Osteoartrit ve Mekanik Sorunlar

56 soru

Soru 1Soru

Osteoartritin (OA) radyolojik değerlendirmesi sırasında aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Periartiküler osteoporoz

Cevap

Periartiküler osteoporoz, osteoartritin tipik radyolojik bulgularından biri değildir; bu bulgu daha çok enflamatuar artritlerde görülür.
Osteoartrit non-enflamatuar bir hastalıktır ve radyolojik olarak eklem mesafesinde daralma, subkondral skleroz, marjinal osteofitler ve subkondral kistler ile karakterizedir. Periartiküler osteoporoz ise romatoid artrit gibi enflamatuar artropatilerin erken dönem bulgusudur ve osteoartrit tanısından uzaklaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Osteoartritin non-enflamatuar doğasını hatırla.
Hastalığın temelinde kıkırdak dejenerasyonu ve buna ikincil kemik değişiklikleri olduğu belirlenir.
Osteoartrit, romatoid artrit gibi kemik kaybı (osteoporoz) ile değil, kemik yapımı ve yoğunlaşmasıyla karakterizedir.
2
Klasik radyolojik dörtlü bulguyu gözden geçir.
Eklem mesafesinde daralma, osteofitler, subkondral skleroz ve subkondral kistlerin OA bulguları olduğu teyit edilir.
Bu bulgular mekanik stres ve dejeneratif sürece bağlı olarak gelişir.
3
Enflamatuar artrit bulgularını ayırt et.
Periartiküler osteoporozun osteoartritte görülmediği sonucuna varılır.
Osteoartritte periartiküler bölgede kemik yoğunluğu azalmaz, aksine artar (skleroz).

Anahtar Kavram

Osteoartrit Radyolojisi

İpuçları

1
Osteoartritin kemik yoğunluğunu azaltan mı yoksa artıran mı bir süreç olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Osteoartrit ve Romatoid Artrit arasındaki radyolojik ve klinik (sabah tutukluğu süresi gibi) farkları tablo halinde çalışın.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

6565 yaşında bir kadın hasta, her iki dizinde merdiven çıkarken ve uzun süre yürümekle artan, istirahatle ise hafifleyen ağrı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde diz eklemlerinde hareketle krepitasyon saptanan ve sabahları eklemlerindeki tutukluğun yaklaşık 1515 dakika sürdüğü öğrenilen bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Osteoartrit

Cevap

Osteoartrit, hastanın tariflediği mekanik ağrı ve kısa süreli sabah tutukluğu ile en uyumlu tanıdır.
Doğru seçenek olan osteoartrit; ileri yaşta, hareketle artan (mekanik) ağrı, fizik muayenede krepitasyon ve genellikle 30 dakikadan kısa süren sabah tutukluğu ile karakterize en sık görülen eklem hastalığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ağrı karakterinin analiz edilmesi
Hastanın ağrısının hareketle (merdiven çıkma, yürüme) artıp istirahatle azalması, ağrının 'mekanik' karakterde olduğunu gösterir.
Osteoartriti inflamatuar artritlerden ayıran en temel klinik özellik ağrının mekanik doğasıdır.
2
Sabah tutukluğu süresinin değerlendirilmesi
1515 dakikalık tutukluk süresi, osteoartrit için tipik olan '3030 dakikadan kısa' sınırına uygundur.
İnflamatuar süreçlerde (Romatoid artrit gibi) sabah tutukluğu genellikle 11 saatin üzerindedir.
3
Fizik muayene bulgularının yorumlanması
Krepitasyon saptanması, eklem kıkırdağındaki dejenerasyonu ve yüzeylerin birbirine sürtünmesini işaret eder.
Krepitasyon osteoartrit tanısını destekleyen önemli bir fizik muayene bulgusudur.

Anahtar Kavram

Osteoartrit tanısında mekanik ağrı karakteri ve sabah tutukluğu süresinin önemi
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru

62 yaşında kadın hasta, her iki dizinde merdiven inip çıkarken artan ve dinlenmekle azalan ağrı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde eklem hareketleri sırasında krepitasyon alınan hastada osteoartrit düşünülüyor. Bu hastanın diz radyografisinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en az beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Juksta-artiküler osteoporoz

Cevap

Juksta-artiküler osteoporoz osteoartritte beklenen bir radyolojik bulgu değildir.
Juksta-artiküler osteoporoz seçeneği yanlıştır çünkü bu bulgu osteoartritin aksine inflamatuar artritlerde (özellikle erken dönem Romatoid Artrit) görülür. Osteoartritte ise subkondral bölgede kemik yoğunluğunun arttığı skleroz tablosu izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Hastada mekanik karakterli ağrı (hareketle artan, dinlenmekle azalan) ve krepitasyon olması dejeneratif bir süreç olan osteoartriti (OA) düşündürür.
Mekanik ağrı OA için en karakteristik semptomdur.
2
Osteoartritin radyolojik bulgularını hatırla.
Osteoartrit radyolojisinde dört temel bulgu vardır: Eklem aralığında daralma (asimetrik), osteofitler, subkondral skleroz ve subkondral kistler.
Bu bulgular kıkırdak kaybı ve kemiğin bu duruma adaptasyon sürecini yansıtır.
3
İnflamatuar artrit bulguları ile karşılaştır.
Juksta-artiküler osteoporoz ve marjinal erozyonlar, Romatoid Artrit gibi inflamatuar hastalıklarda görülür.
İnflamatuar sitokinler lokal kemik kaybına (osteoporoz) yol açarken, OA'da mekanik yüklenme kemik yapımını (skleroz) artırır.

Anahtar Kavram

Osteoartritin temel radyolojik bulguları subkondral skleroz, osteofitler, eklem aralığında daralma ve kistlerdir; juksta-artiküler osteoporoz ise inflamatuar artritlerin (örn. Romatoid Artrit) bir bulgusudur.

Daha Fazla Pratik

Osteoartrit ile Romatoid Artrit arasındaki el eklemi tutulum farklarını (DIP vs MCP) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru

El parmaklarında yaklaşık 33 yıldır süregelen ağrı ve şekil bozukluğu şikayeti olan 7070 yaşındaki kadın hastanın fizik muayenesinde; distal interfalangeal (DİF) eklemlerde kemiksi sert şişlikler ve bu eklemlerde hafif radyal deviyasyon saptanmıştır. Metakarpofalangeal (MKF) ve el bileği eklemleri muayenede normal bulunmuştur. Bu hastanın tanısı ve klinik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvar incelemesinde sedimentasyonun belirgin yüksekliği ve Anti-CCP pozitifliği tanıyı kesinleştiren bulgulardır.

Cevap

Laboratuvar incelemesinde sedimentasyonun belirgin yüksekliği ve Anti-CCP pozitifliği saptanması beklenen bir bulgu değildir.
Laboratuvar incelemesinde sedimentasyonun belirgin yüksekliği ve Anti-CCP pozitifliği ifadesi yanlıştır çünkü osteoartrit inflamatuar karakterde olmayan, seronegatif bir hastalıktır. Anti-CCP pozitifliği romatoid artrit için oldukça spesifik bir bulgu olup osteoartrit tanısında beklenmez. Ayrıca osteoartritte sedimentasyon ve CRP gibi belirteçlerin genellikle normal sınırlarda kalması veya yaşa uygun hafif yükseklik göstermesi beklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Mekanik karakterli ağrı, DİF tutulumu ve MKF eklemlerinin korunması öncelikle Nodal Osteoartriti düşündürür.
Romatoid Artrit tipik olarak MKF ve el bileğini tutarken DİF eklemlerini korur.
2
Laboratuvar özelliklerini değerlendir.
Osteoartrit sistemik bir inflamatuar hastalık değildir, bu nedenle sedimentasyon normal beklenir.
Yüksek akut faz reaktanları ve otoantikor (Anti-CCP/RF) varlığı inflamatuar artritlere (RA gibi) işaret eder.
3
Radyolojik ve fizik muayene terminolojisini onayla.
Heberden nodülleri ve osteoartritin radyolojik bulguları vaka ile uyumludur.
DİF eklemindeki nodüllere Heberden, PİF eklemindekilere ise Bouchard nodülleri denir.

Anahtar Kavram

Osteoartrit ile Romatoid Artrit ayrımında eklem tutulum dağılımı ve laboratuvar parametrelerinin kullanımı.

Daha Fazla Pratik

Eroziv osteoartrit alt tipindeki 'martı kanadı' (gull-wing) radyolojik görünümü ve MKF tutulumunun sekonder OA (örn. Hemokromatozis) ayırıcı tanısındaki yerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

6464 yaşında kadın hasta, her iki dizinde merdiven inip çıkarken artan ağrı ve hareketle kısıtlılık şikayetiyle başvuruyor. Hastanın ağrısı dinlenmekle azalmakta, sabahları ise yaklaşık 1515 dakika süren bir eklem sertliği eşlik etmektedir. Fizik muayenede dizlerde krepitasyon ve hafif varus deformitesi saptanıyor; ısı artışı veya belirgin efüzyon izlenmiyor. Çekilen diz grafisinde eklem aralığında asimetrik daralma, marginal osteofitler ve subkondral skleroz saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsünde hipertansiyon ve kronik böbrek yetmezliği (kreatinin:1.8kreatinin: 1.8 mg/dlmg/dl, GFR:42GFR: 42 ml/dkml/dk) olduğu biliniyor.

Bu hasta için en uygun başlangıç farmakolojik tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parasetamol

Cevap

Kronik böbrek yetmezliği olan osteoartritli hastada en uygun başlangıç farmakolojik tedavisi parasetamoldür.
Hastanın klinik özellikleri (mekanik ağrı, kısa sabah tutukluğu) ve radyolojik bulguları (osteofit, skleroz) tipik bir osteoartrit tablosunu göstermektedir. Osteoartrit yönetiminde farmakolojik tedaviden önce kilo kontrolü ve egzersiz gibi yaşam tarzı değişiklikleri önerilse de, ilaç tedavisi başlanacağı zaman parasetamol en güvenli ve etkili başlangıç seçeneğidir. Özellikle bu hastada olduğu gibi kronik böbrek yetmezliği varlığında NSAİİ'lerden kaçınılması gerektiği için parasetamol kullanımı zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve radyolojik bulguları değerlendir.
Hareketle artan ağrı, kısa süreli sabah tutukluğu (<30 dk), krepitasyon ve radyolojide osteofit/skleroz varlığı osteoartrit (OA) tanısını doğrular.
OA'da ağrı mekanik karakterdedir ve inflamatuar artritlerden farklı olarak sabah tutukluğu çok kısadır.
2
Hastanın ek hastalıklarını ve ilaç kontrendikasyonlarını gözden geçir.
Hastada GFR: 42 ml/dk olan bir kronik böbrek yetmezliği tablosu mevcuttur.
NSAİİ kullanımı böbrek yetmezliği olan hastalarda renal perfüzyonu bozarak akut alevlenmelere neden olabilir.
3
Tedavi rehberlerine göre en güvenli ajanı seç.
OA yönetiminde parasetamol, düşük yan etki profili nedeniyle ilk seçenek farmakolojik ajandır.
Parasetamol, böbrek fonksiyonları üzerinde NSAİİ'ler kadar olumsuz etki göstermez ve başlangıç tedavisi için uygundur.

Anahtar Kavram

Osteoartritte farmakolojik tedavi seçimi, hastanın komorbiditeleri (özellikle renal ve gastrointestinal riskler) göz önüne alınarak yapılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Osteoartritte cerrahi endikasyonları ve el osteoartritindeki Heberden/Bouchard nodüllerinin ayrımını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru

5252 yaşında kadın hasta, her iki el başparmak tabanında özellikle kavrama, anahtar çevirme ve kavanoz açma gibi hareketler sırasında artan ağrı ve güçsüzlük şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde başparmak tabanında belirgin dışa çıkıntı (kare el deformitesi), birinci karpometakarpal (CMC) eklem üzerinde hassasiyet ve hareketle krepitasyon saptanıyor. Başparmağın aksiyel kompresyonu ve rotasyonu ile ağrının tetiklendiği (grind testi pozitif) gözleniyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rizartroz

Cevap

Rizartroz (Birinci karpometakarpal eklem osteoartriti)
Doğru seçenek olan Rizartroz, elin en sık görülen osteoartrit bölgelerinden biri olan birinci karpometakarpal eklemin tutulumudur. Hastalarda mekanik karakterli ağrı, kavrama güçlüğü, eklemde osteofitlere bağlı 'kare el' (squaring) görünümü ve grind testinin (aksiyel yükleme ile rotasyon) pozitif olması tanıyı doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
Ağrının lokalizasyonu ve karakterini belirle
Başparmak tabanı (birinci CMC eklem) ve mekanik karakterli ağrı
Osteoartrit tipik olarak yük binen veya aşırı kullanılan eklemlerde mekanik ağrı yapar.
2
Fizik muayene bulgularını analiz et
Kare el deformitesi ve grind testi pozitifliği
Kare el görünümü, birinci CMC eklemindeki osteofitler ve sublüksasyon sonucu oluşur; grind testi bu ekleme spesifiktir.
3
Ayırıcı tanıları dışla
İnflamatuar bulguların (prolonged morning stiffness, MCP tutulumu) yokluğu
Klinik tablo bizi mekanik bir sorun olan rizartroza yönlendirir.

Anahtar Kavram

Rizartroz (Birinci karpometakarpal eklem osteoartriti) klinik özellikleri ve spesifik muayene bulguları.

Daha Fazla Pratik

Osteoartritin radyolojik bulguları (eklem aralığında daralma, osteofit, subkondral skleroz) ve tedavi basamaklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 7Soru

5858 yaşında kadın hasta, her iki el birinci karpometakarpal ekleminde ve distal interfalangeal (DİF) eklemlerinde yaklaşık bir yıldır devam eden ağrı şikayetiyle başvuruyor. Ağrının el işi yaptıkça arttığını, dinlenmekle azaldığını ve sabahları 1515 dakikadan kısa süren bir tutukluk olduğunu ifade ediyor. Fizik muayenede DİF eklemlerinde sert, kemik yapıda şişlikler (Heberden nodülleri) saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde aktif peptik ülser hastalığı mevcuttur. Bu hastanın semptomatik tedavisinde ilk basamakta tercih edilmesi en uygun farmakolojik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parasetamol

Cevap

Aktif peptik ülseri olan nodal osteoartritli hastada ilk basamak farmakolojik tedavi parasetamoldür.
Hastanın klinik tablosu (Heberden nodülleri, DİF tutulumu, mekanik karakterli ağrı) nodal osteoartrit ile uyumludur. Osteoartrit yönetiminde farmakolojik tedaviye genellikle parasetamol ile başlanır. Özellikle peptik ülser gibi oral NSAİİ kullanımının riskli olduğu durumlarda parasetamol en güvenli ve uygun ilk seçenek ajandır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Mekanik ağrı (kullanmakla artan), kısa süreli sabah tutukluğu (<3030 dk) ve Heberden nodülleri (DİF tutulumu) Osteoartrit (OA) lehinedir.
Enflamatuar artritlerde (RA gibi) ağrı istirahatle artar ve tutukluk 11 saatten uzun sürer.
2
Hastanın ek risklerini değerlendir
Aktif peptik ülser öyküsü saptandı.
Tedavi seçiminde komorbiditeler (GİS kanama riski, KBY vb.) belirleyicidir.
3
Tedavi algoritmasını uygula
Egzersiz ve yaşam tarzı değişikliğine ek olarak ilk basamak farmakolojik ajan olarak parasetamol seçildi.
Gastrointestinal yan etki profili düşük olması nedeniyle bu hasta grubunda NSAİİ'lere tercih edilir.

Anahtar Kavram

Osteoartritte farmakolojik tedavi basamakları ve kontrendikasyon yönetimi.

Daha Fazla Pratik

Osteoartrit ve Romatoid Artrit arasındaki radyolojik farkları (erozyon varlığı, eklem aralığı daralma tipi) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru

6565 yaşında kadın hasta, her iki elinde ve dizlerinde yaklaşık 55 yıldır devam eden ağrı şikayetiyle başvuruyor. Ağrısının gün içinde hareketle arttığını, dinlenmekle azaldığını ve sabahları uyandığında eklemlerinde hissettiği tutukluğun en fazla 1515 dakika sürdüğünü ifade ediyor. Fizik muayenesinde distal interfalangeal eklemlerde Heberden nodülleri ve sağ diz ekleminde hareketle krepitasyon saptanıyor. Bu hastanın tanı ve yönetim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanıda en değerli laboratuvar bulgusu yüksek titreli Romatoid Faktör (RF) pozitifliğidir.

Cevap

Osteoartrit tanısında Romatoid Faktör (RF) pozitifliği beklenen bir bulgu değildir; tanı klinik ve radyolojik özelliklere dayanır.
Doğru seçenek olan 'Tanıda en değerli laboratuvar bulgusu yüksek titreli RF pozitifliğidir' ifadesi yanlıştır. Osteoartrit (OA) primer olarak kıkırdak dejenerasyonuyla karakterize mekanik bir hastalıktır. Tanı kriterleri arasında Romatoid Faktör (RF) veya Anti-CCP gibi otoantikorlar yer almaz; aksine bu testlerin negatif olması osteoartrit tanısını destekleyen bir durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların analiz edilmesi
Mekanik ağrı (hareketle artan, istirahatle azalan) ve kısa süreli sabah tutukluğu (<30 < 30 dakika) osteoartriti düşündürür.
Enflamatuar artritlerde (RA gibi) ağrı istirahatle artar ve sabah tutukluğu genellikle 1 saatten uzun sürer.
2
Fizik muayene bulgularının değerlendirilmesi
DİF eklemlerde Heberden nodülleri ve dizde krepitasyon tipik osteoartrit bulgularıdır.
Romatoid artritte DİF eklemler genellikle korunurken, MKF ve PİF eklemler tutulur.
3
Tanısal laboratuvar testlerinin belirlenmesi
Osteoartritte spesifik bir laboratuvar belirteci yoktur; RF ve Anti-CCP negatifliği beklenir.
Romatoid Faktör pozitifliğini tanı kriteri olarak kabul etmek, mekanik bir sorunu sistemik enflamatuar bir hastalıkla karıştırmaya neden olur.

Anahtar Kavram

Osteoartritin Enflamatuar Artritlerden Ayırıcı Tanısı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

6868 yaşında erkek hasta, yaklaşık 1515 yıldır diz osteoartriti (OA) tanısıyla izlenmektedir. Hasta, bahçede çömelerek çalıştığı sırada sağ dizinin arkasında ani bir 'kopma/patlama' hissi ve sonrasında tüm bacakta gelişen ağrılı şişlik, kızarıklık şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ bacakta belirgin ödem, baldırda hassasiyet ve medial malleol çevresinde yarım ay şeklinde ekimotik bir alan (crescent sign) saptanıyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rüptüre Baker kisti

Cevap

En olası tanı rüptüre Baker kistidir (Psödotromboflebit sendromu).
Diz osteoartriti olan bir hastada çömelme sonrası ani gelişen baldır ağrısı ve şişliği, popliteal (Baker) kistin rüptürünü (psödotromboflebit) düşündürür. Bu tablonun derin ven trombozundan ayrılmasında en önemli klinik ipucu, rüptüre olan kist sıvısının yer çekimi etkisiyle ayak bileği medial malleol çevresinde morarmaya (crescent sign / Kuhne belirtisi) yol açmasıdır. Bu bulgu osteoartritin mekanik bir komplikasyonu olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın özgeçmişindeki kronik dejeneratif süreci değerlendir.
Diz osteoartriti, popliteal sahada sinovyal sıvı birikimine ve Baker kisti oluşumuna zemin hazırlar.
Popliteal kistler sıklıkla diz içi patolojilere (OA, menisküs yırtığı, inflamatuar artrit) sekonder gelişir.
2
Akut olayın başlangıç şeklini analiz et.
Çömelme sırasında hissedilen ani 'patlama' hissi, kistin içindeki yüksek basınçla perfore olduğunu gösterir.
Mekanik zorlanma, Baker kistinin rüptürüne neden olan en yaygın tetikleyicidir.
3
Spesifik fizik muayene bulgusunu yorumla.
Medial malleol altındaki 'crescent sign' (yarım ay belirtisi), kist sıvısının veya beraberindeki kanamanın fasyal planlar boyunca bacak distalinde toplanmasıdır.
Bu bulgu (Kuhne belirtisi), psödotromboflebit tablosunu gerçek DVT'den ayırmada oldukça değerli ve spesifik bir işarettir.

Anahtar Kavram

Psödotromboflebit Sendromu (Rüptüre Baker Kisti)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

6565 yaşında erkek hasta, sağ kasık bölgesinde yoğunlaşan ve uyluk ön yüzüne yayılan ağrı şikayetiyle başvuruyor. Ağrının yürümekle ve merdiven çıkmakla arttığı, istirahatle geçtiği belirtiliyor. Fizik muayenede kalça eklem hareketleri, özellikle iç rotasyonun ağrılı ve kısıtlı olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada, en olası tanıyı destekleyen radyolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eklem aralığında daralma, subkondral skleroz ve osteofit oluşumu

Cevap

Eklem aralığında daralma, subkondral skleroz ve osteofit oluşumu bulgularının saptanmasıdır.
Hastanın ağrısı mekanik karakterdedir (yürümekle artan, dinlenmekle azalan) ve fizik muayenesinde kalça iç rotasyonu kısıtlıdır. Bu klinik tablo primer kalça osteoartriti (koksartroz) ile tam uyumludur. Osteoartritin radyolojik belirtileri arasında eklem aralığında asimetrik daralma, subkondral kemikte yoğunlaşma (skleroz), marjinal osteofitler ve subkondral kistler yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Ağrı karakterinin analizi
Mekanik ağrı (hareketle artan, istirahatle azalan)
Osteoartriti enflamatuar artritlerden ayırmak için en kritik ilk adımdır.
2
Klinik lokalizasyon ve fizik muayene değerlendirmesi
Kasık ağrısı ve iç rotasyon kısıtlılığı
Kalça ekleminin gerçek artiküler ağrısı genellikle kasıkta hissedilir ve kısıtlılık osteoartriti (koksartroz) düşündürür.
3
Radyolojik doğrulama
Eklem aralığında asimetrik daralma, skleroz ve osteofitler
Osteoartrit tanısı klinik ve radyolojik bulguların kombinasyonu ile konur.

Anahtar Kavram

Kalça osteoartritinde (koksartroz) mekanik karakterde ağrı, iç rotasyon kısıtlılığı ve tipik radyolojik bulgular (daralma, skleroz, osteofit) tanı koydurucudur.

Daha Fazla Pratik

Kalça osteoartriti olan bir hastada gelişebilecek 'Trendelenburg yürüyüşü'nün hangi kas zayıflığına bağlı olduğunu gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

6565 yaşında, vücut kitle indeksi 35kg/m235 kg/m^2 olan kadın hasta, yaklaşık 22 yıldır devam eden ve son 11 aydır merdiven inip çıkarken şiddetlenen sağ diz ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Hastanın ağrısı istirahatle azalmakta, sabahları yaklaşık 1010 dakika süren tutukluk eşlik etmektedir. Diz grafisinde medial kompartmanda eklem aralığında daralma, subkondral skleroz ve osteofitler izleniyor. Kilo verme ve parasetamol tedavisine rağmen ağrısı kontrol altına alınamayan hastanın fizik muayenesinde; diz eklem hareketleri tüm yönlere ağrılı ve krepitasyon mevcut olup, tibia proksimal medialinde, eklem çizgisinin yaklaşık 33 cm aşağısında palpasyonla şiddetli nokta hassasiyeti saptanıyor. Bu hastada diz ağrısının şiddetlenmesine neden olan en olası klinik durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pes anserinus bursiti

Cevap

Pes anserinus bursiti
Pes anserinus bursiti; sartorius, gracilis ve semitendinosus kaslarının tendonlarının birleşerek tibiaya yapıştığı bölgede yer alan bursa enflamasyonudur. Diz osteoartriti olan, özellikle obez orta yaş ve yaşlı kadınlarda merdiven inip çıkarken artan medial diz ağrısının en yaygın nedenidir. Fizik muayenede eklem hattının yaklaşık 252-5 cm aşağısındaki medial bölgede saptanan nokta hassasiyeti tanı koydurucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve radyolojik bulguları değerlendir
Hastada osteoartrit (OA) ile uyumlu mekanik ağrı, kısa süreli sabah tutukluğu ve radyolojik olarak eklem aralığında daralma/osteofit mevcuttur.
Primer tanıyı doğrulamak ve ağrının karakterini anlamak için gereklidir.
2
Lokal hassasiyetin anatomik yerini belirle
Hassasiyet tibia proksimal medialinde, eklem çizgisinin 33 cm distalindedir.
Diz çevresi ağrılarında intraartiküler ve periartiküler ayrımı yapmak için palpasyon noktası kritiktir.
3
Risk faktörleri ve eşlik eden durumları eşleştir
Obezite ve diz osteoartriti olan kadınlarda pes anserinus bursiti en sık görülen ağrı şiddetlenme nedenlerinden biridir.
Anatomik lokasyon (sartorius, gracilis ve semitendinosus tendonlarının yapışma yeri) bu tanıya yönlendirir.

Anahtar Kavram

Pes anserinus bursiti, özellikle obez ve diz osteoartriti olan kadın hastalarda, eklem hattının medial-distalinde gelişen ve OA ağrısını taklit edebilen veya şiddetlendirebilen önemli bir periartiküler ağrı nedenidir.

Daha Fazla Pratik

Osteoartritli bir hastada kalça ağrısı varlığında iç rotasyon kısıtlılığının ilk bulgu olduğunu ve kasık ağrısının dize yansıyabileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

56 yaşında kadın hasta, yaklaşık 3 yıldır devam eden ve son zamanlarda artış gösteren el parmaklarında ağrı, şişlik ve şekil bozukluğu şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın anamnezinden, ağrılarının elini kullandıkça arttığı ancak dönem dönem parmak uçlarında istirahatle de olan şiddetli ağrı, kızarıklık ve sıcaklık artışı atakları yaşadığı öğreniliyor. Fizik muayenede her iki el 2. ve 3. distal interfalangeal (DIP) ve proksimal interfalangeal (PIP) eklemlerde palpasyonla hassas, sert nodüler şişlikler ve deformiteler saptanıyor. Metakarpofalangeal (MCP) eklemler ve el bilekleri hareket açıklığı doğal olup hassasiyet izlenmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ESH) 32 mm/saat, C-Reaktif Protein (CRP) hafif yüksek saptanırken, Romatoid Faktör (RF) ve Anti-CCP negatif bulunuyor. Çekilen el radyografisinde DIP ve PIP eklemlerde eklem aralığında daralma, subkondral skleroz ve eklem yüzeyinin ortasında 'martı kanadı' (gull-wing) görünümü oluşturan santral erozyonlar izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eroziv Osteoartrit

Cevap

Eroziv Osteoartrit
Hastada tarif edilen tablo Eroziv Osteoartrit ile uyumludur. Eroziv OA, primer osteoartritin agresif bir alt formudur ve tipik olarak postmenopozal kadınlarda görülür. Klinik olarak klasik OA bulgularına (Heberden ve Bouchard nodülleri) ek olarak, akut inflamatuar ataklar (ağrı, şişlik, kızarıklık) görülür. Tanının en önemli anahtarı radyolojik görünümdür: Eklem yüzeyinin ortasında oluşan erozyonlar ve yanlardaki osteofitler 'martı kanadı' (gull-wing) veya 'testere dişi' görünümünü oluşturur. Laboratuvarda RF ve Anti-CCP negatiftir, ancak akut faz reaktanları (ESH, CRP) hafif yüksek olabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu analiz et
DIP ve PIP eklemlerde ağrı, şekil bozukluğu ve nodüller (Heberden/Bouchard) var. Klasik OA bulguları mevcut ancak 'inflamatuar ataklar' (kızarıklık, sıcaklık) eklenmiş.
Mekanik sorunun yanı sıra inflamatuar bir komponentin olduğunu gösterir.
2
Tutulan eklemleri değerlendir
DIP ve PIP tutulmuş, MCP ve el bileği korunmuş.
Bu dağılım Romatoid Artrit (MCP, el bileği tutar) ve Hemokromatozdan (2. ve 3. MCP tutar) uzaklaştırır; Osteoartrit veya Psöriyatik Artrit düşündürür.
3
Laboratuvar ve Radyolojik bulguları birleştir
Seronegatif (RF-, Anti-CCP-). Radyografide 'martı kanadı' (gull-wing) erozyonlar var.
'Martı kanadı' görünümü Eroziv Osteoartrit için patognomonik (tanı koydurucu) bir bulgudur. Psöriyatik artritte 'kalem-hokka' görünümü beklenirdi.

Anahtar Kavram

Eroziv Osteoartritin Ayırıcı Tanısı

İpuçları

1
Hastanın eklem tutulum paterni (DIP/PIP) klasik Osteoartrit ile uyumlu ancak 'inflamasyon' ve 'erozyon' varlığı kafa karıştırıcı olabilir.
2
Romatoid Artrit neredeyse her zaman DIP eklemleri korur (tutmaz).
3
Radyografideki 'martı kanadı' (gull-wing) görünümü bu hastalığın en spesifik bulgusudur.

Daha Fazla Pratik

Psöriyatik Artrit ve Eroziv OA arasındaki radyolojik farkları (kalem-hokka vs martı kanadı) pekiştirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru

5454 yaşında kadın hasta, her iki elinin özellikle işaret ve orta parmak uçlarındaki ağrılı şişlikler nedeniyle başvuruyor. Ağrısının gün içinde el işi yapmakla arttığı, istirahatle azaldığı; sabahları ise yaklaşık 1010 dakika süren kısa süreli bir tutukluk olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede her iki el distal interfalangeal (DİF) eklemlerde sert, nodüler şişlikler izlenirken, metakarpofalangeal (MKF) eklemlerin ve el bileklerinin korunmuş olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde romatoid faktör (RF) negatif ve eritrosit sedimentasyon hızı normal (12 mm/saat12 \text{ mm/saat}) bulunuyor. Bu hastanın etkilenen eklemlerinde aşağıdaki radyolojik bulgulardan hangisinin saptanması en az olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Periartiküler osteoporoz

Cevap

Periartiküler osteoporoz bulgusu romatoid artrit gibi enflamatuar artropatilerde görülür; osteoartritte ise subkondral skleroz (kemik yoğunlaşması) ve osteofit oluşumu karakteristiktir.
Periartiküler osteoporoz, eklem çevresindeki kemik yoğunluğunun azalmasıdır ve bu durum romatoid artrit gibi enflamatuar süreçlerde sinovitin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Osteoartrit ise non-enflamatuar, dejeneratif bir süreçtir; etkilenen eklemlerde yük binmesine bağlı olarak subkondral kemikte yoğunlaşma (subkondral skleroz) görülür, kemik kaybı (osteoporoz) beklenmez.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik paternin analizi
Mekanik karakterli ağrı (hareketle artan), kısa süreli sabah tutukluğu (<30 dk) ve DİF eklem tutulumu (Heberden nodülleri) saptandı.
Bu tablo, yaş ve cinsiyetle de uyumlu olarak primer nodal osteoartriti (OA) işaret eder.
2
Laboratuvar ve muayene verilerinin dışlayıcı tanıda kullanımı
Negatif RF, normal sedimentasyon hızı ve MKF/bilek eklemlerinin korunmuş olması saptandı.
Bu veriler hastayı enflamatuar karakterli olan ve tipik olarak DİF eklemleri koruyan Romatoid Artrit (RA) tanısından uzaklaştırır.
3
Radyolojik bulguların değerlendirilmesi
OA'da beklenen bulgular: Eklem aralığında daralma, osteofitler, subkondral skleroz ve kistlerdir.
Periartiküler osteoporoz ve marjinal erozyonlar ise OA'nın değil, enflamatuar artritlerin (RA gibi) temel radyolojik özellikleridir.

Anahtar Kavram

Osteoartrit (OA) radyolojisinde 'skleroz ve osteofitler' ön plandayken, Romatoid Artrit (RA) radyolojisinde 'osteoporoz ve erozyonlar' ön plandadır.

Daha Fazla Pratik

Eroziv osteoartritin radyolojik olarak 'martı kanadı' (gull-wing) görünümü ile karakterize olduğunu ve nodal OA'ya göre daha enflamatuar seyrettiğini hatırlayınız.

Alternatif Yöntem

Tutulan eklem lokasyonuna göre eleme yapılabilir: DİF eklemlerin baskın tutulumu ve mekanik ağrı doğrudan OA veya PsA düşündürür. Ancak normal laboratuvar değerleri ve nodüler yapı OA lehinedir. Radyolojik olarak 'ekleme eklenen' (osteofit, skleroz) bulgular OA'da, 'eklemden eksilen' (osteoporoz, erozyon) bulgular RA'da görülür.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru

6262 yaşında tip 22 diabetes mellitus tanılı erkek hasta, son aylarda giderek artan sırt ağrısı, katılık hissi ve özellikle katı gıdaları yutarken gelişen zorluk (disfaji) şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede torakal spinal mobilitede hafif kısıtlılık saptanıyor, ancak nörolojik muayene ve periferik eklem muayenesi doğal bulunuyor. Torakal vertebra radyografisinde üst üste en az dört vertebra korpusunun anterolateralinde, intervertebral disk aralıklarına taşan "akan mum alevi" görünümünde ossifikasyonlar izleniyor. Bu hastanın klinik ve radyolojik tablosu değerlendirildiğinde, tanıyı destekleyen en karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İntervertebral disk mesafelerinin korunmuş olması ve sakroiliak eklemlerin normal bulunması

Cevap

İntervertebral disk mesafelerinin korunmuş olması ve sakroiliak eklemlerin normal bulunması
Hastadaki tablo, özellikle yaşlı, diyabetik erkeklerde görülen ve omurgada geniş, akan mum alevi şeklinde kalsifikasyonlarla karakterize Diffüz İdiyopatik İskelet Hiperostozu (DISH) ile tam uyumludur. Bu hastalığın en önemli radyolojik tanı kriterlerinden biri, ossifikasyonlara rağmen intervertebral disk mesafelerinin korunması ve sakroiliak eklemlerin inflamatuar/eroziv bir değişikliğe uğramamış olmasıdır. Ayrıca servikal veya üst torakal bölgedeki büyük anterior osteofitler özofagusa bası yaparak disfajiye yol açabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir
Diyabetik yaşlı erkek hastada sırt ağrısı ve anterior osteofitlere bağlı disfaji (yutma güçlüğü) varlığı tespit edildi.
DISH (Forestier hastalığı), metabolik sendrom ve diabetes mellitus ile güçlü ilişkilidir ve büyük anterior osteofitler özofagusa bası yaparak disfajiye neden olabilir.
2
Radyolojik kriterleri analiz et
En az 44 komşu vertebrada sürekli ossifikasyon ("akan mum alevi") izlenmesi DISH kriterlerini karşılamaktadır.
Resmi tanı kriterleri (Resnick kriterleri), birbirini takip eden en az dört vertebra cismi boyunca ossifikasyonun devam etmesini gerektirir.
3
Ayırıcı tanı kriterlerini kontrol et
Tablonun dejeneratif spondiloz veya ankilozan spondilit olmadığını doğrulamak için disk ve sakroiliak eklem durumuna bakıldı.
DISH'i dejeneratif osteoartritten ayıran en önemli özellik disk mesafesinin korunmasıdır; ankilozan spondilitten ayıran ise sakroiliit ve faset eklem ankilozunun olmamasıdır.

Anahtar Kavram

Diffüz İdiyopatik İskelet Hiperostozu (DISH) Tanı Kriterleri

Daha Fazla Pratik

DISH ve ankilozan spondilit arasındaki radyolojik farkları (sindesmofit vs. hiperostoz) içeren bir tabloyu incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru

6767 yaşında kadın hasta, her iki dizinde yaklaşık 22 yıldır devam eden, özellikle merdiven inip çıkarken artan ve dinlenmekle azalan ağrı şikayetiyle başvuruyor. Hastanın sabahları eklemlerinde yaklaşık 1010 dakika süren bir tutukluk hissettiği öğreniliyor. Fizik muayenede diz eklemlerinde hareketle krepitasyon ve hafif kemik genişlemeleri saptanıyor; ancak ısı artışı veya belirgin efüzyon izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde eritrosit sedimentasyon hızı (1212 mm/saat) ve C-reaktif protein (33 mg/L) düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Bu hastanın diz grafisinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en az olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Juksta-artiküler osteoporoz

Cevap

Juksta-artiküler osteoporoz seçeneği, osteoartrit kliniği ile uyumlu bu hastada görülmesi beklenmeyen bir bulgudur.
Juksta-artiküler osteoporoz (veya periartiküler osteoporoz), eklem çevresindeki kemik mineral yoğunluğunun kaybıdır ve Romatoid Artrit gibi inflamatuar sinovit ile giden hastalıkların erken radyolojik işaretidir. Osteoartrit ise kıkırdak yıkımı ve buna yanıt olarak gelişen kemik hipertrofisi (skleroz ve osteofit) ile karakterize mekanik bir hastalıktır; bu nedenle kemik yoğunluğunda lokal bir azalma değil, aksine subkondral bölgede artış (skleroz) beklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri analiz et
Hasta 6565 yaş üstü, mekanik karakterli ağrı (aktiviteyle artan, dinlenmekle azalan) ve kısa süreli sabah tutukluğu (<30<30 dakika) tarifliyor.
Osteoartrit ile inflamatuar artritlerin (örneğin Romatoid Artrit) ayrımını yapmak için ağrı karakteri ve tutukluk süresi kritiktir.
2
Fizik muayene ve laboratuvar bulgularını değerlendir
Krepitasyon ve kemik genişlemesi (osteofit belirtisi) varken; sedimentasyon ve CRP gibi inflamatuar belirteçler normaldir.
Osteoartrit non-inflamatuar bir süreçtir; bu nedenle sistemik inflamasyon göstergeleri genellikle normal kalır.
3
Radyolojik bulguları karşılaştır
Osteoartritte asimetrik daralma, skleroz, osteofit ve kist beklenirken; inflamatuar artritlerde erozyon ve juksta-artiküler osteoporoz beklenir.
Soru, osteoartritin radyolojik özelliklerini ayırt etme yetisini ölçmektedir.

Anahtar Kavram

Osteoartritin (OA) radyolojik bulguları mekanik stresle ilişkilidir (skleroz, osteofit); inflamatuar bulgular (erozyon, periartiküler osteoporoz) OA'da izlenmez.

Daha Fazla Pratik

Osteoartritin el tutulumunda görülen Heberden ve Bouchard nodüllerinin yerleşim yerlerini ve eroziv osteoartritin 'martı kanadı' (seagull wing) görünümünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru

5252 yaşında erkek hasta, her iki elinde yaklaşık 22 yıldır devam eden ağrı ve hareket kısıtlılığı şikayetiyle başvuruyor. Ağrının özellikle 2.2. ve 3.3. metakarpofalangeal (MKF) eklemlerde belirgin olduğu, kullanım ile arttığı ve sabahları yaklaşık 1010 dakika süren bir eklem sertliğinin eşlik ettiği öğreniliyor. Fizik muayenede MKF eklemlerde kemiksi genişleme ve hafif hassasiyet saptanırken, aktif sinovit bulgusuna rastlanmıyor. El grafisinde 2.2. ve 3.3. MKF eklem aralıklarında asimetrik daralma, subkondral skleroz ve metakarp başlarının radial yüzünde kanca benzeri (hook-like) osteofitler izleniyor. Laboratuvar incelemesinde açlık kan şekeri 145mg/dL145 mg/dL, ALT ve AST düzeylerinde hafif yükseklik saptanıyor. Bu hastada kesin tanıya yönelik istenmesi gereken ilk tetkik ve eklem şikayetlerinin yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serum ferritin düzeyi ve transferrin satürasyonu ölçümü; oral NSAİİ ve eklem koruma teknikleri

Cevap

Herediter hemokromatozis tanısı için serum ferritin ve transferrin satürasyonu ölçümü; semptomatik yönetim için oral NSAİİ ve eklem koruma teknikleri.
Doğru yaklaşım, hastanın atipik MKF tutulumu ve 'kanca benzeri' osteofitleri ile sistemik diyabet/karaciğer bulgularını birleştirerek herediter hemokromatozis tanısına yönelmektir. Bu amaçla ilk basamak testler ferritin ve transferrin satürasyonudur. Eklem tutulumu flebotomiye yanıt vermediği için tedavi prensipleri primer osteoartrit ile aynıdır (NSAİİ ve yaşam tarzı değişiklikleri).

Adım Adım Çözüm

1
Ağrı karakterini ve eklem tutulum yerini analiz et
Mekanik karakterli ağrı (istirahatle azalan, kısa süreli sabah tutukluğu) ve atipik lokalizasyon (2.3.2.-3. MKF).
Primer osteoartrit genellikle DİF, PİF ve 1.1. MKC eklemleri tutar; MKF tutulumu sekonder nedenleri (özellikle metabolik) düşündürür.
2
Radyolojik bulguları değerlendir
Kanca benzeri (hook-like) osteofitlerin varlığı.
Bu bulgu, herediter hemokromatozis artropatisinin patognomonik sayılabilecek bir özelliğidir.
3
Sistemik bulgularla korelasyon kur
Diyabet (bronz diyabet) ve transaminaz yüksekliği.
Hemokromatozis karaciğer, pankreas ve eklemlerde demir birikimi ile karakterize sistemik bir hastalıktır.
4
Tanısal ve terapötik planı belirle
Demir yükünü değerlendiren testler ve osteoartrit semptomlarına yönelik konservatif tedavi.
Artropati, flebotomi ile düzelmediği için osteoartrit gibi tedavi edilir.

Anahtar Kavram

Herediter Hemokromatozis Artropatisi ve Sekonder Osteoartrit

Daha Fazla Pratik

Hemokromatozis hastalarında kalsiyum pirofosfat depozisyonuna (psödogut) bağlı akut ataklar da görülebileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru

Bel ağrısından ziyade her iki bacakta uyuşma ve yorgunluktan yakınan 7575 yaşındaki erkek hastanın öyküsünden; semptomların yürümekle ve ayakta durmakla tetiklendiği, ancak alışveriş arabasına yaslanarak öne eğilmekle veya oturmakla 121-2 dakika içinde hızla geçtiği öğreniliyor. Fizik muayenede alt ekstremite nabızları normal ve cilt doğal görünümlü saptanıyor. Nörolojik muayenede ise hafif duyu kusuru dışında motor defisit veya refleks kaybı saptanmıyor. Bu hastanın klinik tablosunu açıklayan en olası patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lomber ekstansiyon sırasında daralan spinal kanalda gelişen venöz konjesyon ve sinir kökü iskemisi

Cevap

En olası mekanizma lomber ekstansiyon sırasında spinal kanalın daralmasıyla gelişen venöz konjesyon ve sinir kökü iskemisidir.
Lomber spinal stenozda semptomlar dinamiktir. Hasta ayakta durduğunda veya yürüdüğünde (lomber ekstansiyon), ligamentum flavumun içeri doğru katlanması ve intervertebral diskin arkaya doğru yer değiştirmesiyle spinal kanal hacmi azalır. Bu daralma, cauda equina köklerini çevreleyen venöz pleksuslarda konjesyona ve dolayısıyla mikrovasküler iskemiye neden olur. Öne eğilmek (fleksiyon) ise kanal hacmini artırarak bu iskemi ve konjesyonu hızla rahatlatır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik prezentasyonu analiz et
Hastada nörojenik klodikasyon (yürümekle artan, öne eğilmekle azalan bacak ağrısı) mevcuttur.
Semptomların pozisyonel karakteri (alışveriş arabası belirtisi) spinal stenoza özgüdür.
2
Vasküler nedenleri dışla
Nabızların normal olması ve ABI (ayak bileği-kol indeksi) düşüklüğü olmaması vasküler klodikasyonu dışlar.
Vasküler ağrı sadece durmakla geçerken, nörojenik ağrı genellikle omurgayı fleksiyona getirmeyi gerektirir.
3
Dinamik kanal hacmi değişimlerini değerlendir
Lomber ekstansiyon kanal çapını daraltırken, fleksiyon (öne eğilme) çapı artırır.
Ekstansiyonda ligamentum flavumun katlanması ve disk kabarıklığı kanal hacmini kritik seviyenin altına düşürür.
4
Patofizyolojik süreci tanımla
Daralan kanalda venöz drenaj bozulur, venöz hipertansiyon gelişir ve sinir köklerinde iskemi başlar.
Bu durum nörojenik klodikasyonun tipik ağrı ve uyuşma şikayetlerine yol açar.

Anahtar Kavram

Nörojenik Klodikasyo ve Spinal Stenoz Patofizyolojisi

Daha Fazla Pratik

Nörojenik klodikasyonun ayırıcı tanısında kullanılan 'Bisiklet Testi' (Van Gelderen testi) ve 'Treadmill Testi' arasındaki farkları gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru

74 yaşında erkek hasta, polikliniğe özellikle kavanoz kapaklarını açarken ve kapı anahtarını çevirirken sağ el başparmak kökünde hissettiği şiddetli ağrı nedeniyle başvuruyor. Öyküsünden ağrının elini kullandıkça arttığı, istirahatle azaldığı ve sabahları ellerinde 10-15 dakika süren bir tutukluk olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede sağ el 1. karpometakarpal eklemde ve her iki elin distal interfalangeal eklemlerinde kemik sertliğinde şişlikler (nodüller) saptanıyor. Bu hastanın el radyografisinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin görülmesi en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Subkondral skleroz ve osteofitler

Cevap

Subkondral skleroz ve osteofitler
Hastanın yaşı, mekanik ağrı paterni (hareketle artan), kısa sabah tutukluğu ve tutulan eklemler (DİF ve 1. CMC - Rizartroz) tipik El Osteoartriti tablosudur. Osteoartritin en karakteristik radyolojik bulguları; yük binen bölgelerde eklem aralığında asimetrik daralma, subkondral kemikte skleroz (beyazlaşma) ve eklem kenarlarında yeni kemik oluşumları olan osteofitlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın semptomlarını ve tutulum yerlerini analiz et
Mekanik karakterde ağrı (hareketle artan), kısa süreli sabah tutukluğu (<30 dk), 1. Karpometakarpal (CMC) ve Distal İnterfalangeal (DIF) eklem tutulumu.
Bu patern tipik olarak El Osteoartritini (özellikle rizartroz ve Heberden nodülleri) işaret eder.
2
Tanımlanan hastalığın karakteristik radyolojik bulgularını belirle
Osteoartritin radyolojik triadı: Eklem aralığında daralma, subkondral skleroz (kemik yoğunluğunda artış) ve osteofitlerdir.
Diğer seçenekler inflamatuar artritlere (RA, PsA) veya depo hastalıklarına aittir.

Anahtar Kavram

El osteoartriti; tipik olarak 1. CMC ve DİF eklemleri tutar, mekanik ağrı ile seyreder ve radyografide subkondral skleroz, osteofitler ve asimetrik eklem daralması görülür.

İpuçları

1
Hastanın ağrısı 'mekanik' karakterde (kullandıkça artıyor) ve tutulan eklemler parmak uçları (DİF) ile başparmak köküdür.
2
Bu tablo inflamatuar (Romatoid Artrit gibi) bir süreçten ziyade, dejeneratif (kireçlenme) bir süreci işaret etmektedir.
3
Dejeneratif eklem hastalıklarında (Osteoartrit) kemik yıkımı (erozyon) değil, tamir çabası (skleroz ve osteofit) ön plandadır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 19Soru

5858 yaşında kadın hasta, sağ el başparmak kökünde yaklaşık 11 yıldır devam eden ve özellikle kavanoz kapağı açma, anahtar çevirme gibi günlük aktivitelerle şiddetlenen ağrı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede birinci karpometakarpal eklem üzerinde hassasiyet saptanıyor ve hastanın başparmağına eksenel yük bindirilerek yapılan rotasyonel manevrası (Grind testi) ağrılı olarak değerlendiriliyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rizartroz

Cevap

Klinik öykü ve Grind testi pozitifliği ile en olası tanı Rizartroz (birinci karpometakarpal eklem osteoartriti) olarak belirlenir.
Rizartroz tanısı, hastanın yaş grubuyla uyumlu olup, başparmak kökünde (1. CMC eklem) kullanım ile artan ağrı ve muayenede eklem yüzeylerindeki harabiyeti gösteren Grind testinin pozitif olmasıyla doğrulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Ağrının lokalizasyonunu belirle
Ağrı başparmak kökünde (birinci karpometakarpal eklem) lokalize.
Bu bölge osteoartritin eldeki en tipik tutulum yerlerinden biridir.
2
Ağrının karakterini analiz et
Kavanoz açma gibi zorlayıcı mekanik hareketlerle artan ağrı mevcut.
Mekanik ağrı, enflamatuar süreçlerden ziyade dejeneratif süreçleri (osteoartrit) destekler.
3
Fizik muayene bulgusunu (Grind testi) yorumla
Grind testi pozitifliği, eklem yüzeylerindeki kıkırdak kaybı ve krepitasyonu gösterir.
Grind testi rizartroz tanısı için spesifik bir fizik muayene manevrasıdır.

Anahtar Kavram

Birinci karpometakarpal (CMC) eklem osteoartriti (Rizartroz), el osteoartritinin en sık görülen ve fonksiyonel kısıtlılığa yol açan formlarından biridir; tanısı tipik olarak mekanik ağrı ve Grind testi pozitifliği ile konur.

Daha Fazla Pratik

Erozif osteoartritin radyolojik bulgularını (martı kanadı görünümü) ve nodüler osteoartrit (Heberden-Bouchard nodülleri) dağılımını gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Ayırıcı tanıda ağrının tam yerini belirlemek için hastadan ağrılı bölgeyi göstermesi istenir; başparmak kökündeki 'omuz belirtisi' (eklemdeki subluksasyona bağlı çıkıntı) rizartroz için görsel bir ipucudur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 20Soru

Osteoartrit (OA), eklem kıkırdağının dejenerasyonu ve yeni kemik oluşumu ile karakterize, inflamatuar olmayan kronik bir eklem hastalığıdır. Klinik ve radyolojik değerlendirme tanıda temel rol oynar. Buna göre, osteoartrit tanısı düşünülen bir hastanın etkilenen eklem radyografisinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Periartiküler osteoporoz

Cevap

Periartiküler osteoporoz osteoartrit radyografisinde beklenen bir bulgu değildir.
Periartiküler osteoporoz, romatoid artrit gibi inflamatuar artritlerin erken dönem bulgusudur. Osteoartrit ise non-inflamatuar, dejeneratif bir hastalıktır ve radyografisinde kemik yoğunluğunda artışı ifade eden subkondral skleroz görülür. Osteoartritin tipik radyolojik bulguları 'LOSS' akronimi ile hatırlanabilir: L (Loss of joint space - Eklem mesafesi kaybı), O (Osteophytes - Osteofitler), S (Subchondral Sclerosis - Subkondral skleroz), S (Subchondral Cysts - Subkondral kistler).

Adım Adım Çözüm

1
Osteoartritin temel patofizyolojisini hatırla.
Osteoartrit dejeneratif bir süreçtir ve mekanik yüklenme ile kemik yoğunluğunda artış (skleroz) ve osteofit oluşumu ile seyreder.
Tanısal radyolojik bulguları ayırt etmek için hastalığın doğasını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki radyolojik bulguları hastalıklarla eşleştir.
Eklem daralması, skleroz, osteofit ve subkondral kistler osteoartritin dört temel bulgusudur; periartiküler osteoporoz ise inflamatuar süreçleri (Romatoid Artrit gibi) gösterir.
Ayırıcı tanı yapmak için karakteristik bulguları karşılaştırmak esastır.

Anahtar Kavram

Osteoartrit Radyolojik Bulguları

İpuçları

1
İnflamatuar ve dejeneratif eklem hastalıkları arasındaki farkı düşünün.
2
Osteoartrit kemik yapan (skleroz), Romatoid Artrit ise kemik yıkan (erozyon, osteoporoz) bir süreçtir.

Daha Fazla Pratik

Osteoartritin fizik muayene bulguları olan Heberden ve Bouchard nodüllerinin hangi eklemlerde görüldüğünü tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Osteoartrit ve Mekanik Sorunlar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin