Endokrinoloji

$52$ yaşında kadın hasta, üçlü antihipertansif tedaviye dirençli seyreden kan basıncı yüksekliği ($165/100$ $mmHg$) ve derin hipokalemi ($3.1$ $mEq/L$) nedeniyle inceleniyor. Yapılan tetkiklerde plazma aldosteron konsantrasyonu / plazma renin aktivitesi oranı $55$ saptanıyor ve tuz yükleme testi ile primer hiperaldosteronizm tanısı doğrulanıyor. Adrenal BT'de sağ adrenal bezde $12$ $mm$ boyutunda hipodens bir nodül izlenirken, sol adrenal bez normal olarak değerlendiriliyor. Cerrahi öncesi yapılan adrenal ven örneklemesi (AVS) sonuçları şu şekildedir:

Bu verilere göre, hastada izlenmesi gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Pulmoner tüberküloz tanısı ile tedavi görmekte olan 45 yaşında erkek hasta; son haftalarda giderek artan halsizlik, iştahsızlık, bulantı ve yaygın vücut ağrısı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 90/60 mmHg olarak ölçülüyor ve ağız mukozası ile diş etlerinde hiperpigmentasyon dikkati çekiyor. Laboratuvar tetkiklerinde sodyum 128 mEq/L, potasyum 5.6 mEq/L ve açlık kan şekeri 65 mg/dL saptanıyor.

Bu hastada tanıyı doğrulamak için uygulanması gereken en uygun test aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta; son $1$ yıldır devam eden kilo kaybı, yeni başlangıçlı hafif hiperglisemi ve yağlı ishal (steatore) şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde $5$ yıl önce primer hiperparatiroidizm nedeniyle paratiroidektomi geçirdiği ve üç bez paratiroid hiperplazisi saptandığı belirtiliyor. Yapılan tetkiklerde safra kesesinde çok sayıda taş ve pankreas gövdesinde $4$ $cm$ boyutunda kitle saptanıyor. Bu hastada saptanan pankreatik kitleden salınan temel hormonun etkisiyle gelişmesi en az beklenen klinik veya laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir erkek hasta, tekrarlayan peptik ülser şikayetleri ve nefrolitiazis (böbrek taşı) öyküsü ile polikliniğe başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum ve gastrin düzeyleri yüksek saptanıyor. Bu hastada Multiple Endokrin Neoplazi Tip $1$ ($MEN 1$) sendromu tanısını desteklemek için taranması gereken üçüncü temel bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

54 yaşındaki kadın hasta, bacaklarında ve kasık bölgesinde başlayan, zamanla gövdeye yayılan, kaşıntılı, ağrılı, kenarları eritematöz ve ortası büllöz karakterde döküntüler şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde son 1 yıldır oral antidiyabetiklere rağmen regüle edilemeyen kan şekeri yüksekliği ve 3 ay önce geçirilmiş derin ven trombozu öyküsü bulunuyor. Fizik muayenede dilde kırmızılık (glossit), dudak köşelerinde çatlaklar (cheilitis) ve kaşektik görünüm dikkat çekiyor. Abdominal bilgisayarlı tomografide pankreas kuyruk kesiminde 5 cm çapında kitle saptanıyor. Bu hastanın klinik tablosu ve radyolojik bulguları dikkate alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta; çarpıntı, terleme ve el titremesi şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünden, $2$ yıl önce tekrarlayan böbrek taşları nedeniyle yapılan tetkiklerinde primer hiperparatiroidizm saptanarak paratirodektomi operasyonu geçirdiği öğreniliyor. Mevcut şikayetleri üzerine yapılan $72$ saatlik açlık testinin $20$. saatinde kan şekeri $42$ mg/dL ölçülen hastada, eş zamanlı bakılan insülin ve C-peptid düzeyleri referans değerlerin üzerinde saptanıyor.

Bu hastada, mevcut klinik tabloyu tamamlayan Multipl Endokrin Neoplazi (MEN) sendromu kapsamında görülmesi en muhtemel diğer patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında erkek hasta, yaklaşık $3$ aydır devam eden şiddetli baş ağrısı ve her iki gözde dış tarafları görme kaybı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan nöro-oftalmolojik muayenede bitemporal hemianopsi saptanıyor. Hipofiz $MRG$ incelemesinde sella ve suprasellar bölgeyi tamamen dolduran, kiazma optikumu belirgin şekilde yukarı iten ve her iki kavernöz sinüse invaze olan $4.5 \times 3.8 \times 3.2 \, cm$ boyutlarında dev bir makroadenom izleniyor. Laboratuvar sonuçları şu şekildedir:

- Serum Prolaktin: $105 \, ng/mL$ (Normal: $3$-$15$)
- $TSH$: $1.2 \, mIU/L$, serbest $T4$: $1.1 \, ng/dL$
- $ACTH$: $24 \, pg/mL$, sabah kortizolü: $12 \, \mu g/dL$
- $GH$: $0.8 \, ng/mL$, $IGF-1$: $180 \, ng/mL$ (Yaşa uygun)

Bu hastada mevcut klinik ve radyolojik tablo ile serum prolaktin düzeyi arasındaki belirgin uyumsuzluğu (dev kitleye rağmen ılımlı prolaktin yüksekliği) netleştirmek ve doğru tedavi stratejisini belirlemek için yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında erkek hasta, ailesinde tiroid hastalığı öyküsü olması nedeniyle kontrol amaçlı polikliniğe başvuruyor. Herhangi bir şikayeti olmayan hastanın fizik muayenesinde tiroid bezi normal büyüklükte palpe ediliyor ve sistemik muayenesi doğal saptanıyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde $TSH$ düzeyi $6.8$ mIU/L (N: $0.4 - 4.2$ mIU/L), serbest $T_4$ düzeyi ise $1.1$ ng/dL (N: $0.8 - 1.8$ ng/dL) olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$46$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü amacıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde bel çevresi $106$ $cm$, kan basıncı $128/82$ $mmHg$ olarak ölçülüyor. Hastanın özgeçmişinden hipertansiyon tanısıyla $5$ $mg/gün$ ramipril kullandığı öğreniliyor. Laboratuvar incelemelerinde açlık plazma glukozu $98$ $mg/dL$, trigliserid $165$ $mg/dL$ ve $HDL$-kolesterol $45$ $mg/dL$ saptanıyor. Buna göre, $NCEP$ $ATP$ $III$ ($2005$ revizyonu) kriterleri temel alındığında, bu hastada kaç adet metabolik sendrom bileşeni mevcuttur?

$29$ yaşında kadın hasta, doğumdan $2$ ay sonra şiddetli baş ağrısı, halsizlik, görmede bulanıklık ve günlük yaklaşık $6$ litreye ulaşan idrar çıkışı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $90/60$ mmHg, nabız $105$/dk saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde panhipopituitarizm tablosu ($ACTH$, $TSH$, $LH$ ve $FSH$ eksikliği) ve hafif hiperprolaktinemi ($38$ ng/mL) izleniyor. Hipofiz $MR$ görüntülemesinde; hipofiz bezinde simetrik büyüme, optik kiyazmaya bası, hipofiz sapında belirgin kalınlaşma ve yoğun kontrast tutulumu ile nörohipofizdeki normal parlaklığın ($bright$ $spot$) kaybı saptanıyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır giderek artan günlük $6-7$ litre idrar çıkışı ve aşırı susama şikayeti ile polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmayan hastanın bazal laboratuvar incelemesinde serum sodyumu $144$ mEq/L, plazma ozmolalitesi $298$ mOsm/kg ve idrar ozmolalitesi $120$ mOsm/kg olarak ölçülüyor. Hastaya yapılan su kısıtlama testinin sonunda plazma ozmolalitesi $307$ mOsm/kg'a yükselirken, idrar ozmolalitesi $310$ mOsm/kg olarak saptanıyor. Bu aşamada uygulanan desmopressin enjeksiyonundan $1$ saat sonra ise idrar ozmolalitesi $540$ mOsm/kg olarak ölçülüyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası geçirdiği kafa travmasını takiben gelişen aşırı su içme ve bol idrar çıkarma şikayetleriyle değerlendiriliyor. Günlük idrar miktarının $10$ litreye ulaştığı saptanan hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Hastaya uygulanan su kısıtlama testi sonunda idrar osmolalitesinin $130$ mOsm/kg olduğu görülüyor. Ardından uygulanan $5$ $\mu$ g desmopressin sonrası idrar osmolalitesinin $455$ mOsm/kg'a çıktığı saptanıyor.

Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında kadın hasta, son $1$ yıldır adet görememe ve özellikle geceleri artan sıcak basması şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın daha önce adetlerinin düzenli olduğu, yaklaşık $2$ yıl önce vitiligo tanısı aldığı öğreniliyor. Yapılan fizik muayenede meme ve pubik kıllanma gelişimi Tanner evre $5$ olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; FSH: $58$ mIU/mL (N: $5-20$), LH: $32$ mIU/mL (N: $5-20$), Estradiol: $12$ pg/mL (N: $>30$), Prolaktin: $14$ ng/mL (N: $<25$) ve TSH: $2.1$ mIU/L (N: $0.5-5$) saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $6$ aydır devam eden baş ağrısı ve yanları görmekte zorlanma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bitemporal hemianopsi saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde prolaktin düzeyi $75$ $ng/mL$ ($N: <20$), sabah kortizolü $3$ $\mu g/dL$ ($N: 5-25$), serbest $T4$ $0.6$ $ng/dL$ ($N: 0.8-1.9$) ve $TSH$ $1.2$ $mIU/L$ ($N: 0.4-4.5$) olarak bulunuyor. Hipofiz magnetik rezonans görüntülemede ($MRG$) sella tursikayı dolduran ve optik kiyazmaya belirgin bası yapan $2.8$ $cm$ çapında kitle izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında kadın hasta; halsizlik, cilt kuruluğu ve kilo alma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezinin diffüz olarak büyüdüğü, ağrısız ve sert kıvamda olduğu saptanıyor. Hastanın laboratuvar tetkik sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta, son $4$ aydır giderek artan yaygın kemik ağrısı, sırt ağrısı ve kalça çevresinde belirgin kas güçsüzlüğü şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde son $6$ ayda $7 \text{ kg}$ istemsiz kilo kaybı ve halsizlik olduğu öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde; serum kalsiyum: $8.8 \text{ mg/dL}$, fosfor: $1.8 \text{ mg/dL}$ ($N: 2.5-4.5$), alkalen fosfataz (ALP): $460 \text{ U/L}$ ($N: 30-120$) ve intakt parathormon (PTH): $125 \text{ pg/mL}$ ($N: 15-65$) olarak saptanıyor. Tam idrar tetkikinde; dansite: $1.012$, pH: $6.4$, glukoz: $(++)$ (eş zamanlı kan şekeri: $88 \text{ mg/dL}$), protein: $(+)$ ve yaygın aminoasidüri saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, hastadaki kemik patolojisi için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü için polikliniğe başvuruyor. Yapılan muayenesinde boyu $180$ $cm$, vücut ağırlığı $90$ $kg$ ($BKİ$: $27,8$ $kg/m^2$), bel çevresi $92$ $cm$ ve kan basıncı $135/88$ $mmHg$ olarak ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde açlık kan şekeri $105$ $mg/dL$, trigliserid $145$ $mg/dL$ ve $HDL$-kolesterol $38$ $mg/dL$ olarak saptanıyor.

Bu hasta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

42 yaşında kadın hasta, obezite ve metabolik problemler nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde; boy $160$ cm, ağırlık $82$ kg, bel çevresi $92$ cm ve kan basıncı $155/95$ mmHg olarak ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde; açlık plazma glukozu $108$ mg/dL, trigliserid $190$ mg/dL ve HDL-kolesterol $44$ mg/dL saptanıyor. Hastanın tıbbi özgeçmişinde 'anoreksiya nervoza' ve 'epilepsi' tanıları mevcut olup, 6 aydır uygulanan yoğun yaşam tarzı değişikliğine rağmen kilo veremediği öğreniliyor. Bu hasta için farmakolojik tedavi planlanırken, aşağıdaki ilaçlardan hangisinin kullanımı kontrendikedir?

$46$ yaşında erkek hasta, son $2$ yıldır ayakkabı numarasının büyümesi, ellerinde genişleme ve aşırı terleme şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede kaba yüz görünümü, prognatizm ve makroglossi saptanıyor. Hastanın yaşına göre düzeltilmiş serum insülin benzeri büyüme faktörü-$1$ ($IGF-1$) düzeyi normal sınırın üzerinde bulunuyor.

Bu hastada tanıyı kesinleştirmek amacıyla yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz dört yaşında kadın hasta; şiddetli halsizlik, sürekli üşüme, ciltte kuruluk ve iki yıldır adet görememe şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın anamnezinde iki yıl önceki son doğumunda yaklaşık $2000$ mL kanaması olduğu ve $4$ ünite eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yapıldığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $90/60$ mmHg, nabız $52$/dakika, cilt soluk ve ince, aksiller ve pubik kıllanma ileri derecede azalmış olarak saptanıyor.

Laboratuvar tetkiklerinde saptanan bulgular aşağıdadır:

Bu hastanın klinik tablosu ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?