Sistematik Örnekleme

19 soru

Soru 1Soru

Bir bölge idare mahkemesinde, yıl içerisinde karara bağlanan N=8400N = 8400 adet dava dosyası arasından usul incelemesi yapılmak üzere sistematik örnekleme yöntemiyle n=120n = 120 dosyalık bir örneklem seçilecektir. Dava dosyaları geliş tarihine göre 1'den 8400'e kadar numaralandırılmıştır.

Bu araştırmada örnekleme aralığının (kk) hesaplanması ve örneklem birimlerinin seçimi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi istatistiksel olarak doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örnekleme aralığı k=70k = 70 olarak hesaplanır. İlk dosya (aa), 11 ile 7070 sayıları arasından (sınırlar dâhil) rastgele seçilir ve sonraki her bir dosya bu değere 7070 eklenerek belirlenir.

Cevap

Örnekleme aralığının 70 olarak hesaplandığı ve ilk birimin 1 ile 70 sayıları arasından rastgele seçilip diğer birimlerin 70 eklenerek bulunduğu ifade doğrudur.
Sistematik örneklemede işlem adımları standarttır: Önce kitle hacmi örneklem hacmine bölünerek (8400/1208400/120) örnekleme aralığı (k=70k = 70) bulunur. Tesadüfiliğin ve eşit seçilme şansının sağlanması için ilk birim (aa) mutlaka 11 ile kk (7070) arasında rastgele seçilmelidir. Daha sonraki tüm birimler bu başlangıç sayısına aralık değerinin (7070) ardışık olarak eklenmesiyle elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığını (kk) hesaplama
k=Nn=8400120=70k = \frac{N}{n} = \frac{8400}{120} = 70
Sistematik örneklemede kitle hacminin örneklem hacmine bölünmesiyle periyot (aralık) değeri bulunur.
2
Başlangıç noktasının (aa) seçim aralığını belirleme
1a701 \leq a \leq 70 olacak şekilde aa rastgele seçilir.
Her bir kitle elemanının örnekleme seçilme olasılığının eşit (n/Nn/N) olabilmesi için ilk seçim tesadüfi olarak sadece ilk periyot (11 ile kk) içinden yapılmalıdır.
3
Örneklem dizisini oluşturma ve sınırları kontrol etme
Dizi: a,a+70,a+140,,a+119×70a, a+70, a+140, \dots, a+119 \times 70. Son eleman a+8330a+8330 olur ve aa en fazla 7070 olabileceğinden bu değer 84008400'ü asla aşmaz.
Dizinin genel terimi a+(i1)ka + (i-1)k'dır (burada ii, 11'den nn'e kadar olan sıra numarasıdır). İndeks hatası yapılmamalıdır.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Örnekleme Aralığı ve Başlangıç Noktası
Soru 2Soru

Bir sağlık müdürlüğünde, belirli bir ayda hizmet verilen N=2400N = 2400 hastaya ait kayıtlar bir denetim sürecinden geçirilecektir. İnceleme için n=60n = 60 hacimli bir örneklem, sistematik örnekleme yöntemiyle seçilecektir. Örnekleme aralığı kk olarak belirlenmiş ve örnekleme başlanacak ilk birim aa olarak sembolize edilmiştir.

Buna göre, sistematik örnekleme sürecinin teorik varsayımlarına ve işlem adımlarına uygun olan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örnekleme aralığı k=40k = 40 olarak hesaplanır. 1a401 \le a \le 40 aralığından rastgele seçilen başlangıç noktası a=27a = 27 ise, örnekleme dâhil edilecek 15. birimin sıra numarası 587'dir.

Cevap

Sistematik örneklemede aralık k=40 bulunur, başlangıç a değeri 1-40 arasından seçilir ve i. birim a + (i-1)k formülüyle hesaplanarak 587 değerine ulaşılır.
Sistematik örneklemede örnekleme aralığı k=Nnk = \frac{N}{n} formülüyle 2400/60=402400/60 = 40 olarak hesaplanır. Çekilişin olasılıklı (yansız) olabilmesi için ilk birim olan aa değeri 1ak1 \le a \le k aralığından (yani 11 ile 4040 arasından) tesadüfi olarak seçilmelidir. Örnekleme dâhil edilecek ii. birimin sıra numarası ise her zaman a+(i1)ka + (i-1)k formülüyle belirlenir. Bu kurala göre; a=27a = 27 rastgele başlangıç noktası için 15. birim, 27+(151)×40=27+560=58727 + (15-1) \times 40 = 27 + 560 = 587 şeklinde hem teorik hem de işlemsel olarak hatasız bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığını (kk) formül ile hesapla.
k=Nn=240060=40k = \frac{N}{n} = \frac{2400}{60} = 40 elde edilir.
Sistematik örneklemede kitle hacminin örneklem hacmine bölümü atlama aralığını (k) verir.
2
Başlangıç noktasının (aa) teorik olarak seçilmesi gereken geçerli aralığı belirle.
Rastgele seçilecek başlangıç noktası 1ak1 \le a \le k şartını sağlamalıdır, yani 1a401 \le a \le 40 olmalıdır.
Kitlenin her birimine eşit seçilme şansı verebilmek için ilk birim mutlaka birinci aralık içinden tesadüfi çekilmelidir.
3
Örnekleme seçilecek ii. birimin sıra numarasını veren matematiksel modeli oluştur.
xi=a+(i1)kx_i = a + (i - 1)k formülü kullanılır.
İlk birim aa ise, ikinci birim a+ka+k, üçüncü birim a+2ka+2k olur. Dolayısıyla her adımda (i1)(i-1) kadar aralık eklenmelidir.
4
Doğru ifadeyi test ederek işlemi doğrula.
a=27a = 27 (geçerli bir başlangıç) için 15. birim: x15=27+(151)×40=27+14×40=27+560=587x_{15} = 27 + (15 - 1) \times 40 = 27 + 14 \times 40 = 27 + 560 = 587 olarak hesaplanır.
Hem hesaplamalar hem de teorik rastgelelik koşulları tamamen sağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Aralık Belirleme ve Eleman Seçimi
Soru 3Soru

Bir tarım il müdürlüğü, ildeki N=5200N = 5200 çiftçi arasından destekleme ödemeleri denetimi için sistematik örnekleme yöntemiyle n=130n = 130 çiftçi seçecektir.

Buna göre, örnekleme aralığı (kk), başlangıç noktasının (aa) seçilmesi gereken kural ve başlangıç noktasının tesadüfi olarak a=18a = 18 seçilmesi durumunda örnekleme dâhil edilecek 8. çiftçinin listedeki sıra numarası sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: k=40k = 40 / [1,40][1, 40] arasından rastgele seçilmelidir / 298298

Cevap

Örnekleme aralığı 40'tır, başlangıç noktası 1 ile 40 arasından rastgele seçilmelidir ve 8. çiftçinin sıra numarası 298'dir.
Sistematik örneklemede atlama aralığı k=N/nk = N / n formülüyle 5200/130=405200 / 130 = 40 olarak bulunur. Tüm birimlerin eşit seçilme şansına sahip olması için başlangıç noktası 11 ile kk (yani 11 ile 4040) arasından rastgele seçilmelidir. Örnekleme dâhil edilecek ii. sıradaki birim a+(i1)ka + (i-1)k formülü ile belirlenir. Verilen a=18a=18 değeri için 8. birim: 18+(81)×40=18+280=29818 + (8-1) \times 40 = 18 + 280 = 298 numaralı birim olacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığını (kk) hesapla.
k=Nn=5200130=40k = \frac{N}{n} = \frac{5200}{130} = 40
Sistematik örneklemede kitle hacminin örneklem hacmine oranı atlama (örnekleme) aralığını verir.
2
Başlangıç noktasının (aa) teorik aralığını belirle.
Başlangıç noktası 1a401 \le a \le 40 aralığından tesadüfi olarak seçilmelidir.
Sistematik örneklemenin olasılıklı bir örnekleme olması için ilk birimin 11 ile kk arasında tesadüfi olarak seçilmesi zorunludur.
3
8. örneklem biriminin sıra numarasını hesapla.
y8=a+(81)k=18+7×40=18+280=298y_8 = a + (8-1)k = 18 + 7 \times 40 = 18 + 280 = 298
Sistematik örneklemede ii. birimin sırası a+(i1)ka + (i-1)k formülü ile bulunur.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Aralık Hesaplama ve Birim Seçimi
Soru 4Soru

Bir tekstil fabrikasında bir ayda üretilen N=4200N = 4200 adet ürün, kalite kontrol birimi tarafından defo oranının belirlenmesi amacıyla incelenecektir. Bu inceleme için sistematik örnekleme yöntemi kullanılarak n=120n = 120 birimlik bir örneklem seçilecektir.

Buna göre; örnekleme aralığı (kk), kuramsal olarak başlangıç noktasının (aa) seçilmesi gereken geçerli aralık ve rastgele seçilen başlangıç noktası a=18a = 18 olduğunda örnekleme dâhil edilecek 5. ürünün üretim sıra numarası sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: k=35/1a35/158k = 35 \quad / \quad 1 \leq a \leq 35 \quad / \quad 158

Cevap

Örnekleme aralığı k=35, başlangıç noktasının seçilmesi gereken aralık 1 ≤ a ≤ 35 ve 5. ürünün sıra numarası 158'dir.
Doğru seçenekte, örnekleme aralığı sistematik örnekleme formülü ile k=N/n=4200/120=35k = N/n = 4200/120 = 35 olarak hesaplanmıştır. Başlangıç noktası (aa), teorik olarak 1 ile kk arasında olmalıdır (1a351 \leq a \leq 35). a=18a = 18 olarak verildiğinde, örnekleme girecek 5. birim a+(51)k=18+4×35=158a + (5-1)k = 18 + 4 \times 35 = 158 formülü ile hatasız olarak bulunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığını (k) hesaplama
k=4200/120=35k = 4200 / 120 = 35
Sistematik örneklemede kitle hacmi (NN), örneklem hacmine (nn) bölünerek kk aralığı bulunur.
2
Başlangıç noktası (a) için kuramsal aralığı belirleme
1a351 \leq a \leq 35
Sistematik örneklemede ilk birim her zaman 1 ile kk değerleri arasından rastgele seçilmelidir.
3
Örnekleme dâhil edilecek 5. birimin sıra numarasını bulma
18+(51)×35=15818 + (5 - 1) \times 35 = 158
Seçilen ii. birimin sıra numarası a+(i1)ka + (i - 1)k genel formülü ile hesaplanır.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Seçim Süreci ve Formüller
Soru 5Soru

Bir büyükşehir belediyesinin akıllı ulaşım sistemleri merkezinde, belirli bir kavşaktan gün içinde geçen N=20.000N = 20.000 adet aracın hız verileri zaman sırasına göre kaydedilmiştir. Bir trafik mühendisi, bu popülasyondan n=400n = 400 hacimli bir örneklem seçmek için sistematik örnekleme yöntemini kullanacaktır.

Mühendis, atlama aralığını (kk) hesapladıktan sonra, sistematik örnekleme teorisine uygun olarak seçilebilecek olası rastgele başlangıç noktalarının (aa) aralığını saptamıştır. Mühendis ilk örneklem birimi olan başlangıç noktasını, bu geçerli aralığın üst sınırından (en büyük değerinden) %20\%20 daha küçük olan tam sayı olarak belirlemiştir.

Buna göre, örnekleme dâhil edilecek son aracın (400. araç) kitledeki sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19.990

Cevap

Örnekleme dâhil edilecek son aracın kitledeki sıra numarası 19.990'dır.
Sistematik örneklemede atlama aralığı k=20.000/400=50k = 20.000 / 400 = 50 olarak bulunur. Kural gereği geçerli rastgele başlangıç noktası [1,k][1, k] yani [1,50][1, 50] aralığında olmalıdır. Bu aralığın en büyük değeri olan 50'nin %20 daha küçüğü, başlangıç noktası olarak a=40a = 40 değerini verir. Örnekleme dahil edilecek ardışık elemanların dizilimi a,a+k,a+2k,,a+(n1)ka, a+k, a+2k, \dots, a+(n-1)k şeklindedir. İstenilen 400. eleman olduğu için: 40+(4001)×50=40+399×50=40+19.950=19.99040 + (400-1) \times 50 = 40 + 399 \times 50 = 40 + 19.950 = 19.990 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Atlama aralığını (kk) hesaplayınız.
k=Nn=20.000400=50k = \frac{N}{n} = \frac{20.000}{400} = 50
Sistematik örneklemede her birimin eşit seçilme şansına sahip olması için kitle hacmi örneklem hacmine bölünerek sabit adım büyüklüğü bulunur.
2
Geçerli başlangıç noktası (aa) aralığını ve seçilen değeri belirleyiniz.
Geçerli aralık [1,k][1, k] yani [1,50][1, 50]'dir. Üst sınır 50'dir. 5050'nin %20\%20 eksiği: 50(50×0,20)=4050 - (50 \times 0,20) = 40. Seçilen başlangıç noktası a=40a = 40.
Sistematik örneklemede tüm kitleyi kapsayabilmek ve son birimde kitle dışına taşmamak için ilk birim mutlaka ilk atlama aralığı içinden (1ak1 \leq a \leq k) rastgele seçilmelidir.
3
Örnekleme girecek 400. (son) birimin teorik sıra numarasını genel formül ile hesaplayınız.
n.n. birim =a+(n1)k400.= a + (n-1)k \Rightarrow 400. birim =40+(4001)×50=40+399×50=19.990= 40 + (400-1) \times 50 = 40 + 399 \times 50 = 19.990
Sistematik seride 1. birim aa, 2. birim a+ka+k şeklindedir. Dolayısıyla n.n. sıradaki birimi bulmak için başlangıç noktasına (n1)(n-1) defa kk adımı eklenmelidir.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede parametrelerin (k ve a) hesaplanması ve n. örneklem biriminin sıra numarasının a+(n1)ka+(n-1)k formülüyle bulunması

Alternatif Yöntem

Sistematik örneklemeyi test etmek için bir sağlaması şudur: Son birimin (19.990), örneklem aralığına (50) bölümünden kalan her zaman başlangıç noktasını (40) vermelidir. 19.990=399×50+4019.990 = 399 \times 50 + 40 denkliği bunu doğrular.
Soru 6Soru

Bir gümrük müdürlüğü, son altı ayda işlem gören N=24.000N = 24.000 adet ithalat beyannamesinin uygunluğunu denetlemek için sistematik örnekleme yöntemiyle n=150n = 150 birimlik bir örneklem seçecektir. Dosyalar işlem tarihine göre kronolojik olarak sıralanmış durumdadır.

Bu denetim sürecinde sistematik örnekleme yönteminin teorik varsayımlarına ve işleyişine uygun olarak uygulanması için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Atlama aralığı k=160k = 160 olarak hesaplanmalı, ilk örneklem birimi 1a1601 \le a \le 160 aralığından tam şansa bağlı olarak seçilmeli ve oluşturulan dizinin son biriminin sıra numarası a+23.840a + 23.840 olmalıdır.

Cevap

Sistematik örneklemede atlama aralığı hesaplanmalı (k=160k = 160), ilk birim aralıktan rastgele seçilmeli (1a1601 \le a \le 160) ve n. birimin sıra numarası a+23.840a + 23.840 formülüyle hesaplanarak süreç tamamlanmalıdır.
Sistematik örnekleme sürecinde doğru yaklaşım; öncelikle atlama aralığının (k=N/nk = N/n) hesaplanması, ardından ilk örneğin (aa) yansızlığı sağlamak için 11 ile kk aralığından tam şansa bağlı olarak seçilmesidir. Son örneklem biriminin sıra numarası, nn adet birime ulaşmak için (n1)(n-1) defa kk eklenmesiyle bulunur, bu nedenle a+(n1)ka + (n-1)k formülü geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Atlama aralığının (k) hesaplanması
k=N/n=24.000/150=160k = N / n = 24.000 / 150 = 160 bulunur.
Sistematik seçim periyodunu belirlemek için kitle hacminin örneklem hacmine bölünmesi gerekir.
2
Başlangıç noktasının (a) belirlenmesi aralığını saptama
İlk birim aa, 1a1601 \le a \le 160 aralığından rastgele seçilir.
Her birimin eşit seçilme şansına sahip olması için ilk elemanın ilk k birimlik gruptan şansa bağlı belirlenmesi teorik bir zorunluluktur.
3
Son örneklem biriminin sıra numarasını bulma
Dizi a,a+k,a+2k,,a+(n1)ka, a+k, a+2k, \dots, a+(n-1)k şeklinde ilerlediğinden, son birim a+(1501)×160=a+149×160=a+23.840a + (150-1) \times 160 = a + 149 \times 160 = a + 23.840 olur.
İlk elemandan sonra örneklemi tamamlamak için (n-1) adet daha eleman seçilmelidir. Bu nedenle kk değeri nn kez değil, (n1)(n-1) kez eklenir.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Birim Seçim Süreci ve İndeks Hesabı
Soru 7Soru

Bir ulusal bankanın kredi kartı operasyonları birimi, son üç ayda iptal edilen toplam N=15.000N = 15.000 adet kredi kartı hesabını inceleyerek müşteri kayıp nedenlerini analiz edecektir. Bu amaçla, n=250n = 250 birimlik bir örneklem sistematik örnekleme yöntemiyle seçilecektir.

Bu araştırmada uygulanacak sistematik örnekleme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örneklem atlama aralığı k=60k = 60 olup rastgele başlangıç noktası (aa), 1a601 \leq a \leq 60 aralığından seçilmelidir. Eğer a=24a = 24 olarak belirlenirse, örnekleme alınacak 5. hesap 264. sıradadır.

Cevap

Örneklem atlama aralığının 60 olduğu, rastgele başlangıç noktasının 1 ile 60 arasından seçilmesi gerektiği ve a=24 iken 5. elemanın 264. sırada yer aldığını ifade eden seçenek doğrudur.
Sistematik örneklemede atlama aralığı k=N/n=15000/250=60k = N/n = 15000/250 = 60 olarak hesaplanır. Seçime başlamak için yanlılığı önlemek adına her zaman 11 ile kk (1a601 \leq a \leq 60) arasında rastgele bir aa başlangıç noktası belirlenir. Örnekleme girecek ii. birimin sıra numarası, başlangıç noktasının üzerine (i1)(i-1) kadar atlama aralığı eklenerek bulunur. Eğer a=24a = 24 ise, 5. birim 24+(51)×60=24+240=26424 + (5-1) \times 60 = 24 + 240 = 264. sırada yer alır. Doğru ifade tüm bu teorik aşamaları hatasız sunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Atlama aralığını (k) hesaplayın.
k=Nn=15000250=60k = \frac{N}{n} = \frac{15000}{250} = 60
Sistematik örneklemede kitleyi eşit dilimlere ayırabilmek için kitle hacmi örneklem hacmine bölünür.
2
Başlangıç noktası (a) için geçerli sınırları belirleyin.
1a601 \leq a \leq 60
Rastgelelik ilkesi gereği örnekleme girecek ilk eleman, oluşturulan ilk k aralığından şansa bağlı seçilmelidir.
3
Belirlenen a = 24 değeri için i. (5.) elemanın sıra numarasını formül ile hesaplayın.
a+(i1)k=24+(51)×60=24+4×60=24+240=264a + (i-1)k = 24 + (5-1) \times 60 = 24 + 4 \times 60 = 24 + 240 = 264
Seçilen ilk elemanın üzerine, hedeflenen sıra sayısının bir eksiği kadar atlama aralığı (k) eklenmelidir.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Birim Seçim Süreci ve Parametre Hesaplamaları
Soru 8Soru

Bir tarım il müdürlüğü, Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı N=10.400N = 10.400 tarım işletmesi arasından tarımsal destekleme denetimi yapmak amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=130n = 130 işletmelik bir örneklem seçecektir.

Buna göre;
I. Örneklem atlama aralığı (kk),
II. Rastgele seçilecek ilk işletmenin sıra numarasının (aa) alabileceği geçerli değer aralığı,
III. İlk işletmenin rastgele 45. sıradan seçilmesi durumunda örnekleme dâhil edilecek 6. işletmenin sıra numarası

aşağıdaki seçeneklerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: k=80k = 80 / 1a801 \le a \le 80 / 445445

Cevap

Atlama aralığı 80'dir, başlangıç değer aralığı 1 ile 80 arasında olmalıdır ve 6. işletmenin sıra numarası 445'tir.
Sistematik örneklemede atlama aralığı k=Nnk = \frac{N}{n} formülü ile k=10400130=80k = \frac{10400}{130} = 80 bulunur. Örnekleme yansızlığını sağlamak için ilk birim (aa), ilk kk birim arasından rastgele seçilmelidir; dolayısıyla aa'nın geçerli değer aralığı 1a801 \le a \le 80 olmalıdır. İlk seçilen birim a=45a = 45 olduğunda, örnekleme girecek ii. birimin sıra numarası yi=a+(i1)ky_i = a + (i - 1)k formülüyle bulunur. Buna göre 6. işletmenin sıra numarası y6=45+(61)×80=45+5×80=445y_6 = 45 + (6 - 1) \times 80 = 45 + 5 \times 80 = 445 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Örneklem atlama aralığının (k) hesaplanması
Atlama aralığı k=10400130=80k = \frac{10400}{130} = 80 olarak hesaplanır.
Sistematik örneklemede kitle hacminin (NN) örneklem hacmine (nn) bölümü atlama aralığını verir.
2
Başlangıç noktası (aa) aralığının belirlenmesi
İlk seçilecek işletmenin sıra numarası olan aa değeri, 1a801 \le a \le 80 aralığında olmalıdır.
Sistematik örneklemenin varsayımı gereği yansızlığı sağlamak için ilk birim mutlaka ilk atlama aralığı (11 ile kk) içinden rastgele seçilmelidir.
3
6. işletmenin sıra numarasının hesaplanması
İlk işletme a=45a = 45 olduğundan, 6. işletme y6=45+(61)×80=45+5×80=445y_6 = 45 + (6 - 1) \times 80 = 45 + 5 \times 80 = 445 bulunur.
Sistematik seçimde her birim bir önceki birimin üzerine kk kadar eklenerek bulunur. Formül olarak ii. birim yi=a+(i1)ky_i = a + (i - 1)k eşdeğerliğiyle hesaplanır.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede atlama aralığı ve eleman sıra numarası hesaplama ilkeleri
Soru 9Soru

Bir Nüfus ve Vatandaşlık İşleri İl Müdürlüğü, belirli bir ay içerisinde yapılan toplam N=36.000N = 36.000 adet pasaport başvurusunu belge eksikliği ve doğruluğu açısından denetleyecektir. Bu amaçla, söz konusu başvurular arasından sistematik örnekleme yöntemi kullanılarak n=150n = 150 birimlik bir örneklem seçilmesine karar verilmiştir.

Buna göre, rastgele seçilecek başlangıç noktası (aa) için teorik olarak uygun olan aralık ve a=145a = 145 olarak seçildiğinde örnekleme dâhil edilecek 8. başvurunun sıra numarası aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1a2401 \le a \le 240 ve 18251825

Cevap

Başlangıç noktası aralığı 1a2401 \le a \le 240 olmalıdır ve seçilecek 8. başvurunun sıra numarası 18251825'tir.
Sistematik örneklemede atlama aralığı k=Nnk = \frac{N}{n} formülü ile hesaplanır. Verilen problemde k=36.000150=240k = \frac{36.000}{150} = 240'tır. Doğru ve yansız bir sistematik seçim yapabilmek için rastgele başlangıç noktası olan aa, 1ak1 \le a \le k aralığında, yani 1a2401 \le a \le 240 sınırları içinde seçilmelidir. Örnekleme dâhil edilecek jj. birimin kitledeki sıra numarası ise xj=a+(j1)kx_j = a + (j - 1)k formülü ile bulunur. Soru bizden j=8j=8 için değeri istemektedir. Başlangıç noktası a=145a = 145 olarak verildiğine göre, 8. başvurunun sıra numarası x8=145+(81)×240=145+(7×240)=145+1680=1825x_8 = 145 + (8 - 1) \times 240 = 145 + (7 \times 240) = 145 + 1680 = 1825 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Örneklem atlama aralığını (kk) hesapla.
k=Nn=36.000150=240k = \frac{N}{n} = \frac{36.000}{150} = 240
Sistematik örneklemede kitle hacminin örneklem hacmine bölünmesiyle birimler arası atlama miktarı bulunur.
2
Başlangıç noktasının (aa) alabileceği geçerli değer aralığını belirle.
1a2401 \le a \le 240
Sistematik örneklemede başlangıç birimi her zaman 11 ile atlama aralığı (kk) arasında rastgele seçilmelidir.
3
Örnekleme girecek 8. birimin sıra numarasını hesapla.
x8=a+(81)k=145+7×240=145+1680=1825x_8 = a + (8 - 1)k = 145 + 7 \times 240 = 145 + 1680 = 1825
Sistematik örneklemede jj. birimin sıra numarası xj=a+(j1)kx_j = a + (j - 1)k formülü ile elde edilir.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Başlangıç Noktası Seçimi ve Birim İndeksi Hesaplama
Soru 10Soru

Bir kamu kurumunda çalışan N=4.500N = 4.500 personelin özlük dosyaları arasından, hizmet içi eğitim değerlendirmesi yapmak amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=150n = 150 kişilik bir örneklem seçilmesine karar verilmiştir. Örnekleme aralığı (kk) hesaplandıktan sonra, ilk birimi belirlemek için 11 ile kk aralığından (sınırlar dahil) rastgele seçilen başlangıç sayısı a=12a = 12 olarak belirlenmiştir. Buna göre, örnekleme seçilecek 4. birimin sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102

Cevap

Sistematik örneklemede 4. birimin sıra numarası 102'dir.
Sistematik örneklemede önce kitle hacmi (N=4.500N=4.500) örneklem hacmine (n=150n=150) bölünerek örnekleme aralığı k=30k=30 olarak bulunur. Başlangıç noktası a=12a=12 olarak verildiğine göre, örnekleme dahil edilecek birimler 12,12+30,12+60,12+90...12, 12+30, 12+60, 12+90... şeklinde ilerler. Bu dizideki 4. terim (veya 12+(41)×3012 + (4-1) \times 30 işlemi) bizi 102 sonucuna ulaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığının (kk) hesaplanması
k=Nn=4.500150=30k = \frac{N}{n} = \frac{4.500}{150} = 30
Sistematik örneklemede her kaç birimde bir seçim yapılacağını belirlemek için kitle hacmi örneklem hacmine bölünür.
2
Seçilecek birimlerin genel formülünün belirlenmesi
Xi=a+(i1)kX_i = a + (i-1)k
Sistematik örneklemede ii. birimin sıra numarasını bulmak için başlangıç noktasına, birim sırasının bir eksiği kadar atlama aralığı eklenir.
3
4. birimin sıra numarasının hesaplanması
X4=12+(41)×30=12+90=102X_4 = 12 + (4-1) \times 30 = 12 + 90 = 102
Verilen başlangıç değeri (a=12a=12) ve hesaplanan aralık (k=30k=30) formülde yerine konularak sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede birim seçimi ve örnekleme aralığı hesabı.
Soru 11Soru

Bir üniversite kütüphanesinde bulunan N=5.000N = 5.000 adet kitap arasından, kitapların yıpranma durumlarını tespit etmek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=200n = 200 adet kitap seçilecektir. Yapılan kura sonucunda seçilen ilk kitabın sıra numarası (başlangıç noktası) a=12a = 12 olarak belirlendiğine göre, örnekleme dahil edilecek 4.4. kitabın sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 87

Cevap

Sistematik örneklemede 4.4. birimin sıra numarası 8787 olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan 8787 değerine, önce k=5.000/200=25k = 5.000 / 200 = 25 atlama aralığı bulunup, ardından a+(i1)ka + (i-1)k formülünde 12+(41)×2512 + (4-1) \times 25 işleminin yapılmasıyla ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Atlama aralığının (kk) hesaplanması
k=Nn=5.000200=25k = \frac{N}{n} = \frac{5.000}{200} = 25
Sistematik örneklemede birimlerin hangi aralıklarla seçileceğini belirlemek için kitle hacmi örneklem hacmine bölünür.
2
Başlangıç noktasının (aa) belirlenmesi
a=12a = 12
Örnekleme girecek ilk birim, 11 ile kk aralığından rastgele seçilir; soruda bu değer verilmiştir.
3
i.i. birimin sıra numarasının formül ile hesaplanması
12+(41)×25=12+75=8712 + (4 - 1) \times 25 = 12 + 75 = 87
Sistematik örneklemede i.i. birimin indisi a+(i1)ka + (i-1)k formülü ile bulunur.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede i.i. birimin sıra numarası a+(i1)ka + (i-1)k formülü ile hesaplanır; burada k=N/nk = N/n ve 1ak1 \leq a \leq k koşulu geçerlidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru

Bir dış ticaret firmasında geriye dönük denetim yapmak amacıyla, son bir yılda düzenlenen N=1.200N = 1.200 adet gümrük beyannamesi arasından n=40n = 40 adet beyanname sistematik örnekleme yöntemiyle seçilecektir. Yapılan çekiliş sonucunda rastgele başlangıç noktası a=14a = 14 olarak belirlendiğine göre, örnekleme dahil edilecek olan 3. birimin sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 74

Cevap

Örnekleme dahil edilecek 3. birimin sıra numarası 74'tür.
Sistematik örneklemede öncelikle atlama aralığı k=N/n=1200/40=30k = N/n = 1200/40 = 30 olarak bulunur. Örneklemdeki birimlerin sıra numarası a+(i1)ka + (i-1)k genel formülü ile elde edilir. 3. birim istendiği için i=3i=3 alınarak 14+(31)×30=14+60=7414 + (3-1) \times 30 = 14 + 60 = 74 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Atlama aralığının (kk) hesaplanması
k=Nn=1.20040=30k = \frac{N}{n} = \frac{1.200}{40} = 30
Sistematik örneklemede kitle hacminin örneklem hacmine oranı her kaç birimde bir seçim yapılacağını belirler.
2
Örneklemdeki ii. birimin formülünün belirlenmesi
xi=a+(i1)kx_i = a + (i-1)k
Sistematik örneklemede her birim, başlangıç noktasına atlama aralığının katları eklenerek bulunur.
3
3. birimin sıra numarasının hesaplanması
x3=14+(31)×30=14+60=74x_3 = 14 + (3-1) \times 30 = 14 + 60 = 74
Başlangıç noktası 14 üzerine 2 tam atlama aralığı eklenerek 3. birime ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede birimlerin sıra numarası a+(i1)ka + (i-1)k formülü ile hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Sistematik örneklemede kitle birimlerinin sıralanış şeklinin (periyodiklik gibi) örnekleme hatası üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru

Bir vergi dairesinde işlem gören N=3.000N = 3.000 adet beyanname arasından, sistematik örnekleme yöntemiyle n=60n = 60 adet beyanname seçilerek denetim yapılacaktır. Rastgele başlangıç sayısı a=22a = 22 olarak belirlendiğine göre, örnekleme seçilecek olan 4. birimin sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 172

Cevap

Sistematik örneklemede seçilecek 4. birimin sıra numarası 172'dir.
Sistematik örneklemede öncelikle kitle hacmi (NN) örneklem hacmine (nn) bölünerek atlama aralığı (kk) bulunur (3.000/60=503.000 / 60 = 50). Örnekleme dahil edilecek ii. birimin sıra numarası a+(i1)ka + (i-1)k formülüyle hesaplanır. Soru kökünde başlangıç değeri a=22a=22 ve istenen birim 4. birim (i=4i=4) olarak verildiği için hesaplama 22+(41)×50=17222 + (4-1) \times 50 = 172 şeklinde sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Atlama aralığını (kk) hesaplayın.
k=Nn=3.00060=50k = \frac{N}{n} = \frac{3.000}{60} = 50
Sistematik örneklemede kitle birimlerinin hangi aralıklarla seçileceğini belirlemek için kitle hacmi örneklem hacmine bölünür.
2
ii. birimin sıra numarasını veren formülü belirleyin.
Sıra No =a+(i1)k= a + (i - 1)k
İlk birim aa noktasından başladığı için, ii. birime ulaşmak için başlangıç noktasına (i1)(i-1) adet atlama aralığı eklenir.
3
Verilen değerleri formülde yerine koyarak 4. birimi hesaplayın.
22+(41)×50=22+150=17222 + (4 - 1) \times 50 = 22 + 150 = 172
Başlangıç noktası 22, atlama aralığı 50 ve istenen birim sırası 4 olduğu için bu işlem yapılır.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede k=N/nk=N/n aralığıyla birim seçimi

Daha Fazla Pratik

Başlangıç noktası seçim aralığının (1ak1 \le a \le k) önemini vurgulayan teorik sorular çözülebilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru

Bir Organize Sanayi Bölgesi yönetimi, bünyesinde faaliyet gösteren N=2.000N = 2.000 fabrikanın enerji verimliliğini denetlemek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=80n = 80 fabrikayı incelemeye karar vermiştir. Buna göre, bu örnekleme sürecinde kullanılacak olan atlama aralığı (kk) ve başlangıç noktasının (aa) seçilmesi gereken uygun aralık aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: k=25k = 25; 1a251 \le a \le 25

Cevap

Atlama aralığı k=25k = 25 ve başlangıç noktası aralığı 1a251 \le a \le 25 olmalıdır.
Doğru cevapta atlama aralığı doğru bir şekilde 2000/80=252000/80 = 25 olarak hesaplanmış ve başlangıç noktasının 1 ile bu atlama aralığı olan 25 arasından seçilmesi gerektiği kuralı doğru uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kitle hacmi (NN) ve örneklem hacmi (nn) kullanılarak atlama aralığı (kk) hesaplanır.
k=Nn=2.00080=25k = \frac{N}{n} = \frac{2.000}{80} = 25
Sistematik örneklemede her k birimde bir seçim yapılacağı için kitle hacminin örneklem hacmine oranı bulunmalıdır.
2
İlk birimin seçileceği başlangıç noktası (aa) için uygun aralık belirlenir.
1ak1a251 \le a \le k \Rightarrow 1 \le a \le 25
Sistematik örnekleme kuralına göre ilk birim, 1 ile atlama aralığı (k) dahil olmak üzere bu aralıktan rastgele seçilmelidir.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede atlama aralığı k=N/nk = N/n olarak hesaplanır ve başlangıç noktası 1ak1 \le a \le k aralığından rastgele seçilir.

Daha Fazla Pratik

Seçilen başlangıç noktası a=10a=10 olsaydı, seçilecek 2. ve 3. fabrikaların sıra numaralarını hesaplamayı deneyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru

Bir belediyenin imar müdürlüğü, son bir yıl içinde düzenlenen N=1.800N = 1.800 adet yapı ruhsatı dosyasını denetlemek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=60n = 60 adet dosyayı incelemeye karar vermiştir. Örnekleme aralığı (kk) hesaplandıktan sonra, örneklemin ilk birimi 11 ile kk sayıları arasından rastgele a=14a = 14 olarak belirlenmiştir. Buna göre, bu örnekleme sürecinde seçilecek olan 5. dosyanın sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 134

Cevap

Sistematik örnekleme sürecinde 5. birimin sıra numarası 134 olarak hesaplanır.
Sistematik örneklemede kitle hacmi (N=1.800N=1.800) örneklem hacmine (n=60n=60) bölünerek örnekleme aralığı k=30k=30 bulunur. İlk birim a=14a=14 olarak verildiğine göre, 5. birim 14+(51)×30=13414 + (5-1) \times 30 = 134 kuralıyla hesaplanır. Bu hesaplama, başlangıç birimine 4 tam aralık eklendiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığının (kk) hesaplanması
k=N/n=1.800/60=30k = N / n = 1.800 / 60 = 30
Sistematik örneklemede kitle hacmi örneklem hacmine bölünerek her kaç birimde bir seçim yapılacağı belirlenir.
2
Başlangıç noktasının (aa) kontrol edilmesi
114301 \leq 14 \leq 30
Başlangıç noktası 11 ile kk arasında rastgele seçilmelidir; verilen a=14a = 14 değeri bu kurala uygundur.
3
ii. birimin sıra numarasının formül ile hesaplanması
xi=a+(i1)×kx5=14+(51)×30=14+120=134x_i = a + (i-1) \times k \Rightarrow x_5 = 14 + (5-1) \times 30 = 14 + 120 = 134
5. birimi bulmak için başlangıç noktasına 4 kez atlama aralığı eklenmelidir.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede birim seçimi, k=N/nk = N/n aralığı ve a+(i1)ka + (i-1)k genel terimi üzerinden yapılır.
Soru 16Soru

Bir kamu kurumu, N=400N = 400 personelin hizmet içi eğitim kayıtlarını denetlemek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=20n = 20 kişilik bir örneklem seçecektir. Başlangıç noktası a=8a = 8 olarak belirlendiğine göre; atlama aralığı (kk) değeri ve seçilecek olan 4. personelin sıra numarası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: k=20k = 20 ve 4. personelin sıra numarası 6868'dir.

Cevap

Atlama aralığı (kk) 20'dir ve seçilecek 4. personelin sıra numarası 68'dir.
Atlama aralığı k=400/20=20k = 400/20 = 20 olarak bulunur. Sistematik örnekleme formülü olan a+(m1)ka + (m-1)k ifadesinde değerler yerine konulduğunda (8+3×208 + 3 \times 20) 4. personelin sıra numarası 68 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Atlama aralığının (kk) hesaplanması
k=Nn=40020=20k = \frac{N}{n} = \frac{400}{20} = 20
Sistematik örneklemede kitle hacminin örneklem hacmine oranı atlama aralığını verir.
2
mm. birimin sıra numarasını veren formülün uygulanması
xm=a+(m1)kx_m = a + (m-1)k
Sistematik örneklemede örnekleme seçilen birimler belirli bir düzen içinde artar.
3
4. birimin (personelin) hesaplanması
x4=8+(41)×20=8+60=68x_4 = 8 + (4-1) \times 20 = 8 + 60 = 68
Verilen başlangıç noktası (a=8a=8) ve hesaplanan atlama aralığı (k=20k=20) kullanılarak 4. birime ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sistematik Örnekleme Parametreleri
Soru 17Soru

Bir tarım uzmanı, bir bahçedeki N=600N = 600 elma ağacının verimini incelemek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=30n = 30 ağaçtan oluşan bir örneklem seçecektir. Örnekleme aralığı (kk) hesaplandıktan sonra başlangıç noktası 11 ile kk arasından rastgele a=14a = 14 olarak belirlenmiştir. Buna göre, örnekleme seçilen 3. ağacın sıra numarası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 54

Cevap

Sistematik örneklemede seçilen 3. ağacın sıra numarası 54'tür.
Sistematik örneklemede öncelikle örnekleme aralığı k=N/n=600/30=20k = N/n = 600/30 = 20 olarak bulunur. İlk birim a=14a = 14 olarak verildiğine göre; 1. birim 14, 2. birim 14+20=3414 + 20 = 34 ve 3. birim 34+20=5434 + 20 = 54 olur. Formülize edildiğinde 14+(31)20=5414 + (3-1)20 = 54 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekleme aralığının (kk) hesaplanması
k=Nn=60030=20k = \frac{N}{n} = \frac{600}{30} = 20
Sistematik örneklemede her kaç birimde bir seçim yapılacağını belirlemek için kitle hacmi örneklem hacmine bölünür.
2
mm. birimin sıra numarasını veren formülün uygulanması
Xm=a+(m1)kX_m = a + (m-1)k
Başlangıç noktası aa olan bir seride mm. sıradaki birimin konumunu bulmak için kullanılır.
3
Verilen değerlerin formülde yerine konulması
X3=14+(31)×20=14+40=54X_3 = 14 + (3-1) \times 20 = 14 + 40 = 54
3. birim istendiği için m=3m=3, a=14a=14 ve k=20k=20 değerleri kullanılarak sonuç elde edilir.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede birimlerin sıra numarası a+(m1)ka + (m-1)k formülü ile hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Örneklem hacmi değiştiğinde (örneğin n=40n=40 olduğunda) kk aralığının ve seçilecek birimlerin nasıl değişeceğini hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru

Bir il sağlık müdürlüğünün kalite kontrol birimi, son altı ayda hastanelerden taburcu edilen N=2.400N = 2.400 hastaya ait epikriz raporlarını incelemek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=80n = 80 raporluk bir örneklem çekecektir. Örneklem seçimi için bir kk örneklem (atlama) aralığı hesaplanacak ve ilk rapor, belirli bir kurala göre seçilen aa başlangıç noktası ile belirlenecektir.

Buna göre, bu sistematik örneklem seçimi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örneklem aralığı k=30k = 30 olarak hesaplanır ve 1a301 \le a \le 30 aralığından rastgele bir aa değeri seçilir. Eğer a=14a = 14 seçilirse, örnekleme alınacak 5. rapor 134. sıradaki rapordur.

Cevap

Doğru seçenek, örneklem aralığının 30 hesaplandığı, başlangıç noktasının 1 ile 30 arasında rastgele seçildiği ve a=14 durumunda 5. raporun 134. sırada olduğunu belirten ifadedir.
Sistematik örneklemede örneklem aralığı k=Nnk = \frac{N}{n} formülü ile hesaplanır. N=2400N = 2400 ve n=80n = 80 verildiğine göre k=240080=30k = \frac{2400}{80} = 30'dur. Sistematik örneklemenin teorisine göre başlangıç noktası aa, 1ak1 \le a \le k aralığından rastgele seçilmelidir. Eğer bu sayı a=14a = 14 olarak belirlenirse, örnekleme girecek ardışık elemanlar 14,14+30,14+60,14, 14+30, 14+60, \dots şeklinde ilerler. Örnekleme dahil edilecek j.j. birim yj=a+(j1)ky_j = a + (j - 1)k formülü ile bulunur. Buna göre 5. birim y5=14+(51)×30=14+120=134.y_5 = 14 + (5 - 1) \times 30 = 14 + 120 = 134. sıradaki rapor olur.

Adım Adım Çözüm

1
Örneklem aralığını (kk) hesaplama
k=Nn=240080=30k = \frac{N}{n} = \frac{2400}{80} = 30
Sistematik örneklemede kitle hacmi örneklem hacmine bölünerek atlama aralığı bulunur.
2
Geçerli başlangıç noktası (aa) aralığını belirleme
1a301 \le a \le 30 aralığından rastgele bir sayı seçilmelidir.
Olasılıklı örneklemeyi garanti altına almak için ilk eleman 1 ile k (dahil) arasından şansa bağlı belirlenmelidir.
3
Belirlenen a=14a = 14 için 5. raporun (j=5j = 5) sıra numarasını hesaplama
y5=a+(51)×k=14+4×30=14+120=134y_5 = a + (5 - 1) \times k = 14 + 4 \times 30 = 14 + 120 = 134
Örnekleme giren j.j. elemanın formülü yj=a+(j1)ky_j = a + (j - 1)k'dir.

Anahtar Kavram

Sistematik örneklemede örneklem aralığı hesabı, başlangıç noktasının rastgele seçimi ve j.j. birim sıra numarasının (a+(j1)ka + (j-1)k) formüle edilmesi.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 19Soru

Bir uluslararası taşımacılık şirketi, yılın ilk yarısında işleme alınan N=10.500N = 10.500 adet gümrük beyannamesinin mevzuata uygunluğunu denetlemek amacıyla sistematik örnekleme yöntemiyle n=150n = 150 beyannameden oluşan bir örneklem oluşturacaktır.

Buna göre, bu araştırmanın örneklem seçim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi istatistiksel olarak doğru bir uygulamadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örneklem aralığı k=70k = 70 olarak hesaplanır, başlangıç noktası rastgele a=48a = 48 seçilir ve örnekleme dâhil edilecek 6. beyannamenin sıra numarası 398 olur.

Cevap

İstatistiksel olarak doğru olan uygulama, örneklem aralığının k=70k = 70 olarak hesaplanması, başlangıç noktasının [1,70][1, 70] aralığından uygun bir değer (a=48a = 48) seçilmesi ve örnekleme alınacak 6. beyannamenin sıra numarasının formüle uygun şekilde 398398 olarak bulunmasıdır.
Doğru uygulamada, evren hacmi N=10.500N = 10.500 ve örneklem hacmi n=150n = 150 verildiği için öncelikle örneklem aralığı k=10500150=70k = \frac{10500}{150} = 70 olarak hesaplanır. Sistematik örnekleme kuralı gereği, başlangıç noktası (aa) rastgele olarak 1ak1 \le a \le k aralığından seçilmelidir. Önerilen a=48a = 48 değeri bu aralıkta olduğu için istatistiksel açıdan uygundur. Daha sonra örnekleme dâhil edilecek ii. birimin sıra numarası, a+(i1)ka + (i-1)k formülü ile bulunur. Buna göre 6. beyannamenin listedeki sırası: 48+(61)×70=48+350=39848 + (6-1) \times 70 = 48 + 350 = 398 numaralı birimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Örneklem aralığını (kk) hesapla.
k=Nn=10500150=70k = \frac{N}{n} = \frac{10500}{150} = 70
Sistematik örneklemede kitle hacmi (NN) örneklem hacmine (nn) bölünerek elemanlar arası atlama mesafesi bulunur.
2
Geçerli başlangıç noktası (aa) kuralını uygula.
1a701 \le a \le 70 şartı sağlanmalıdır. Seçilen a=48a = 48 kurala uygundur.
İlk birim, ilk kk eleman arasından rastgele seçilmek zorundadır. kk'dan büyük bir aa değeri seçmek, kitlenin başındaki birimlerin örnekleme girme şansını yok eder.
3
Örnekleme girecek ii. birimin (i=6i=6) sıra numarasını hesapla.
6. birim=a+(i1)k=48+(61)×70=48+350=3986.\text{ birim} = a + (i-1)k = 48 + (6-1) \times 70 = 48 + 350 = 398
Sistematik örneklemede ilk eleman aa, ikinci eleman a+ka+k, üçüncü eleman a+2ka+2k olarak devam ettiği için, aranan sıra numarası a+(i1)ka + (i-1)k genellemesi ile bulunur.

Anahtar Kavram

Sistematik Örneklemede Başlangıç Noktası Kısıtlamaları ve Birim İndeksi Hesaplama