Tüm alıştırma soruları

Sol sütunda verilen cümlelerde yer alan edatların (ilgeçlerin) cümlelere kattığı anlam ilgilerini, sağ sütundaki kavramlarla eşleştiriniz.

Yaz akşamları, denizin kokusu (I) sokağa yayılırken çocukların neşesi (II) etrafı (III) sarardı. Herkes evinin önünde oturur, sokağın sesi (IV) eşliğinde çayını yudumlardı. Bu küçük kasabanın huzuru (V) her şeye değerdi.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde "-ı, -i, -u, -ü" eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sıfatları, sıfat türleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki parçada, obsidiyenin özellikleri ve arkeolojik araştırmalardaki kullanımı ele alınmaktadır:

"Obsidiyen, yanardağ lavlarının hızlıca soğumasıyla oluşan, camsı yapıya sahip doğal bir kayaçtır. Tarih öncesi çağlardan itibaren insanlar tarafından kesici alet, silah ve süs eşyası yapımında yaygın olarak kullanılmıştır. Kimyasal bileşimindeki eser elementlerin oranları, her obsidiyen kaynağına kendine has bir parmak izi kazandırır. Arkeologlar, antik yerleşimlerde buldukları obsidiyen aletlerin kimyasal analizini yaparak bu ham maddelerin hangi yanardağ kaynağından çıkarıldığını ve dolayısıyla eski toplumlar arasındaki ticaret ağlarını tespit edebilmektedir."

Bu parçanın anlatımında, okuyucuyu bilgilendirmek ve bir konu hakkında aydınlatmak amacıyla açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmıştır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz nesne kullanılmıştır?

Türkçede sonu geniş ünlüyle (-a, -e) biten fiillere şimdiki zaman eki (-yor) getirildiğinde fiilin sonundaki geniş ünlü daralarak dar ünlüye (-��, -i, -u, -ü) dönüşür. Bu ses olayına ünlü daralması denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına uğramış bir sözcük kullanılmıştır?

(I) Anadolu'nun geleneksel konut mimarisinde ahşap ve taşın birlikteliği, iklimsel koşullara uyum sağlamanın en doğal yolu olmuştur. (II) Bu yapılarda zemin katlar genellikle taş malzemeyle örülerek kış soğuklarına karşı korunaklı bir kalkan oluşturur. (III) Üst katlarda tercih edilen ahşap karkas sistem ise hem hafifliği hem de nefes alabilen yapısıyla iç mekânda sağlıklı bir yaşam alanı sunar. (IV) Türkiye'de son yıllarda betonarme konut üretimi, artan nüfusun barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla hız kazanmıştır. (V) Ahşap malzemenin esnekliği de deprem gibi sarsıntılarda bu geleneksel yapıların ayakta kalmasını kolaylaştırır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Kitap kapak tasarımı, bir eserin içeriğini görsel bir dille okura sunan ilk ve en önemli iletişim aracıdır. (II) Grafik tasarımcının görevi, yazarın dünyasını tek bir karede özetlemek ve kitabın ruhunu yansıtan özgün bir kompozisyon oluşturmaktır. (III) Bu kompozisyonda kullanılan tipografi, renk paleti ve görsel unsurlar, okuyucunun zihninde kitapla ilgili ilk izlenimi belirler. (IV) Kitap kapaklarının tarihsel gelişimine bakıldığında, matbaacılığın ilk dönemlerinde sadece eseri dış etkilerden koruma amacı taşıyan sade tasarımlar göze çarpar. (V) Ancak 19. yüzyılın sonlarına doğru yayıncılık sektörünün büyümesiyle kapaklar, estetik kaygıların yanı sıra pazarlama stratejilerinin de bir parçası olmuştur. (VI) Günümüzde ise dijital platformların yükselişi, kapak tasarımlarının küçük ekranlarda da fark edilebilecek şekilde daha sade ve minimalist biçimde tasarlanmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Harita, yeryüzünün nesnel ve tarafsız bir kopyası gibi sunulur bize hep. Oysa her harita, çizenin dünya görüşünü, gücünü ve kültürel önceliklerini yansıtan öznel birer tasarımdır. Coğrafya kitaplarındaki o çizgiler, kıtaların gerçek boyutlarını değil, egemen güçlerin zihnindeki büyüklük algısını yansıtır. Örneğin, Mercator projeksiyonunda Avrupa ve Kuzey Amerika gerçekte olduklarından çok daha büyük görünürken Afrika kıtası küçültülmüştür. Bu durum, coğrafi bir zorunluluk değil, siyasi bir algı yönetimidir. Kısacası haritacılık, dünyayı kağıda aktarırken aslında onu kendi zihinsel kalıplarına göre yeniden inşa eder ve sınırlandırır. Dolayısıyla hiçbir haritayı tamamen yansız bir veri kaynağı olarak göremeyiz.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerde görülen ünlü daralması durumlarını ve bu durumların özelliklerini yanlarındaki açıklamalarla eşleştiriniz.

Gazeteci:
(I) ----

Tiyatro Yönetmeni:
— Klasik metinleri sahneye taşırken onları bugünün dünyasına birebir uyarlama çabasından hep uzak durdum. Çünkü bir eserin gücü, kendi döneminin ruhunu taşırken aynı zamanda zamansız sorular sorabilmesindedir. Ben seyirciye tanıdık bir hikâye anlatmak yerine, onları tarihsel bir atmosferin içinde kendi güncel sorunlarıyla yüzleştirmeyi tercih ediyorum.

Gazeteci:
(II) ----

Tiyatro Yönetmeni:
— Sahne tasarımı, benim için sadece oyuncuların hareket ettiği bir dekor değil; oyunun kendisiyle birlikte nefes alan bir anlatıcıdır. Işık oyunlarından, sahnedeki en küçük nesnenin konumuna kadar her ayrıntı, oyunun dramaturjik yapısını desteklemelidir. Dekor, hikâyeyi izleyiciye doğrudan göstermemeli, hissettirmelidir; aksi takdirde sahne sadece süslü bir arka plandan ibaret kalır.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

(I) Paleolitik ve Neolitik çağlardan kalan kaya resimleri, insanlığın yerleşik hayata geçiş öncesindeki zihinsel evrimini ve çevreyle kurduğu ilişkiyi anlamamızı sağlayan en önemli arkeolojik belgelerdir. (II) Dünyanın farklı coğrafyalarındaki mağara duvarlarında karşımıza çıkan bu çizimler; av sahnelerinden kozmolojik simgelere kadar geniş bir tasvir yelpazesi sunar. (III) Bu resimlerin keşfedilmesinde ve tarihlendirilmesinde kullanılan radyokarbon yöntemi, arkeologların tarih öncesi dönemlere ait kronolojik verileri daha sağlıklı analiz etmesini sağlamıştır. (IV) İnanç sistemlerini ve toplumsal yapıları yansıtan bu ilkel figürler, avcı-toplayıcı toplulukların doğayla girdikleri mücadeleyi günümüze taşır. (V) Dolayısıyla bu ilk sanatsal üretimler, sadece estetik bir arayışın ürünü değil, aynı zamanda kolektif hafızayı gelecek nesillere aktarma ihtiyacının da ilk somut kanıtlarıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yere, parçanın anlam bütünlüğüne göre numaralanmış cümlelerden hangisi getirilmelidir? Cevabınızı sadece rakamla (1, 2, 3, 4 veya 5) belirtiniz.

Derin vadilerin koynunda uyuyan bu sessiz kasaba, her mevsim ziyaretçilerine bambaşka bir dünyanın kapılarını aralar. Yüksek dağların doruklarından süzülen serin rüzgârlar, ahşap evlerin pencerelerinden sızıp içeriyi taze bir çam kokusuyla doldurur. Birkaç ihtiyar, cami avlusundaki ulu çınarın gölgesinde geçmiş günlerin tatlı hatıralarını yad ederken çocukların neşeli çığlıkları dar sokaklarda yankılanır.

Bu parçadaki sıfatlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

(I) Son yıllarda kaleme alınan tarihsel romanlar, okurun geçmişe yönelik merakını canlı tutmayı başarıyor. (II) Bu eserlerde yazar, olayları aktarırken tarihî gerçeklik ile kurgu arasında hassas bir denge kurmaktadır. (III) Dönemin atmosferini daha inandırıcı kılabilmek amacıyla metinlerde sıklıkla eski sözcükler seçilir. (IV) Dönem koşullarına uygun bir dil olu��turmak isteyen romancı, yapıtlarında ağdalı ifadeler kullanmaktan kaçınmıştır. (V) Tarihî gerçekliğe sadık kalabilmek adına romanın merkezine tarihî belgeler yerleştirmişti.

Bu par��ada numaralanmış cümlelerin özneleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, aldıkları isim çekim eki türleriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki cümlelerde yer alan belirtili nesneleri, bu nesnelerin oluşturduğu kelime gruplarıyla eşleştiriniz.

Belgisiz sıfatlar, isimleri kesinlik bildirmeden, belli belirsiz belirten sözcüklerdir. Bu sözcükler çekim eki aldıklarında ya da bir ismin yerini tuttuklarında belgisiz zamir olurlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz sıfat kullanılmıştır?

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere nokta (.) veya üç nokta (...) işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cümlenin ögeleri bulunurken zaman, durum, miktar, sebep ve yer-yön bildiren sözcük ya da söz öbekleri zarf tümleci (zarf tamlayıcısı) görevini üstlenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci kullanılmıştır?