Amiloidoz

85 yaşındaki bir erkek hastanın postmortem incelemesinde, ventrikül duvarlarının normal kalınlık ve yapıda olduğu saptanmıştır. Ancak her iki atriyum endokardında mikroskobik incelemede eozinofilik, amorf ekstraselüler madde birikimleri gözlenmiştir. Bu birikimlerin Congo red boyası ile boyandığı ve polarize ışık mikroskobunda elma yeşili çift kırınım verdiği izlenmiştir. Bu lokalize amiloidoz formunda biriken öncül protein aşağıdakilerden hangisidir?

Tip $2$ diyabet tanısı ile uzun yıllardır takip edilen $70$ yaşındaki bir hastanın vefatı sonrası yapılan otopsisinde; pankreastaki Langerhans adacıklarında belirgin atrofi ile birlikte, hücre dışı alanda homojen, eozinofilik ve amorf materyal birikimi saptanmıştır. Bu materyalin Kongo kırmızısı ile boyandığında polarize ışık mikroskobunda karakteristik elma yeşili çift kırınım (birefrijans) sergilediği görülmüştür. Bu hastada pankreas adacıklarında biriken amiloid tipinin prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında, uzun süredir intravenöz ve subkutan ilaç (eroin) bağımlılığı olan bir hasta; bacaklarda yaygın ödem ve masif proteinüri şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ekstremitelerinde çok sayıda "skin popping" (cilt altı enjeksiyon) skarı izleniyor. Böbrek biyopsisinde glomerüllerde Kongo kırmızısı ile pozitif boyanan ve polarize ışıkta elma yeşili refle veren amiloid birikimleri saptanıyor. Bu hastada gelişen amiloidozun tipi ve patogeneziyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

82 yaşında erkek hasta, son aylarda giderek artan nefes darlığı ve çabuk yorulma şikayetleriyle kardiyoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan ekokardiyografik incelemede restriktif tipte kardiyomiyopati ve sol ventrikül duvarlarında simetrik kalınlaşma saptanıyor. Alınan endomiyokardiyal biyopsi örneğinde interstisyel alanda amorf, eozinofilik materyal birikimi izleniyor. Bu materyalin Kongo kırmızısı ile boyanarak polarize ışık altında incelenmesi sonucunda "elma yeşili" çift kırılma (birefrijans) gösterdiği doğrulanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum ve idrar protein elektroforezi normal sınırlarda olan ve kronik bir enfeksiyon veya inflamatuar hastalık öyküsü saptanmayan bu hastada, biriken amiloidin öncül proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süredir Tip $2$ Diabetes Mellitus tanısıyla takip edilen $70$ yaşındaki bir hastanın otopsisinde, pankreasın histopatolojik incelemesinde Langerhans adacıklarında kapiller çevrelerinde ve endokrin hücreler arasında eozinofilik, amorf madde birikimleri saptanmıştır. Bu birikimlerin Kongo kırmızısı ile boyandığı ve polarize ışıkta elma yeşili refle verdiği görülmüştür. Bu hastadaki lokalize amiloid birikimlerinden sorumlu olan prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, $6$ aydır giderek artan ses kısıklığı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan laringoskopik muayenede sol vokal kord üzerinde $1.5\text{ cm}$ çapında, üzeri sağlam mukoza ile örtülü, nodüler bir kitle izleniyor. Kitleden alınan biyopsi materyalinin mikroskobik incelemesinde mukoza altında, damar duvarları çevresinde ve interstisyel alanda amorf, eozinofilik birikimler saptanıyor. Bu birikimlerin Kongo kırmızısı boyası ile boyandığı ve polarize ışık mikroskobunda elma yeşili çift kırınım verdiği görülüyor. Bu klinik ve histopatolojik tabloya göre, biriken amiloidin en olası prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Romatoid artrit veya kronik osteomiyelit gibi kronik inflamatuar hastalıkların seyrinde gelişen sekonder amiloidoz tablosunda, dokularda biriken amiloid fibrillerinin öncül (prekürsör) proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Alzheimer hastalığının karakteristik patolojik bulgularından olan senil plakların ve serebral kan damarlarının duvarlarında birikerek amiloid anjiyopatiye neden olan temel protein aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında bir erkek hasta, yaklaşık $15$ yıldır devam eden kronik osteomiyelit öyküsü ile takip edilmektedir. Son birkaç aydır bacaklarda şişlik ve halsizlik şikayetleri eklenen hastada masif proteinüri ($> 3.5$ g/gün) saptanmıştır. Yapılan böbrek biyopsisinde glomerüler kapiller duvarlarda ve mezangiumda amorf, eozinofilik madde birikimi izlenmiş; bu birikimin Kongo kırmızısı ile boyandığı ve polarize mikroskopta elma yeşili refle verdiği görülmüştür. Bu hastada biriken amiloid maddesinin prekürsörü olan protein aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süreli romatoid artrit veya bronşektazi gibi kronik inflamatuar hastalığı olan bir hastada gelişen 'sekonder sistemik amiloidoz' ($AA$ tipi) tablosunda, dokularda biriken amiloid fibrillerinin köken aldığı karaciğer kaynaklı prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında erkek hasta, boyun bölgesinde saptanan kitle ve eşlik eden ishal şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın yapılan incelemelerinde plazma kalsitonin düzeyinin belirgin olarak arttığı ve özgeçmişinde hipertansiyon ile sürrenal kitle nedeniyle operasyon öyküsü olduğu saptanıyor. Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisinde; kalsitonin pozitifliği gösteren neoplastik hücreler arasında eozinofilik, amorf materyal birikimi izleniyor. Bu materyalin Kongorot ile boyandığı ve polarize ışıkta elma yeşili çift kırınım (birefringence) verdiği doğrulanıyor. Bu hastadaki stromal amiloid birikimlerinden sorumlu olan prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle $12$ yıldır hemodiyaliz programında olan $56$ yaşında bir kadın hastada, her iki el bileğinde ağrı, uyuşma ve omuz eklemlerinde hareket kısıtlılığı gelişmiştir. Yapılan sinoviyal biyopside Kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize ışıkta elma yeşili çift kırınım veren amorf madde birikimi saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan amiloid tipi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$35$ yaşında erkek hasta, bacaklarda uyuşma, ilerleyici kas güçsüzlüğü ve ortostatik hipotansiyon şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın aile öyküsünde benzer nörolojik şikayetleri olan ve erken yaşta kardiyak sorunlar nedeniyle kaybedilen bireylerin olduğu öğreniliyor. Yapılan sural sinir biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; interstisyel alanda eozinofilik, amorf materyal birikimi saptanıyor. Bu birikim Kongo kırmızısı boyası ile boyanıp polarize ışıkta incelendiğinde elma yeşili refle veriyor. Bu hastada saptanan herediter sistemik amiloidoz tablosunda, birikime neden olan mutasyona uğramış prekürsör protein aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süredir bronşektazi nedeniyle takip edilen $42$ yaşında bir erkek hasta, yaygın ödem ve masif proteinüri şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan böbrek biyopsisinde glomerüllerde Kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize mikroskopta elma yeşili refle veren amorf ekstraselüler birikimler saptanıyor. Bu hastanın klinik tablosuna neden olan amiloid birikiminin prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

On yılı aşkın süredir kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz programında olan $58$ yaşındaki bir erkek hastada, her iki el bileğinde ağrı ve uyuşma şikayetleri gelişiyor. Yapılan tetkikler sonucunda bilateral karpal tünel sendromu tanısı konuyor. Hastadan alınan sinovyal doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; sinovyal dokuda Kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize ışıkta elma yeşili refle veren amorf materyal birikimi saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan amiloid birikiminin prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hastada, tiroid bezinde saptanan kitle nedeniyle yapılan incelemelerde medüller tiroid karsinomu tanısı konuluyor. Tümörün histopatolojik incelemesinde, tümör hücreleri arasında kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize ışıkta yeşil refle veren amorf materyal birikimi saptanıyor. Bu hastada izlenen lokalize amiloid birikiminin prekürsör (öncül) proteini aşağıdakilerden hangisidir?

62 yaşında erkek hasta, dilinde büyüme ve yutma güçlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde dilde belirgin makroglossia ve göz çevresinde "pinch purpura" olarak adlandırılan spontan ekimozlar gözleniyor. Hastadan alınan rektal biyopsi örneğinde damar duvarlarında eozinofilik, amorf materyal birikimi saptanıyor. Bu materyalin Kongo kırmızısı ile boyanıp polarize ışık altında incelenmesinde elma yeşili çift kırılım göstermesi üzerine amiloidoz tanısı konuluyor. Bu klinik tabloya neden olan amiloid proteininin prekürsörü aşağıdakilerden hangisidir?

Sekonder (reaktif) sistemik amiloidoz ($AA$ tipi), kronik inflamatuar uyarana yanıt olarak karaciğerden sentezlenen $SAA$ ($Serum$ $Amiloid$-$Asosiye$) proteininin dokularda çözünmeyen fibriller şeklinde birikmesiyle oluşur. Aşağıdaki klinik durumlardan hangisinin seyri sırasında sistemik $AA$ tipi amiloidoz gelişme riski diğerlerine göre en düşüktür?

$72$ yaşında erkek hasta, son aylarda giderek artan nefes darlığı, çabuk yorulma ve her iki elinde özellikle geceleri belirginleşen uyuşma şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede her iki el bileğinde Tinel belirtisi pozitif saptanıyor. Ekokardiyografide ventrikül duvarlarında simetrik kalınlaşma, 'benekli' (speckled) miyokard görünümü ve restriktif tipte diyastolik disfonksiyon izleniyor. Karın yağ aspirasyonu biyopsisinde interstisiyel alanda eozinofilik materyal birikimi görülüyor ve bu birikim polarize ışık mikroskobunda elma yeşili çift kırılma (birefrijans) gösteriyor. Bu hastada biriken amiloid proteinin prekürsörü aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hastada, tiroid bezinde saptanan solid bir nodülden yapılan cerrahi rezeksiyonun histopatolojik incelemesinde; tümör hücrelerinin yuva ve kordonlar oluşturduğu, hücreler arasında ise amorf, eozinofilik bir stroma olduğu görülmüştür. Bu stromanın Kongo kırmızısı ile boyandığı ve polarize ışık mikroskobunda elma yeşili çift kırınım (refranjans) verdiği saptanmıştır. İmmünohistokimyasal boyamada tümör hücrelerinde kalsitonin pozitifliği izlendiğine göre, stromada biriken bu amiloidin prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?