Sayı Dizileri ve Örüntüler

38 soru

Soru 1Soru

Birden başlayan ardışık tam sayılar, her gruptaki sayı adedi grup numarasına eşit olacak şekilde aşağıdaki gibi dizilmiştir:

1. Grup: {1}\{1\}
2. Grup: {2,3}\{2, 3\}
3. Grup: {4,5,6}\{4, 5, 6\}
4. Grup: {7,8,9,10}\{7, 8, 9, 10\}
\vdots

Buna göre, 15. grubun ilk terimi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 106

Cevap

15. grubun ilk terimi 106'dır.
15. grubun ilk sayısını bulmak için, kendisinden önceki 14 grubun toplamda kaç sayı barındırdığını bulmamız gerekir. Her kk. grupta kk adet sayı bulunduğundan, 14. grubun sonuna kadar toplam sayı adedi 1+2+3+...+141+2+3+...+14 formülüyle bulunur. Bu toplam 14152=105\frac{14 \cdot 15}{2} = 105'tir. Dolayısıyla 14. grup 105 sayısı ile biter. Ardışık devam ettiği için 15. grup 106 sayısı ile başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Örüntüyü analiz et.
Her grubun son terimi, o gruba kadar olan tüm sayıların adedine eşittir. Yani nn. grubun son terimi, 11'den nn'ye kadar olan ardışık sayıların toplamıdır.
Her grup nn adet sayı içerdiğinden, kümülatif sayı adedi son terimi verir.
2
15. grubun ilk terimini bulmak için strateji belirle.
15. grubun ilk terimi, 14. grubun son teriminden 1 fazladır.
Sayılar ardışık ilerlediği için bir grubun bitişi ile diğerinin başlangıcı takip eder.
3
14. grubun son terimini hesapla.
Gauss toplam formülü n(n+1)2\frac{n(n+1)}{2} kullanılarak: 14152=715=105\frac{14 \cdot 15}{2} = 7 \cdot 15 = 105.
1'den 14'e kadar olan sayıların toplamı 14. grubun son sayısını verir.
4
Sonucu bul.
105+1=106105 + 1 = 106.
14. grup 105 ile biter, 15. grup 106 ile başlar.

Anahtar Kavram

Üçgensel Sayılar ve Ardışık Toplam

İpuçları

1
15. grubun ilk sayısını bulmak için, önceki 14 grubun tamamen bittiği noktayı düşünün.
2
Her gruptaki sayı adedi grup numarasına eşittir. Yani 14. grup bittiğinde toplam kaç sayı yazılmış olur? (1+2+...+141+2+...+14)
3
Ardışık sayıların toplam formülü n(n+1)2\frac{n(n+1)}{2}'dir. n=14n=14 için bu toplamı bulup sonucun bir fazlasını almalısınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla '20. grubun son terimi kaçtır?' sorusunu çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

Bir kamu kurumunda gelen evraklar, giriş sırasına göre numaralandırılmaktadır. Bu kurumun arşivleme sisteminde ilk beş evrağın numaraları aşağıda verilmiştir:

Evrak SırasıEvrak Numarası
1. Evrak6
2. Evrak12
3. Evrak15
4. Evrak30
5. Evrak33

Buna göre, bu mantıksal örüntü takip edildiğinde sisteme kaydedilecek olan 88. evrağın numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 138

Cevap

138
Verilen evrak numaraları arasındaki ilişki incelendiğinde, numaraların bir önceki sayının 22 katı alınarak veya 33 eklenerek oluşturulduğu görülmektedir (6×2=126 \times 2 = 12, 12+3=1512 + 3 = 15, 15×2=3015 \times 2 = 30, 30+3=3330 + 3 = 33). Bu düzen devam ettirildiğinde; 6. evrak 33×2=6633 \times 2 = 66, 7. evrak 66+3=6966 + 3 = 69 ve 8. evrak 69×2=13869 \times 2 = 138 numarasını alır.

Adım Adım Çözüm

1
Ardışık evrak numaraları arasındaki matematiksel ilişkiyi inceleyin.
6126 \rightarrow 12 (22 katı), 121512 \rightarrow 15 (33 fazlası), 153015 \rightarrow 30 (22 katı), 303330 \rightarrow 33 (33 fazlası).
Sayılar arasındaki değişim kuralını belirlemek için.
2
Örüntü kuralını formüle edin.
Örüntü, önceki terimin 22 ile çarpılması ve bir sonraki adımda sonuca 33 eklenmesi şeklinde ardışık (alternatif) olarak ilerlemektedir.
Bilinmeyen sonraki terimleri hesaplamak için genel kurala ihtiyaç vardır.
3
5. terimden itibaren kuralı sırasıyla uygulayarak 6. terimi bulun.
33×2=6633 \times 2 = 66
5. terim toplama işlemiyle elde edildiği için sıradaki işlem çarpmadır.
4
6. terime kuralı uygulayarak 7. terimi bulun.
66+3=6966 + 3 = 69
Çarpma işleminden sonra gelen kural toplama işlemidir.
5
7. terime kuralı uygulayarak 8. terimi bulun.
69×2=13869 \times 2 = 138
Toplama işleminden sonra gelen kural tekrar çarpma işlemidir.

Anahtar Kavram

Karışık İşlemli Sayı Dizileri

İpuçları

1
Sayılar arasındaki artışın her adımda aynı olmadığını, toplama ve çarpma işlemlerinin ardışık olarak kullanıldığını fark edin.
2
İlk beş terim arasındaki geçişler sırasıyla x2, +3, x2, +3 şeklindedir. Bu döngüyü bozmadan devam ettirin.
3
5. terim (33) bir toplama işlemi sonucunda oluştuğu için, 6. terime ulaşmak için 2 ile çarpmalı, 7. terim için 3 eklemeli ve nihayet 8. terim için tekrar 2 ile çarpmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İşlem çeşitliliğinin arttığı (x2, +3, -1 gibi üçlü döngüler) örüntü sorularını çözerek sayısal mantık becerinizi geliştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

Ardışık pozitif tam sayılar, belirli bir kurala göre aşağıdaki gibi satırlara dizilmiştir:

1. Satır: 1
2. Satır: 2, 3
3. Satır: 4, 5, 6
4. Satır: 7, 8, 9, 10
...

Bu örüntüye göre, 15. satırın tam ortasında bulunan sayı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 113

Cevap

15. satırın tam ortasındaki sayı 113'tür.
Sayılar satırlara ardışık olarak dizildiğinde, her satırın son elemanı n(n+1)/2n(n+1)/2 formülü ile bulunur. 14. satırın son elemanı 14×15/2=10514 \times 15 / 2 = 105 olur. Dolayısıyla 15. satır 106 ile başlar. 15. satırda 15 tane sayı vardır (n. satırda n sayı bulunur). 15 sayının tam ortasındaki sayı, baştan 8. sayıdır. 106'dan başlayıp 8. sayıyı bulursak: 106+7=113106 + 7 = 113 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Örüntünün kuralını analiz et
Her satırın sonundaki sayı, o satıra kadar olan tüm sayıların adedini verir. n. satırın sonundaki sayı n(n+1)2\frac{n(n+1)}{2} formülü ile bulunur.
1. satır sonu: 1, 2. satır sonu: 3 (1+2), 3. satır sonu: 6 (1+2+3). Bu 'üçgensel sayılar' dizisidir.
2
15. satırın başlangıç sayısını bulmak için 14. satırın son sayısını hesapla
14. satırın son sayısı = 14×152=105\frac{14 \times 15}{2} = 105. Demek ki 15. satır 106 ile başlar.
15. satırdaki sayıları bulmak için dizinin nerede kaldığını bilmemiz gerekir.
3
15. satırın son sayısını hesapla (Alternatif Yöntem için)
15. satırın son sayısı = 15×162=120\frac{15 \times 16}{2} = 120.
Satırın başını ve sonunu bilirsek ortasını bulabiliriz.
4
15. satırın ortasındaki terimi bul
Satırda 15 terim vardır. Ortadaki terim baştan 8. terimdir. Başlangıç 106 olduğuna göre: 106+(81)=113106 + (8-1) = 113.
Tek sayıda terim içeren bir dizinin ortasındaki eleman TerimSayısı+12\frac{Terim Sayısı+1}{2}. sıradadır.

Anahtar Kavram

Üçgensel Sayılar ve Aritmetik Diziler

İpuçları

1
Her satırda kaç adet sayı olduğuna dikkat edin. 1. satırda 1, 2. satırda 2 sayı var. Peki 14. satır bittiğinde toplam kaç sayı yazılmış olur?
2
1'den n'e kadar olan sayıların toplamı n(n+1)2\frac{n(n+1)}{2} formülü ile bulunur. Bunu kullanarak 14. satırın son sayısını (yani 1'den 14'e kadar olan sayıların toplamını) bulun.

Alternatif Yöntem

Aritmetik dizilerde ortadaki terim, ilk ve son terimin toplamının yarısıdır. 15. satırın ilk terimi 106, son terimi 120'dir. Ortadaki sayı: (106+120)/2=113(106 + 120) / 2 = 113.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru

Pozitif tam sayılar kümesi üzerinde bir ff fonksiyonu aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:

f(x)={3x+1,x asal sayı ise2x3,x asal sayı deg˘ilse f(x) = \begin{cases} 3x + 1 & , \text{x asal sayı ise} \\ 2x - 3 & , \text{x asal sayı değilse} \end{cases}

Bir sayı dizisinin terimleri an+1=f(an)a_{n+1} = f(a_n) kuralı ile oluşturulmaktadır.

Dizinin ilk terimi a1=5a_1 = 5 olduğuna göre, bu dizinin 5. terimi (a5a_5) aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 173

Cevap

Dizinin 5. terimi 173'tür.
Dizinin her adımı, bir önceki sayının asal olup olmamasına göre belirlenir. Sırasıyla 5 (asal) \to 16 (değil) \to 29 (asal) \to 88 (değil) \to 173 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk terim a1=5a_1 = 5 olarak verilmiştir. 5 bir asal sayıdır, bu yüzden f(x)=3x+1f(x) = 3x + 1 kuralı uygulanır.
a2=3(5)+1=16a_2 = 3(5) + 1 = 16
Bir sonraki terimi bulmak için mevcut terimin asallığı kontrol edilir.
2
a2=16a_2 = 16 bir asal sayı değildir (2'ye bölünür), bu yüzden f(x)=2x3f(x) = 2x - 3 kuralı uygulanır.
a3=2(16)3=323=29a_3 = 2(16) - 3 = 32 - 3 = 29
16 çift sayıdır ve asal değildir.
3
a3=29a_3 = 29 bir asal sayıdır, bu yüzden tekrar f(x)=3x+1f(x) = 3x + 1 kuralı uygulanır.
a4=3(29)+1=87+1=88a_4 = 3(29) + 1 = 87 + 1 = 88
29 sadece 1 ve kendisine bölünür, asaldır.
4
a4=88a_4 = 88 bir asal sayı değildir, bu yüzden f(x)=2x3f(x) = 2x - 3 kuralı uygulanır.
a5=2(88)3=1763=173a_5 = 2(88) - 3 = 176 - 3 = 173
88 çift sayıdır ve asal değildir. İstenilen 5. terime ulaşılmıştır.

Anahtar Kavram

Bu soru, koşullu fonksiyonların iteratif uygulanmasını ve asal sayı bilgisini ölçer.

İpuçları

1
Her adımda, elinizdeki sayının asal olup olmadığını kontrol ederek uygun formülü seçmelisiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 5Soru

Bir mağazanın vitrininde özdeş hediye kutuları, tabanları eşkenar üçgen oluşturacak şekilde üst üste dizilerek bir piramit yapılmaktadır. Bu düzenlemede en üstte (1. katta) 1 kutu, onun altındaki 2. katta 3 kutu ve 3. katta 6 kutu bulunmaktadır. Kutular bu örüntüye göre dizilmeye devam edildiğinde, 8 kattan oluşan bu yapıda toplam kaç adet hediye kutusu kullanılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120

Cevap

8 katlı piramitte toplam 120 kutu bulunur
Piramidin her katındaki kutu sayısı 'üçgensel sayılar' dizisini oluşturur (an=n(n+1)2a_n = \frac{n(n+1)}{2}).
1. kat: 1
2. kat: 3
3. kat: 6
4. kat: 10
5. kat: 15
6. kat: 21
7. kat: 28
8. kat: 36
Bu değerlerin toplamı: 1+3+6+10+15+21+28+36=1201+3+6+10+15+21+28+36 = 120 bulunur. Bu özel sayı dizisine 'Tetrahedral Sayılar' da denir.

Adım Adım Çözüm

1
Her kattaki kutu sayısını veren örüntüyü belirle.
n. kattaki kutu sayısı 1'den n'ye kadar olan sayıların toplamıdır (Üçgensel Sayılar): n(n+1)/2.
1. kat: 1, 2. kat: 1+2=3, 3. kat: 1+2+3=6...
2
İlk 8 kat için kutu sayılarını hesapla.
1, 3, 6, 10, 15, 21, 28, 36
Her adımda bir önceki sayıya kat numarası eklenir (örn. 4. kat = 6 + 4 = 10).
3
Tüm katlardaki kutu sayılarını topla.
1 + 3 + 6 + 10 + 15 + 21 + 28 + 36 = 120
Toplam kutu sayısı istendiği için serinin ilk 8 terimi toplanır.

Anahtar Kavram

Üçgensel Sayılar ve Seri Toplamı

İpuçları

1
Önce her katta kaç kutu olduğunu tek tek yazınız. 1. katta 1, 2. katta 3...
2
Her kattaki artış miktarına dikkat edin. 3. katta 6 kutu var (3 + 3). 4. katta kaç kutu olur? (6 + 4).
3
Katlardaki kutu sayıları: 1, 3, 6, 10... şeklinde ilerler. 8. sayıya kadar bulup hepsini toplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla kare piramit (tabanı kare olan) için toplam kutu sayısını soran bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Tetrahedral sayı formülü Tn=n(n+1)(n+2)6T_n = \frac{n(n+1)(n+2)}{6} kullanılarak doğrudan 8910/6=1208 \cdot 9 \cdot 10 / 6 = 120 bulunabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 6Soru

Aşağıda belirli bir mantıksal kurala göre dizilmiş bir sayı dizisinin ilk beş terimi verilmiştir:

1,2,6,15,31,1, 2, 6, 15, 31, \dots

Buna göre, bu dizinin bir sonraki terimi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 56

Cevap

Dizinin bir sonraki terimi 56 olarak bulunur.
Dizinin terimleri arasındaki farklar incelendiğinde artış miktarlarının 1,4,9,161, 4, 9, 16 olduğu görülür. Bu sayılar sırasıyla 12,22,321^2, 2^2, 3^2 ve 424^2 değerlerine eşittir. Örüntüye göre bir sonraki artış miktarı 52=255^2 = 25 olmalıdır. Son terim olan 31 sayısına 25 eklendiğinde 31+25=5631 + 25 = 56 cevabı elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Terimler arasındaki farkları hesaplayın.
21=12-1=1, 62=46-2=4, 156=915-6=9, 3115=1631-15=16
Örüntünün kuralını belirlemek için artış miktarlarını analiz etmek gerekir.
2
Farkların oluşturduğu diziyi inceleyin.
1,4,9,1612,22,32,421, 4, 9, 16 \Rightarrow 1^2, 2^2, 3^2, 4^2
Artış miktarlarının ardışık tam sayıların kareleri olduğu görülmektedir.
3
Bir sonraki artış miktarını ve terimi bulun.
Bir sonraki fark: 52=255^2 = 25. Yeni terim: 31+25=5631 + 25 = 56.
Örüntü kuralına göre son terime bir sonraki tam karenin eklenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Artış miktarları karesel olan sayı dizileri

İpuçları

1
Sayılar arasındaki farklara odaklanın.
2
Bulduğunuz farklar size hangi tanıdık sayıları hatırlatıyor (1, 4, 9, 16)?
3
Farklar 12,22,32,421^2, 2^2, 3^2, 4^2 şeklindedir. Bir sonraki fark 525^2 olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde artış miktarları ardışık tek sayılar veya küpler olan dizileri de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

Bir kamu personeli eğitim merkezindeki sınıflar, öğrenci kapasitelerine göre belirli bir kural dahilinde numaralandırılmıştır. Bu merkezdeki ilk beş sınıfın öğrenci kapasiteleri sırasıyla 3,7,13,21,313, 7, 13, 21, 31 olarak belirlenmiştir.

Buna göre, aynı kurala göre kapasitesi belirlenen 7. sınıfın öğrenci kapasitesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 57

Cevap

Sınıf kapasitelerini temsil eden sayı dizisinin 7. terimi 57'dir.
Verilen sayı dizisinde (3,7,13,21,313, 7, 13, 21, 31) terimler arasındaki artış miktarları sırasıyla 4,6,84, 6, 8 ve 1010'dur. Artış miktarlarının her adımda 2 arttığı görülmektedir. Bu kurala göre 5. terimden sonraki artış 1212 olmalı (31+12=4331 + 12 = 43) ve 6. terimden sonraki artış 1414 olmalıdır (43+14=5743 + 14 = 57). Bu nedenle 7. sınıfın kapasitesi 57 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Dizinin ardışık terimleri arasındaki farkları inceleyin.
73=47-3=4, 137=613-7=6, 2113=821-13=8, 3121=1031-21=10.
Örüntünün kuralını belirlemek için terimler arasındaki değişim miktarını bulmamız gerekir.
2
Farklar arasındaki ilişkiyi (artış miktarını) belirleyin.
Farklar 4,6,8,104, 6, 8, 10 şeklindedir ve her bir fark bir öncekinden 2 fazladır.
Dizinin ikinci dereceden bir aritmetik dizi olduğunu (farkların farkının sabit olduğunu) tespit etmek için gereklidir.
3
Dizinin 6. terimini hesaplayın.
Bir sonraki artış miktarı 10+2=1210 + 2 = 12 olmalıdır. 31+12=4331 + 12 = 43.
7. terime ulaşmak için öncelikle 6. terimi bulmamız gerekir.
4
Dizinin 7. terimini hesaplayın.
Bir sonraki artış miktarı 12+2=1412 + 2 = 14 olmalıdır. 43+14=5743 + 14 = 57.
Soru kökünde istenen 7. sınıfın kapasitesini bulmak için son adımı uygularız.

Anahtar Kavram

Sayı dizilerinde terimler arasındaki farkların oluşturduğu örüntüden yararlanarak ileri terimleri bulma.

İpuçları

1
Terimler arasındaki farklara (7-3, 13-7, ...) odaklanın.
2
Farkların 4,6,8,104, 6, 8, 10 şeklinde bir kurala göre arttığını fark edin.
3
Bir sonraki artışların 12 ve 14 olacağını kullanarak 7. terime ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Farkların farkı sabit olan dizilerde genel terimin an2+bn+can^2 + bn + c formunda olduğunu hatırlayarak bu örüntünün genel kuralını bulmaya çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

Aşağıda belirli bir mantıksal kurala göre ilerleyen bir sayı dizisi verilmiştir:

7, 10, 15, 22, 31, x7, \ 10, \ 15, \ 22, \ 31, \ x

Buna göre, dizideki xx harfinin yerine gelmesi gereken sayı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 42

Cevap

Dizideki farklar ardışık tek sayılar şeklinde arttığı için xx yerine 42 gelmelidir.
Dizideki her terim, bir önceki terime sırasıyla 3,5,7,93, 5, 7, 9 eklenerek oluşturulmuştur. Bu sayılar ardışık tek sayılardır. 99 sayısından sonra gelen ilk tek sayı 1111 olduğu için, 3131 sayısına 1111 eklediğimizde 4242 sonucuna ulaşırız.

Adım Adım Çözüm

1
Terimler arasındaki farkları incele.
107=310 - 7 = 3,
1510=515 - 10 = 5,
2215=722 - 15 = 7,
3122=931 - 22 = 9
Dizinin hangi kurala göre arttığını belirlemek için ardışık terimler arasındaki farklar bulunur.
2
Farkların oluşturduğu örüntüyü tespit et.
Farklar: 3,5,7,9,3, 5, 7, 9, \dots (Ardışık tek sayılar)
Artış miktarlarının kendi içinde ikişer ikişer artan bir dizi oluşturduğu görülür.
3
Bir sonraki farkı ekleyerek xx değerini bul.
99'dan sonraki tek sayı 1111'dir. 31+11=4231 + 11 = 42.
Tespit edilen kuralı dizinin son terimine uygulayarak bilinmeyene ulaşılır.

Anahtar Kavram

Artış miktarı değişken olan aritmetik örüntülerde, farklar arasındaki ilişkiyi bulmak.

İpuçları

1
Sayılar arasındaki artış miktarlarını (farkları) yazarak başlayın.
2
Farkların 3,5,7,93, 5, 7, 9 şeklinde ilerlediğini fark ettiniz mi? Bu sayıların ortak özelliği nedir?
3
Farklar ikişer ikişer artan ardışık tek sayılardır. Bir sonraki artış miktarı 9+2=119 + 2 = 11 olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Farkların sabit bir sayı yerine bir kurala göre değiştiği diğer dizileri (örneğin karesel artışlar) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bu dizi aynı zamanda n2+6n^2 + 6 kuralıyla da ifade edilebilir: 12+6=71^2+6=7, 22+6=102^2+6=10, 32+6=153^2+6=15, 42+6=224^2+6=22, 52+6=315^2+6=31. Buradan 62+6=36+6=426^2+6 = 36+6=42 bulunur.
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru

5,7,11,17,25,x5, 7, 11, 17, 25, x

Yukarıda belirli bir kurala göre dizilmiş olan sayı dizisinde xx yerine gelmesi gereken sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 35

Cevap

Dizideki terimler arasındaki artış miktarı ikişer artarak ilerlediği için x yerine gelmesi gereken sayı 35'tir.
Verilen sayı dizisinde her bir terim, kendisinden önceki terime sırasıyla 2, 4, 6 ve 8 eklenerek oluşturulmuştur. Bu durum, artış miktarlarının ardışık çift sayılar şeklinde ilerlediğini gösterir. Dolayısıyla, 25 sayısından sonraki artış miktarı 10 olmalıdır. 25 ile 10 toplandığında sonuç 35 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Terimler arasındaki farkları belirleyin.
7-5=2, 11-7=4, 17-11=6, 25-17=8
Sayı dizilerinde kuralı bulmak için genellikle ardışık terimler arasındaki farka bakılır.
2
Artış miktarlarındaki düzeni analiz edin.
Artış miktarları: 2, 4, 6, 8, ...
Artış miktarlarının kendisinin de ikişer ikişer arttığı görülmektedir.
3
Bilinmeyen terimi (x) hesaplayın.
8'den sonraki artış miktarı 10 olmalıdır. 25 + 10 = 35
Örüntü kuralına göre son terime bir sonraki artış miktarı eklenmelidir.

Anahtar Kavram

Artış miktarı belirli bir düzene (aritmetik diziye) göre değişen sayı dizileri.

İpuçları

1
Sayılar arasındaki farkları bir kağıda not edin.
2
İlk iki sayı arasındaki fark 2, sonraki ikisi arasındaki fark 4'tür. Diğer farklara da bakın.
3
Farkların 2, 4, 6, 8 şeklinde gittiğini fark ettiniz mi? Bir sonraki sayı kaç eklenerek bulunmalı?

Daha Fazla Pratik

Farkların sabit olduğu (aritmetik) dizilerle, farkların arttığı bu tür diziler arasındaki farkı pekiştirmek için benzer bir çıkarma örüntüsü çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Dizinin kuralını n. terim cinsinden n2n+5n^2 - n + 5 olarak da ifade edebilirsiniz (n=1 için 5, n=2 için 7...). n=6 için 626+5=356^2 - 6 + 5 = 35 bulunur.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru

Ardışık pozitif tam sayılar, belirli bir kurala göre aşağıdaki gibi satırlar halinde piramit şeklinde dizilmiştir:

1. satır: 1
2. satır: 2, 3, 4
3. satır: 5, 6, 7, 8, 9
4. satır: 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16

Bu örüntüye göre, 12. satırın tam ortasında bulunan sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 133

Cevap

12. satırın tam ortasında bulunan sayı 133'tür.
Verilen piramitte her satırdaki sayı adedi 1, 3, 5, 7... şeklinde artan tek sayılardır. İlk nn tek sayının toplamı n2n^2 olduğundan, nn. satırın son sayısı her zaman n2n^2'dir.

12. satır için:
- Bir önceki satırın (11. satır) son sayısı: 112=12111^2 = 121'dir.
- 12. satırın ilk sayısı: 121+1=122121 + 1 = 122'dir.
- 12. satırın son sayısı: 122=14412^2 = 144'tür.
- Bu satırdaki sayılar 122'den 144'e kadar olan ardışık sayılardır.

Tam ortadaki sayı, ilk ve son terimin toplamının yarısıdır:
122+1442=2662=133\frac{122 + 144}{2} = \frac{266}{2} = 133.

Adım Adım Çözüm

1
Örüntüdeki her satırda bulunan sayı adedini analiz et.
1. satırda 1, 2. satırda 3, 3. satırda 5... n. satırda (2n-1) adet sayı vardır.
Sayılar tek sayılar dizisi şeklinde artmaktadır.
2
n. satırın son sayısını bulmak için toplam sayı adedini hesapla.
n satırın sonundaki sayı, ilk n tek sayının toplamıdır: n².
1 + 3 + 5 + ... + (2n-1) = n² formülü kullanılır.
3
11. satırın son sayısını ve 12. satırın aralığını belirle.
11. satırın sonu: 11² = 121. Dolayısıyla 12. satır 122 ile başlar ve 12² = 144 ile biter.
Bir satırın son sayısı n² olduğuna göre, bir sonraki satır n² + 1 ile başlar.
4
12. satırın ortasındaki sayıyı bul.
Başlangıç (122) ve Bitiş (144) değerlerinin ortalaması: (122 + 144) / 2 = 133.
Ardışık sayı dizilerinde ortanca terim, ilk ve son terimin aritmetik ortalamasıdır.

Anahtar Kavram

Özel Sayı Örüntüleri ve Toplam Formülleri

İpuçları

1
Her satırdaki son sayılara dikkat edin: 1, 4, 9, 16... Bu sayılar size tanıdık geliyor mu?
2
n. satırın son sayısı n² formülü ile bulunur. O halde 11. satır kaç ile biter?
3
11. satır 121 ile biter. Demek ki 12. satır 122 ile başlar ve 144 (12²) ile biter. Bu aralığın tam ortasını bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer kurala sahip ancak çift sayılarla ilerleyen (2, 4, 6...) bir piramit sorusu çözerek örüntü yeteneğini pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Formül Yöntemi: n. satırın ortasındaki sayı genel formülü n2n+1n^2 - n + 1'dir. Burada n=12 yazılırsa: 14412+1=133144 - 12 + 1 = 133 sonucu doğrudan bulunur.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 11Soru

Bir kamu kurumunun Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) yapılandırmasında, dosya hiyerarşisi özel bir veri tabanı indeksleme kuralına göre oluşturulmaktadır. Sistemdeki klasörlenme mantığı şu şekildedir:

* 1. Seviye'de sisteme tanımlı 3 adet ana klasör bulunmaktadır.
* Her yeni seviyedeki klasör sayısı, bir önceki seviyedeki klasör sayısına bağlı olarak belirlenmektedir.
* Oluşturulacak seviyenin numarası (nn) 3'ün katı ise, bir önceki seviyedeki her bir klasörün içine 2 adet alt klasör açılmaktadır.
* Oluşturulacak seviyenin numarası (nn) 3'ün katı değil ise, bir önceki seviyedeki her bir klasörün içine 3 adet alt klasör açılmaktadır.

Buna göre, bu hiyerarşinin 6. Seviyesi'nde toplam kaç adet klasör oluşur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 324

Cevap

6. seviyede toplam 324 adet klasör oluşur.
Doğru cevap, hiyerarşinin her adımında verilen 'seviye numarası (nn) 3'ün katı ise 2 katı, aksi halde 3 katı' kuralının dikkatlice uygulanmasıyla bulunur. İşlem sırası: 3×39×218×354×3162×23243 \xrightarrow{\times3} 9 \xrightarrow{\times2} 18 \xrightarrow{\times3} 54 \xrightarrow{\times3} 162 \xrightarrow{\times2} 324 şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç değeri ve artış kuralını analiz et.
1. Seviye = 3 klasör. Kural: nn 3'ün katı ise ×2\times 2, değilse ×3\times 3.
Soruda verilen periyodik artış kuralının doğru tespit edilmesi.
2
2. Seviye hesaplaması (n=2n=2).
2, 3'ün katı değildir. 3×3=93 \times 3 = 9 klasör.
Kurala göre bir önceki sayıyı 3 ile çarparız.
3
3. Seviye hesaplaması (n=3n=3).
3, 3'ün katıdır. 9×2=189 \times 2 = 18 klasör.
Kurala göre bir önceki sayıyı 2 ile çarparız.
4
4. Seviye hesaplaması (n=4n=4).
4, 3'ün katı değildir. 18×3=5418 \times 3 = 54 klasör.
Kurala göre ×3\times 3 işlemi.
5
5. Seviye hesaplaması (n=5n=5).
5, 3'ün katı değildir. 54×3=16254 \times 3 = 162 klasör.
Kurala göre ×3\times 3 işlemi.
6
6. Seviye hesaplaması (n=6n=6).
6, 3'ün katıdır. 162×2=324162 \times 2 = 324 klasör.
Kurala göre ×2\times 2 işlemi.

Anahtar Kavram

Örüntü ve Periyodik Tekrar

İpuçları

1
Her seviyede klasör sayısını hesaplarken, o anki seviye numarasının (nn) 3'e tam bölünüp bölünmediğini kontrol ediniz.
2
3. ve 6. seviyelerde klasör sayısı bir önceki adımın 2 katı, diğer ara seviyelerde ise 3 katı olacaktır.
3
Adımlar: 3×39×218×354×3162×2?3 \xrightarrow{\times3} 9 \xrightarrow{\times2} 18 \xrightarrow{\times3} 54 \xrightarrow{\times3} 162 \xrightarrow{\times2} ?
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 12Soru

Bir kamu kurumunun dijital arşiv sisteminde, dosyalar 'Yıl Sonu Grupları' adı verilen sanal klasörlerde saklanmaktadır. Sistemdeki dosyalama algoritması şu kurallara göre çalışmaktadır:

* 1. grupta 1 adet dosya bulunmaktadır.
* Her bir sonraki grupta, bir önceki gruptaki dosya sayısından 2 fazla dosya yer almaktadır.
* Dosyalar 1'den başlayarak sisteme giriş sırasına göre ardışık tam sayılarla numaralandırılmaktadır.

Örneğin; 1. grupta 1 numaralı dosya, 2. grupta 2, 3 ve 4 numaralı dosyalar yer almaktadır.

Buna göre, sisteme yüklenen 175 numaralı dosya hangi grupta ve o grubun kaçıncı sırasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14. Grup, 6. Sıra

Cevap

Dosya 14. Grupta ve 6. sıradadır.
Sistemdeki dosya sayısı her grupta tek sayılar şeklinde artmaktadır (1, 3, 5, ...). İlk nn grubun toplam kapasitesi, ilk nn tek sayının toplamı olan n2n^2 formülü ile bulunur. 175 numaralı dosyanın yerini bulmak için karesi 175'e en yakın olan tam sayıları inceleriz. 132=16913^2 = 169 olduğundan, ilk 13 grup toplam 169 dosya alır. Dolayısıyla 175. dosya, 14. grubun içinde yer alır. Bu gruptaki sırası ise 175169=6175 - 169 = 6 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Her gruptaki dosya sayısını analiz et.
1. grup: 1 dosya
2. grup: 1 + 2 = 3 dosya
3. grup: 3 + 2 = 5 dosya
...
n. grup: 2n - 1 dosya (Tek sayılar dizisi)
Örüntünün genel kuralını ve artış miktarını belirlemek.
2
n. grup sonuna kadar toplam dosya sayısını formüle et.
Toplam = 1 + 3 + 5 + ... + (2n-1) = n²
Bir dosyanın hangi aralıkta olduğunu bulmak için kümülatif toplam formülünü kullanmak.
3
175 sayısını içeren aralığı bulmak için n² değerlerini kontrol et.
13² = 169
14² = 196
169 < 175 ≤ 196 olduğu için dosya 14. gruptadır.
Dosya numarasının hangi tam kare aralığında olduğunu tespit etmek.
4
Grubun içindeki sırayı hesapla.
13. grubun son dosya numarası 169'dur.
Sıra = Hedef Dosya No - Önceki Grubun Son Dosya No
Sıra = 175 - 169 = 6
Grubun başlangıcından itibaren kaçıncı eleman olduğunu bulmak.

Anahtar Kavram

Ardışık tek sayıların toplamı tam kare sayılara eşittir (1+3+...+(2n1)=n21 + 3 + ... + (2n-1) = n^2).

İpuçları

1
Her gruptaki dosya sayılarını yazın: 1, 3, 5... Bu sayıların toplamı size tanıdık bir sayı dizisini (kareleri) verecektir.
2
nn. grubun sonuna kadar olan toplam dosya sayısı n2n^2 formülü ile bulunur. 175 sayısına en yakın tam kareleri düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla, çift sayıların toplamı (n(n+1)n(n+1)) kuralına dayalı bir raf dizilimi sorusu çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Deneme yanılma ile grupların son numaralarını yazabilirsiniz: 1.Grup sonu=1, 2.Grup sonu=4, 3.Grup sonu=9... 10.Grup sonu=100. Buradan 13 ve 14'e kadar ilerleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 13Soru

Aşağıda belirli bir kurala göre oluşturulmuş bir sayı dizisinin ilk beş terimi verilmiştir:

5,9,13,17,21,5, 9, 13, 17, 21, \dots

Bu dizideki her bir terim, kendinden hemen önceki terime aynı sabit sayının eklenmesiyle elde edildiğine göre, bu dizinin 8. terimi kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33

Cevap

Dizinin 8. terimi 33 olarak bulunur.
Verilen dizide terimler arasındaki fark sabittir ve 44 olarak belirlenmiştir (95=49 - 5 = 4). 5. terim olan 2121 sayısına sırasıyla üç kez daha 44 eklendiğinde (6. terim için 2525, 7. terim için 2929, 8. terim için 3333) dizinin 8. terimine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Artış miktarını belirleyin.
95=49 - 5 = 4
Ardışık iki terim arasındaki fark, dizinin sabit artış miktarını verir.
2
Kuralı diğer terimler üzerinde doğrulayın.
139=413 - 9 = 4, 1713=417 - 13 = 4
Dizinin her adımda 4 artarak ilerlediği kesinleşir.
3
8. terime ulaşana kadar diziyi devam ettirin.
6. terim: 21+4=2521 + 4 = 25, 7. terim: 25+4=2925 + 4 = 29, 8. terim: 29+4=3329 + 4 = 33
Sırasıyla her terime 4 ekleyerek istenen adım sayısına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sayı dizilerinde ardışık terimler arasındaki farkın sabit olduğu aritmetik örüntüleri tanıma ve ilerletme.

İpuçları

1
Önce dizideki ilk iki sayı arasındaki farkın kaç olduğuna bakın.
2
Her adımda aynı miktarda artış olduğunu fark ettiniz mi? Bu artış miktarı 4'tür.
3
5. terim olan 21'e üç kez daha 4 ekleyerek 8. terimi bulabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Artış miktarının her adımda değiştiği (örneğin 2, 4, 6 artan) dizileri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Genel terim formülü kullanılarak da çözülebilir: an=a1+(n1)da_n = a_1 + (n-1) \cdot d. Burada a1=5a_1 = 5, d=4d = 4 ve n=8n = 8 değerleri yerine yazılırsa: 5+(81)4=5+74=5+28=335 + (8-1) \cdot 4 = 5 + 7 \cdot 4 = 5 + 28 = 33 elde edilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru

Bir üniversite kütüphanesinin arşiv bölümünde, kitaplar özel güvenlikli raflara belirli bir matematiksel kurala göre dizilmektedir. İlk dört raftaki kitap sayıları sırasıyla aşağıda verilmiştir:

* 1. Raf: 5 kitap
* 2. Raf: 11 kitap
* 3. Raf: 19 kitap
* 4. Raf: 29 kitap

Bu dizilim kuralının aynı şekilde devam ettiği varsayıldığında, 8. rafta bulunması gereken kitap sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 89

Cevap

8. rafta 89 kitap bulunmalıdır.
Dizideki sayılar incelendiğinde artış miktarlarının 6, 8, 10 şeklinde ilerlediği görülür. Bu, artış miktarının her adımda 2 arttığı anlamına gelir. Bu kuralı devam ettirdiğimizde; 5. raf için 12, 6. raf için 14, 7. raf için 16 ve 8. raf için 18 eklenmelidir. Sonuç olarak 7. raf (71) üzerine 18 eklenerek 89 bulunur. Alternatif olarak genel terim formülü n2+3n+1n^2 + 3n + 1 kullanılarak da 82+3(8)+1=64+24+1=898^2 + 3(8) + 1 = 64 + 24 + 1 = 89 bulunabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen sayı dizisindeki terimler arasındaki artış miktarlarını incele.
1. ve 2. raf farkı: 11 - 5 = 6
2. ve 3. raf farkı: 19 - 11 = 8
3. ve 4. raf farkı: 29 - 19 = 10
Örüntünün kuralını (genel terimini veya artış mantığını) tespit etmek için ardışık terimler arasındaki farka bakılır.
2
Artış miktarlarındaki kuralı belirle.
Artış miktarları 6, 8, 10 şeklinde ikişer ikişer artmaktadır (Ardışık çift sayılar).
Bir sonraki adımda eklenecek sayıyı bulmak için artış kuralı netleştirilmelidir.
3
Kuralı 8. rafa kadar adım adım uygula.
4. Raf: 29 (Artış 10 idi, sıradaki artış 12 olacak)
5. Raf: 29 + 12 = 41
6. Raf: 41 + 14 = 55
7. Raf: 55 + 16 = 71
8. Raf: 71 + 18 = 89
Belirlenen artış kuralını hedef adıma kadar sürdürerek sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

İkinci dereceden aritmetik diziler (Artış miktarının sabit olmadığı, artış miktarının artışının sabit olduğu diziler).

İpuçları

1
Raflardaki kitap sayıları arasındaki farkları (11-5, 19-11...) yazarak bu farkların nasıl değiştiğine bakınız.
2
Farklar 6, 8, 10 şeklinde gitmektedir. Yani her yeni rafa geçerken, bir önceki artış miktarının 2 fazlası kadar ekleme yapmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Farkların sabit olmadığı ancak farkların farkının sabit olduğu (sabit ikinci fark) benzer sayı dizileri çözerek pratiğinizi artırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Genel terim bulma yöntemi: Dizi ikinci dereceden bir dizidir (an2+bn+can^2 + bn + c). n=1n=1 için 5, n=2n=2 için 11, n=3n=3 için 19 veren denklem n2+3n+1n^2 + 3n + 1'dir. Burada n=8n=8 yazarak doğrudan sonucu bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

Aşağıda belirli bir kurala göre oluşturulmuş bir sayı dizisinin ilk dört terimi ve sonrasında gelen xx bilinmeyeni verilmiştir:

4,12,36,108,x4, 12, 36, 108, x

Buna göre, bu sayı dizisindeki kural dikkate alındığında xx yerine gelmesi gereken sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 324

Cevap

Sayı dizisindeki kural her bir terimin 3 ile çarpılmasıdır, bu nedenle x değeri 324 olmalıdır.
Verilen dizide terimler arasındaki ilişki incelendiğinde her sayının kendinden önceki sayının tam 3 katı olduğu görülmektedir. 4×3=124 \times 3 = 12, 12×3=3612 \times 3 = 36 ve 36×3=10836 \times 3 = 108 işlemleri bu kuralı doğrular. Dolayısıyla bilinmeyen xx terimini bulmak için 108108 sayısı 33 ile çarpılmalıdır, bu da 324324 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Terimler arasındaki ilişkiyi tespit etme
4×3=124 \times 3 = 12
İlk iki terim incelendiğinde, 4 sayısının 3 katının 12 olduğu görülür.
2
Kuralın sürekliliğini kontrol etme
12×3=3612 \times 3 = 36 ve 36×3=10836 \times 3 = 108
Dizinin diğer terimleri de aynı şekilde bir önceki terimin 3 katı olarak ilerlemektedir.
3
Bilinmeyen terimi hesaplama
x=108×3=324x = 108 \times 3 = 324
Tespit edilen '3 ile çarpma' kuralı son terime uygulandığında x değeri bulunur.

Anahtar Kavram

Geometrik artan sayı dizilerinde her terim, kendinden önceki terimin sabit bir sayı (çarpan) ile çarpılmasıyla elde edilir.

İpuçları

1
Sayılar arasındaki farklara bakın; farklar her adımda büyüyor mu yoksa sabit mi kalıyor?
2
Dizideki bir terimi, kendisinden bir önceki terime bölerek aradaki kat ilişkisini bulmaya çalışın.
3
Her sayı bir önceki sayının tam 3 katıdır. 108 sayısını 3 ile çarparak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kuralı bölme işlemi veya azalan bir çarpan ile deneyerek dizinin nasıl küçüldüğünü inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Terimler arasındaki oranlara bakılabilir: 12/4=312/4 = 3, 36/12=336/12 = 3, 108/36=3108/36 = 3. Oranın sabit ve 3 olduğu görüldüğünde x/108=3x/108 = 3 denklemi kurulabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru

Tam sayılardan oluşan bir (an)(a_n) dizisinin terimleri arasında aşağıdaki ilişki tanımlanmıştır:

a1=5a_1 = 5
an+1={an+4, n tek sayı isean2, n c¸ift sayı isea_{n+1} = \begin{cases} a_n + 4 & , \text{ n tek sayı ise} \\ a_n - 2 & , \text{ n çift sayı ise} \end{cases}

Buna göre, bu dizinin 60. terimi (a60a_{60}) kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 67

Cevap

Dizinin 60. terimi 67'dir.
Dizinin terimleri incelendiğinde, tek ve çift indisli terimlerin kendi içlerinde farklı aritmetik diziler oluşturduğu görülür. Çift indisli terimler (a2,a4,a6...a_2, a_4, a_6...) 9'dan başlayarak 2'şer artmaktadır. a60a_{60} terimi bu alt dizinin 30. terimine denk gelir. Aritmetik dizi formülü a2k=9+(k1)2a_{2k} = 9 + (k-1)2 kullanıldığında, k=30k=30 için sonuç 67 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Dizinin ilk birkaç terimini hesaplayarak örüntüyü analiz et.
a1=5a_1 = 5
n=1n=1 (tek) a2=5+4=9\rightarrow a_2 = 5 + 4 = 9
n=2n=2 (çift) a3=92=7\rightarrow a_3 = 9 - 2 = 7
n=3n=3 (tek) a4=7+4=11\rightarrow a_4 = 7 + 4 = 11
n=4n=4 (çift) a5=112=9\rightarrow a_5 = 11 - 2 = 9
n=5n=5 (tek) a6=9+4=13\rightarrow a_6 = 9 + 4 = 13
Örüntünün genel kuralını görmek için somut örnekler oluşturulmalıdır.
2
Çift indisli terimlerin (a2,a4,a6,a_2, a_4, a_6, \dots) kendi aralarındaki artış kuralını belirle.
a2=9a_2 = 9
a4=11a_4 = 11
a6=13a_6 = 13
Bu terimler 2'şer artan bir aritmetik dizi oluşturmaktadır.
Soruda a60a_{60} sorulduğu için sadece çift indisli terimlerin kuralına odaklanmak çözümü hızlandırır.
3
Çift indisli terimler için genel formülü oluştur (2k2k. terim için).
Çift indisli terimler dizisi (bk=a2kb_k = a_{2k}) olsun.
b1=a2=9b_1 = a_2 = 9
b2=a4=11b_2 = a_4 = 11
Artış miktarı (rr) = 2
Formül: bk=b1+(k1)ra2k=9+(k1)2=2k+7b_k = b_1 + (k-1)r \rightarrow a_{2k} = 9 + (k-1)2 = 2k + 7
Aritmetik dizi formülü kullanılarak istenen adımdaki değere doğrudan ulaşılır.
4
a60a_{60} değerini hesapla.
a60a_{60} terimi, çift indisli dizinin 30. elemanıdır (2k=60k=302k=60 \Rightarrow k=30).
a60=2(30)+7=60+7=67a_{60} = 2(30) + 7 = 60 + 7 = 67
Formülde k yerine 30 yazılarak sonuç bulunur.

Anahtar Kavram

İki Aşamalı Artışlı Sayı Dizileri

İpuçları

1
Dizinin ilk 6 terimini (a1a_1'den a6a_6'ya kadar) tek tek hesaplayıp yazınız.
2
Çift numaralı terimlere (a2,a4,a6,a_2, a_4, a_6, \dots) özellikle dikkat edin; bu sayılar arasında sabit bir artış görebiliyor musunuz?
3
a60a_{60} terimi, çift sayılar dizisinin 30. elemanıdır. İlk elemanı a2=9a_2=9 ve artış miktarı 2 olan bir aritmetik dizi formülü kurunuz.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kurala sahip ancak nn sayısının 3'e bölümünden kalana göre değişen bir dizi sorusu çözerek modüler aritmetik ile dizi ilişkisini pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Toplam değişim yöntemi: a1a_1'den a60a_{60}'a kadar 59 geçiş vardır. Bu geçişlerin 30 tanesi tek nn (+4+4), 29 tanesi çift nn (2-2) işlemidir. Toplam değişim: 30(4)+29(2)=12058=6230(4) + 29(-2) = 120 - 58 = 62. Sonuç: a1+62=5+62=67a_1 + 62 = 5 + 62 = 67.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 17Soru

Ardışık tek doğal sayılar, 1'den başlanarak aşağıdaki gibi soldan sağa ve yukarıdan aşağıya artacak şekilde sıralanıp bir sayı piramidi oluşturulmuştur:

1
3 5
7 9 11
13 15 17 19
...

Buna göre, bu piramidin 11. basamağındaki en büyük sayı ile 12. basamağındaki en küçük sayının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 264

Cevap

Piramidin 11. basamağındaki son terim ile 12. basamağındaki ilk terimin toplamı 264'tür.
Piramitteki her n. basamak n adet sayı içerir. 11. basamağın sonuna kadar olan toplam sayı adedi Gauss toplamı formülüyle 11×12/2=6611 \times 12 / 2 = 66 olarak bulunur. Sayılar tek sayı olduğundan (1,3,5...1, 3, 5...), genel terim formülü 2n12n-1'dir. 11. basamağın en büyük sayısı 66. tek sayı olan 2(66)1=1312(66)-1 = 131'dir. 12. basamağın en küçük sayısı ise 67. tek sayı olan 2(67)1=1332(67)-1 = 133'tür. Bu iki sayının toplamı 131+133=264131 + 133 = 264 eder.

Adım Adım Çözüm

1
Her basamaktaki terim sayısını ve toplam terim sayısını analiz etme
n. basamakta n adet sayı vardır. 11. basamağın sonuna kadar toplam terim sayısı: 1 + 2 + ... + 11 = (11 × 12) / 2 = 66 terimdir.
Piramitteki sayıların konumunu bulmak için önceki tüm basamaklardaki sayı adedini toplamak gerekir.
2
11. basamağın en büyük sayısını (son terim) bulma
Dizi ardışık tek sayılardan oluştuğu için genel terim (2n - 1)'dir. 11. basamağın son sayısı 66. terimdir: 2(66) - 1 = 131.
11. basamağın en büyük sayısı, o basamağın en sağındaki, yani dizinin 66. elemanıdır.
3
12. basamağın en küçük sayısını (ilk terim) bulma
12. basamağın ilk sayısı, dizinin 67. terimidir: 2(67) - 1 = 133.
12. basamak, 11. basamaktan hemen sonra başladığı için 67. sıradaki tek sayıyı içerir.
4
Bulunan değerleri toplama
131 + 133 = 264.
Soruda istenen iki değerin toplamı hesaplanır.

Anahtar Kavram

Aritmetik Diziler ve Sayı Piramitleri

İpuçları

1
Her basamakta kaç adet sayı olduğunu ve 11. basamağın sonuna gelene kadar toplam kaç sayı yazıldığını hesaplayın.
2
1'den n'ye kadar olan ardışık sayıların toplam formülü: n(n+1)2\frac{n(n+1)}{2}. Bu formülü kullanarak 11. basamağın son sayısının dizideki kaçıncı terim olduğunu bulun.
3
11. basamağın son sayısı 66. tek sayıdır. 12. basamağın ilk sayısı 67. tek sayıdır. n. tek sayıyı bulmak için 2n12n-1 formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir piramidin çift sayılarla (2, 4, 6...) kurulduğu bir senaryoda belirli bir basamaktaki sayıların toplamını soran bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Ardışık iki tek sayının toplamı sorulduğu için, aslında bu iki sayı piramitte art arda gelen sayılardır. 11. basamağın sonu (n=66) ve 12. basamağın başı (n=67) arasındaki ilişkiyi, 66. ve 67. tek sayıları doğrudan toplayarak da kurabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 18Soru

3,7,15,31,63,x3, 7, 15, 31, 63, x

Yukarıda belirli bir kurala göre dizilmiş olan sayı dizisinde xx yerine gelmesi gereken sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 127

Cevap

Dizideki kurala göre xx yerine 127 gelmelidir.
Verilen sayı dizisinde terimler arasındaki farklar incelendiğinde 4,8,16,324, 8, 16, 32 şeklinde ilerlediği görülür. Bu farklar dizisi, her adımda kendisinin 2 katına çıkmaktadır. Dolayısıyla 6363 sayısından sonra gelecek fark 32×2=6432 \times 2 = 64 olmalıdır. 63+64=12763 + 64 = 127 sonucu bulunur. Alternatif olarak, her terim bir önceki terimin 2 katının 1 fazlasıdır (63×2+1=12763 \times 2 + 1 = 127).

Adım Adım Çözüm

1
Terimler arasındaki farkları hesaplayın.
7 - 3 = 4, 15 - 7 = 8, 31 - 15 = 16, 63 - 31 = 32
Örüntünün artış kuralını belirlemek için ardışık terimler arasındaki farklara bakılır.
2
Farklar arasındaki ilişkiyi belirleyin.
4, 8, 16, 32...
Farkların her adımda 2 katına çıktığı görülmektedir (4×2=84 \times 2 = 8, 8×2=168 \times 2 = 16 vb.).
3
Bir sonraki artış miktarını bulun.
32×2=6432 \times 2 = 64
Kurala göre bir sonraki fark, son farkın 2 katı olmalıdır.
4
Eksik olan xx terimini hesaplayın.
63 + 64 = 127
Son terime bulunan fark eklenerek bir sonraki terime ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sayı dizilerinde terimler arasındaki farkların geometrik olarak (katlanarak) artması.

İpuçları

1
Sayılar arasındaki artış miktarlarını (farkları) yan yana yazarak inceleyin.
2
Farkların 4,8,16,324, 8, 16, 32 olduğunu göreceksiniz. Bu farkların kendi içindeki kuralı nedir?
3
Farklar her adımda 2 katına çıkıyor. Bir sonraki farkı 64 olarak alıp son terime ekleyin veya her terimi 2 ile çarpıp 1 eklemeyi deneyin.

Daha Fazla Pratik

Farkların katlanarak arttığı benzer diziler üzerinde pratik yapabilirsiniz; örneğin farkların 3 katına çıktığı dizileri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Her terimi nn ile ifade edersek, kural an+1=2an+1a_{n+1} = 2a_n + 1 şeklindedir. Yani 3×2+1=73 \times 2 + 1 = 7, 7×2+1=157 \times 2 + 1 = 15 vb. Bu durumda 63×2+1=12763 \times 2 + 1 = 127 olur.
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru

Aşağıda belirli bir kurala göre ilerleyen bir sayı dizisinin ilk birkaç terimi verilmiştir:

7,12,17,22,K,32,7, 12, 17, 22, K, 32, \dots

Bu dizideki her bir terim kendinden önceki terime sabit bir sayı eklenerek elde edildiğine göre, KK harfinin yerine gelmesi gereken sayı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 27

Cevap

Dizideki artış miktarı 5 olduğu için K yerine 27 gelmelidir.
Verilen sayı dizisinde her terim kendinden önceki terime 55 eklenerek elde edilmektedir (7+5=12,12+5=17,17+5=227+5=12, 12+5=17, 17+5=22). Bu kurala göre 2222 sayısına 55 eklendiğinde K=27K = 27 değeri bulunur. Bir sonraki terim olan 3232 (27+5=3227+5=32) bu kuralı doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen terimler arasındaki farkı hesapla.
127=512 - 7 = 5, 1712=517 - 12 = 5, 2217=522 - 17 = 5
Örüntünün kuralını belirlemek için terimler arasındaki artış miktarını bulmamız gerekir.
2
KK değerini bulmak için son bilinen terime artış miktarını ekle.
22+5=2722 + 5 = 27
Kural her adımda 5 eklemek olduğu için bilinmeyen terimi bu şekilde buluruz.
3
Bulunan sonucu bir sonraki terimle doğrula.
27+5=3227 + 5 = 32
Bulduğumuz sonucun örüntüye uyup uymadığını kontrol ederek doğruluğundan emin oluruz.

Anahtar Kavram

Sayı dizilerinde sabit artış miktarını belirleme ve örüntü kuralını uygulama.

İpuçları

1
Dizideki ilk üç sayı olan 7, 12 ve 17 arasındaki artış miktarını bulmaya çalışın.
2
Sayılar arasındaki farkın her seferinde 5 olduğunu göreceksiniz. Örüntü 'her sayıya 5 ekle' şeklindedir.
3
K harfini bulmak için 22 sayısına 5 eklemeli ve sonucun bir sonraki terim olan 32'yi verip vermediğini kontrol etmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Artış miktarının sabit olmadığı (örneğin her adımda 1 artan) örüntü tiplerini inceleyerek sayısal mantık yeteneğinizi geliştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ardışık terimlerin farklarının aynı olduğunu görerek (aritmetik dizi), KK değerini bir sonraki terimden farkı çıkararak da bulabilirsiniz: 325=2732 - 5 = 27.
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru

Bir veri güvenliği yazılımı, şifreleme anahtarı oluşturmak için pozitif tam sayılardan oluşan bir dizi (ana_n) kullanmaktadır. Dizinin terimleri, n1n \ge 1 olmak üzere aşağıdaki kurala göre belirlenmektedir:

an+1={3an+1,an tek sayı isean2,an c¸ift sayı isea_{n+1} = \begin{cases} 3 \cdot a_n + 1, & a_n \text{ tek sayı ise} \\ \frac{a_n}{2}, & a_n \text{ çift sayı ise} \end{cases}

Bu algoritmaya göre oluşturulan bir dizinin 4. teriminin (a4a_4) 10 olduğu bilinmektedir.

Buna göre, dizinin başlangıç teriminin (a1a_1) alabileceği tüm farklı değerlerin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 105

Cevap

Başlangıç terimi 12, 13 veya 80 olabilir; bu değerlerin toplamı 105'tir.
Verilen kurala göre a4=10a_4=10 değerinden geriye doğru gidildiğinde üç farklı yol oluşur. İlk yol sürekli ikiye katlayarak gider (1020408010 \leftarrow 20 \leftarrow 40 \leftarrow 80). İkinci yol, a2=40a_2=40 iken a1a_1'in tek sayı olma ihtimalini değerlendirir (401340 \leftarrow 13). Üçüncü yol ise a3a_3'ün tek sayı olma ihtimalinden doğar (10361210 \leftarrow 3 \leftarrow 6 \leftarrow 12). Bu üç olası başlangıç değerinin (80, 13, 12) toplamı 105'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Dizinin kuralını tersten işleterek a4a_4 değerinden a3a_3 değerlerini bulma.
a4=10a_4=10. Eğer a3a_3 çift ise a3/2=10a3=20a_3/2=10 \Rightarrow a_3=20. Eğer a3a_3 tek ise 3a3+1=103a3=9a3=33a_3+1=10 \Rightarrow 3a_3=9 \Rightarrow a_3=3. (Her iki değer de geçerlidir: 20 ve 3)
Diziyi geriye doğru takip ederek olası önceki terimleri tespit etmek.
2
Bulunan a3a_3 değerlerinden (20 ve 3) a2a_2 değerlerini hesaplama.
Dal 1 (a3=20a_3=20): Çift ise a2=40a_2=40. Tek ise 3a2+1=203a2=193a_2+1=20 \Rightarrow 3a_2=19 (Tam sayı değil, geçersiz). Sadece 40 mümkün.
Dal 2 (a3=3a_3=3): Çift ise a2=6a_2=6. Tek ise 3a2+1=33a2=23a_2+1=3 \Rightarrow 3a_2=2 (Tam sayı değil, geçersiz). Sadece 6 mümkün.
Olası a2a_2 değerleri: 40 ve 6.
Her bir dal için tek ve çift olma şartlarını kontrol ederek geçerli tam sayıları bulmak.
3
Bulunan a2a_2 değerlerinden (40 ve 6) a1a_1 değerlerini hesaplama.
Dal 1 (a2=40a_2=40): Çift ise a1=80a_1=80. Tek ise 3a1+1=403a1=39a1=133a_1+1=40 \Rightarrow 3a_1=39 \Rightarrow a_1=13. (Her ikisi de geçerli: 80 ve 13)
Dal 2 (a2=6a_2=6): Çift ise a1=12a_1=12. Tek ise 3a1+1=63a1=53a_1+1=6 \Rightarrow 3a_1=5 (Tam sayı değil, geçersiz). (Sadece 12 geçerli)
Son adımdaki dallanmaları kontrol ederek tüm kök değerlere ulaşmak.
4
Bulunan tüm a1a_1 değerlerini toplama.
Değerler: 80, 13, 12. Toplam: 80+13+12=10580 + 13 + 12 = 105.
Soruda istenen toplam değerine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Tersine İşlem ve Dallanma Mantığı

İpuçları

1
Soruyu çözmeye sondan başa doğru giderek (a4a3a2a1a_4 \rightarrow a_3 \rightarrow a_2 \rightarrow a_1) başlayın. Ters işlem yaparken, bölme işleminin tersinin çarpma, toplamanın tersinin çıkarma olduğunu hatırlayın.
2
Her adımda iki ihtimali de kontrol edin: Sayı bir önceki adımda çift olup 2'ye mi bölünmüş, yoksa tek olup 3 ile çarpılıp 1 mi eklenmiş? Tek sayı ihtimali için (Sonuc1)/3(Sonuc - 1) / 3 işleminin tam sayı çıkıp çıkmadığına bakın.
3
a3a_3 için 20 ve 3 değerlerini bulacaksınız. Bu değerlerin her biri için tekrar geriye gidin. Toplamda 3 farklı a1a_1 değeri bulmalısınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki