Tüm alıştırma soruları

Fecr-i Âti topluluğuna mensup sanatçıların edebi çalışmaları ve türsel yönelimleri üzerine araştırma yapan iki akademisyen arasında şu konuşma geçer:

I. Akademisyen: "Topluluğun şiir dışındaki türlerde de varlık göstermeye çalıştığının en önemli kanıtı bu yazarımızın tiyatro sahasındaki gayretleridir. Eserlerinde genellikle aşk, aile ve kadın temalarını işlemiş; özellikle dönemin ahlak anlayışını sorgulayan, sansasyonel konulara değinmiştir. Nitekim kadın eşcinselliğini konu edindiği öne sürülen oyunu, dönemin muhafazakar çevrelerinde büyük tartışmalar yaratmıştır."

II. Akademisyen: "Haklısınız, yazar sadece oyun kaleme almakla kalmamış; topluluğun edebi görüşlerinin şekillenmesinde, sanat anlayışının teorik zemin kazanmasında da aktif rol oynamıştır. Hatta kaleme aldığı edebiyat tarihi çalışmasıyla da döneminde dikkatleri üzerine çekmiştir."

Bu diyalogda kendisinden söz edilen Fecr-i Âti temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Fecr-i Âti Beyannamesi'nde yer alan aşağıdaki hedefleri ve bu hedeflerin günümüz Türkçesiyle ifade edilen sanatsal/fikrî karşılıklarını birbiriyle eşleştiriniz.

İslamiyet'i kabul eden ilk Orta Asya Türk devleti olan Karahanlılar, bu yeni dini benimsemelerine rağmen eski Türk devlet teşkilatına ait gelenekleri korumuş ve ülkeyi doğu-batı şeklinde ikiye ayırarak yönetmişlerdir.

Buna göre Karahanlılar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İlk Türk devletlerinde toplumsal hayatın en küçük birimi olan ailelerin (oguş) birleşmesiyle sülaleler (urug), sülalelerin birleşmesiyle boylar, boyların birleşmesiyle millet (budun) ve nihayetinde devlet (il) meydana gelmiştir. Bu teşkilatlanma yapısı içinde töre hükümleri, boylar arasındaki ilişkileri ve bireylerin devlete karşı sorumluluklarını düzenleyen en temel dinamik olmuştur. Devlet meclisi olan kurultay (toy) ise hem siyasi kararların alındığı hem de halkın katılımıyla düzenlenen şölenler aracılığıyla toplumsal bağların güçlendirildiği bir platform işlevi görmüştür.

Buna göre, ilk Türk devletlerindeki toplumsal, hukuki ve siyasi yapıya dair aşağıdakilerden hangisi savunulabilir?

Türkiye'de bölgesel kalkınma projelerinin temel çıkış noktası, bölgeler arasındaki ekonomik ve sosyal gelişmişlik farklarını azaltmaktır. Ancak projelerin uygulanacağı sahaların doğal ve beşerî coğrafya özellikleri farklı olduğundan, projelerin öncelikli hedefleri de bölgeye özgü belirlenmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen kalkınma projesi ve bölgenin coğrafi yapısına bağlı olarak belirlenen öncelikli hedef eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

İlk Çağ medeniyetlerinde siyasi yapılar ile egemenliğin meşrulaştırılması arasındaki ilişkiyi inceleyen bir tarihçi, şu bilimsel tespitlerde bulunmuştur:

- Sümerlerde şehir devletlerinin başındaki yöneticiler (patesi/ensi), kendilerini tanrının yeryüzündeki temsilcisi veya rahibi (rahip-kral) olarak tanımlamışlardır.
- Mısır’da hükümdarlar (firavun), tanrının yeryüzündeki vekili olmanın ötesinde, doğrudan tanrının kendisi (tanrı-kral) olarak kabul edilmiş ve mutlak bir otoriteye sahip olmuşlardır.
- Hititlerde ise kralların yetkileri soylulardan oluşan Pankuş Meclisi tarafından denetlenebilmiş ve kral eşi kraliçe (Tavananna) devlet yönetiminde resmi yetkilerle söz sahibi olmuştur.

Bu tespitlerden hareketle İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi güç ve yönetim yapılarıyla ilgili;

I. Coğrafi koşullardaki farklılıklar, yönetim sistemlerinin teokratikleşme derecesini belirleyen tek unsurdur.
II. Hititlerin yönetim yapısı, Mezopotamya ve Mısır’daki monarşilere kıyasla mutlakiyetçi karakteri sınırlandıran kurumsal mekanizmalar içermektedir.
III. Sümer ve Mısır medeniyetlerinde egemenliğin kaynağı din ile ilişkilendirilmiş olsa da yöneticilerin meşruiyet derecesi ve siyasi otoritelerinin sınırları farklılık göstermektedir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İlk Türk devletlerinin idari, siyasi ve kurumsal yapısını yansıtan aşağıdaki kavramları, karşılarında verilen açıklamalarıyla doğru biçimde eşleştiriniz.

T��rkiye'nin demografik yapısını yönlendirmek amacıyla Cumhuriyet döneminde hayata geçirilen aşağıdaki nüfus politikası uygulamalarını ve yasal düzenlemelerini geçmişten günümüze doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Dik koordinat düzleminde, başkatsayıları sırasıyla $1$ ve $-1$ olan $f(x)$ ve $g(x)$ parabollerinin simetri eksenleri sırasıyla $x = r_1$ ve $x = r_2$ doğrularıdır.

$f(x)$ parabolünün tepe noktası $g(x)$ parabolünün üzerinde, $g(x)$ parabolünün tepe noktası ise $f(x)$ parabolünün üzerindedir.

Bu iki parabolün tepe noktaları arasındaki uzaklık $3\sqrt{10}$ birim olduğuna göre, bu parabollerin simetri eksenleri arasındaki uzaklık kaç birimdir?

Bu parabolün tepe noktası $T$ olmak üzere, köşeleri bu noktalar olan $ABC$ üçgeninin alanı, $ABT$ üçgeninin alanının yarısına eşittir.

Buna göre, $m$ gerçel sayısının alabileceği farklı değerlerin çarpımı kaçtır?

Aşağıda sol sütunda Servet-i Fünun şiirinden alınan bazı dizeler ve günümüz Türkçesine çevirileri, sağ sütunda ise bu dizelerin temsil ettiği sanatçılar ile estetik/tematik şiir anlayışları verilmiştir. Sol sütundaki dizeleri, sağ sütundaki en uygun şiir anlayışıyla eşleştiriniz.

Servet-i Fünun Dönemi Türk şiirinin estetik ve tematik çeşitliliğini kavramak amacıyla sol sütunda verilen şiir parçalarını, sağ sütunda yer alan estetik yönelim ve temsilci açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

ifadesinin en sade biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Sanayi Devrimi'nden günümüze fosil yakıt kullanımının aşırı artması, atmosferdeki sera gazı birikimini ve buna bağlı olarak küresel iklim değişimini hızlandırmıştır. Bu durum, yeryüzündeki ekosistemleri ve insan yaşamını tehdit eden küresel ölçekli çevre sorunlarına yol açmaktadır. Bazı çevre sorunları ise küresel iklim değişiminin doğrudan bir sonucu olmayıp, yerel veya bölgesel ölçekli beşerî faaliyetlerin doğrudan kirletici etkisiyle ortaya çıkmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen çevre sorunlarından hangisinin ortaya çıkmasında küresel iklim değişimi ve atmosferdeki karbon birikiminin artışı doğrudan bir etken değildir?

Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin yürütüldüğü alanlarda birim alandan alınan verimi artırmayı hedefleyen modern (entansif) yöntemler ile doğal koşullara bağımlılığın yüksek olduğu geleneksel (ekstansif) yöntemler, coğrafi özelliklere bağlı olarak farklılık gösterir.

Buna göre, Türkiye'de uygulanan tarım yöntemleri ve bu yöntemleri sınırlandıran faktörlerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Buna göre, $a + b$ toplamı kaçtır?

Uzunluğu $34\text{ cm}$ olan bir tel iki parçaya bölünüyor. Bu parçalardan biriyle bir kare, diğeriyle ise uzun kenarı kısa kenarının $2$ katı olan bir dikdörtgen oluşturuluyor. Buna göre, oluşturulan bu iki şeklin alanları toplamının en küçük değeri kaç $\text{cm}^2$ olur?

Gerçel say��lar kümesinin, her $k \in \mathbb{Z}$ için $x \neq \pi + 2k\pi$ ve $x \neq 3k\pi$ koşullarını sağlayan en geniş alt kümesinde tanımlı $f(x) = \tan\left(\frac{x}{2}\right) - \cot\left(\frac{x}{3}\right)$ fonksiyonunun esas periyodu $6\pi$ radyandır.