4y + 9z) = 267 - 225 \implies 2x + y = 42 elde edilir. Buradan y=422xy = 42 - 2x olarak yazılabilir.
Bilinmeyen sayısını azaltmak ve değişkenler arasında bir ilişki kurmak için.
4
x+y+z=45x + y + z = 45 denklemini kullanarak xx ve yy arasında ikinci bir denklem elde edelim.
x+y+z=45x + y + z = 45 denklemini 9 ile çarptığımızda 9x+9y+9z=4059x + 9y + 9z = 405 olur. Bu denklemden 3x+5y+9z=2673x + 5y + 9z = 267 denklemini çıkarırsak: (9x+9y+9z)(3x+5y+9z)=405267    6x+4y=138(9x + 9y + 9z) - (3x + 5y + 9z) = 405 - 267 \implies 6x + 4y = 138 elde edilir. Denklemi 2 ile sadeleştirdiğimizde 3x+2y=693x + 2y = 69 olur.
Sistemdeki zz değişkenini tamamen yok edip iki bilinmeyenli bir denklem sistemi oluşturmak için.
5
y=422xy = 42 - 2x ifadesini 3x+2y=693x + 2y = 69 denkleminde yerine koyarak xx değerini bulalım.
3x+2(422x)=69    3x+844x=69    x=15    x=153x + 2(42 - 2x) = 69 \implies 3x + 84 - 4x = 69 \implies -x = -15 \implies x = 15 olarak bulunur.
Tek bilinmeyenli denklemi çözerek hafif paketlerin sayısına doğrudan ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Çok bilinmeyenli doğrusal denklem sistemlerinin kurulması, sadeleştirilmesi ve yok etme/yerine koyma metotları ile çözülmesi.

İpuçları

1
Hafif, orta ve ağır paketlerin sayılarına sırasıyla xx, yy ve zz diyerek üç adet bağımsız denklem yazmayı deneyin.
2
Toplam ağırlık denklemini (2x+8y+18z=4502x + 8y + 18z = 450) ve toplam ücret denklemini (30x+50y+90z=267030x + 50y + 90z = 2670) sadeleştirerek zz katsayılarını eşitlemeye çalışın.
3
Elde ettiğiniz denklemleri taraf tarafa çıkararak zz bilinmeyenini yok edin. Böylece xx ve yy arasında iki farklı denklem elde edip sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer üç bilinmeyenli denklem sistemlerini hızlıca çözebilmek için yok etme yönteminde katsayısı büyük olan değişkenleri (zz gibi) ilk aşamada yok etmeye odaklanabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Denklem sisteminde z=45xyz = 45 - x - y yazarak ağırlık ve ücret denklemlerindeki zz yerine bu ifadeyi koyup doğrudan iki bilinmeyenli bir sistem elde edebilirsiniz. 2x+8y+18(45xy)=450    16x+10y=3602x + 8y + 18(45 - x - y) = 450 \implies 16x + 10y = 360 ve 30x+50y+90(45xy)=2670    60x+40y=138030x + 50y + 90(45 - x - y) = 2670 \implies 60x + 40y = 1380 elde edilir. Bu iki denklemi çözdüğünüzde yine x=15x = 15 sonucuna ulaşırsınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Sayfa 1 / 4Sonraki
Sayı Problemleri Alıştırma Soruları — ALES | Examkin