Examkin

Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Tüm türler6,755Çoktan seçmeli4,123Çoklu seçim2Doğru / Yanlış394Sayısal689Eşleştirme1,052Sıralama324Boşluk doldurma130Kısa cevap41
Soru 161Soru →

Küresel ısınma, dünya genelinde iklim düzenini bozarak büyük kuraklıklara neden olmaktadır. (I) Özellikle tarım alanları, su kaynaklarının tükenmesiyle birlikte çölleşme tehlikesiyle karşı karşıyadır. (II) Toprağın nemini kaybetmesi, ekilen ürünlerin büyümesini ve olgunlaşmasını engellemektedir. (III) Bu durum, tarımsal verimliliğin düşmesine ve dolayısıyla gıda krizine yol açmaktadır. (IV) Dolayısıyla iklim kriziyle mücadelede acilen küresel adımlar atılması zorunludur. (V)

Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine "Nitekim uzmanlar, yakın gelecekte temel gıda maddelerine ulaşmanın çok daha zor olacağını belirtmektedir." cümlesi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Parçada "IV" numaralı yere getirildiğinde anlam akışı ve mantıksal bütünlük eksiksiz sağlanmaktadır.
Doğru yanıt, 'IV' numaralı yerdir. Parçada 'gıda krizine yol açmaktadır' ifadesinden sonra, bu kriz durumunu destekleyen ve doğrulayan 'Nitekim uzmanlar, yakın gelecekte temel gıda maddelerine ulaşmanın çok daha zor olacağını belirtmektedir.' cümlesinin getirilmesi anlam akışına uygundur. Bu cümle, kendinden önceki yargıyı pekiştirir ve sonrasındaki sonuç cümlesine zemin hazırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin birbirleriyle olan anlam ve yapı ilişkilerini belirleme.
İlk cümlede küresel ısınma ve kuraklık tanıtılmış, ardından tarım alanlarındaki çölleşme (I) ve toprağın nemini kaybetmesi (II) açıklanmıştır. "Bu durum" ifadesiyle tarımsal verimliliğin düşmesi ve gıda krizi (III) dile getirilmiştir. Son cümlede ise küresel önlemlerin alınması gerektiği (V) sonucuna varılmıştır.
Cümlelerin genel akış şemasını çıkarmak, eklenecek cümlenin yerini doğru tespit etmenin ilk adımıdır.
2
Eklenecek olan cümleyi inceleme ve anahtar kelimeleri tespit etme.
Eklenecek cümle "Nitekim uzmanlar..." diye başlamakta ve "temel gıda maddelerine ulaşmanın zor olacağı" yani bir gıda krizinden bahsetmektedir. "Nitekim" sözcüğü, kendinden önceki cümlede yer alan bir iddiayı veya durumu kanıtlamak/pekiştirmek amacıyla kullanılır.
Bağlayıcı ögeler ve anahtar kavramlar, cümlenin yerleşeceği konumu doğrudan belirler.
3
Eklenecek cümleyi anlamca uygun olan boşluğa yerleştirerek akışı kontrol etme.
Cümle, kendinden önce "gıda krizi" ifadesini barındıran cümlenin hemen arkasına, yani "IV" numaralı yere yerleştirildiğinde "gıda krizi -> uzmanların gıdaya erişim zorluğu açıklaması" şeklinde kusursuz bir geçiş sağlanmaktadır.
Son yerleştirme sonrası anlam akışının doğrulanması gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam akışını sağlayan anahtar kelimeler ve bağlayıcı ögeler yardımıyla cümle yerleştirme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 162Soru →

Aşağıda yer alan her bir cümleyi, taşıdığı anlamla en yüksek düzeyde örtüşen karşılığıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tarihin patikalarında yürürken geçmişin izlerini aynen korumaya çalışmak değil, o izlerden yarına giden yeni yollar açmaktır tarihçinin başarısı.
Bir metnin sınırları, yazarın noktayı koyduğu yerde bitmez; okurun hayal gücü o metne yeni pencereler açtığı sürece eser genişlemeye devam eder.
Düşüncenin kalesi, kuşku rüzgarlarıyla sarsılmadıkça içindeki doğruların sağlamlığı asla tam olarak sınanamaz.
Teknolojinin insan hayatına getirdiği hız, anı yakalamamızı kolaylaştırırken hayatın derinliklerindeki tatları ıskalamamıza neden olur.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmeler şu şekildedir: Tarihçinin yarına yeni yollar açmasıyla ilgili cümle, geçmiş verileri yorumlayarak geleceğe ufuk sunma cümlesiyle; okurun hayal gücüyle eserin genişlemesi cümlesi, okurun yorum dünyasıyla eserin zenginleşmesi cümlesiyle; düşüncenin kuşkuyla sınanması cümlesi, bilgilerin şüpheci yaklaşımla doğruluğunun sorgulanması cümlesiyle; teknolojinin hızı yüzünden derin tatların kaçırılması cümlesi, süratin yaşamın ince ayrıntılarını fark etmeyi engellemesi cümlesiyle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerin her biri, mecazi ve soyut ifadeler barındıran sol sütundaki cümlelerin düz yazı ve açık dille yapılmış tam karşılıklarıdır. Anlamsal daralma veya genişleme olmadan, anahtar yargılar birbiriyle eksiksiz örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk sol cümledeki anahtar kavramları analiz etme
Cümledeki 'geçmişin izlerini korumak yerine yarına giden yollar açmak' ifadesi, tarihçiliğin geçmişi aynen aktarmakla kalmayıp geleceğe ışık tutması gerektiğini belirtir. Bu anlam sağ taraftaki 'geçmişe ait verileri ham sunmak yerine geleceğe ufuk sunmak' ifadesiyle birebir örtüşür.
Cümlelerin temel iletilerini saptayarak eşleştirmeyi kolaylaştırmak.
2
İkinci sol cümledeki anahtar kavramları analiz etme
Cümledeki 'okurun hayal gücünün eseri genişletmesi' ifadesi, eserin anlam sınırlarının okuyucuya bağlı olduğunu vurgular. Bu durum sağ taraftaki 'edebi eserlerin okurun kendi yorum dünyasıyla zenginleşmesi' ifadesiyle aynı doğrultudadır.
Sanatçı-okur etkileşimi üzerinden anlam bütünlüğünü yakalamak.
3
Üçüncü sol cümledeki anahtar kavramları analiz etme
Cümledeki 'düşüncenin sağlamlığının kuşku rüzgarlarıyla sınanması' ifadesi, doğruların şüphe yoluyla test edilmesi gerektiğine işaret eder. Bu anlam sağ taraftaki 'bilgilerin şüpheci yaklaşımla sorgulandıklarında kesinlik kazanması' ifadesiyle uyuşmaktadır.
Kuşku ve doğruluk arasındaki felsefi ilişkiyi anlamca bağdaştırmak.
4
Dördüncü sol cümledeki anahtar kavramları analiz etme
Cümledeki 'teknolojinin hızı yüzünden hayatın derinliklerindeki tatları ıskalamak' ifadesi, süratin yaşamı yüzeyselleştirdiğini anlatır. Bu durum sağ taraftaki 'süratin yaşamın ince ayrıntılarını ve estetiğini fark etmeyi engellemesi' ifadesiyle örtüşmektedir.
Teknoloji-insan ilişkisi üzerinden anlam benzerliğini netleştirmek.

Anahtar Kavram

Cümleler arası anlam ilişkilerini belirleyerek, farklı sözcüklerle ifade edilmiş özdeş iletileri eşleştirme.
Soru 163Soru →

Edebî eserlerin üretim sürecini ele alan aşağıdaki metinde yay ayraçla belirtilen boşlukları dil bilgisi kurallarına göre tamamlayınız. İşaret konması gereken yerlere ilgili sembolü, noktalama işareti konmaması gereken yerlere ise 'yok' yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Zamanın ötesine geçmeyi başarmış sanatçılar, yapıtlarını üretirken toplumsal beklentileri göz ardı ederek yalnızca kendi iç seslerine kulak verip yollarına devam ederler. Çünkü sanat��ı, kendi kozasını örerken dış dünyanın gürültüsünden uzaklaştıkça özgürleştiğini ve ancak bu sayede kalıcılığı yakalayacağını bilir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa virgül (,) işareti getirilmeli, ikinci ve üçüncü boşluklar ise boş bırakılmalı (herhangi bir noktalama işareti getirilmemeli) yani 'yok' olarak doldurulmalıdır.
Türkçe noktalama kurallarına göre, zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Ancak bu kuralın önemli bir istisnası vardır: Metin içinde ardı ardına gelen (eş görevli) zarf-fiil eki almış kelimeler varsa, bu kelimelerin arasına virgül konur. Parçada 'göz ardı ederek' ve 'kulak verip' zarf-fiilleri peş peşe sıralandığı için ilk boşluğa virgül (,) getirilmelidir. Ancak sıralamanın son unsuru olan 'kulak verip' sözcüğünden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için ikinci boşluk işaretsiz bırakılmalıdır. Benzer şekilde, cümledeki 'uzaklaştıkça' zarf-fiili tek başına kullanıldığından kendisinden sonra gelen üçüncü boşluğa da herhangi bir işaret konmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ilk boşluğun çevresini ve sözcüklerin türünü incelemek.
İlk boşluktan önce 'ederek' (-erek zarf-fiil eki) ve sonra 'verip' (-ip zarf-fiil eki) sözcükleri yer almaktadır. Bu iki zarf-fiil ardı ardına sıralanmıştır.
Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra normalde virgül konmaz ancak ardı ardına gelen zarf-fiil eki almış kelimeler varsa aralarına virgül konur.
2
İkinci boşluğun çevresini ve sözcüklerin türünü incelemek.
İkinci boşluktan önce 'verip' zarf-fiili bulunmaktadır ve bu sözcükten sonra gelen başka bir zarf-fiil yoktur.
Ardı ardına sıralanan zarf-fiillerin sonuncusundan sonra veya tek başına kullanılan zarf-fiilden sonra virgül konulması kural dışıdır.
3
Üçüncü boşluğun çevresini ve sözcüklerin türünü incelemek.
Üçüncü boşluktan önce 'uzaklaştıkça' (-dıkça zarf-fiil eki) sözcüğü yer almaktadır ve bu sözcükten sonra gelen eş görevli başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır.
Tek başına kullanılan zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulamayacağı için bu boşluğa da herhangi bir noktalama işareti getirilmemelidir.

Anahtar Kavram

Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmaması genel kuralı ve bu kuralın ardı ardına gelen zarf-fiillerde geçerli olan istisnası.
Soru 164Soru →

(I) Kahve, Habeşistan'ın Kaffa bölgesinde başlayan yolculuğuyla zamanla tüm dünyayı saran büyük bir kültürel simge hâline gelmiştir. (II) İlk olarak Yemen'de sufiler tarafından uyanık kalmak amacıyla tüketilen bu içecek, kısa sürede sosyal hayatın merkezine yerleşmiştir. (III) Kahvehanelerin açılmasıyla birlikte insanlar bir araya gelerek edebiyat, felsefe ve siyaset üzerine sohbet etme imkânı bulmuşlardır. (IV) Kahve çekirdeklerinin kalitesi, yetiştirildiği bölgenin iklim koşullarına, toprak yapısına ve deniz seviyesinden yüksekliğine doğrudan bağlıdır. (V) Bu yönüyle kahve, sadece bir içecek olmanın ötesine geçerek entelektüel tartışmaların ve toplumsal etkileşimin en önemli tetikleyicilerinden biri olmuştur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle
Dördüncü cümle, kahvenin kültürel ve sosyal tarihteki yerinden, kahvehanelerin entelektüel hayata katkısından bahseden bir paragrafta aniden kahve çekirdeğinin tarımsal özelliklerine ve kalitesini belirleyen coğrafi faktörlere değinmiştir. Bu durum, paragraftaki konu bütünlüğünü kesintiye uğratmış ve düşüncenin akışını bozmuştur. Bu cümle metinden çıkarıldığında, üçüncü cümle ile beşinci cümle arasındaki anlamsal bağ pürüzsüz bir şekilde kurulmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin genelinde hangi konudan bahsedildiğini belirleme.
Paragrafın genel olarak kahvenin kültürel ve toplumsal tarihindeki rolünü ele ald��ğı tespit edilmiştir.
Akışı bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle metnin ana konusunu ve sınırlarını çizmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları inceleme.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin birbirini tarihsel ve mantıksal bir sırayla takip ettiği, özellikle beşinci cümledeki 'Bu yönüyle' ifadesinin üçüncü cümledeki sosyal etkileşime bağlandığı görülmüştür.
Cümleler arasındaki geçiş unsurlarını incelemek, akışın kesintiye uğradığı noktayı görmeyi kolaylaştırır.
3
Konunun dışına çıkan veya farklı bir yönüne değinen cümleyi tespit etme.
Dördüncü cümlenin kahvenin sosyal ve kültürel tarihi yerine tarımsal üretim ve kalite koşullarına değindiği, bu yüzden akışı bozduğu belirlenmiştir.
Metnin genel bütünlüğüne uymayan ve farklı bir konuya değinen cümleyi bularak doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulmak için metnin konusunun dışına çıkan, konunun farklı bir yönüne değinen veya anlatım biçimini aniden değiştiren cümleyi tespit etmek gerekir.
Soru 165Soru →
mm ve nn tam sayıları için
m⋅n+mm \cdot n + m
ifadesinin bir tek sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: m+n+1m + n + 1

Cevap

m+n+1m + n + 1 ifadesi her zaman çift sayıdır.
mm tek ve nn çift tam sayı olduğundan, m+nm + n toplamı tek sayıdır. Tek bir sayıya 11 (yani tek sayı) eklendiğinde elde edilen m+n+1m + n + 1 ifadesi her zaman çift bir tam sayı olur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen ifadeyi ortak çarpan parantezine alarak analiz ediniz.
m⋅n+m=m(n+1)m \cdot n + m = m(n + 1) olarak yazılır.
Çarpım durumundaki ifadelerin tek veya çift olma koşullarını incelemek daha kolaydır.
2
m(n+1)m(n + 1) ifadesinin tek sayı olma koşulunu belirleyiniz.
mm tek sayı ve n+1n + 1 tek sayı olmalıdır. Buradan mm tek, nn ise çift sayı olarak bulunur.
İki tam sayının çarpımının tek sayı olması için her iki çarpanın da tek sayı olması gerekir.
3
Bulunan değerleri seçeneklerdeki ifadelerde yerine yazarak her zaman çift sayı olan ifadeyi bulunuz.
m+n+1m + n + 1 ifadesi tek + çift + tek = çift sayı olur.
Tam sayılar kümesinde tek sayı ile çift sayının toplamı tek, iki tek sayının toplamı ise çifttir.

Anahtar Kavram

Tek ve çift tam sayıların çarpım ve toplam özellikleri ile üslü ifadelerde tam sayı olma koşulu.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 166Soru →

Aşağıdaki birleşik kelimeleri, bitişik yazılma gerekçeleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

pazartesi
hissetmek
akşamüstü

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

pazartesi kelimesi ünlü düşmesi gerekçesiyle, hissetmek kelimesi ünsüz türemesi gerekçesiyle, akşamüstü kelimesi ise somut yer bildirmeyen üst sözcüğüyle kurulma kuralı gerekçesiyle eşleşmektedir.
pazartesi kelimesi ünlü düşmesiyle kurulduğu için birinci gerekçeyle; hissetmek kelimesi yardımcı fiil birleşmesinde ünsüz türemesi gerçekleştiği için ikinci gerekçeyle; akşamüstü kelimesi ise somut olarak yer bildirmeyen 'üst' sözcüğüyle kurulduğu için üçüncü gerekçeyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
'pazartesi' kelimesinin kökenini ve uğradığı ses değişimini incelemek
'Pazar ertesi' kelimelerinin birleşimi sırasında 'e' ünlüsünün düştüğü (ses düşmesi) tespit edilir.
Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimelerin bitişik yazılması kuralını doğrulamak için.
2
'hissetmek' kelimesinin yapısını incelemek
'His' ismi ile 'etmek' yardımcı fiili birleşirken 's' sesinin türediği (ünsüz türemesi) tespit edilir.
Yardımcı fiillerle birleşirken ses olayına uğrayan kelimelerin bitişik yazılması kuralını doğrulamak için.
3
'akşamüstü' kelimesinin sonundaki yer bildiren unsuru incelemek
'üst' sözcüğünün somut bir yer göstermediği, zaman belirttiği tespit edilir.
Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin bitişik yazılması kuralını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Türkçede birleşik kelimelerin bitişik yazılmasını gerektiren ses olayları ve anlamsal kurallar.
Soru 167Soru →

Bir teknoloji festivalinde sergilenen insansız hava aracına (İHA) ait bazı teknik parametreler ve bu parametrelerin ölçümünde kullanılan araçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Ölçülen Fiziksel BüyüklükÖlçüm Değeri ve BirimiÖlçüm Aracı
Elektrik akım şiddeti4 A4 \text{ A}Ampermetre
Motorun uyguladığı net kuvvet120 N120 \text{ N}Dinamometre
Gövdenin sıcaklığı27 ∘C27 \text{ }^\circ\text{C}Termometre
Havada kalış süresi45 dk45 \text{ dk}Kronometre
Toplam kütle1,5 kg1,5 \text{ kg}Eşit kollu terazi

Bu İHA'nın uçuş verilerini inceleyen bir mühendisin yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tabloda ölçülen büyüklüklerden sadece bir tanesi türetilmiş büyüklük olup, iki büyüklüğün birimi SI birim sistemine uygun verilmemiştir.

Cevap

Tabloda ölçülen büyüklüklerden sadece bir tanesi türetilmiş büyüklük olup, iki büyüklüğün birimi SI birim sistemine uygun verilmemiştir.
Tabloda ölçülen büyüklüklerden yalnızca 'Motorun uyguladığı net kuvvet' türetilmiş büyüklüktür; elektrik akım şiddeti, sıcaklık, havada kalış süresi ve toplam kütle ise temel büyüklüklerdir. Dolayısıyla sadece bir adet türetilmiş büyüklük vardır. Ayrıca, gövdenin sıcaklığı Celsius (∘C^\circ\text{C}) ve havada kalış süresi dakika (dk) cinsinden verilmiştir. SI birim sisteminde sıcaklık birimi Kelvin (K), zaman birimi ise saniye (s) olduğundan, bu iki büyüklüğün birimi SI sistemine uygun verilmemiştir. Bu nedenle, sadece bir büyüklüğün türetilmiş olduğu ve iki büyüklüğün biriminin SI birim sistemine uygun verilmediği yönündeki değerlendirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tabloda verilen fiziksel büyüklüklerin temel veya türetilmiş olma durumlarını belirleme.
Elektrik akım şiddeti, gövdenin sıcaklığı, havada kalış süresi ve toplam kütle temel büyüklüktür. Motorun uyguladığı net kuvvet ise türetilmiş büyüklüktür.
Tek başına ifade edilebilen büyüklükler temel büyüklük (KISA MUZ), başka büyüklükler yardımıyla tanımlananlar ise türetilmiş büyüklüktür.
2
Ölçüm değerlerinin birimlerinin SI (Uluslararası Birim Sistemi) birim sistemine uygunluğunu kontrol etme.
Akım (Amper), kuvvet (Newton) ve kütle (kilogram) birimleri SI sistemine uygundur. Ancak sıcaklık birimi olarak Celsius (∘C^\circ\text{C}) yerine Kelvin (K), zaman birimi olarak dakika (dk) yerine saniye (s) kullanılmalıydı. Bu durumda iki büyüklüğün birimi SI standartlarına uygun değildir.
SI birim sisteminde sıcaklığın temel birimi Kelvin, zamanın temel birimi ise saniyedir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu değerlendirme.
Sadece bir büyüklüğün türetilmiş olduğu ve iki büyüklüğün biriminin SI sistemine uygun verilmediğini belirten seçenek doğrudur.
İlk iki adımda elde edilen bilgilerin sentezlenerek doğru seçeneğe ulaşılması sağlanır.

Anahtar Kavram

Temel ve Türetilmiş Büyüklüklerin Sınıflandırılması ile SI Birim Sistemi Uyumluluğu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 168Soru →
mm ve nn sıfırdan farklı birer gerçel sayı olmak üzere,
(mx2−nx)8\left(mx^2 - \frac{n}{x}\right)^8
ifadesinin açılımında x7x^7 li terimin katsayısı, x4x^4 lü terimin katsayısına eşittir.

Buna göre, mn\frac{m}{n} oranı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -1.25

Cevap

İstenen oran −1.25-1.25 olarak bulunur.
Genel terim formülü yardımıyla x7x^7 ve x4x^4 terimlerinin katsayıları sırasıyla −56m5n3-56 m^5 n^3 ve 70m4n470 m^4 n^4 olarak elde edilir. Bu iki katsayının eşitliğinden −56m5n3=70m4n4-56 m^5 n^3 = 70 m^4 n^4 elde edilir ve sadeleştirildiğinde mn=−1.25\frac{m}{n} = -1.25 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel terim formülünü yazıp düzenleme.
Tk+1=(8k)(mx2)8−k(−nx)k=(8k)m8−k(−1)knkx16−3kT_{k+1} = \binom{8}{k} (mx^2)^{8-k} \left(-\frac{n}{x}\right)^k = \binom{8}{k} m^{8-k} (-1)^k n^k x^{16-3k}
Açılımdaki terimlerin derecelerini ve katsayılarını belirlemek amacıyla genel terim formülü kurulur.
2
İstenen terimlerin derecelerine göre kk değerlerini tespit etme.
x7x^7 terimi için 16−3k=7  ⟹  k=316-3k=7 \implies k=3 ve x4x^4 terimi için 16−3k=4  ⟹  k=416-3k=4 \implies k=4 bulunur.
Hangi terimlerin katsayılarının karşılaştırılacağını bulmak için indeksler belirlenir.
3
Katsayıları eşitleyip mn\frac{m}{n} değerini hesaplama.
−56m5n3=70m4n4  ⟹  −56m=70n  ⟹  mn=−1.25-56 m^5 n^3 = 70 m^4 n^4 \implies -56 m = 70 n \implies \frac{m}{n} = -1.25
Sıfırdan farklı mm ve nn değerleri için gerekli cebirsel sadeleştirmeler yapılarak oran elde edilir.

Anahtar Kavram

Binom açılımı genel terimi ve terimlerin katsayıları arasındaki ilişkiler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 169Soru →
Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı ff ve gg fonksiyonları, her xx gerçel sayısı için
(f+2g)(x)=3x2−x+4 (f + 2g)(x) = 3x^2 - x + 4
(2f−g)(x)=x2+3x−2 (2f - g)(x) = x^2 + 3x - 2
eşitliklerini sağlamaktadır.

Buna göre, (f⋅g)(2)(f \cdot g)(2) değeri kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24

Cevap

İstenen (f⋅g)(2)(f \cdot g)(2) değeri 24 olarak bulunur.
Verilen iki fonksiyon denkleminde x=2x = 2 yazılarak f(2)+2g(2)=14f(2) + 2g(2) = 14 ve 2f(2)−g(2)=82f(2) - g(2) = 8 denklem sistemi elde edilir. Bu sistem çözüldüğünde f(2)=6f(2) = 6 ve g(2)=4g(2) = 4 bulunur. Fonksiyonlarda çarpma işleminin tanımı gereği (f⋅g)(2)=f(2)⋅g(2)=6⋅4=24(f \cdot g)(2) = f(2) \cdot g(2) = 6 \cdot 4 = 24 sonucuna varılır.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitliklerde x=2x = 2 yazılarak f(2)f(2) ve g(2)g(2) değerlerine bağlı denklemleri oluşturalım.
f(2)+2g(2)=14f(2) + 2g(2) = 14 ve 2f(2)−g(2)=82f(2) - g(2) = 8 elde edilir.
x=2x = 2 noktasındaki fonksiyon değerlerini bulmak amacıyla değişkenlerin yerine 2 yazarız.
2
f(2)=uf(2) = u ve g(2)=vg(2) = v d��nüşümü ile elde edilen sistemi çözelim.
u=6u = 6 ve v=4v = 4 bulunur, yani f(2)=6f(2) = 6 ve g(2)=4g(2) = 4 olur.
İkinci denklemi 2 ile çarpıp birinci denklemle topladığımızda 5u=30  ⟹  u=65u = 30 \implies u = 6 elde edilir. Bu değer denklemlerden birinde yerine yazıldığında v=4v = 4 bulunur.
3
Fonksiyonlarda çarpma işlemi kuralını uygulayarak sonuca ulaşalım.
(f⋅g)(2)=6⋅4=24(f \cdot g)(2) = 6 \cdot 4 = 24 olarak bulunur.
Çarpım fonksiyonunun bir noktadaki değeri, fonksiyonların o noktadaki değerlerinin çarpımına eşittir.

Anahtar Kavram

Fonksiyonlarda dört işlem kuralları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 170Soru →

Disiplinler arası çalışmalar, doğada gerçekleşen olayların tek bir bilim dalının sınırları içinde kalmadan, ortak prensiplerle açıklanmasını sağlar.

Buna göre;

I. Arkeolojik kazılarda bulunan organik kalıntıların yaş tayini yapılırken atom fiziğinin nükleer bozunma ilkelerinden yararlanılması,
II. Göçmen kuşların yerin manyetik alanını kullanarak yön bulma mekanizmalarının incelenmesinde biyoloji ve fizik bilimlerinin ortak çalışması,
III. Kılcallık etkisi sayesinde bitkilerde köklerden yapraklara su ve mineral taşınmasının mekanik prensipleriyle açıklanması

ifadelerinden hangilerinde fizik biliminin diğer disiplinlerle ilişkisi doğru açıklanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

Göçmen kuşların yön bulması ve bitkilerde su taşınması olaylarını fizik yasalarıyla açıklayan ifadelerin yer aldığı seçenek doğrudur.
Göçmen kuşların yerin manyetik alanı ile yön bulması elektromanyetizma-biyoloji, bitkilerde kılcallık yoluyla su taşınması ise mekanik-biyoloji ilişkisini doğru yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülü fizik alt dalları açısından analiz etmek.
Tarihi kalıntıların yaş tayininde kullanılan karbon-14 (14C^{14}\text{C}) bozunması, atomun çekirdeğinde gerçekleşen radyoaktif bir süreçtir. Çekirdek tepkimeleri ve radyoaktivite, atom fiziğinin değil nükleer fiziğin (çekirdek fiziği) çalışma alanına girer. Dolayısıyla birinci ifade yanlıştır.
Atom fiziği atomun dış elektron yapısını ve moleküler bağları incelerken, nükleer fizik çekirdek yapısını ve radyoaktif bozunmaları inceler.
2
İkinci öncülü fizik ve biyoloji ilişkisi açısından incelemek.
Göçmen kuşların yerin manyetik alanını algılayarak yönlerini bulmaları, fiziğin elektromanyetizma alt dalı ile biyolojinin (canlıların yön bulma davranışı) ortak çalışma alanıdır. İkinci ifade doğrudur.
Yerin manyetik alanı ve canlıların bu alanı algılama reseptörleri elektromanyetizma ile açıklanır.
3
Üçüncü öncülü mekanik ve biyoloji ilişkisi açısından değerlendirmek.
Bitkilerde suyun ve minerallerin yer çekimine zıt yönde taşınması adezyon, kohezyon ve kılcallık etkileriyle gerçekleşir. Bu kuvvetler ve sıvılarda gerçekleşen bu taşıma süreci fiziğin mekanik (veya madde ve özellikleri) alt dalı ile biyolojinin fizyoloji alanı arasındaki ilişkiyi kurar. Üçüncü ifade doğrudur.
Sıvıların hareketi, adezyon ve kohezyon kuvvetleri mekanik prensipleri kapsamındadır.

Anahtar Kavram

Fizik biliminin diğer disiplinlerle olan ilişkilerinde kullanılan alt dal kavramlarının doğru eşleştirilmesi ve fiziksel prensiplerin diğer alanlardaki uygulamaları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 171Soru →

Doğadaki temel kuvvetler ve kuvvet kavramı ile ilgili araştırma yapan bir öğrenci, doğada gerçekleşen aşağıdaki olayları incelemektedir:

* L olayı: Rüzgârın yelkenli bir tekneyi iterek su üzerinde hareket ettirmesi.
* M olayı: Bir mıknatısın masanın üzerindeki demir çivileri temas etmeden kendine doğru çekmesi.
* N olayı: Kararsız bir atom çekirdeğinin beta bozunması geçirerek daha kararlı bir çekirdeğe dönüşmesi.

Buna göre, öğrencinin bu olaylarda rol oynayan temel kuvvetlerle ilgili yaptığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: N olayından sorumlu olan zayıf nükleer kuvvetin menzili, atom çekirdeğini bir arada tutan güçlü nükleer kuvvetin menzilinden daha kısadır ve doğadaki dört temel kuvvetin tamamı temas gerektirmeyen alan kuvvetleridir.

Cevap

Zayıf nükleer kuvvetin menzilinin güçlü nükleer kuvvetin menzilinden daha kısa olduğunu ve temel kuvvetlerin tamamının temas gerektirmeyen alan kuvvetleri olduğunu belirten ifade doğrudur.
Zayıf nükleer kuvvetin menzili yaklaşık 10−18 m10^{-18}\text{ m}, güçlü nükleer kuvvetin menzili ise yaklaşık 10−15 m10^{-15}\text{ m}'dir. Dolayısıyla zayıf nükleer kuvvetin menzili daha kısadır. Ayrıca doğadaki dört temel kuvvetin tamamı (kütle çekim, elektromanyetik, güçlü nükleer, zayıf nükleer) alan kuvveti olup temas gerektirmez. Bu çıkarım tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Olaylarda etkili olan kuvvetlerin türlerini ve temas gereksinimlerini belirleme.
L olayında temas gerektiren rüzgâr kuvveti, M olayında temas gerektirmeyen elektromanyetik kuvvet, N olayında ise temas gerektirmeyen zayıf nükleer kuvvet etkindir.
Kuvvetlerin günlük yaşam örnekleri ile temel kuvvetlerin temas özelliklerini ayırt etmek için.
2
Güçlü ve zayıf nükleer kuvvetlerin menzillerini karşılaştırma.
Güçlü nükleer kuvvetin menzili yaklaşık 10−15 m10^{-15}\text{ m} iken zayıf nükleer kuvvetin menzili yaklaşık 10−18 m10^{-18}\text{ m}'dir. Dolayısıyla zayıf nükleer kuvvetin menzili güçlü nükleer kuvvetinkinden daha kısadır.
Çekirdek boyutundaki etkileşimlerin menzillerini kıyaslamak için.
3
Doğadaki temel kuvvetlerin ortak alan özelliklerini belirleme.
Güçlü nükleer, zayıf nükleer, elektromanyetik ve kütle çekim kuvvetlerinin tamamı temas gerektirmeyen (alan) kuvvetleridir.
Temel kuvvetlerin temas gerektirmeyen doğasını doğrulamak için.
4
Kuvvetin vektörel, türetilmiş özelliklerini ve etki-tepki ilkelerini değerlendirme.
Kuvvet türetilmiş ve vektörel bir büyüklüktür; etki-tepki kuvvetleri her zaman eşit büyüklüktedir.
Çeldirici seçeneklerdeki kavramsal yanılgıları belirleyip doğru çıkarımı netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Doğadaki temel kuvvetlerin özellikleri, menzilleri ve kuvvet kavramının fiziksel nitelikleri
Soru 172Soru →

Bir kimya laboratuvarında çalışan araştırmacı, günlük hayatta ve endüstride yaygın olarak kullanılan XX, YY ve ZZ tuzları ile ilgili aşağıdaki bilgileri vermiştir:

* XX: Kabartma tozu yapımında ve mide asitliğini düzenleyen ilaçlarda kullanılır.
* YY: Kireç ocağı tesislerinde yüksek sıcaklıkta kalsiyum oksit (sönmemiş kireç) ve karbondioksit gazına ayrıştırılır.
* ZZ: Cam üretimi, sabun yapımı ve ka��ıt endüstrisinde ham madde olarak kullanılır; sulu çözeltisi bazik özellik gösterir.

Buna göre, bu tuzlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: XX bileşiğinin yaygın adı yemek sodasıdır ve sulu çözeltisi bazik özellik gösterir.

Cevap

Sodyum bikarbonat (XX) bileşiğinin yaygın adı yemek sodasıdır ve sulu çözeltisi bazik özellik gösterir.
Yemek sodası olarak bilinen sodyum bikarbonat (XX), antiasit özelliği sayesinde mide asitliğini düzenlemede ve kabartma tozu olarak kullanılır, sulu çözeltisi baziktir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kullanım alanları ve özelliklerden yararlanılarak XX, YY ve ZZ tuzlarının kimyasal formülleri belirlenir.
XX tuzu sodyum bikarbonat (NaHCO3\text{NaHCO}_3 - yemek sodası), YY tuzu kalsiyum karbonat (CaCO3\text{CaCO}_3 - kireç taşı), ZZ tuzu ise sodyum karbonattır (Na2CO3\text{Na}_2\text{CO}_3 - çamaşır sodası).
Yemek sodası hamur kabartmada ve mide asitliğini nötrleştirmede kullanılır. Kireç taşı yüksek sıcaklıkta kalsiyum oksit (sönmemiş kireç) ve karbondioksit gazına parçalanır. Çamaşır sodası ise cam ve sabun sanayisinde kullanılan bazik bir tuzdur.
2
Belirlenen tuzların özellikleri seçeneklerle karşılaştırılarak doğru ifade tespit edilir.
Sodyum bikarbonatın (XX) yaygın adı yemek sodasıdır ve sulu çözeltisi zayıf bazik özellik gösterir.
Seçeneklerdeki diğer ifadeler incelendiğinde yaygın adlar, formüller veya sert suların temizleme özellikleri hakkında yanlış eşleştirmeler ve kavram kargaşaları yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Tuzların Özellikleri ve Yaygın Kullanım Alanları
Soru 173Soru →

Bir bitkinin yaprak mezofil hücresinde aktif olarak faaliyet gösteren kloroplast ve mitokondri organellerinin yapısal özellikleri, madde alışverişleri ve enerji dönüşüm mekanizmalarıyla ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. Işıklı ortamda kloroplastta fotofosforilasyonla sentezlenen bir ATP molekülü, mitokondride gerçekleşen aktivasyon veya dehidrasyon reaksiyonlarında doğrudan enerji kaynağı olarak kullanılabilir.
II. Mitokondri matriksinde hücresel solunum sonucu açığa çıkan bir karbondioksit (CO2CO_2) molekülü, hücrede hiçbir zarlı yapıdan geçmeden difüzyonla doğrudan kloroplast stromasına ulaşarak ışıktan bağımsız reaksiyonlara katılabilir.
III. Mitokondrinin krista zarında ve kloroplastın tilakoit zarında yer alan elektron taşıma sistemi (ETS) faaliyeti sırasında protonlar (H+H^+), elektrokimyasal gradyant oluşturulurken düşük derişimli bölgeden yüksek derişimli bölgeye doğru pompalanır.
IV. Kloroplast ve mitokondrinin yarı özerk olarak kendi halkasal DNA'larını eşleyebilmeleri için ihtiyaç duydukları DNA polimeraz gibi temel replikasyon enzimleri, çekirdek DNA'sındaki şifreye göre sitoplazmadaki ribozomlarda sentezlenip organel içine taşınır.

Buna göre, yukarıdaki ifadelerden hangileri biyolojik olarak doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III ve IV

Cevap

Elektron taşıma sisteminin protonları aktif bir şekilde düşük derişimli bölgeden yüksek derişimli bölgeye pompalamasını ve yarı özerk organellerin DNA replikasyonu için gerekli enzimlerin çekirdek genleri kontrolünde sitoplazmada sentezlenerek organele aktarılmasını belirten ifadeler doğrudur.
Doğru olan ifadeler, elektron taşıma sisteminin protonları aktif bir şekilde pompalayarak elektrokimyasal gradyant oluşturduğunu ve organellerin replikasyonunda görev alan enzimlerin çekirdek genleri kontrolünde sitoplazmada sentezlenerek organele aktarıldığını belirten ifadelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülün doğruluğunu analiz etmek.
Kloroplastın tilakoit zarında sentezlenen ATP molekülleri sadece stromada organik besin sentezinde (Calvin döngüsü) tüketilir. Kloroplast dışına çıkıp sitoplazmaya veya mitokondriye aktarılamaz. Bu yüzden birinci öncül yanlıştır.
Kloroplast ATP'sinin sadece fotosentez reaksiyonlarında kullanıldığını ve hücrenin genel metabolizmasına katılmadığını doğrulamak.
2
İkinci öncülün doğruluğunu analiz etmek.
Mitokondri matriksinde üretilen karbondioksit gazının kloroplast stromasına ulaşması için sırasıyla mitokondri iç zarı, mitokondri dış zarı, kloroplast dış zarı ve kloroplast iç zarı olmak üzere toplam 4 zarlı tabakadan geçmesi gerekir. Dolayısıyla 'hiçbir zarlı yapıdan geçmeden' ifadesi yanlıştır.
Çift zarlı organellerin iç ve dış zarlarının oluşturduğu fiziksel sınırları değerlendirmek.
3
Üçüncü öncülün doğruluğunu analiz etmek.
Her iki organelde de ETS çalışırken protonlar, derişimlerinin az olduğu taraftan (mitokondride matriks, kloroplastta stroma) derişimlerinin çok olduğu tarafa (mitokondride zarlar arası bölge, kloroplastta tilakoit boşluk) aktif bir şekilde pompalanır. Bu durum gradyanta karşı yapıldığı için aktif taşıma mantığına benzer ve öncül doğrudur.
Kemiozmozis teorisinde proton gradyantının nasıl kurulduğunu açıklamak.
4
Dördüncü öncülün doğruluğunu analiz etmek.
Mitokondri ve kloroplast yarı özerk organellerdir. Kendi DNA'larını eşleyebilseler de bu süreç çekirdek kontrolündedir ve DNA polimeraz gibi replikasyon enzimleri çekirdek DNA'sındaki şifreye göre sitoplazmada sentezlenip organel içine taşınır. Öncül doğrudur.
Yarı özerk organellerin kendilerini eşleme süreçlerinde çekirdek DNA'sına ve sitoplazmik protein sentezi mekanizmalarına olan bağımlılığını belirlemek.

Anahtar Kavram

Mitokondri ve kloroplast organellerinin enerji dönüşüm mekanizmaları, zar yapıları ve yarı özerklik özellikleri arasındaki farklar ve ortak noktalar.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 174Soru →

Kozmetik ürünlerin homojen görünmesini sağlamak, dayanıklılığını artırmak veya hedeflenen estetik etkiyi oluşturmak amacıyla yapısına çeşitli kimyasal maddeler katılır. Ancak bu bileşenlerin bazıları insan sağlığı ve çevre için zararlı etkiler barındırabilir.

Buna göre, kozmetik malzemelerin içeriği ve etkileri ile ilgili;

I. Kozmetik krem ve losyonlarda fazların ayrılmasını önlemek amacıyla kullanılan emülgatörlerin hidrofil (suyu sevmeyen) kısmı yağ fazıyla, hidrofob (suyu seven) kısmı ise su fazıyla etkileşir.
II. Oje ve saç jölesi gibi kozmetik ürünlerin içeriğinde film oluşturucu ve sabitleyici işlevi gören polimerik bileşenler yer alır.
III. Ürünlerin raf ömrünü uzatmak için kullanılan parabenler, vücutta östrojen hormonunu taklit ederek hormonal dengenin bozulmasına neden olabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

Doğru olan ifadeler II ve III'tür.
Doğru cevap, oje ve saç jölesinin yapısında film oluşturucu/sabitleyici işleviyle polimerlerin bulunduğunu ve koruyucu parabenlerin hormonal sistemi bozucu (östrojen taklidi) etkileri olduğunu belirten seçenektir. Emülgatörlerin polar (hidrofil/suyu seven) ucu suyla, apolar (hidrofob/suyu sevmeyen) ucu ise yağla etkileştiği için birinci ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncüldeki emülgatörlerin yapısını ve etkileşim mekanizmasını incelemek.
Emülgatörler polar (hidrofil - suyu seven) ve apolar (hidrofob - suyu sevmeyen) uçlara sahiptir. Kimyasal olarak benzer benzeri çözer ilkesi gereğince, hidrofil kısım su fazıyla, hidrofob kısım ise yağ fazıyla etkileşir. Öncüldeki ifadeler ve eşleştirmeler tamamen terstir.
Emülgatörün yapısındaki uçların adlandırılmasın�� ve hangi fazlarla etkileşime girdiğini doğru analiz etmek.
2
İkinci öncüldeki kozmetik ürün bileşenlerini ve polimerlerin rolünü değerlendirmek.
Oje ve saç jölesi gibi ürünlerde, uygulandığı yüzeyde tutuculuk sağlamak ve esnek bir film tabakası oluşturmak amacıyla çeşitli polimerik bileşenler (örneğin PVP, nitroselüloz) kullanılır. Bu ifade doğrudur.
Polimerlerin sadece endüstriyel plastiklerde değil, günlük hayatta kullanılan bazı kozmetik formülasyonlarda da yer aldığını bilmek.
3
Üçüncü öncüldeki koruyucu maddelerin etkisini analiz etmek.
Parabenler, kozmetik ürünlerin mikrobiyal bozulmasını önleyerek raf ömrünü uzatan koruyuculardır. Ancak vücutta östrojen hormonunu taklit ederek endokrin (hormonal) sistem üzerinde toksik etkiler gösterebilirler. Bu ifade doğrudur.
Kozmetik koruyucularının insan sağlığı üzerindeki olumsuz fizyolojik etkilerini ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Kozmetik malzemelerin temel bileşenlerinin (koruyucular, emülgatörler, polimerler vb.) işlevleri, yapıları ve biyolojik zararları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 175Soru →

Koku, insan hafızasının en sadık ve en duyarlı bekçisidir. Diğer duyu organlarımızdan gelen uyarılar beyinde ��nce talamus süzgecinden geçip işlenirken koku duyusu, doğrudan duygu ve hafıza merkezimiz olan amigdala ile hipokampusa ulaşır. Bu doğrudan hat sayesinde, yıllar önce ziyaret ettiğimiz bir sahil kasabasının kokusu, zihnimizde o güne dair tüm görsel ve işitsel detayları anında canlandırabilir. Görsel uyarıcıların hatırlanma oranı aylar içinde hızla düşerken kokuyla ilişkilendirilmiş anıların yıllar sonra bile neredeyse ilk günkü netliğiyle korunması bu yüzdendir. Dolayısıyla koku, sadece fiziksel bir algı değil; insanı zaman ve mekân sınırların��n ötesine taşıyan, geçmişi şimdiki ana bağlayan duyusal bir köprüdür.

Bu parçanın anlatımında, bilgi verme amacı taşıyan açıklayıcı anlatım biçimi ağır basmaktadır ve düşünceyi geliştirmek amacıyla karşılaştırmaya başvurulmuştur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen ifade doğrudur. Parçada açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmış ve koku duyusu ile diğer duyuların özellikleri karşılaştırılmıştır.
Metinde koku duyusunun beyindeki işleniş süreci bilimsel bir temelle açıklanarak bilgi verilmiş (açıklama), aynı zamanda koku ile diğer duyular işleniş ve kalıcılık yönünden kıyaslanmıştır (karşılaştırma). Bu durum ifadenin doğruluğunu kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genel anlatım amacını ve dilini analiz etme
Metinde koku duyusunun talamus süzgecine uğramadan doğrudan amigdala ve hipokampusa ulaşması gibi bilimsel/bilişsel gerçekler üzerinden okuyucuya bilgi aktarılmaktadır. Bu nesnel bilgi aktarımı açıklayıcı anlatım biçiminin esas alındığını göstermektedir.
Anlatım biçimini belirlemek için yazarın metni yazarken temel amacının ne olduğunu (bilgi vermek mi, olay yaşatmak mı, kanı değiştirmek mi) saptamak gerekir.
2
Metindeki düşünceyi geliştirme yollarını belirleme
Metinde yer alan 'Diğer duyu organlarımızdan gelen uyarılar... koku duyusu...' ve 'Görsel uyarıcıların hatırlanma oranı... kokuyla ilişkilendirilmiş anıların...' ifadeleri, koku duyusu ile diğer duyuların işlenme süreçleri ve hatırlanma süreleri bakımından kıyaslandığını, yani karşılaştırma yapıldığını açıkça ortaya koymaktadır.
Parçada kullanılan anlatım biçiminin hangi yardımcı tekniklerle desteklendiğini bulmak amacıyla kavramlar arası kıyaslamaların varlığını incelemek gerekir.

Anahtar Kavram

Açıklayıcı Anlatım ve Karşılaştırma
Soru 176Soru →

Ökaryot bir bitki hücresinde bulunan çift zarlı organeller olan mitokondri ve kloroplastın yapısal ve işlevsel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her iki organel de kendilerine özgü DNA, RNA ve ribozom bulundurur; çekirdek kontrolünde bölünerek çoğalabilir ve kendi proteinlerinin bir kısmını sentezleyebilir.

Cevap

Her iki organel de kendilerine özgü DNA, RNA ve ribozom bulundurur; çekirdek kontrolünde bölünerek çoğalabilir ve kendi proteinlerinin bir kısmını sentezleyebilir.
Doğru ifade, mitokondri ve kloroplastın kendilerine özgü DNA, RNA ve ribozom bulundurarak çekirdek kontrolünde çoğalabilmesi ve kendi proteinlerinin bir kısmını sentezleyebilmesidir. Bu özellikler çift zarlı bu iki organelin endosimbiyotik teoriyi destekleyen en temel ortak özellikleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Mitokondri ve kloroplastın ortak yapısal bileşenlerini değerlendirin.
Her iki organelin de kendilerine ait DNA, RNA ve ribozom organeli taşıdığı tespit edilir.
Bu organellerin geçmişte endosimbiyotik kökenli olmalarından dolayı prokaryot benzeri nükleik asit ve ribozom yapıları mevcuttur.
2
Bu yapısal bileşenlerin fonksiyonel sonuçlarını analiz edin.
Organellerin hücre bölünmesinden bağımsız olarak çekirdek DNA'sının izni ve kontrolü ile bölünüp çoğalabildiği, ayrıca kendi proteinlerini ribozomlarında sentezleyebildiği belirlenir.
Kendi DNA'ları replikasyon yapabilir ve kendi ribozomları translasyon gerçekleştirebilir.
3
Diğer seçeneklerde verilen ifadelerin biyokimyasal ve hücresel kurallara göre yanlışlığını denetleyin.
Kloroplast ATP'sinin sitoplazmaya geçemeyeceği, siyanobakterilerin prokaryot olmasından ötürü zarlı organel taşıyamayacağı, çeperin organel düzeyinde alışverişi engellemeyeceği ve minerallerin solunumda enerji vermeyeceği belirlenir.
Böylece diğer seçeneklerdeki kavramsal hatalar elenerek doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Çift zarlı organellerin (mitokondri ve kloroplast) yapısal özellikleri, nükleik asit içermeleri, bağımsız bölünme yetenekleri ve kloroplast ATP'sinin hücre içi kullanım sınırları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 177Soru →

Metin:

Çeviri, çoğu zaman bir dildeki sözcüklerin başka bir dildeki karşılıklarını bulup yerleştirmekten ibaret, mekanik bir aktarım süreci olarak görülür. Oysa bir metni başka bir dile taşımak, yalnızca sözcüklerin sözlük anlamlarını devretmek değil; o metnin doğduğu kültürün duygu dünyasını, tarihsel birikimini ve dilin kendine özgü ritmini yeniden üretmektir. Gerçek bir ��evirmen, yazarın sadece ne söylediğini değil, bunu söylerken hangi kültürel kodlardan beslendiğini ve dilin sınırlarını nasıl zorladığını da kavramak zorundadır. Bu yönüyle çeviri, kaynak metne kölece bağlı bir taklit eylemi değil; hedef dilin olanaklarıyla gerçekleştirilen, yaratıcı bir yeniden yazma ve yorumlama sürecidir. Çevirmen de bir aktarıcı olmanın ötesinde, iki farklı kültür arasında köprü kurarken yeni bir estetik nesne ortaya koyan bir sanatkârdır. Dolayısıyla çeviri eser, orijinal metnin sönük bir gölgesi değil, yeni bir dilde yeniden hayat bulmuş özgün bir varoluştur.

Değerlendirme:

Bu metnin ana düşüncesi; çevirinin, sözcük düzeyinde mekanik bir aktarımın ötesine geçerek kaynak metnin kültürel ve sanatsal değerlerini hedef dilde yeniden biçimlendiren yaratıcı bir yeniden var etme süreci olduğudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Değerlendirme ifadesi doğrudur. Çünkü metnin genelinde çevirinin kelimelerin sözlük anlamlarını aktaran mekanik bir süreç olmadığı, aksine kaynak metnin kültürel ve estetik birikimini hedef dilde yeniden üreten yaratıcı bir sanat faaliyeti olduğu savunulmaktadır.
Değerlendirme ifadesi metnin ana düşüncesini doğru biçimde yansıtmaktadır. Yazar, çeviriyi mekanik bir sözcük aktarımı değil; hedef dilde yeni bir estetik nesne ortaya koyan yaratıcı bir yeniden yazma süreci olarak görmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin giriş kısmını analiz ederek çeviriye yönelik yaygın ve yüzeysel bakış açısını belirlemek.
Çevirinin genellikle kelimelerin hedef dildeki karşılıklarını bulmaktan ibaret mekanik bir süreç olarak görüldüğü saptanmıştır.
Metnin hangi karşıtlık veya yanılgı üzerine kurulduğunu tespit etmek, ana düşünceye giden yolu açar.
2
Metnin gelişme kısmındaki argümanları inceleyerek gerçek çevirinin niteliklerini belirlemek.
Gerçek çevirinin; kaynak metnin kültürünü, tarihini, dil ritmini hedef dilde yeniden üretmeyi gerektirdiği ve çevirmenin yaratıcı bir sanatkâr olduğu saptanmıştır.
Yazarın destekleyici argümanlarını anlamak, onun asıl vurgulamak istediği düşünceyi netleştirir.
3
Metnin sonuç cümlesini analiz ederek ana düşünceyi sentezlemek ve değerlendirme ifadesiyle karşılaştırmak.
Metnin çeviriyi taklit değil, özgün ve yaratıcı bir yeniden var etme süreci olarak tanımladığı görülmüştür. Bu durum, değerlendirmedeki 'yaratıcı yeniden yaratım süreci' ifadesiyle tam olarak örtüşmektedir.
Metnin ana fikrini doğrudan ortaya koyan sonuç yargısıyla değerlendirme cümlesinin paralelliğini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 178Soru →

Bir araştırma grubunun yeni izole ettiği bir bakteri türünün bazı özellikleri aşağıda verilmiştir:

* Hücre duvarının dış kısmında koruyucu bir kapsül tabakası bulundurur.
* Bulunduğu besi ortamında birey sayısı artışı göstermeden genetik çeşitliliğini artırabilir.
* Ortam şartlarının ekstrem düzeyde kötüleştiği durumlarda metabolizma hızını minimuma indirerek hayatta kalır.

Buna göre, incelenen bakteri türü ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kapsül bulundurması bu bakterinin patojen (hastalık yapıcı) olma olasılığını artırırken, olumsuz koşullarda oluşturduğu endospor ise bir üreme şekli değil, hayatta kalma mekanizmasıdır.

Cevap

Kapsül bulundurmanın patojen olma olasılığını artırması ve endosporun üreme değil hayatta kalma mekanizması olması seçeneği doğrudur.
Bakterilerde bulunan kapsül yapısı, bakteriyi konak canlının savunma sistemine karşı koruyarak hastalık yapma (patojen) yeteneğini artırır. Endospor ise olumsuz çevre şartlarında hücrenin DNA'sını koruyup metabolizmasını minimuma indirdiği bir hayatta kalma durumudur; ortamda yeni bir hücre artışına neden olmadığı için üreme olarak kabul edilemez. Dolayısıyla bu iki bilgiyi birleştiren ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen bakteri özelliklerinin analiz edilmesi
Bakterinin kapsüllü, konjugasyon yapabilen ve endospor oluşturabilen bir prokaryot olduğu belirlenir.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu test etmek için öncelikle bakterinin yapısal ve fizyolojik özelliklerinin biyolojik karşılıklarını netleştirmek gerekir.
2
Bakteri yapısındaki kısıtlamaların ve yapısal özelliklerin değerlendirilmesi
Hücre çeperi varlığı nedeniyle endositoz yapamayacağı ve prokaryot olduğundan mitokondriye sahip olmadığı tespit edilir.
Hücre çeperine sahip canlılarda endositoz gerçekleşmez ve prokaryotik canlılarda zarlı organel bulunmaz kuralı uygulanır.
3
Üreme ve hayatta kalma mekanizmaları arasındaki farkların incelenmesi
Konjugasyonun çeşitlilik sağladığı ancak üreme olmadığı, endosporun ise bir korunma fazı olduğu ve üreme sağlamadığı belirlenir.
Konjugasyonda birey sayısı artışı gerçekleşmez ve endospor oluşumunda tek bir hücreden yine tek bir hücre çıktığı için üreme olarak kabul edilemezler.
4
Seçeneklerin analiz edilerek doğru ifadenin bulunması
Kapsülün patojenlik ile ilişkisi ve endosporun üreme olmadığı bilgisi doğrulanarak doğru seçeneğe ulaşılır.
Bakteri kapsüllerinin patojen türlerde sık görülmesi ve endosporun bir çoğalma yöntemi olmaması MEB biyoloji müfredatında yer alan kesin doğrulardır.

Anahtar Kavram

Bakterilerin yapısal elemanları, metabolik çeşitlilikleri, üreme ve hayatta kalma stratejileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 179Soru →

Bir spor salonundaki üyelerin 49\frac{4}{9}'ü kadındır. Bu spor salonuna 10 kadın üye daha katıldığında salondaki kadın üyelerin sayısı, erkek üyelerin sayısına eşit olmaktadır. Buna göre, başlangıçta bu spor salonunda toplam kaç üye vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90

Cevap

Başlangıçtaki toplam üye sayısı 90'dır.
Başlangıçtaki üye sayısı 9x9x olarak seçilirse, kadın üye sayısı 4x4x, erkek üye sayısı 5x5x olur. 10 kadın üye katıldığında kadın sayısı 4x+104x+10 olur ve erkek sayısı olan 5x5x'e eşitlenir. Buradan x=10x=10 bulunur. Başlangıçtaki toplam üye sayısı 9x=909x = 90 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Spor salonundaki toplam üye sayısına bir değişken atayarak kadın ve erkek üye sayılarını belirleme.
Toplam üye sayısı 9x9x olsun. Bu durumda kadın üye sayısı 4x4x, erkek üye sayısı ise 9x−4x=5x9x - 4x = 5x olur.
Kesirli ifadelerle işlem yapmayı kolaylaştırmak için paydanın katı olan bir değişken seçilmiştir.
2
Soruda verilen yeni duruma göre denklemi kurma ve bilinmeyeni bulma.
Salona 10 kadın üye katıldığında kadın sayısı 4x+104x + 10 olur. Bu sayı erkek üye sayısına eşitlendiğinde 4x+10=5x  ⟹  x=104x + 10 = 5x \implies x = 10 bulunur.
Kadın ve erkek üye sayılarının eşitlenmesi koşulunu kullanarak bilinmeyen xx değerini bulmak gerekir.
3
Bulunan bilinmeyen yardımıyla başlangıçtaki toplam üye sayısını hesaplama.
Başlangıçtaki toplam üye sayısı 9x=9×10=909x = 9 \times 10 = 90 olarak elde edilir.
Soruda bizden başlangıçtaki toplam üye sayısı istendiği için 9x9x ifadesinde xx yerine 10 yazılır.

Anahtar Kavram

Kesir problemlerinde bütünü temsil etmek için paydanın katı olan bir değişken seçilerek denklem kurulması.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 180Soru →

Gerçek sayılar kümesinde tanımlı, bire bir ve örten ff ve gg fonksiyonları için

f(x)=2x+5f(x) = 2x + 5
(f∘g)−1(x)=3x−1(f \circ g)^{-1}(x) = 3x - 1

eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, g(2)g(2) değeri kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -2

Cevap

g(2) değeri -2'dir.
Verilen (f∘g)−1(x)=3x−1(f \circ g)^{-1}(x) = 3x - 1 eşitliğinde ters fonksiyon tanımı kullanıldığında (f∘g)(3x−1)=x(f \circ g)(3x - 1) = x yani f(g(3x−1))=xf(g(3x - 1)) = x eşitliğine ulaşılır. f(x)=2x+5f(x) = 2x + 5 kuralı uygulandığında 2g(3x−1)+5=x2g(3x - 1) + 5 = x denklemi elde edilir. Buradan g(3x−1)=x−52g(3x - 1) = \frac{x - 5}{2} bulunur. İstenen g(2)g(2) değerini elde etmek amacıyla parantez içini 2'ye eşitlemek için 3x−1=2  ⟹  x=13x - 1 = 2 \implies x = 1 seçilir. Sonuç olarak g(2)=1−52=−2g(2) = \frac{1 - 5}{2} = -2 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Ters fonksiyon tanımını kullanarak bileşke fonksiyonun kendisini elde etme.
f(g(3x−1))=xf(g(3x - 1)) = x
Bir fonksiyonun tersi için h−1(x)=y  ⟺  h(y)=xh^{-1}(x) = y \iff h(y) = x kuralı geçerlidir.
2
f(x)=2x+5f(x) = 2x + 5 kuralını bileşke ifadesinde yerine yazma.
2g(3x−1)+5=x2g(3x - 1) + 5 = x
f(g(3x−1))f(g(3x - 1)) ifadesini elde etmek için ff fonksiyonundaki girdi yerine g(3x−1)g(3x - 1) yazılır.
3
g(3x−1)g(3x - 1) ifadesini yalnız b��rakma.
g(3x−1)=x−52g(3x - 1) = \frac{x - 5}{2}
Eşitliğin her iki tarafından 5 çıkarılıp 2'ye bölünerek gg fonksiyonunun kuralına ulaşılır.
4
g(2)g(2) değerini hesaplamak için uygun xx değerini bulup yerine koyma.
3x−1=2  ⟹  x=13x - 1 = 2 \implies x = 1 için g(2)=1−52=−2g(2) = \frac{1 - 5}{2} = -2
Fonksiyonun girdisini 2 yapmak için gereken bağımsız değişken değeri belirlenir ve fonksiyonda yerine yazılır.

Anahtar Kavram

Bileşke Fonksiyonun Tersi ve Değer Bulma
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 9 / 338Sonraki