Hematoloji

$69$ yaşında erkek hasta, son aylarda giderek artan halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk saptanıyor, lenfadenopati veya organomegali saptanmıyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde şu bulgular elde ediliyor:

Periferik yaymada nötrofillerde hiposegmentasyon (Pelger-Huet anomalisi) izleniyor. Kemik iliği aspirasyonunda hipersellülerite, eritroid seride disneoplazi ve $\%4$ oranında miyeloblast saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında kronik böbrek yetmezliği nedeniyle $3$ yıldır hemodiyaliz programında olan erkek hasta, son $1$ ayda giderek derinleşen halsizlik ve eforla gelen nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın anemisi için son $8$ aydır subkutan rekombinant insan eritropoetini ($rHuEPO$) kullandığı öğreniliyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde;

- Hemoglobin: $5.4\text{ g/dL}$
- MCV: $92\text{ fL}$
- Lökosit: $7.400/\text{mm}^3$
- Trombosit: $260.000/\text{mm}^3$
- Retikülosit: $\%0$ (Mutlak retikülosit sayısı: $0/\text{mm}^3$)
- Serum demiri ve ferritin: Normal

Kemik iliği aspirasyonunda miyeloid ve megakaryositik seriler normal izlenirken, eritroid öncülleri $\%0.5$'in altında bulunuyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında erkek hasta, son 4 aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve iştahsızlık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde bilinen ek hastalığı olmayan hastanın fizik muayenesinde konjonktivalarda solukluk ve hafif taşikardi saptanıyor. Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada öncelikle düşünülmesi gereken tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Alkolik karaciğer sirozu tanısıyla takip edilen 58 yaşındaki erkek hasta, son haftalarda artan halsizlik ve sarılık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede belirgin hepatosplenomegali ve skleralarda ikter saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde Hemoglobin: 8.2 g/dL, Retikülosit: %9, İndirekt Bilirubin: 4.8 mg/dL ve LDH: 650 U/L olarak bulunuyor. Direkt Coombs testi negatif saptanıyor. Periferik yayma incelemesinde eritrositlerin yüzeyinde düzensiz aralıklı, farklı uzunluklarda diken benzeri çıkıntılar (akantositoz) izleniyor. Bu hastada gelişen hemolitik aneminin patofizyolojisinde rol oynayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Ateş ve gece terlemesi şikayetleri ile başvuran $31$ yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde sol servikal ve sağ aksiller bölgelerde yaklaşık $3\text{ cm}$ çapında, ağrısız, hareketli ve lastik kıvamında lenfadenopatiler saptanıyor. Çekilen toraks ve batın tomografisinde diyafram altında lenfadenopatiye rastlanmıyor. Eksizyonel lenf nodu biyopsisinde $CD15$ ve $CD30$ pozitif Reed-Sternberg hücreleri saptanıyor. Evreleme amacıyla yapılan kemik iliği biyopsisinde de lenfoma tutulumu izleniyor. Bu hasta için en uygun Ann Arbor evresi aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, çocukluğundan beri süregelen halsizlik ve aralıklı sarılık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk, sklera ikterik ve dalak palpasyonla kot kavisini $4$ cm geçiyor olarak saptanıyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Periferik yaymada belirgin polikromazi ve ekinositler (dikenli hücreler) saptanıyor. Bu hastadaki aneminin klinik tablosunun, benzer hemoglobin düzeyine sahip diğer kronik hemolitik anemilere göre hasta tarafından daha iyi tolere edilmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Etiyolojisi saptanmayan bir akut hepatit atağını takip eden sekizinci haftada; progresif halsizlik ve mukozal kanama şikayetleri ile başvuran genç bir hastanın laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

Kemik iliği biyopsisinde $\%15$ hücresellik ve yağlı replasman saptanan bu olguyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

38 yaşında kadın hasta, son iki aydır belirginleşen baş ağrısı ve parmak uçlarında sıcakla artan ağrılı yanma (eritromelalji) şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde splenomegali saptanmıyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde hemoglobin ($Hb$) $13,1 g/dL$, lökosit $8.800/mm^3$ ve trombosit sayısı $1.150.000/mm^3$ olarak bulunuyor. Moleküler incelemede $JAK2$ $V617F$ mutasyonu pozitif saptanıyor. Bu hastada Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2022 kriterlerine göre Esansiyel Trombositemi (ET) tanısını kesinleştirmek amacıyla yapılacak kemik iliği biyopsisinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

$63$ yaşında erkek hasta, boyunda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgede yaklaşık $2$ cm çapında, ağrısız, hareketli lenfadenopatiler saptanıyor; hepatosplenomegali saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit sayısı $32.000/\mu L$ ($82\%$ lenfosit), hemoglobin $13,8$ g/dL, trombosit $195.000/\mu L$ ölçülüyor. Periferik yaymada olgun görünümlü küçük lenfositler ve yaygın "smudge" (Gumprecht gölgeleri) hücreleri izleniyor. Akım sitometrisinde $CD5(+)$, $CD19(+)$, $CD20$ (düşük yoğunlukta $+$) ve $CD23(+)$ saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve prognostik belirteçler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

72 yaşında kadın hasta, son 2 aydır giderek artan halsizlik, nefes darlığı ve vücudunda kendiliğinden oluşan morluklar şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalarda belirgin solukluk ve alt ekstremitelerde yaygın peteşiler saptanıyor; hepatosplenomegali izlenmiyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

Kemik iliği aspirasyonunda eritroid ve granülositik seride belirgin displazi ile birlikte %7 oranında miyeloblast saptanıyor. Sitogenetik incelemede kompleks karyotip ($-5, -7, \text{del}(17\text{p})$) saptanırken, moleküler analizde (NGS) iki farklı $TP53$ mutasyonu (VAF %38 ve %45) tespit ediliyor.

Güncel uluslararası sınıflama sistemlerine (WHO 2022 / ICC) göre bu hasta için en uygun tanısal tanımlama aşağıdakilerden hangisidir?

$36$ yaşında erkek hasta, sağ boyun bölgesinde yaklaşık $2$ aydır bulunan ağrısız kitle şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ servikal ve sağ aksiller bölgelerde lenfadenopatiler saptanıyor. Çekilen toraks BT incelemesinde sağ hiler lenfadenopati ve bu lenf nodundan direkt komşuluk yoluyla sağ akciğer üst lob parankimine sınırlı invazyon izleniyor. Eksizyonel lenf nodu biyopsisinde $CD15(+)$ ve $CD30(+)$ Reed-Sternberg hücreleri saptanıyor. Abdominal görüntüleme ve kemik iliği biyopsisi normal bulunan hastanın ateş, gece terlemesi veya kilo kaybı öyküsü yoktur. Bu hasta için Ann Arbor sistemine göre en uygun evreleme aşağıdakilerden hangisidir?

26 yaşında kadın hasta, son bir haftadır diş eti kanaması ve vücudunda yaygın morluklar şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular şöyledir:

Periferik yaymada sitoplazmasında çok sayıda Auer cisimciği (faggot hücreleri) içeren blastlar izleniyor. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ile başvuran hastada en olası sitogenetik bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında erkek hasta, rutin sağlık taraması sırasında saptanan lökositoz nedeniyle değerlendiriliyor. Hastanın herhangi bir şikayeti olmayıp fizik muayenesi tamamen normaldir; lenfadenopati veya organomegali saptanmamıştır. Laboratuvar incelemelerinde lökosit sayısı $26.500/\mu L$ (lenfosit oranı %84), hemoglobin $14.8 g/dL$ ve trombosit sayısı $225.000/\mu L$ olarak ölçülüyor. Periferik yaymada olgun görünümlü lenfositler ve çok sayıda ezilmiş hücre (smudge cells) izleniyor. Akım sitometrisinde (flow cytometry) $CD5(+)$, $CD19(+)$ ve $CD23(+)$ saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

72 yaşında kadın hasta, son $3$ aydır devam eden belirgin halsizlik, gece terlemesi ve yaklaşık $6$ kg kilo kaybı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde; traube alanı kapalı olup splenomegali (kostal marjı $6$ cm geçiyor) saptanıyor; ancak belirgin periferik lenfadenopati izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde; $Hb: 9,4 g/dL$, $BK: 78.500/\mu L$ (%85 lenfosit), $Plt: 92.000/\mu L$ bulunuyor. Periferik yaymada "ezik hücreler" (Gumprecht) dikkati çekiyor. Yapılan akım sitometrisi ve sitogenetik analiz sonuçları aşağıdadır:

Bu hasta için en olası evreleme ve tercih edilmesi gereken ilk basamak tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta, ani başlayan karın ağrısı ve karında şişlik şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede asit ve masif splenomegali saptanıyor. Doppler ultrasonografide hepatik venlerin tromboze olduğu (Budd-Chiari sendromu) izleniyor. Laboratuvar bulgularında hemoglobin $15.2 \text{ g/dL}$, hematokrit $\%46$, lökosit $12.400/\mu\text{L}$, trombosit $510.000/\mu\text{L}$ ve serum eritropoietin (EPO) düzeyi düşük saptanıyor. Kemik iliği biyopsisinde panmiyeloz (eritroid, granülositik ve megakaryositik seride artış) izleniyor. Bu hasta için en olası tanı ve tanıyı doğrulamak için yapılması gereken ilk tetkik aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$35$ yaşında kadın hasta, son $2$ aydır boyun bölgesinde ele gelen şişlik ve şiddetli kaşıntı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede sağ servikal ve sol supraklaviküler zincirde büyüklükleri $2.5-3$ cm arasında değişen, ağrısız, mobil, lastik kıvamlı lenfadenopatiler saptanıyor. Hastanın sistem sorgusunda ateş, gece terlemesi veya son $6$ ayda vücut ağırlığının $\%10$'undan fazla kilo kaybı öyküsü saptanmıyor. Toraks ve batın bilgisayarlı tomografisinde (BT) mediastinal lenf nodlarında büyüme ve dalakta multipl hipodens nodüler lezyonlar izlenirken; karaciğer ve kemik iliği normal olarak değerlendiriliyor. Eksizyonel lenf nodu biyopsisinde $CD15$ ve $CD30$ pozitif, Reed-Sternberg hücreleri saptanıyor. Bu hastanın klinik durumu Ann Arbor evreleme sistemine göre aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında kadın hasta, check-up sırasında saptanan lökositoz ($28.000/mm^3$) nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde splenomegali saptanıyor, ancak lenfadenopati izlenmiyor. Periferik yaymasında lenfositoz ve çok sayıda ezilmiş (smudge) hücre görülüyor. Akım sitometrisinde (flow cytometry) hücrelerin $CD5$, $CD19$ ve $CD23$ pozitif olduğu belirleniyor. Bu hastada en iyi prognoz (uzun sağkalım) ile ilişkili olduğu bilinen sitogenetik anomali aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, bir aydır devam eden halsizlik, kemik ağrıları ve bacaklarında yeni gelişen morluklar nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde solukluk ve alt ekstremitelerde yaygın peteşiler saptanıyor; organomegali saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $8.4\text{ g/dL}$, lökosit $14.200\text{/mm}^3$ ve trombosit $32.000\text{/mm}^3$ bulunuyor. Periferik yaymada %$45$ oranında, geniş sitoplazmalı, bazıları Auer cisimciği içeren blastik hücreler görülüyor. Kemik iliği aspirasyonunda miyeloperoksidaz (MPO) pozitif blastlar saptanırken; akım sitometrisinde bu hücrelerin CD13, CD33 ve CD34'ün yanı sıra CD19 ve CD56 eksprese ettiği belirleniyor. Bu hastada en olası sitogenetik anomali aşağıdakilerden hangisidir?

52 yaşında kadın hasta, rutin kontrollerinde saptanan lökositoz nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde sadece traube alanı kapalı olup kot altı $3 cm$ splenomegali saptanıyor; lenfadenopati saptanmıyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde; WBC: $42.000/mm^3$ (%80 lenfosit), Hb: $11.8 g/dL$, Plt: $155.000/mm^3$ ölçülüyor. Periferik yaymada matür görünümlü küçük lenfositler ve belirgin "smudge" (ezilmiş) hücreleri görülüyor. Akım sitometrisinde lenfositlerin CD5(+), CD19(+), CD23(+), CD20 (zayıf +) ve sIg (zayıf +) olduğu saptanıyor. İzlemde 4. ayda yapılan kontrolde lökosit sayısının $90.000/mm^3$ olduğu, hemoglobin değerinin $10.2 g/dL$'ye gerilediği ve splenomegalinin kot altı $6 cm$'ye ulaştığı görülüyor. Bu hastada tedaviye başlama kararı alındığında, kemoimmünoterapiye dirençle ilişkili olan ve tedavi seçimini biyolojik ajanlara (BTK inhibitörleri gibi) yönlendiren en kritik genetik anomali aşağıdakilerden hangisidir?

Boyun bölgesinde ele gelen ağrısız şişlikler nedeniyle başvuran $64$ yaşında erkek hastanın fizik muayenesinde bilateral servikal ve sağ aksiller bölgelerde yaklaşık $2$ cm boyutlarında lenfadenopatiler saptanıyor. Batın muayenesinde dalak kosta kenarını $3$ cm geçiyor, karaciğer ise normal boyutlarda palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin $13.2$ g/dL, lökosit $32.000/\mu$ L (lenfosit oranı $\%80$), trombosit $210.000/\mu$ L olarak bulunuyor. Akım sitometrisinde $CD5(+)$, $CD19(+)$, $CD23(+)$ ve $CD20$ (zayıf pozitif) saptanıyor. Sitogenetik incelemede $13q$ delesyonu izleniyor. Buna göre, bu hastanın Binet sınıflamasına göre evresi aşağıdakilerden hangisidir?