Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 141Soru
Bir aa tam sayısı ile bir bb tam sayısının toplamının aa katı olan
a(a+b)a \cdot (a + b)
ifadesi bir tek sayıdır.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: aba \cdot b

Cevap

a ve b tam sayılarının çarpımı olan ifade her zaman çift sayıdır
Verilen ifadenin tek sayı olması için hem a sayısının hem de a + b toplamının tek sayı olması gerekir. Buradan a tek sayı olarak bulunur. a tek sayı ise a + b toplamının tek sayı olması için b sayısının çift sayı olması gerekir. a tek, b çift tam sayı olduğuna göre, bu iki tam sayının çarpımı her zaman çift sayıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen çarpım ifadesinin çarpanlarını incelemek
a tek sayı ve a + b tek sayı olmalıdır.
İki tam sayının çarpımının tek sayı olması için her iki çarpanın da tek sayı olması gerekir.
2
Parantez içindeki ifadenin teklik-çiftlik durumundan diğer değişkeni belirlemek
b çift sayı olmalıdır.
a sayısı tek sayı olduğundan, a + b toplamının tek sayı çıkabilmesi için b sayısının çift sayı olması gerekir.
3
Değişkenlerin teklik-çiftlik durumunu seçeneklerde denemek
a tek ve b çift tam sayılar olduğundan, a ile b'nin çarpımı olan ifade her zaman çift bir tam sayıdır.
Tek bir tam sayı ile çift bir tam sayının çarpımı her zaman çift bir tam sayıdır. Üslü ifadelerde üslerin negatif olma durumu sonucu tam sayı yapmayabileceği için her zaman çift sayı belirtmezler.

Anahtar Kavram

Tek ve çift sayıların özellikleri ile tam sayılarda teklik-çiftlik kuralları
Soru 142Soru

Aşağıdaki cümlelerde geçen terim anlamlı sözcüklerin ait olduğu alanlar karışık olarak verilmiştir. Cümleleri ilgili oldukları bilim dallarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sözcüğün anlamlı en küçük ve daha küçük parçalara bölünemeyen ortak yapı birimi, dil biliminde kök olarak tanımlanır.
Bir denklemi sağlayan ve matematiksel eşitliği doğru kılan bilinmeyen değerlerin her biri, cebirde o denklemin kökü şeklinde ifade edilir.
Bitkinin toprak altında kalan, besin maddelerini depolayan ve toprağa tutunmasını sağlayan organına botanikte kök adı verilir.
Dünya'nın merkezinde bulunan, yüksek basınç ve sıcaklık altındaki en iç katman yer biliminde çekirdek olarak adlandırılır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sözcük yapısını açıklayan birinci cümle Dil Bilgisi ile, denklem çözümünü belirten ikinci cümle Matematik ile, bitki organından bahseden üçüncü cümle Biyoloji ile ve yer kürenin merkez katmanını açıklayan dördüncü cümle Coğrafya ile eşleşmelidir.
Sözcüklerin kullanıldıkları cümlelerin bağlamı incelendiğinde; dil bilgisel yapıdan bahseden cümle Dil Bilgisi ile, matematiksel eşitliği doğrulayan değerlerden bahseden cümle Matematik ile, bitki yapısını anlatan cümle Biyoloji ile ve Dünya'nın merkez katmanını belirten cümle Coğrafya ile doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen anahtar sözcüklerin bilim dallarındaki özel karşılıklarını belirlemek.
İlk üç cümlede geçen 'kök' sözcüğü sırasıyla dil bilgisi, matematik ve biyoloji alanlarında birer terimdir. Dördüncü cümledeki 'çekirdek' ise yer kürenin merkezini belirttiği için coğrafya terimidir.
Sözcüklerin terim anlam kazanabilmesi için genel dilin dışındaki özel bir uzmanlık veya bilim dalına ait bir kavramı karşılaması gerekir.
2
Belirlenen terimlerin ait oldukları doğru alanlarla eşleştirmesini yapmak.
Birinci cümle Dil Bilgisi, ikinci cümle Matematik, üçüncü cümle Biyoloji ve dördüncü cümle Coğrafya alanıyla eşleşir.
Kelimelerin cümledeki kullanım bağlamları, onların hangi bilim dalının terimi olduğunu belirler.

Anahtar Kavram

Terim anlamlı sözcükler; bilim, sanat ya da meslek alanlarında özel bir kavramı karşılayan sözcüklerdir. 'Kök' ve 'çekirdek' gibi ortak dilde yer alan sözcükler, kullanıldıkları bilimsel bağlama göre farklı disiplinlerin terimleri haline gelebilirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 143Soru

Teoloji, belirli bir dinin dogmalarını ve inanç esaslarını temel alarak bu inanç sistemini rasyonel kılmaya ve savunmaya çalışır. Teolog, ait olduğu inancın mutlak doğruluğuna dayanarak hareket eder ve amacı bu doğruları yaymak veya korumaktır. Buna karşın din felsefesi, herhangi bir inancın doğruluğunu peşinen kabul etmeksizin; genel olarak din kavramını, inancın yapısını ve kutsallık iddiasını eleştirel, nesnel ve rasyonel bir yaklaşımla inceler. Din felsefesi belirli bir dinin avukatlığını yapmaz; din olgusunu bütün boyutlarıyla anlamaya çalışır.

Bu parçaya göre teoloji ile din felsefesi arasındaki farka dair aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Din felsefesi din olgusunu rasyonel ve eleştirel bir yaklaşımla incelerken, teoloji belirli bir inanç sistemini doğruluğunu peşinen kabul ederek savunur.

Cevap

Din felsefesi din olgusunu rasyonel ve eleştirel bir yaklaşımla incelerken, teoloji belirli bir inanç sistemini doğruluğunu peşinen kabul ederek savunur.
Doğru yanıt, parçada yer alan teolojinin inandığı dinin doğruluğunu peşinen kabul edip savunması ile din felsefesinin din olgusunu rasyonel ve eleştirel bir yaklaşımla ele alması bilgisini tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki teoloji ve din felsefesi tanımlarını ve amaçlarını analiz edin.
Teolojinin inanç temelli, dogmatik ve savunmacı (apologetik) olduğu; din felsefesinin ise rasyonel, eleştirel ve nesnel olduğu belirlenir.
İki disiplin arasındaki temel yöntemsel ve amaçsal farkları saptamak için.
2
Belirlenen özellikleri seçeneklerdeki ifadelerle karşılaştırarak doğru yargıyı bulun.
Din felsefesinin din olgusunu eleştirel/rasyonel incelediğini, teolojinin ise inancı baştan doğru kabul ederek savunduğunu belirten ifadenin parçayla tam uyumlu olduğu görülür.
Soru kökünün talep ettiği temel farkı veren doğru seçeneği işaretlemek için.

Anahtar Kavram

Teoloji ile din felsefesi arasındaki dogmatiklik-nesnellik ve savunma-sorgulama farkı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 144Soru

Aşağıdaki numaralanmış sözleri anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

geçmişin izlerini sürerken karşılaştığı belgelerin güvenirliğini sorgulamaktan ve olayları kendi döneminin koşullarıyla değerlendirmekten kaçınan bir tarihçi nesnel bir senteze ulaşamaz.
Tüm ögeler dil bilgisi kurallarına ve anlamsal ilişkilere göre bir araya getirildiğinde, zaman bildiren öbeğin başta yer aldığı, eş görevli yan cümleciklerin bağlaçla bağlandığı, niteleyici sıfat-fiilin öznenin önünde yer bulduğu ve yüklemin sonda olduğu 'geçmişin izlerini sürerken karşılaştığı belgelerin güvenirliğini sorgulamaktan ve olayları kendi döneminin koşullarıyla değerlendirmekten kaçınan bir tarihçi nesnel bir senteze ulaşamaz.' cümlesi kurulmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin ve temel yargının belirlenmesi
Cümlenin çekimli eylemi olan 'nesnel bir senteze ulaşamaz' ifadesi yüklemdir ve kurallı cümle yapısında en sonda yer almalıdır.
Türkçe söz diziminde kurallı bir cümlenin kurulabilmesi için yüklemin sonda bulunması zorunludur.
2
Yükleme bağlı öznenin tespit edilmesi
Yükleme sorulan 'Ulaşamayan kimdir?' sorusunun cevabı 'bir tarihçi' öbeğidir. Bu öbek cümlenin öznesidir.
Özne, eylemi gerçekleştiren veya yargıya konu olan temel ögedir.
3
Özneyi niteleyen sıfat-fiil grubunun bulunması
'kaçınan' sıfat-fiili 'bir tarihçi' ismini nitelediği için hemen ondan önce yer almalıdır.
Türkçede sıfatlar ve sıfat-fiiller niteledikleri veya belirttikleri isimlerin önünde bulunur.
4
Sıfat-fiile bağlanan eş görevli ögelerin belirlenmesi
'sorgulamaktan' ve 'değerlendirmekten' eylemsileri, aralarındaki 've' bağlacıyla birbirine bağlanarak 'kaçınan' sıfat-fiilinin dolaylı tümleci olurlar.
Eş görevli ögeler bağlaçlar yardımıyla birbirine bağlanarak ortak bir öge grubu oluştururlar.
5
İlk sıfat-fiil grubunun ilişkili olduğu ismin önüne getirilmesi
'geçmişin izlerini sürerken karşılaştığı' sıfat-fiil grubu 'belgelerin' tamlayanıyla başlayan isim grubunu nitelediği için cümlenin en başına yerleştirilir.
Sıfat-fiil grubu nitelediği isim tamlamasının önüne gelerek anlamca en uygun bağı kurar.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturmada Öge İlişkileri ve Eylemsi Grupları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 145Soru

Aşağıda enzimatik reaksiyonların gerçekleştiği ortamlarda yapılan bazı değişiklikler (durumlar) ile bu değişikliklerin reaksiyon hızı ve enzim yapısı üzerindeki sonuçları (etkiler) verilmiştir. Sol sütundaki durumlar ile sağ sütundaki etkileri doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Enzim ve substrat miktarının sabit tutulduğu bir deney tüpünde, sıcaklığın 55C55^\circ\text{C}'ye çıkarılıp bir süre bekletildikten sonra tekrar 35C35^\circ\text{C}'ye düşürülmesi
Sınırlı miktarda substrat içeren bir reaksiyon ortamına, sürekli olarak serbest enzim ilave edilmesi
Hücrede sentezlenen ve aktifleşebilmek için magnezyum iyonuna (Mg2+Mg^{2+}) ihtiyaç duyan bir apoenzimin bulunduğu ortama sadece BB grubu vitamini ilave edilmesi
Substrat derişiminin sürekli artırıldığı bir ortamda, reaksiyon ortamındaki su oranının %18\%18'den %12\%12'ye indirilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci durum (yüksek sıcaklık ve soğutma), protein yapısının kalıcı olarak bozulmasıyla (denatürasyon); ikinci durum (sınırlı substrata enzim eklenmesi), substratın bitmesiyle reaksiyonun durmasıyla; üçüncü durum (metal yerine vitamin eklenmesi), apoenzimin özgül yardımcı kısmı (kofaktör) olmadan aktifleşememesiyle; dördüncü durum (su oranının düşürülmesi), su oranının %15\%15'in altına inmesiyle enzim aktivitesinin durmasıyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; 55C55^\circ\text{C}'den 35C35^\circ\text{C}'ye soğutulan enzimin denatüre olduğu için çalışmaması aktif merkezin üç boyutlu yapısının bozulmasıyla; sınırlı substrata enzim eklenmesi substratın bitmesiyle reaksiyonun sıfırlanıp ürünün sabit kalmasıyla; magnezyum gerektiren apoenzime vitamin eklenmesi kofaktör eksikliğinden holoenzimin oluşamamasıyla; su oranının %12\%12'ye indirilmesi ise difüzyon ortamının yetersizliği nedeniyle enzimlerin çalışamamasıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Sıcaklık değişiminin enzim yapısına etkisini analiz etmek
Yüksek sıcaklık (55C55^\circ\text{C}) enzimlerin protein yapısını geri dönüşümsüz bozar. Sıcaklık 35C35^\circ\text{C}'ye indirilse dahi yapı bozulduğu için reaksiyon gerçekleşmez.
Proteinlerin yüksek sıcaklıkta denatüre olması genel bir biyokimyasal kuraldır.
2
Sınırlı substrat varlığında enzim eklenmesinin sonucunu belirlemek
Sınırlı substrat içeren ortama enzim eklenmesi reaksiyonu bir süre hızlandırsa da substrat tükendiğinde reaksiyon durur ve toplam ürün miktarı sabitlenir.
Tepkimeye girecek substrat kalmadığında enzimlerin katalizleyeceği bir reaksiyon kalmaz.
3
Apoenzim-yardımcı kısım ilişkisini değerlendirmek
Mg2+Mg^{2+} iyonu gerektiren apoenzim vitamin eklenmesiyle aktifleşemez. Holoenzim oluşamaz ve reaksiyon başlamaz.
Her apoenzim kendine özgü bir yardımcı kısım (kofaktör veya koenzim) ile çalışır.
4
Su oranının enzim aktivitesine etkisini incelemek
Su oranının %18\%18'den %12\%12'ye düşmesi, enzimin çalışması için gereken %15\%15 eşik değerinin altında kalmasına ve reaksiyonun durmasına neden olur.
Yetersiz su oranında enzim ve substratların hareket edip karşılaşmasını sağlayan sıvı difüzyon ortamı oluşamaz.

Anahtar Kavram

Enzimlerin yapısı ve çalışmasını etkileyen faktörler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 146Soru

Aşağıdaki paragrafta numaralanmış cümlelerle bu cümlelerden çıkarılabilecek yardımcı düşünceleri doğru şekilde eşleştiriniz.

(I) Likenler, mantarlar ve alglerin bir araya gelerek oluşturduğu ortak yaşam birliği sayesinde yeryüzünün en zorlu çevre koşullarında bile hayatta kalmayı başarabilen sıra dışı organizmalardır. (II) Bu hassas birliktelikte mantar bileşeni, algi kuruma ve aşırı güneş ışığı gibi dış tehlikelerden koruyarak ona gerekli su ve mineralleri sağlar. (III) Alg bileşeni ise gerçekleştirdiği fotosentez süreciyle mantarın tek başına üretemediği organik besin maddelerini sentezler. (IV) Karşılıklı yardımlaşmaya ve uyuma dayalı olan bu özel yaşam biçimi, likenlerin çıplak kayalar gibi verimsiz zeminlerde bile tutunarak yeni canlı türlerinin yaşamasına zemin hazırlayan ekolojik öncüler olmasını kolaylaştırır.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. cümle
II. cümle
III. cümle
IV. cümle

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. cümle -> Likenlerin iki farklı canlının iş birliğiyle en güç doğa şartlarında bile varlığını sürdürebildiği; II. cümle -> Ortaklığı oluşturan canlılardan birinin diğerine yaşamsal maddeler aktararak koruyucu rol üstlendiği; III. cümle -> Liken birliğindeki fotosentez yapan üyenin diğer ortağın besin ihtiyacını karşıladığı; IV. cümle -> Likenlerin elverişsiz ortamlarda hayata tutunarak kendilerinden sonra gelecek canlılar için yaşam alanı hazırladığı
Cümlelerin anlamları ve paragraftaki yerleri analiz edildiğinde her cümlenin kendisiyle eşleşen yardımcı düşünceyi doğrudan desteklediği görülür. Örneğin birinci cümledeki zorlu koşullar ve mantar-alg ortaklığı ifadesi, en güç doğa şartlarında iş birliğiyle varlığını sürdürmeyi karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki I. cümleyi okuyup anahtar kelimeleri tespit etmek.
I. cümlede likenlerin mantar-alg ortaklığıyla en zorlu çevre koşullarında hayatta kalabildiği belirtilmiştir. Bu da 'Likenlerin iki farklı canlının iş birliğiyle en güç doğa şartlarında bile varlığını sürdürebildiği' yardımcı düşüncesi ile eşleşir.
İlk cümlenin içerdiği yardımcı düşünceyi belirlemek.
2
Paragraftaki II. cümleyi okuyup anahtar kelimeleri tespit etmek.
II. cümlede mantarın algi koruduğu, ona su ve mineral sağladığı belirtilmiştir. Bu da 'Ortaklığı oluşturan canlılardan birinin diğerine yaşamsal maddeler aktararak koruyucu rol üstlendiği' yardımcı düşüncesi ile eşleşir.
İkinci cümlenin içerdiği yardımcı düşünceyi belirlemek.
3
Paragraftaki III. cümleyi okuyup anahtar kelimeleri tespit etmek.
III. cümlede algin fotosentezle mantarın üretemediği organik besin maddelerini ürettiği söylenmiştir. Bu da 'Liken birliğindeki fotosentez yapan üyenin diğer ortağın besin ihtiyacını karşıladığı' yardımcı düşüncesi ile eşleşir.
Üçüncü cümlenin içerdiği yardımcı düşünceyi belirlemek.
4
Paragraftaki IV. cümleyi okuyup anahtar kelimeleri tespit etmek.
IV. cümlede likenlerin çıplak kayalar gibi verimsiz zeminlerde tutunarak yeni canlı türlerinin yaşamasına zemin hazırladığı söylenmiştir. Bu da 'Likenlerin elverişsiz ortamlarda hayata tutunarak kendilerinden sonra gelecek canlılar için yaşam alanı hazırladığı' yardımcı düşüncesi ile eşleşir.
Dördüncü cümlenin içerdiği yardımcı düşünceyi belirlemek.

Anahtar Kavram

Paragraftaki her bir cümlenin içerdiği yargıyı saptayarak bu yargıların ifade ettiği yardımcı düşüncelerle eşleştirilmesi.
Soru 147Soru

aa ve bb birer gerçel sayı olmak üzere, a+ba + b ve aba \cdot b değerlerinin her ikisi de rasyonel sayı olduğu halde aa ve bb sayılarından en az birinin irrasyonel sayı olduğu (a,b)(a, b) sayı çiftlerine "özel çift" denir.

Melis, kk bir tam sayı olmak üzere,
a=3ka = 3 - \sqrt{k}
b=3+kb = 3 + \sqrt{k}
sayılarını belirlemiştir.

Melis'in belirlediği aa ve bb sayılarının her ikisinin de [2,8][-2, 8] kapalı aralığında yer aldığı ve (a,b)(a, b) çiftinin bir özel çift olduğu bilinmektedir.

Buna göre, bu koşulları sağlayan kaç farklı kk tam sayısı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

Bu koşulları sağlayan 20 farklı k tam sayısı vardır.
Verilen aralık ve karekök tanımları incelendiğinde kk sayısının 00 ile 2525 arasındaki (sınırlar dahil) tam kare olmayan tam sayılar olması gerektiği görülür. Bu da 2020 farklı değer demektir.

Adım Adım Çözüm

1
aa ve bb sayılarının gerçel sayı olabilmesi için karekökün tanım kümesi incelenir.
k0k \geq 0
Negatif sayıların karekökü gerçel sayı belirtmez.
2
aa ve bb sayılarının [2,8][-2, 8] kapalı aralığında olma koşulları çözülür.
k25k \leq 25
3+k8k5k253 + \sqrt{k} \leq 8 \Rightarrow \sqrt{k} \leq 5 \Rightarrow k \leq 25 ve 3k2k5k253 - \sqrt{k} \geq -2 \Rightarrow \sqrt{k} \leq 5 \Rightarrow k \leq 25 eşitsizliklerinin her ikisi de bu sonucu verir.
3
(a,b)(a, b) çiftinin "özel çift" olma tanımına göre sayı kümeleri analizi yapılır.
kk bir tam kare sayı olmamalıdır.
a+b=6Qa + b = 6 \in \mathbb{Q} ve ab=9kQa \cdot b = 9 - k \in \mathbb{Q} olduğu için rasyonellik şartları sağlanır. Sayıların irrasyonel olması için k\sqrt{k} ifadesinin irrasyonel olması gerekir. Bu da kk tam sayısının bir tam kare olmaması anlamına gelir.
4
[0,25][0, 25] kapalı aralığındaki uygun kk tam sayılarının sayısı hesaplanır.
266=2026 - 6 = 20
0k250 \leq k \leq 25 aralığında toplam 2626 tam sayı vardır. Bu sayılardan tam kare olanlar {0,1,4,9,16,25}\{0, 1, 4, 9, 16, 25\} olmak üzere 66 tanedir. Bunlar çıkarıldığında 2020 sayı kalır.

Anahtar Kavram

Gerçel sayıların alt kümeleri olan rasyonel ve irrasyonel sayıların özellikleri ile kareköklü ifadelerin tanım kümesi.
Soru 148Soru

Üzerinde 11, 22, 33 ve 44 rakamlarının yazılı olduğu dört kartın tamamı kullanılarak iki basamaklı iki doğal sayı elde ediliyor. Buna göre, elde edilen bu iki sayının toplamının alabileceği en küçük değer kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 37

Cevap

Elde edilen iki basamaklı sayıların toplamının alabileceği en küçük değer 37'dir.
Oluşturulacak iki basamaklı iki sayının onlar basamağına en küçük rakamlar olan 1 ve 2, birler basamağına ise kalan 3 ve 4 rakamları yazıldığında en küçük toplam olan 37 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıların çözümlenmesi
AB+CD=10(A+C)+(B+D)AB + CD = 10(A + C) + (B + D)
Basamak değerlerinin toplam üzerindeki etkisini belirlemek için çözümleme yapılması gerekir.
2
Onlar basamağındaki rakamların seçilmesi
AA ve CC rakamları 11 ve 22 olarak belirlenir.
Onlar basamağının ağırlığı 10 olduğundan toplamın en küçük olması için buraya en küçük rakamlar yazılmalıdır.
3
Birler basamağındaki rakamların seçilmesi ve toplamın bulunması
BB ve DD rakamları 33 ve 44 olarak belirlenir ve toplam 13+24=3713 + 24 = 37 bulunur.
Kalan büyük rakamlar birler basamağına atanarak toplam minimuma indirilir.

Anahtar Kavram

Basamak çözümlemesi ve basamak değerlerine göre rakam yerleştirme
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 149Soru
xx bir tam sayı olmak üzere,
5x35x - 3
ifadesinin bir çift sayıya eşit olduğu bilinmektedir.

Buna göre, a��ağıdaki ifadelerden hangisi bir tek sayıya eşittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: x2+2x^2 + 2

Cevap

x2+2x^2 + 2
5x35x - 3 çift sayı olduğuna göre 5x5x tek sayı olmalıdır. Buradan xx sayısının tek sayı olduğu anlaşılır. xx tek sayı ise, x2+2x^2 + 2 ifadesi de tek sayının karesi (tek) ile çift bir sayı olan 22'nin toplamından tek sayı elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen ifadenin tek/çift durumunu inceleyerek xx değişkeninin karakterini belirlemek.
5x35x - 3 ifadesi çift sayıdır. Bir çift sayı ile tek sayının farkı tek olacağından, 5x5x ifadesi tek sayı olmalıdır. 55 tek sayı olduğundan, çarpımın tek olması için xx tam sayısı da tek sayı olmalıdır.
Seçeneklerdeki ifadelerin tekliğini/çiftliğini test edebilmek için öncelikle xx sayısının tek mi çift mi olduğunu bulmamız gerekir.
2
Bulunan xx karakterini seçeneklerde yerine yazarak her seçeneğin sonucunu analiz etmek.
xx tek sayı olduğundan:
- Birinci seçenekteki x+1x + 1 ifadesi Tek+1=C¸ift\text{Tek} + 1 = \text{Çift} olur.
- İkinci seçenekteki x2+2x^2 + 2 ifadesi Tek2+2=Tek+C¸ift=Tek\text{Tek}^2 + 2 = \text{Tek} + \text{Çift} = \text{Tek} olur.
- Üçüncü seçenekteki 3x13x - 1 ifadesi 3Tek1=TekTek=C¸ift3 \cdot \text{Tek} - 1 = \text{Tek} - \text{Tek} = \text{Çift} olur.
- Dördüncü seçenekteki x2+xx^2 + x ifadesi Tek2+Tek=Tek+Tek=C¸ift\text{Tek}^2 + \text{Tek} = \text{Tek} + \text{Tek} = \text{Çift} olur.
- Beşinci seçenekteki 5x+75x + 7 ifadesi 5Tek+7=Tek+Tek=C¸ift5 \cdot \text{Tek} + 7 = \text{Tek} + \text{Tek} = \text{Çift} olur.
Her seçenekteki cebirsel ifadenin tek/çift kurallarına göre sonucunu belirlemek için.

Anahtar Kavram

Tam sayılarda toplama, çıkarma ve çarpma işlemlerinde teklik ve çiftlik durumlarının belirlenmesi.
Soru 150Soru

Bir AA kümesinin elemanları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* AA kümesinin tüm elemanları [4,4][-4, 4] kapalı aralığındaki birbirinden farklı gerçel sayılardan oluşmaktadır.
* AA kümesinin eleman sayısı 6'dır.
* AA kümesindeki elemanların 4 tanesi rasyonel sayıdır.
* AA kümesindeki elemanların 3 tanesi tam sayıdır.
* AA kümesindeki elemanların 2 tanesi doğal sayıdır.

Buna göre, AA kümesindeki tam sayıların toplamı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -3

Cevap

Tam sayıların toplamının alabileceği en küçük değer -3'tür.
Doğal sayılar kümesi sıfırı içerdiği için [-4, 4] aralığındaki en küçük iki doğal sayı 0 ve 1'dir. Bu aralıktaki en küçük negatif tam sayı ise -4'tür. Bu üç tam sayının toplamı (-4) + 0 + 1 = -3 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayı kümeleri arasındaki alt küme ilişkisini belirleyin.
Doğal sayılar kümesi, tam sayılar kümesinin alt kümesidir (N ⊂ Z).
Kümedeki tam sayıların kaçının doğal sayı kaçının negatif tam sayı olduğunu belirlemek için.
2
Kümedeki tam sayıların dağılımını bulun.
Kümede 3 tam sayı ve 2 do��al sayı olduğundan, tam sayılardan 2'si doğal sayı (negatif olmayan tam sayı), 1'i ise negatif tam sayıdır.
Toplamı en küçük yapacak elemanları bu gruplardan seçmek için.
3
Aralıktan seçilebilecek en küçük negatif tam sayıyı bulun.
[-4, 4] aralığındaki en küç��k negatif tam sayı -4'tür.
Toplamı en az yapmak için negatif tam sayıyı olabildiğince küçük seçmeliyiz.
4
En küçük iki farklı doğal sayıyı bulun.
En küçük iki farklı doğal sayı 0 ve 1'dir.
Doğal sayılar 0'dan başlar ve toplamı en az yapmak için en küçük elemanlar seçilmelidir.
5
Seçilen tam sayıları toplayın.
(-4) + 0 + 1 = -3
İstenen en küçük toplam değerini elde etmek için.

Anahtar Kavram

Sayı kümeleri ve alt küme ilişkileri (Doğal sayılar, Tam sayılar, Rasyonel sayılar)
Soru 151Soru

Aşağıda verilen cümlelerdeki ad aktarmalarının (mecazımürsel) kurulmasını sağlayan anlam ilişkilerini belirleyerek boşlukları uygun kavramlarla tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

I. 'Sabahtan beri gökyüzünden süzülen bereket, kuruyan toprakları nihayet canlandırmıştı.' cümlesinde 'bereket' sözcüğüyle yağmur kastedilerek ilişkisi kurulmuştur.
II. 'Limana yanaşan iki yelken, kasaba halkına uzun süredir bekledikleri haberleri getirmişti.' cümlesinde 'yelken' sözcüğüyle gemi kastedilerek
ilişkisi kurulmuştur.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa 'neden-sonuç' (veya sebep-sonuç), ikinci boşluğa ise 'parça-bütün' (veya bütün-parça) kavramları yazılmalıdır.
Birinci cümlede 'bereket' sözcüğüyle onun nedeni olan 'yağmur' kastedilerek neden-sonuç ilişkisi; ikinci cümlede ise 'yelken' sözcüğüyle bütünü temsil eden 'gemi' kastedilerek parça-bütün ilişkisi kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlede ad aktarmasına yol açan 'bereket' sözcüğü ve kastedilen anlam incelenir.
Gökten süzülen ve toprağı canlandıran unsur yağmurdur. Yağmur neden, yağmurun getirdiği bolluk ve bereket ise sonuçtur. Burada sonuç söylenerek neden kastedilmiştir.
Bu durum, ad aktarmasında kullanılan neden-sonuç (sebep-sonuç) ilişkisine dayanır.
2
İkinci cümlede ad aktarmasına yol açan 'yelken' sözcüğü ve kastedilen anlam incelenir.
Limana yanaşan yelkenler değil, gemilerin kendisidir. Yelken, geminin fiziksel bir parçasıdır. Burada parça söylenerek bütün kastedilmiştir.
Bu kullanım, ad aktarmasında sıkça karşılaşılan parça-bütün ilişkisine dayanır.

Anahtar Kavram

Ad aktarması (mecazımürsel); bir sözcüğün, aralarında benzetme amacı güdülmeden, neden-sonuç, parça-bütün, iç-dış, yer-insan gibi çeşitli anlam ilgileriyle başka bir sözcük yerine kullanılmasıdır.
Soru 152Soru

Son yıllarda metropollerde yaşayan insanların kendi sebze ve meyvelerini yetiştirmek amacıyla mahalle aralarında kurdukları şehir bostanları, sadece tarımsal bir uğraş olmanın ötesine geçmiştir. Beton yığınları arasında nefes alacak bir alan arayan kent sakinleri, bu bostanlarda bir araya gelerek ortak bir amaç etrafında birleşmektedir. Toprakla uğraşmak bireysel stresi azaltırken; komşuların birlikte çapa yapması, tohum paylaşması ve ürünleri bölüşmesi kaybolan mahalle kültürünü ve toplumsal dayanışmayı yeniden canlandırmaktadır. Böylece şehir bostanları, modern insanın doğadan ve birbirinden kopuşuna karşı güçlü bir sosyal köprü görevi üstlenmektedir.

Bu parçada aşağıdakilerin hangisinden söz edilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehir bostanlarının kent insanının doğayla ve toplumsal yaşamla bağ kurmasındaki işlevinden

Cevap

Şehir bostanlarının kent insanının doğayla ve toplumsal yaşamla bağ kurmasındaki işlevinden
Şehir bostanlarının kent insanının doğayla ve toplumsal yaşamla bağ kurmasındaki işlevinden söz edilen seçenek doğrudur çünkü parçada bu bostanların sadece tarımsal faaliyet alanı olmadığı, beton yığınları arasında kalan insanların doğayla (toprakla) bağ kurmasını sağladığı ve komşuluk ilişkilerini (toplumsal yaşamı) canlandırdığı belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ilk cümlesinden itibaren neyden bahsedildiğini belirlemek.
Paragrafta şehir bostanlarının tarımsal bir uğraş olmanın ötesinde bir işlevi olduğu belirtilmektedir.
Metnin konusunu bulmak için ana ögeyi tespit etmek gerekir.
2
Gelişme ve sonuç cümlelerindeki detayları analiz etmek.
Bostanların kent insanının toprakla uğraşmasını (doğayla bağını) ve mahalle kültürünü canlandırarak komşuluk ilişkilerini (toplumsal dayanışmayı) güçlendirdiği görülür.
Konunun sınırlarını ve yazarın odaklandığı yönü netleştirmek gerekir.
3
Bulunan ana konuyu seçeneklerle karşılaştırmak.
Şehir bostanlarının doğayla ve toplumsal yaşamla bağ kurma işlevini ifade eden seçenek doğru cevaptır.
Tespit edilen konuyu en kapsayıcı ve doğru şekilde ifade eden yargıyı bulmak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Paragrafın Konusu
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 153Soru

Pareidolia, insan beyninin çevresindeki belirsiz veya rastgele uyarıcılardan anlamlı örüntüler, özellikle de insan yüzleri çıkarma eğilimidir. Diğer algısal yanılsamalardan farklı olarak bu durum, evrimsel süreçte avcıları hızla fark etmemizi sağlayan hayati bir savunma mekanizmasının günümüze ulaşan bir uzantısıdır. Bulutları gökyüzünde koşan atlar şeklinde hayal etmek, duvar prizlerinde şaşkın bir insan yüzü ifadesi görmek ya da kızarmış bir ekmek diliminde tanıdık bir silüet seçmek bu eğilimin günlük hayattaki yansımalarıdır. İnsan zihni, doğadaki belirsiz şablonları tanıdık formlara dökerek kaotik dünyayı anlamlandırmaya ve kendini her an güvende hissetmeye çalışır. Bu çaba, dış dünyadan aldığımız karmaşık duyusal verileri geçmiş deneyimlerimizin filtresinden geçirerek şekillendiren ve hayatta kalmamızı kolaylaştıran otomatik bir bilişsel süreçtir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangilerine başvurulmuştur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanımlama - Karşılaştırma - Örneklendirme

Cevap

Tanımlama - Karşılaştırma - Örneklendirme
Metnin ilk cümlesinde pareidolianın ne olduğu tanımlanmış (tanımlama), ikinci cümlesinde diğer algısal yanılsamalarla olan farkı ortaya konmuş (karşılaştırma) ve üçüncü cümlesinde günlük yaşamdan çeşitli somut örnekler verilmiştir (örneklendirme). Bu yüzden doğru cevap tanımlama, karşılaştırma ve örneklendirmenin bir arada kullanıldığı seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ilk cümlesini incelemek
'Pareidolia... eğilimidir.' ifadesi bu kavramın tanımını vermektedir.
Paragraftaki temel kavramın tanımını belirlemek.
2
İkinci cümleyi incelemek
'Diğer algısal yanılsamalardan farklı olarak...' ifadesiyle karşılaştırma yapılmıştır.
Kavramlar arası kıyaslama durumunu tespit etmek.
3
Üçüncü cümleyi incelemek
Bulutlar, prizler ve ekmek dilimindeki şekiller pareidolia durumuna örnek verilmiştir.
Düşüncenin somut örneklerle desteklenme durumunu kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Düşünceyi geliştirme yollarından tanımlama, karşılaştırma ve örneklendirmenin metindeki varlığını tespit etme.
Soru 154Soru

Komşumuzun bahçesindeki büyük elma ağacı, bu mahallenin en yaşlı üyesiydi.

Bu cümlenin yüklemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: bu mahallenin en yaşlı üyesiydi

Cevap

bu mahallenin en yaşlı üyesiydi
Cümlenin yüklemi olan 'bu mahallenin en yaşlı üyesiydi' söz öbeği, hem isim hem de sıfat tamlaması unsurlarını barındıran bir bütündür. Türkçe dil bilgisinde cümlenin ögeleri bulunurken tamlamalar ve söz öbekleri bölünemez. Bu nedenle tamlamanın tamamı yüklem görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ek fiil almış ya da çekimlenmiş yargı bildiren kelimeyi veya kelime grubunu tespit etmek.
'üyesiydi' sözcüğü ek fiil alarak yüklem olmaya aday ana unsurdur.
Yüklem, cümlenin temel yargısını taşıyan ögedir.
2
'üyesiydi' sözcüğünün bir tamlama veya söz öbeği oluşturup oluşturmadığını incelemek.
'mahallenin üyesi' belirtili isim tamlamasıdır. 'bu' sözcüğü tamlayanın sıfatı, 'en yaşlı' ise tamlananın sıfatıdır.
Söz öbekleri ve tamlamalar bir bütün olarak anlam taşıdığı için cümlenin ögeleri bulunurken bölünemezler.
3
Tüm tamlama grubunu tek bir parça halinde yüklem olarak belirlemek.
Yüklem 'bu mahallenin en yaşlı üyesiydi' olarak belirlenir.
Bölünemeyen bu tamlama grubu cümlenin yargı bildiren kısmını tamamen kapsamaktadır.

Anahtar Kavram

Ögeler belirlenirken isim ve sıfat tamlaması gibi söz öbeklerinin bölünmezliği kuralı.
Soru 155Soru

Antik kentlerde yürütülen arkeolojik kazılarda gün ışığına çıkarılan pişmiş topraktan yapılmış minyatür arabalar, eklemli bebekler ve misketler; geçmişin çocukluk dünyasına aralanan büyülü birer kapıdır. Bazı araştırmacılar bu buluntuları yalnızca dinsel ritüellerin veya adak törenlerinin birer parçası olarak görme eğilimindedir. Oysa bu nesnelerin üzerindeki aşınma izleri, parmak izleri ve kullanım yıpranmaları, onların doğrudan çocuk oyunlarında tüketildiğini açıkça kanıtlamaktadır. Tapınak kalıntılarında bulunmuş olmaları, dinsel bir amaç taşımalarından ziyade, oyun çağını tamamlayan çocukların en sevdikleri eşyaları tanrılara sunma geleneğinden kaynaklanır. Dolayısıyla antik dönemin oyuncaklarını sadece kutsal törenlerin nesneleri olarak tanımlamak, geçmişin gündelik yaşam dinamiklerini ve çocuk dünyasını tek boyutlu bir bakış açısıyla sınırlandırmaktır.

Bu parçada, antik dönem oyuncaklarına dair yerleşik bir görüşe karşı çıkılarak yazarın kendi savını kanıtlama ��abası doğrultusunda tartışmacı anlatım biçiminin belirleyici özelliklerine yer verilmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Doğru yargısı geçerlidir.
Parçada, antik dönem oyuncakları hakkında bazı araştırmacıların dinsel törenlere yönelik yerleşik tezleri çürütmeye çalışılmış, 'oysa' ifadesiyle karşıt görüş sunularak kendi tezi (oyuncakların oyunlarda kullanıldığı) savunulmuştur. Bu durum tartışmacı anlatımın belirleyici özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ilk cümlesinde konunun girişinin nasıl yapıldığını analiz edin.
Paragraf, antik oyuncakların çocukluk dünyasıyla ilişkisi kurularak betimleyici ve açıklayıcı ögelerle başlatılmıştır.
Metnin ana konusunun ve çıkış noktasının tespiti anlatım biçiminin yönünü anlamak için gereklidir.
2
Metinde yazarın karşıt görüş belirttiği veya tartışmaya girdiği ifadeleri arayın.
'Bazı araştırmacılar...' ile başlayan cümleyle yerleşik bir kanı ortaya konmuş, hemen ardından gelen 'Oysa bu nesnelerin...' ifadesiyle bu görüşe karşı çıkılmıştır.
Yazarın bir düşünceyi çürütüp kendi düşüncesini savunması, tartışmacı anlatımın en belirgin özelliğidir.
3
Metnin genelinde kullanılan dilsel ipuçlarını ve anlatım amacını değerlendirin.
Metinde nesnel kanıtlardan (aşınma izleri, parmak izleri) yararlanılarak okuyucunun antik dönem oyuncaklarına dair fikri değiştirilmeye çalışılmıştır.
Bir düşünceyi savunma ve okuyucuyu ikna etme amacı taşıyan bu yapı, tartışmacı anlatımın varlığını kesin olarak doğrular.

Anahtar Kavram

Tartışmacı anlatım biçimi, yazarın yerleşik bir görüşü çürütmek ve kendi savını kabul ettirmek amacıyla başvurduğu, kanıtlama ve ikna etmeye dayalı bir paragraf yapısıdır.
Soru 156Soru

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere gelmesi gereken kaynaştırma harflerini yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Kütüphanei temizleyen görevli, masanın üzerie bırakılan kitapları tasnif etti. Giriş kapıı önündeki panoya, yeni gelen kitapların listesini ikierli sütunlar halinde astı.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Boşluklara sırasıyla y, n, s ve ş kaynaştırma harfleri gelmelidir.
Parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla 'y', 'n', 's' ve 'ş' kaynaştırma ünsüzleri getirilmelidir. İlk boşlukta iki ünlü arasına 'y' ünsüzü (kütüphane-y-i); ikinci boşlukta iyelik eki ile durum eki arasına 'n' ünsüzü (üzeri-n-e); üçüncü boşlukta isim tamlamasındaki iyelik eki öncesinde 's' ünsüzü (kapı-s-ı); dördüncü boşlukta ise üleştirme eki öncesinde 'ş' ünsüzü (iki-ş-er) gelmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kütüphane sözcüğüne getirilecek eki belirleme ve kaynaştırma sesini bulma
y
Kütüphane sözcüğü ünlüyle bittiği için, ünlüyle başlayan belirtme durumu eki (-i) geldiğinde araya 'y' kaynaştırma ünsüzü girer.
2
Üzeri sözcüğüne getirilecek eki belirleme ve kaynaştırma sesini bulma
n
Üçüncü tekil kişi iyelik ekiyle biten 'üzeri' sözcüğüne yönelme durumu eki (-e) eklenirken araya 'n' (zamir n'si) kaynaştırma ünsüzü girer.
3
Kapı sözcüğüne getirilecek eki belirleme ve kaynaştırma sesini bulma
s
'Giriş kapısı' belirtisiz isim tamlamasında, ünlüyle biten 'kapı' sözcüğüne üçüncü tekil kişi iyelik eki (-ı) eklenirken araya 's' kaynaştırma üns��zü girer.
4
İki sözcüğüne getirilecek eki belirleme ve kaynaştırma sesini bulma
ş
Ünlüyle biten sayı isimlerine üleştirme eki (-er) eklenirken araya 'ş' kaynaştırma ünsüzü girer.

Anahtar Kavram

Türkçede iki ünlü yan yana gelemediğinde veya belirli eklerin birleşmesinde y, ş, s, n kaynaştırma harfleri kullanılır.
Soru 157Soru

Bal arıları, yalnızca bal üretimiyle değil, bitkilerin tozlaşmasında üstlendikleri kritik rolle de yeryüzündeki yaşamın devamlılığını sağlar. Çiçekten çiçeğe konarak polen taşıyan bu canlılar, meyve, sebze ve tahıl ürünlerinin çoğalmasına doğrudan katkıda bulunur. Bilimsel araştırmalar, küresel gıda üretiminin yaklaşık yüzde otuzunun arıların gerçekleştirdiği tozlaşma faaliyetine bağımlı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle arı popülasyonlarındaki herhangi bir azalma, tarımsal üretimi ve biyolojik çeşitliliği doğrudan tehlikeye atmaktadır. Kısacası arılar, doğanın görünmez mimarları olarak ekolojik dengenin korunmasında en temel halkalardan birini oluşturmaktadır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okuyucuyu belirli bir konu hakkında bilgilendirme ve aydınlatma amaçlanmıştır.

Cevap

Okuyucuyu belirli bir konu hakkında bilgilendirme ve aydınlatma amaçlanmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek açıklayıcı anlatımın temel özelliğini belirtmektedir. Metinde bal arılarının tozlaşmadaki rolü, küresel gıda üretimine etkisi ve ekolojik önemi gibi konularda bilimsel verilere dayanarak okura nesnel bilgiler sunulmuştur. Bu durum açıklayıcı anlatım biçimine uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin genel amacını ve dilini incelemek
Metinde bal arılarının ekosistemdeki önemi ve gıda üretimine etkileri nesnel bir dille aktarılmaktadır.
Yazarın okuyucuya bilgi verme amacı taşıyıp taşımadığını belirlemek için.
2
Metindeki anlatım biçimini belirlemek
Bilgi verme ve bir konuyu açıklama amacı güdüldüğü için metinde açıklayıcı anlatım biçiminin kullanıldığı saptanmıştır.
Seçeneklerde açıklayıcı anlatımın özelliklerini yansıtan ifadeyi bulmak için.

Anahtar Kavram

Açıklayıcı anlatım biçiminde amaç, okuyucuya bilgi vermek ve bir konuyu öğretmektir. Dil nesneldir ve gereksiz süslemelerden kaçınılır.
Soru 158Soru

(I) Balinalar, okyanusun derinliklerinde kilometrelerce mesafeden birbirleriyle iletişim kurabilmek için son derece gelişmiş ses dalgaları kullanırlar. (II) Bu devasa canlıların çıkardığı düşük frekanslı sesler, suyun altında havaya oranla yaklaşık dört kat daha hızlı yayılır. (III) Özellikle kambur balinaların şarkı benzeri ritmik sesleri, hem çiftleşme dönemlerinde eş bulmalarını hem de sürü içi koordinasyonu sağlar. (IV) Son yıllarda artan tanker trafiği, petrol arama faaliyetleri ve askeri sonarlar okyanuslardaki doğal gürültü seviyesini ciddi oranda yükseltmiştir. (V) Oluşan bu yapay arka plan gürültüsü, balinaların birbirlerinin sesini duymasını engellemekte ve onların yön duygularını yitirmelerine yol açmaktadır. (VI) İletişim ağları kopan canlılar, beslenme alanlarını bulamadıkları gibi çoğunlukla kıyıya vurarak toplu ölümlerle karşı karşıya kalmaktadır.

Bu paragraf iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümleyle başlayan kısım, okyanuslardaki yapay gürültü kirliliği konusunu ele alarak yeni bir paragraf oluşturmaktadır.
Dördüncü cümlede konu, balinaların doğal yollarla kurduğu iletişimden insan yapımı okyanus gürültüsüne kaymaktadır. Bu cümle yeni bir konunun başlangıcı olup kendinden önceki cümlelerden bağımsız bir giriş cümlesi yapısındadır. Dolayısıyla ikinci paragraf bu cümleyle başlatılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın cümleleri sırasıyla okunarak ele alınan ana konu ve bu konunun yönü belirlenir.
İlk üç cümlede balinaların doğal ses dalgalarıyla iletişim kurma yöntemleri ve bu seslerin yayılma özellikleri açıklanmaktadır.
Paragrafın genelinde işlenen temel düşünceyi ve anlatımın ilk yönünü tespit etmek için bu adım gereklidir.
2
Cümleler arasındaki anlam bağları incelenerek konunun veya bakış açısının değiştiği geçiş noktası saptanır.
Dördüncü cümleden itibaren insan kaynaklı yapay gürültülerin okyanusa etkisi ve bunun balinalar üzerindeki olumsuz sonuçları anlatılmaya başlanmıştır.
Düşüncenin akışında yeni bir yönelim veya alt başlık olup olmadığını belirlemek için bu adım uygulanır.
3
Geçiş cümlesinin kendinden önceki cümlelerle yapısal ve anlamsal bir bağlantısının olup olmadığı kontrol edilir.
Dördüncü cümle kendinden önceki cümlelere bağlayıcı ögelerle bağlı olmayan bağımsız bir giriş cümlesi niteliğindedir.
İkinci paragrafın ilk cümlesinin aynı zamanda bağımsız bir giriş cümlesi niteliği taşıması gerektiğini doğrulamak için bu kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Paragrafı ikiye bölme sorularında, yazarın konuya bakış açısının değiştiği veya yeni bir alt konuya geçiş yaptığı bağımsız ilk cümle belirlenir.
Soru 159Soru

Yıllar geçip giderken insanın heybesinde birikenler sadece anılar olmuyor, o anıların ruhumuzda bıraktığı derin izler de bizimle yürüyor. (I) Oysa o günlerde yanımda olacağını, bu zorlu yolda elimi tutacağını hayal etmiştim; meğer herkes kendi gölgesinin peşindeymiş. (II) Artık bu kentin gürültülü sokaklarında saatlerce yürümek, o bitmek bilmeyen korna seslerine katlanmak benim için sıradan bir sabah yürüyüşünden farksız hale geldi. (III) Ne olursa olsun, önüme çekilen bu kalın duvarları birer birer yıkıp o hedefe ulaşacağım günü sabırla inşa etmeye devam edeceğim. (IV) Çocukluğumun o tozlu yollarında, dedemin bahçesindeki ıhlamur kokusunu içime çektiğim günleri yeniden yaşamak için bugün sahip olduğum her şeyi feda edebilirim.

Bu parçada numaralanmış cümleleri, yansıttıkları baskın duygu durumları veya karakter özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. cümle
II. cümle
III. cümle
IV. cümle

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. cümle Sitem ile, II. cümle Kanıksama ile, III. cümle Kararlılık ile ve IV. cümle Özlem ile eşleşmelidir.
Parçadaki cümleler incelendiğinde; I. cümlede bir kişiye duyulan kırgınlığın açıkça dile getirilmesi 'sitem' duygusunu; II. cümlede gürültülü kent yaşamına alışılıp durumun olağan karşılanması 'kanıksama' duygusunu; III. cümlede engeller karşısında geri adım atmama iradesi 'kararlılık' karakter özelliğini; IV. cümlede ise çocukluk anılarına duyulan hasret ve onları tekrar yaşama isteği 'özlem' duygusunu yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin anlam ve duygu yüklerini analiz etme
Cümlelerde yer alan anahtar ifadelerin hangi duygusal durumlara veya karakter özelliklerine işaret ettiği tespit edilmiştir.
Yazarın her bir cümlede takındığı tavrı ve ruhsal durumu doğru belirlemek.
2
Birinci ve ikinci cümlelerin eşleşmesini yapma
I. cümlede yanındaymış gibi görünenlerin vefasızlığına yönelik kırgınlık (Sitem), II. cümlede ise rahatsız edici bir duruma (korna sesleri ve gürültü) alışma durumu (Kanıksama) tespit edilmiştir.
Kişiye yönelik kırgınlık bildiren ifadeleri sitemle, olumsuzlukların normalleşmesini kanıksamayla bağdaştırmak.
3
Üçüncü ve dördüncü cümlelerin eşleşmesini yapma
III. cümlede engelleri aşmadaki vazgeçmezlik iradesi (Kararlılık), IV. cümlede ise çocukluğa duyulan hasret (Özlem) tespit edilmiştir.
Geleceğe yönelik sarsılmaz hedef takibini kararlılıkla, geçmişe ait güzel günlerin aranmasını özlem duygusuyla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Paragrafta karakter ve duygu analizi yapılırken cümlelerdeki anahtar sözcüklere ve yazarın takındığı öznel tavra dikkat edilmelidir. Sitem, kanıksama, kararlılık ve özlem gibi kavramların tanımları metindeki bağlam ile eşleştirilmelidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 160Soru

Fotoğraf sanatı, gerçekliği olduğu gibi yansıtan nesnel bir ayna değildir; aksine, vizörün arkasındaki öznenin dünyayı kendi algı süzgecinden geçirerek yeniden inşa ettiği kurmaca bir alandır. Birçok insan kameranın deklanşörüne basıldığı anın, hayatın dondurulmuş bir hakikat dilimi olduğunu sanır. Oysa fotoğrafçı, kadraja neyi alacağına ve en önemlisi neyi dışarıda bırakacağına karar verirken zaten gerçeği bükmeye başlamıştır. Işığın açısı, gölgenin derinli��i ve seçilen odak noktası, ham gerçeği sanatçının zihnindeki öznel tasarıma dönüştüren sessiz müdahalelerdir. Dolayısıyla fotoğraf, görünenin kaydı değil, görünmeyenin seçilip öne çıkarılması eylemidir.

Bu parçanın anlatımında, okuyucunun yerleşik bir kanısını değiştirmek amacıyla tartışmacı anlatım biçimi kullanılmış ve düşünceyi geliştirme yollarından tanımlamaya başvurulmuştur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Metinde okuyucunun yerleşik bir kanısını değiştirmek amacıyla tartışmacı anlatım biçiminin kullanıldığı ve tanımlamaya başvurulduğu ifadesi doğrudur.
Yazar, fotoğrafın nesnelliğine dair yaygın algıyı yıkmak amacıyla tartışmacı anlatımı kullanmış; ilk ve son cümlelerde ise fotoğrafın tanımını yapmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel üslubunu ve yazarın amacını belirlemek.
Yazarın 'Birçok insan... sanır. Oysa...' ifadesiyle genel bir kabulü hedef aldığını saptamak.
Tartışmacı anlatım biçiminin ayırt edici özelliği olan 'yerleşik kanıyı değiştirme' amacının metinde var olup olmadığını belirlemek.
2
Tartışmacı anlatımın yapısal unsurlarını doğrulamak.
Metinde 'değildir', 'aksine', 'oysa' gibi karşıtlık ve tartışma bildiren bağlayıcı ögelerin yoğun biçimde kullanıldığını görmek.
Metindeki anlatım biçimini kesinleştirmek.
3
Düşünceyi geliştirme yollarından tanımlamayı aramak.
İlk cümledeki 'Fotoğraf sanatı... kurmaca bir alandır.' ve son cümledeki 'fotoğraf... eylemidir.' ifadelerinin 'Nedir?' sorusuna yanıt verdiğini saptamak.
Tanımlama tekniğinin kullanılıp kullanılmadığını belirlemek.
4
Elde edilen verileri öncüldeki yargıyla karşılaştırmak.
Hem tartışmacı anlatımın hem de tanımlamanın metinde yer alması sebebiyle öncülün doğru olduğunu onaylamak.
Nihai doğruluk değerine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Tartışmacı Anlatım Biçimi ve Tanımlama
ÖncekiSayfa 8 / 338Sonraki