Basamak Analizi ve Çözümleme

72 soru

Soru 21Soru

Bir bilgisayar programı, sisteme girilen üç basamaklı bir ABCABC doğal sayısının yüzler basamağındaki rakamı 2 artırıp, birler basamağındaki rakamı 4 azaltarak yeni bir sayı elde ediyor. Programın elde ettiği bu yeni sayı, sisteme girilen ABCABC sayısının 3 katından 434 eksiktir. Buna göre, bu koşulu sağlayan ABCABC sayısının rakamları toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

Başlangıçtaki sayının rakamları toplamı 9'dur.
Doğru seçenekte belirtilen değer olan 9, başlangıçtaki sayının basamak değerlerindeki değişimlerin doğru analiz edilmesiyle bulunur. Sayının yüzler basamağındaki 2 artış sayıya 200 eklerken, birler basamağındaki 4 azalış sayıdan 4 çıkarır. Bu durumda yeni sayı ABC+196ABC + 196 olur. Denklem kurulduğunda ABC+196=3ABC434ABC + 196 = 3 \cdot ABC - 434 eşitliğinden 2ABC=6302 \cdot ABC = 630 ve buradan da ABC=315ABC = 315 bulunur. Rakamlar toplamı 3+1+5=93 + 1 + 5 = 9 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıçtaki ABCABC sayısı ile yeni elde edilen sayı arasındaki ilişkiyi basamak değerlerini kullanarak belirleme.
Yeni sayı = ABC+196ABC + 196
Yüzler basamağının 2 artması sayı değerini 2×100=2002 \times 100 = 200 artırırken, birler basamağının 4 azalması sayı değerini 4×1=44 \times 1 = 4 azaltır. Toplam değişim +2004=+196+200 - 4 = +196 olur.
2
Soruda verilen denklem ilişkisini kurarak ABCABC sayısını yalnız bırakma.
ABC+196=3ABC434ABC + 196 = 3 \cdot ABC - 434
Yeni sayının, başlangıçtaki sayının 3 katından 434 eksik olduğu belirtilmiştir.
3
Denklemi çözerek ABCABC sayısını bulma.
ABC=315ABC = 315
2ABC=6302 \cdot ABC = 630 ise ABC=315ABC = 315 elde edilir.
4
Bulunan ABCABC sayısının rakamları toplamını hesaplama.
3+1+5=93 + 1 + 5 = 9
ABCABC sayısının yüzler basamağı 3, onlar basamağı 1 ve birler basamağı 5'tir.

Anahtar Kavram

Basamak Değeri Çözümlemesi

Alternatif Yöntem

Bu soru çözümleme yapmadan değer verilerek de çözülebilir. Yüzler basamağının 2 artıp birler basamağının 4 azalması sayının değerini 196 artırır. Seçeneklerdeki rakamlar toplamını veren üç basamaklı sayıları tek tek deneyerek de sonuca ulaşılabilir, fakat denklem kurmak en hızlı ve güvenli yoldur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru
Üç basamaklı bir ABCABC doğal sayısı ile iki basamaklı ABAB ve BCBC doğal sayıları için,
ABC(AB+BC)=266ABC - (AB + BC) = 266
eşitliği sağlanmaktadır.

Buna göre, rakamları farklı bu koşulu sağlayan tüm ABCABC doğal sayılarının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2758

Cevap

Rakamları farklı koşulunu sağlayan tüm ABC doğal sayılarının toplamı 2758'dir.
Denklem çözümlendiğinde 90AB=26690A - B = 266 bağıntısı elde edilir. Rakam değer kısıtlamalarına göre bu eşitliği sağlayan tek çift A=3A=3 ve B=4B=4'tür. C rakamı sadeleştiği için serbesttir ancak sayının rakamlarının farklı olması istendiğinden C, 3 ve 4 değerlerini alamaz. Geriye kalan 8 farklı rakam değeri kullanılarak yazılan sayıların toplamı 2758 değerini verir.

Adım Adım Çözüm

1
Eşitlikteki sayıları basamak çözümlemesi yöntemiyle açalım.
ABC=100A+10B+CABC = 100A + 10B + C, AB=10A+BAB = 10A + B ve BC=10B+CBC = 10B + C olarak yazılır.
Harfli ifadelerle verilen sayılar�� basamak değerlerine ayırarak cebirsel olarak sadeleştirmek için çözümleme yapılır.
2
Çözümlediğimiz ifadeleri denklemde yerine yazarak gerekli sadeleştirmeleri yapalım.
(100A+10B+C)(10A+B+10B+C)=266(100A + 10B + C) - (10A + B + 10B + C) = 266
(100A+10B+C)(10A+11B+C)=266(100A + 10B + C) - (10A + 11B + C) = 266
90AB=26690A - B = 266 elde edilir.
Denklemin sol tarafındaki parantez içi toplamı yapıldıktan sonra çıkarma işlemi uygulanarak C değişkeninin sadeleştiği görülür.
3
Elde edilen denklemde A ve B değerlerinin rakam olması koşulunu kullanarak uygun değerleri bulalım.
90AB=266    B=90A26690A - B = 266 \implies B = 90A - 266 olur. BB bir rakam olduğundan 0B90 \le B \le 9 olmalıdır. Buradan 26690A275266 \le 90A \le 275 eşitsizliğinden tek uygun değer A=3A = 3 olarak bulunur. A=3A = 3 için B=4B = 4 elde edilir.
Basamak analizinde harfler rakamları temsil ettiğinden değer aralığı kısıtı kullanılarak değişkenlerin tekil değerleri belirlenir.
4
Denklemde sadeleşen C rakamının alabileceği değerleri rakamları farklı olma koşuluna göre belirleyelim.
A=3A = 3 ve B=4B = 4 olduğundan C{3,4}C \notin \{3, 4\} olmalıdır. Dolayısıyla CC rakamı {0,1,2,5,6,7,8,9}\{0, 1, 2, 5, 6, 7, 8, 9\} kümesinden seçilebilir.
Soruda verilen 'rakamları farklı' koşulu uyarınca, bulunan A ve B rakamlarının C rakamı olarak tekrar kullanılamayacağı belirlenir.
5
Belirlenen tüm ABC sayılarını yazıp toplayalım.
Oluşabilecek sayılar 340,341,342,345,346,347,348,349340, 341, 342, 345, 346, 347, 348, 349 olmak üzere 8 tanedir. Toplamları:
340+341+342+345+346+347+348+349=2758340 + 341 + 342 + 345 + 346 + 347 + 348 + 349 = 2758 olarak hesaplanır.
Koşulları sağlayan tüm sayıların toplamını bulmak için basamak yapısı korunan bu sayılar toplanır.

Anahtar Kavram

Basamak Analizi ve Çözümleme
Soru 23Soru

İki basamaklı ABAB ve CDCD doğal sayıları için, bu sayıların onlar basamağındaki rakamlar kendi aralarında yer değiştirildiğinde elde edilen iki basamaklı sayıların çarpımı, ilk durumdaki sayıların çarpımından 360 fazladır.

Buna göre, bu koşulu sağlayan kaç farklı (AB,CD)(AB, CD) sıralı sayı çifti vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 34

Cevap

Otuz dört
Denklemin çözümünden elde edilen (CA)(DB)=36(C - A)(D - B) = 36 eşitliğinde, rakam kısıtlamalarına uyan tüm pozitif ve negatif çarpan çiftleri (6×66 \times 6, 4×94 \times 9, 6×6-6 \times -6 ve 4×9-4 \times -9) değerlendirildiğinde toplamda 34 farklı (AB,CD)(AB, CD) sıralı çifti oluşmaktadır. Bu nedenle otuz dört cevabı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıları basamak değerlerine göre çözümleyip çarpım denklemini kurmak.
AB=10A+BAB = 10A + B ve CD=10C+DCD = 10C + D sayıları tanımlanır. Onlar basamağı yer değiştirildiğinde yeni sayılar CB=10C+BCB = 10C + B ve AD=10A+DAD = 10A + D olur.
Çözümleme yaparak basamaklar arasındaki ilişkileri cebirsel olarak ifade etmek gerekir.
2
Yeni çarpım ile eski çarpım arasındaki farkı eşitlemek.
(10C+B)(10A+D)(10A+B)(10C+D)=360(10C + B)(10A + D) - (10A + B)(10C + D) = 360 denklemi elde edilir.
Soruda verilen artış miktarı cebirsel olarak bu farka eşittir.
3
Denklemi dağıtarak sadeleştirmek.
(100AC+10CD+10AB+BD)(100AC+10AD+10BC+BD)=360    10(CD+ABADBC)=360    10[C(DB)A(DB)]=360    (CA)(DB)=36(100AC + 10CD + 10AB + BD) - (100AC + 10AD + 10BC + BD) = 360 \implies 10(CD + AB - AD - BC) = 360 \implies 10[C(D - B) - A(D - B)] = 360 \implies (C - A)(D - B) = 36 elde edilir.
Ortak terimler sadeleştirilerek rakamlar arasındaki ilişki çarpanlara ayrılmış biçime getirilir.
4
Rakam kısıtlamalarını belirlemek.
ABAB ve CDCD iki basamaklı sayılar olduğundan A,C{1,2,,9}A, C \in \{1, 2, \dots, 9\} olmalıdır (onlar basamağı sıfır olamaz). B,D{0,1,,9}B, D \in \{0, 1, \dots, 9\} olabilir. Bu durumda CAC - A farkı en fazla 8, en az -8 olabilir. DBD - B farkı ise en fazla 9, en az -9 olabilir.
Basamak analizinde en büyük basamağın sıfır olamayacağı kuralı ve rakamların tek haneli doğal sayılar olması kuralı geçerlidir.
5
36'yı veren ve kısıtlamalara uyan çarpan çiftlerini bulup durumları saymak.
xy=36x \cdot y = 36 denkleminde x8|x| \le 8 ve y9|y| \le 9 şartını sağlayan tam sayı çiftleri şunlardır:
- CA=6C - A = 6 ve DB=6D - B = 6 için: (A,C){(1,7),(2,8),(3,9)}(A,C) \in \{(1,7), (2,8), (3,9)\} (3 durum) ve (B,D){(0,6),(1,7),(2,8),(3,9)}(B,D) \in \{(0,6), (1,7), (2,8), (3,9)\} (4 durum) olup 3×4=123 \times 4 = 12 çift vardır.
- CA=4C - A = 4 ve DB=9D - B = 9 için: (A,C){(1,5),(2,6),(3,7),(4,8),(5,9)}(A,C) \in \{(1,5), (2,6), (3,7), (4,8), (5,9)\} (5 durum) ve (B,D){(0,9)}(B,D) \in \{(0,9)\} (1 durum) olup 5×1=55 \times 1 = 5 çift vardır.
- CA=6C - A = -6 ve DB=6D - B = -6 için: (A,C){(7,1),(8,2),(9,3)}(A,C) \in \{(7,1), (8,2), (9,3)\} (3 durum) ve (B,D){(6,0),(7,1),(8,2),(9,3)}(B,D) \in \{(6,0), (7,1), (8,2), (9,3)\} (4 durum) olup 3×4=123 \times 4 = 12 çift vardır.
- CA=4C - A = -4 ve DB=9D - B = -9 için: (A,C){(5,1),(6,2),(7,3),(8,4),(9,5)}(A,C) \in \{(5,1), (6,2), (7,3), (8,4), (9,5)\} (5 durum) ve (B,D){(9,0)}(B,D) \in \{(9,0)\} (1 durum) olup 5×1=55 \times 1 = 5 çift vardır.
Çarpımları 36 yapan tüm olası basamak farkı kombinasyonları ayrı ayrı incelenmelidir.
6
Tüm durumları toplamak.
Toplam çift sayısı: 12+5+12+5=3412 + 5 + 12 + 5 = 34 olarak bulunur.
Birbirinden bağımsız tüm geçerli durumların toplamı bize genel sonucu verir.

Anahtar Kavram

İki basamaklı sayıların çözümlenmesi ve çarpım farklarının rakam sınırlandırmaları altında incelenmesi
Soru 24Soru

İki basamaklı ABAB doğal sayısı, rakamlarının toplamının 8 katına eşittir.

Buna göre, rakamlarının yerleri değiştirilerek elde edilen iki basamaklı BABA doğal sayısı ile AA ve BB rakamlarının çarpımının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 41

Cevap

İki basamaklı BA sayısı ile A ve B rakamlarının çarpımının toplamı 41'dir.
AB sayısı çözümlenerek 10A + B = 8A + 8B denklemi kurulur. Buradan 2A = 7B elde edilir. A ve B birer rakam ve A sıfırdan farklı olduğuna göre bu eşitliği sağlayan tek değerler A = 7 ve B = 2'dir. Dolayısıyla BA sayısı 27 olur. Rakamların çarpımı A * B = 14'tür. Bu iki değerin toplamı 27 + 14 = 41 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
AB sayısını çözümleyerek verilen eşitliği yazalım.
10A+B=8(A+B)10A + B = 8(A + B)
AB sayısı 10A+B10A + B şeklinde çözümlenir.
2
Elde edilen denklemi sadeleştirerek A ile B arasındaki ilişkiyi bulalım.
2A=7B2A = 7B
10A+B=8A+8B    2A=7B10A + B = 8A + 8B \implies 2A = 7B elde edilir.
3
A ve B'nin rakam olma koşulunu ve AB'nin iki basamaklı sayı olma koşulunu kullanarak değerlerini bulalım.
A=7A = 7 ve B=2B = 2
2A=7B2A = 7B eşitliğini sağlayan sıfırdan farklı rakam çifti sadece A=7A=7 ve B=2B=2'dir.
4
İstenen BA + A * B ifadesinin değerini hesaplayalım.
41
BA=27BA = 27 ve AB=72=14A \cdot B = 7 \cdot 2 = 14 olduğundan toplamları 27+14=4127 + 14 = 41 olur.

Anahtar Kavram

İki basamaklı sayıların çözümlenmesi ve rakam olma koşullarının uygulanması.
Soru 25Soru

Üç basamaklı ABCABC doğal sayısının yüzler basamağındaki rakam ile onlar basamağındaki rakam yer değiştirdiğinde sayının değeri 180 azalıyor. Bu sayının onlar basamağındaki rakam ile birler basamağındaki rakam yer değiştirdiğinde ise sayının değeri 27 artıyor.

Buna göre, rakamları sıfırdan farklı olan bu koşulları sağlayan en büyük ABCABC doğal sayısının rakamları toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 23

Cevap

Rakamları sıfırdan farklı olan en büyük sayının rakamları toplamı 23'tür.
Çözümleme adımları uygulandığında yüzler basamağı ile onlar basamağı arasındaki farkın 2, birler basamağı ile onlar basamağı arasındaki farkın ise 3 olduğu görülür. Sayının rakamları sıfırdan farklı birer rakam olmak zorunda olduğundan, birler basamağının en fazla 9 olabileceği kuralından yola çıkılarak onlar basamağı en fazla 6, yüzler basamağı da en fazla 8 olarak belirlenir. Bu durumda elde edilen en büyük sayı 869 olup rakamları toplamı 23'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Yüzler ve onlar basamağının yer değiştirmesini analiz etme
ABCBAC=18090(AB)=180AB=2ABC - BAC = 180 \Rightarrow 90(A-B) = 180 \Rightarrow A-B = 2
Yüzler ve onlar basamakları yer değiştirdiğinde oluşan sayı BACBAC olur ve sayının değeri 180 azalır.
2
Onlar ve birler basamağının yer değiştirmesini analiz etme
ACBABC=279(CB)=27CB=3ACB - ABC = 27 \Rightarrow 9(C-B) = 27 \Rightarrow C-B = 3
Onlar ve birler basamakları yer değiştirdiğinde oluşan sayı ACBACB olur ve sayının değeri 27 artar.
3
Rakam kısıtlamalarını kullanarak en büyük sayıyı belirleme
B=6B = 6 için A=8A = 8 ve C=9C = 9 bulunur. En büyük sayı 869869 olur.
Sayının en büyük olması için yüzler basamağındaki AA en büyük seçilmelidir. C=B+39C = B+3 \leq 9 kısıtından dolayı BB en fazla 6 olabilir. Bu durumda A=8A = 8 olur.
4
Rakamlar toplamını hesaplama
8+6+9=238 + 6 + 9 = 23
Bulunan en büyük ABCABC sayısının rakamları toplanır.

Anahtar Kavram

Basamak Çözümlemesi ve Sayı Değeri Analizi
Soru 26Soru

İki basamaklı bir doğal sayının onlar basamağındaki rakam 3 artırılıp, birler basamağındaki rakam 4 azaltılıyor. Buna göre, bu sayının değeri nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 26 artar

Cevap

Sayının değeri 26 artar.
Onlar basamağındaki rakamın 3 artırılması sayı değerine +30+30 etkisi yapar. Birler basamağındaki rakamın 4 azaltılması sayı değerine 4-4 etkisi yapar. Bu iki etki birleştirildiğinde net değişim +304=+26+30 - 4 = +26 olur. Dolayısıyla sayının değeri 26 artar.

Adım Adım Çözüm

1
Onlar basamağındaki değişimin etkisini belirleme
Onlar basamağının değeri 3 artırıldığında, sayı 3×10=303 \times 10 = 30 artar.
Onlar basamağının basamak değeri 10'dur.
2
Birler basamağındaki değişimin etkisini belirleme
Birler basamağının değeri 4 azaltıldığında, sayı 4×1=44 \times 1 = 4 azalır.
Birler basamağının basamak değeri 1'dir.
3
Net değişimi hesaplama
304=2630 - 4 = 26 artış gerçekleşir.
Sayıdaki artış miktarı azalış miktarından fazla olduğu için sayının değeri net olarak artar.

Anahtar Kavram

Sayıların basamak çözümlemesi ve basamak değerlerindeki değişimlerin sayı değerine etkisi.
Tahmini Süre:45s
Soru 27Soru

İki basamaklı ABAB doğal sayısı, birler basamağındaki rakamın 7 katına eşittir.

Buna göre, A+BA + B toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8

Cevap

Rakamların toplamı olan 8'dir.
İki basamaklı ABAB sayısı 10A+B10A + B şeklinde çözümlenip birler basamağındaki BB rakamının 7 katına eşitlendiğinde 10A+B=7B10A + B = 7B denklemi kurulur. Buradan 10A=6B10A = 6B ve sadeleştirilerek 5A=3B5A = 3B elde edilir. AA ve BB birer rakam ve A0A \neq 0 olduğundan bu eşitliği sağlayan tek rakam çifti A=3A = 3 ve B=5B = 5'tir. Rakamların toplamı 3+5=83 + 5 = 8 olur.

Adım Adım Çözüm

1
İki basamaklı ABAB sayısı çözümlenerek basamak değerleri cinsinden yazılır.
AB=10A+BAB = 10A + B
Basamak analizi yapabilmek ve denklemi çözebilmek için sayıyı çözümlemek gerekir.
2
Soruda verilen 'sayının birler basamağındaki rakamın 7 katına eşit olması' koşulu denklem haline getirilir ve sadeleştirilir.
10A+B=7B10A=6B5A=3B10A + B = 7B \Rightarrow 10A = 6B \Rightarrow 5A = 3B
Bilinmeyenler arasındaki ilişkiyi en basit tam sayı katsayılarıyla ifade etmek için.
3
Elde edilen 5A=3B5A = 3B denkleminde AA ve BB harflerinin sıfırdan farklı birer rakam olması kısıtlaması kullanılarak değerleri belirlenir.
A=3A = 3 ve B=5B = 5
ABAB iki basamaklı bir sayı olduğundan onlar basamağındaki AA sıfır olamaz. 5 ve 3 aralarında asal olduğundan AA sayısı 3'ün, BB sayısı 5'in katı olmalıdır. Rakam olma şartını sadece bu değerler sağlar.
4
Bulunan rakamlar toplanır.
A+B=3+5=8A + B = 3 + 5 = 8
Soruda bizden istenen rakamlar toplamı değerine ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Basamak Analizi ve Sayı Çözümleme
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 28Soru
Dört basamaklı ABCDABCD ve BCDABCDA doğal sayıları için,
ABCDBCDA=3267ABCD - BCDA = 3267
eşitliği sağlanmaktadır.

Buna göre, bu koşulu sağlayan ve rakamları birbirinden farklı olan ABCDABCD sayısının rakamları toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17

Cevap

Koşulları sağlayan ABCDABCD sayısı 51925192 olup, rakamları toplamı 17'dir.
Çözümleme sonucunda ulaşılan 111ABCD=363111A - BCD = 363 denkleminde, BCDABCDA sayısının dört basamaklı olması gereğiyle B0B \neq 0 ve ABCDABCD sayısının rakamlarının farklı olması kısıtları uygulandığında, koşula uygun tek sayının ABCD=5192ABCD = 5192 olduğu görülür. Bu sayının rakamları toplamı 17 değerini verir.

Adım Adım Çözüm

1
Dört basamaklı ABCDABCD ve BCDABCDA sayılarının basamak çözümlemesini yapın.
ABCD=1000A+100B+10C+DABCD = 1000A + 100B + 10C + D ve BCDA=1000B+100C+10D+ABCDA = 1000B + 100C + 10D + A denklemleri elde edilir.
Sayılar arasındaki çıkarma işlemini gerçekleştirebilmek ve basamaklar arasındaki cebirsel ilişkiyi kurmak amacıyla çözümleme yapılır.
2
Verilen ABCDBCDA=3267ABCD - BCDA = 3267 eşitliğinde çözümleme sonuçlarını yerine yazarak denklemi sadeleştirin.
999A900B90C9D=3267999A - 900B - 90C - 9D = 3267 olur. Her iki tarafı 9 ile böldüğümüzde 111A(100B+10C+D)=363111A - (100B + 10C + D) = 363 yani 111ABCD=363111A - BCD = 363 elde edilir.
Denklemi ortak çarpan parantezine alarak daha basit bir katsayı ilişkisi kurmak ve BCDBCD üç basamaklı sayısını tek bir bütün olarak incelemek çözümü kolaylaştırır.
3
BCD=111A363BCD = 111A - 363 eşitliğinde AA rakamının alabileceği değerleri, rakamların farklı olması ve B0B \neq 0 koşullarına göre test edin.
A3A \le 3 için BCDBCD negatif olur. A=4A=4 için BCD=081BCD=081 olur fakat BCDABCDA dört basamaklı olduğundan B0B \neq 0 olmalıdır. A=5A=5 için BCD=192BCD=192 olur ve ABCD=5192ABCD=5192 elde edilir (tüm rakamlar farklıdır). A6A \ge 6 değerleri için BCD=111A363=100(A3)+10(A6)+(A3)BCD = 111A - 363 = 100(A-3) + 10(A-6) + (A-3) formundan ötürü her zaman B=D=A3B=D=A-3 eşitliği oluşur ve rakamlar farklı olamaz.
BCDABCDA sayısının en büyük basamağındaki rakam olan BB sıfır olamayacağı için A=4A=4 elenir. Rakamların farklı olması istendiği için B=DB=D eşitliğine yol açan A6A \ge 6 durumları elenir. Bu sayede tek geçerli çözüm belirlenir.
4
Koşulları sağlayan ABCD=5192ABCD = 5192 sayısının rakamları toplamını hesaplayın.
5+1+9+2=175 + 1 + 9 + 2 = 17 elde edilir.
Soruda istenen nihai sonuca ulaşmak için bulunan rakamlar toplanır.

Anahtar Kavram

Çok basamaklı doğal sayıların basamak analizi yöntemiyle çözümlenmesi, basamak değeri kısıtlamaları (baş basamağın sıfır olamaması) ve basamaklar arası cebirsel denklemlerin çözümü.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 29Soru

Beş basamaklı bir doğal sayının soldan sağa doğru ardışık her iki basamağındaki rakamların sırasıyla oluşturduğu iki basamaklı sayılara o sayının "ardışık ikilileri" denir. Örneğin; 4375243752 sayısının ardışık ikilileri 4343, 3737, 7575 ve 5252 sayılarıdır.

Rakamları sıfırdan ve birbirinden farklı olan beş basamaklı ABCDEABCDE doğal sayısının tüm ardışık ikililerinin toplamı, bu sayının rakamları toplamının 8 katına eşittir.

Buna göre, bu koşulu sağlayan en küçük ABCDEABCDE sayısının binler basamağındaki rakam kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2

Cevap

Koşulu sağlayan en küçük beş basamaklı sayı olan 12365 sayısının binler basamağındaki rakam 2'dir.
Koşulu sağlayan en küçük beş basamaklı sayı olan 12365 sayısının binler basamağındaki rakam 2'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Ardışık ikili sayıların çözümlenmesi ve toplanması
Toplam =10A+11B+11C+11D+E= 10A + 11B + 11C + 11D + E
Ardışık ikililer 10A+B10A+B, 10B+C10B+C, 10C+D10C+D ve 10D+E10D+E olup toplandıklarında bu ifadeyi verir.
2
Verilen koşula göre denklemin kurulması ve sadeleştirilmesi
2A+3(B+C+D)=7E2A + 3(B+C+D) = 7E
Ardışık ikililerin toplamı rakamlar toplamının 8 katına eşitlenir: 10A+11B+11C+11D+E=8(A+B+C+D+E)10A + 11B + 11C + 11D + E = 8(A+B+C+D+E).
3
En küçük ABCDEABCDE sayısı için AA değerinin belirlenmesi
A=1A = 1 ve 2+3(B+C+D)=7E2 + 3(B+C+D) = 7E
Sayının en küçük olması için en büyük basamaktaki rakam olan AA en küçük pozitif değer olan 1 seçilmelidir.
4
Kalan rakamların değerlerinin belirlenmesi
E=5E = 5, B=2B = 2, C=3C = 3, D=6D = 6
2+3(B+C+D)=7E2 + 3(B+C+D) = 7E denkleminde E=5E=5 için B+C+D=11B+C+D=11 olur. Rakamların farklı ve sıfırdan farklı olması koşuluyla, sayıyı en küçük yapmak için B=2,C=3,D=6B=2, C=3, D=6 seçilir.
5
Sayının oluşturulması ve binler basamağının belirlenmesi
Sayı: 1236512365, Binler basamağı: 2
Oluşan 1236512365 sayısının soldan ikinci basamağı olan binler basamağındaki rakam 2'dir.

Anahtar Kavram

Basamak analizi, çözümleme ve sınırlayıcı şartlar altında değer verme
Soru 30Soru

Üç basamaklı ABCABC doğal sayısının yüzler basamağındaki rakam 2 artırılıp, onlar basamağındaki rakam 5 azaltılarak üç basamaklı yeni bir sayı elde ediliyor. Elde edilen bu yeni sayının onlar ve birler basamağındaki rakamlar yer değiştirildiğinde oluşan üç basamaklı sayı, ilk ABCABC sayısından 213 fazla oluyor.

Buna göre, CBC - B farkı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2

Cevap

C - B farkının değeri 2'dir.
Çözümleme adımları takip edildiğinde, yüzler basamağındaki 2 artış sayı değerini 200 artırır. Yeni sayının onlar ve birler basamağı yer değiştirdiğinde basamak değerleri sırasıyla 10C+B510C + B - 5 olur. İlk sayının onlar ve birler basamağı değerleri toplamı 10B+C10B + C olduğundan, iki sayı arasındaki fark 195+9(CB)=213195 + 9(C-B) = 213 denklemini verir. Buradan 9(CB)=189(C-B) = 18 ve CB=2C-B = 2 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk sayının basamak çözümlemesini yazalım.
ABC=100A+10B+CABC = 100A + 10B + C
Değişimleri matematiksel olarak ifade edebilmek için sayıları çözümlemeliyiz.
2
Yüzler basamağı 2 artırılan ve onlar basamağı 5 azaltılan sayının basamaklarını belirleyelim.
Yüzler basamağı: A+2A+2, Onlar basamağı: B5B-5, Birler basamağı: CC
Yeni sayının rakamlarını elde etmek için belirtilen işlemleri basamaklara uygularız.
3
Belirlenen bu sayının onlar ve birler basamağını yer değiştirip çözümleyelim.
100(A+2)+10C+(B5)=100A+B+10C+195100(A+2) + 10C + (B-5) = 100A + B + 10C + 195
Yeni sayının onlar basamağı CC, birler basamağı B5B-5 olur ve bu sayı çözümlenir.
4
Oluşan son sayı ile ilk sayı arasındaki farkı 213'e eşitleyip denklemi çözelim.
195+9(CB)=213    9(CB)=18    CB=2195 + 9(C - B) = 213 \implies 9(C - B) = 18 \implies C - B = 2
İki sayının fark denklemini kurarak aradığımız CBC-B değerine ulaşırız.

Anahtar Kavram

Basamak analizi ve çözümleme yöntemiyle sayısal ifadeleri basamak değerlerine ayırma
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 31Soru

Bir dijital tartı, üzerine konulan paketlerin gram cinsinden üç basamaklı ağırlıklarını; yüzler basamağındaki rakamı onlar basamağına, onlar basamağındaki rakamı birler basamağına, birler basamağındaki rakamı ise yüzler basamağına kaydırarak göstermektedir. Örneğin; gerçek ağırlığı 345345 gram olan bir paketi bu tartı 534534 gram olarak göstermektedir.

Bu tartıya gerçek ağırlıkları sırasıyla üç basamaklı ABCABC ve CABCAB gram olan iki paket ayrı ayrı konulduğunda, tartının gösterdiği değerlerin toplamı 798798 gram olmaktadır.

Buna göre, A+B+CA + B + C toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Rakamların toplamı 12'dir.
Yapılan basamak analizi ve rakam kısıtları incelemesi sonucunda, birinci paketin gerçek ağırlığının ABC=534ABC = 534 olduğu ve bu sayının rakamları toplamının 12 olduğu belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tartının rakamları kaydırma kuralını çözümleyelim ve paketlerin gösterilen ağırlıklarını bulalım.
Gerçek ağırlığı ABCABC olan paketin yüzler basamağı (AA) onlar basamağına, onlar basamağı (BB) birler basamağına, birler basamağı (CC) ise yüzler basamağına geçer. Dolayısıyla bu paket tartıda CABCAB olarak görünür. Benzer şekilde, gerçek ağırlığı CABCAB olan paketin yüzler basamağı (CC) onlar basamağına, onlar basamağı (AA) birler basamağına, birler basamağı (BB) yüzler basamağına geçer. Bu paket de tartıda BCABCA olarak görünür.
Tartının çalışma mekanizmasını basamak analiziyle ifade etmek için bu adım gereklidir.
2
Tartıda gösterilen değerlerin toplamını basamak çözümlemesi yöntemiyle yazalım.
CAB+BCA=798CAB + BCA = 798 olup çözümleme yapıldığında:
(100C+10A+B)+(100B+10C+A)=798(100C + 10A + B) + (100B + 10C + A) = 798
11A+101B+110C=79811A + 101B + 110C = 798 elde edilir.
Üç basamaklı sayıların toplamını tek bir denklemde birleştirmek için çözümleme yapılır.
3
Elde edilen 11A+101B+110C=79811A + 101B + 110C = 798 denklemini rakamların sınırların�� kullanarak çözelim.
Denklemin her iki tarafının 10 ile bölümünden kalana bakalım:
11A+101B+110CA+B8(mod10)11A + 101B + 110C \equiv A + B \equiv 8 \pmod{10} (çünkü 798 sayısının birler basamağı 8'dir).
AA ve BB birer rakam ve sayılar üç basamaklı olduğundan A1,B1A \ge 1, B \ge 1 olmalıdır. Dolayısıyla A+B=8A + B = 8 veya A+B=18A + B = 18 olabilir.
- Eğer A+B=18A + B = 18 ise, A=9A = 9 ve B=9B = 9 olmalıdır. Denklemde yerine yazarsak:
11(9)+101(9)+110C=7981008+110C=79811(9) + 101(9) + 110C = 798 \Rightarrow 1008 + 110C = 798 olur ki bu durumda CC negatif bir değer alır. Dolayısıyla bu durum imkansızdır.
- Eğer A+B=8A + B = 8 ise, A=8BA = 8 - B yazabiliriz. Denklemde yerine koyalım:
11(8B)+101B+110C=79811(8 - B) + 101B + 110C = 798
8811B+101B+110C=79888 - 11B + 101B + 110C = 798
90B+110C=7109B+11C=7190B + 110C = 710 \Rightarrow 9B + 11C = 71 elde edilir.
9B+11C=719B + 11C = 71 denkleminde CC rakamına değerler verelim:
C=4C = 4 için 9B+44=719B=27B=39B + 44 = 71 \Rightarrow 9B = 27 \Rightarrow B = 3 olur.
Bu durumda A=83=5A = 8 - 3 = 5 bulunur. Diğer hiçbir CC rakamı için BB bir tam sayı (rakam) çıkmaz.
Rakam olma koşulunu ve basamak değerlerini doğru uygulayarak bilinmeyenleri tek tek bulmak için bu analiz gereklidir.
4
Bulunan rakamların toplamını hesaplayalım.
A+B+C=5+3+4=12A + B + C = 5 + 3 + 4 = 12
Soruda bizden istenen nihai toplama ulaşmak için bu işlem yapılır.

Anahtar Kavram

Basamak Analizi ve Çözümleme
Soru 32Soru

İki basamaklı ABAB doğal sayısının onlar basamağındaki rakam, birler basamağındaki rakamın 3 katıdır. Bu sayının rakamlarının yerleri değiştirildiğinde elde edilen iki basamaklı sayı ile başlangıçtaki sayının toplamı 88 olduğuna göre, ABA \cdot B çarpımı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Rakamların çarpımı olan 12 sayısı doğru cevaptır.
Doğru seçenekte belirtilen 12 değeri, basamak çözümleme adımları ve verilen basamak ilişkisi doğru uygulandığında elde edilen rakamların çarpımıdır. Onlar basamağı 6, birler basamağı 2 olan sayı 62'dir. Bu sayının rakamları yer değiştirdiğinde 26 elde edilir ve 62+26=8862 + 26 = 88 şartı sağlanır. Rakamların çarpımı ise 62=126 \cdot 2 = 12 olur.

Adım Adım Çözüm

1
İki basamaklı AB sayısını basamak değerlerine göre çözümleyelim.
AB=10A+BAB = 10A + B
Sayıyı oluşturan rakamların basamak değerlerini cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Rakamlarının yerleri değiştirildiğinde oluşan BA sayısını çözümleyelim ve bu iki sayının toplamını yazalım.
BA=10B+ABA = 10B + A ve AB+BA=11A+11B=11(A+B)=88AB + BA = 11A + 11B = 11(A + B) = 88
Soruda verilen toplam bilgisini cebirsel eşitliğe dönüştürmek için.
3
11(A+B)=8811(A + B) = 88 denkleminden rakamlar toplamını bulalım.
A+B=8A + B = 8
Basamakların toplam değerini yalnız bırakmak için.
4
Soruda verilen onlar basamağındaki rakamın birler basamağındaki rakamın 3 katı olduğu bilgisini (A=3BA = 3B) yerine koyarak rakamları bulalım.
3B+B=8    4B=8    B=23B + B = 8 \implies 4B = 8 \implies B = 2 ve A=6A = 6
Elde edilen denklem sistemini çözerek rakamların tekil değerlerine ulaşmak için.
5
Bulunan rakamların çarpımını hesaplayalım.
AB=62=12A \cdot B = 6 \cdot 2 = 12
Soruda bizden istenen çarpım sonucuna ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Basamak Çözümleme ve Analiz
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 33Soru

Bir matematik öğretmeni tahtaya iki basamaklı ABAB ve BABA doğal sayılarını yazarak öğrencilerinden bu iki sayının çarpımını bulmalarını istemiştir.

Öğrencilerden Can, yanlışlıkla ABAB sayısının onlar basamağındaki rakamı 2 azaltıp, BABA sayısının onlar basamağındaki rakamı 2 artırarak çarpma işlemini yapmış ve bulduğu sonucun doğru sonuçtan 140 fazla olduğunu görmüştür.

Buna göre, ABA - B farkı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

A - B farkının değeri 3'tür.
Yapılan işlemler sonucunda (AB20)(BA+20)ABBA=140(AB - 20)(BA + 20) - AB \cdot BA = 140 denklemi elde edilir. Bu denklem açılıp düzenlendiğinde 20(ABBA)400=14020(AB - BA) - 400 = 140 ve buradan ABBA=27AB - BA = 27 bulunur. Basamak çözümlemesi yapıldığında 9(AB)=279(A - B) = 27 eşitliğinden AB=3A - B = 3 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni sayıların değerlerini belirlemek
ABAB sayısının onlar basamağı 2 azaltıld��ğından yeni sayı AB20AB - 20, BABA sayısının onlar basamağı 2 artırıldığından yeni sayı BA+20BA + 20 olur.
Onlar basamağındaki 2 birimlik değişim, sayının değerini 20 birim etkiler.
2
Çarpımlar arasındaki farkı denklem olarak ifade etmek ve sadeleştirmek
(AB20)(BA+20)ABBA=140ABBA+20(AB)20(BA)400ABBA=14020(ABBA)=540ABBA=27(AB - 20)(BA + 20) - AB \cdot BA = 140 \Rightarrow AB \cdot BA + 20(AB) - 20(BA) - 400 - AB \cdot BA = 140 \Rightarrow 20(AB - BA) = 540 \Rightarrow AB - BA = 27 olur.
Çarpma işleminin dağılma özelliği kullanılarak ortak terimler sadeleştirilir ve iki basamaklı sayıların farkı yalnız bırakılır.
3
Çözümleme yaparak rakamlar arasındaki farkı bulmak
ABBA=(10A+B)(10B+A)=9(AB)=27AB=3AB - BA = (10A + B) - (10B + A) = 9(A - B) = 27 \Rightarrow A - B = 3 bulunur.
İki basamaklı sayıların farkı çözümlenerek rakam farkına ulaşılır.

Anahtar Kavram

İki basamaklı sayıların basamak analizi ve çözümleme yöntemiyle çözülmesi, basamak değerindeki değişimlerin sayı değerine etkisinin incelenmesi.
Soru 34Soru

Bir pozitif tam sayının basamaklarındaki rakamların toplamı T(n)T(n) ile gösteriliyor.

AA ve BB üç basamaklı doğal sayılar olmak üzere,
A+B=1000 A + B = 1000
T(A)+T(B)=28 T(A) + T(B) = 28
eşitliklerini sağlayan kaç farklı AA sayısı vardır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 720

Cevap

Koşulları sağlayan 720 farklı A sayısı vardır.
Üç basamaklı iki sayının toplamının 1000 olması ve rakamları toplamının 28 olması koşulu, toplama işlemindeki elde geçişlerinin incelenmesiyle çözülür. Birler basamağında c+f=10c+f=10 olup onlar basamağına 1 elde aktarılır. Onlar basamağında b+e=9b+e=9 olup yüzler basamağına 1 elde aktarılır. Yüzler basamağında ise a+d=9a+d=9 bulunur. A=abcA=abc sayısı için a{1,2,...,8}a \in \{1, 2, ..., 8\} (8 adet), b{0,1,...,9}b \in \{0, 1, ..., 9\} (10 adet) ve c{1,2,...,9}c \in \{1, 2, ..., 9\} (9 adet) olmak üzere bağımsız seçimlerin çarpımıyla 8×10×9=7208 \times 10 \times 9 = 720 farklı değer elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
A ve B üç basamaklı sayılarını basamaklarına ayırarak çözümleme ve rakamlar toplamı denklemlerini yazmak.
A=abcA = abc ve B=defB = def olsun. 100(a+d)+10(b+e)+(c+f)=1000100(a+d) + 10(b+e) + (c+f) = 1000 ve (a+d)+(b+e)+(c+f)=28(a+d) + (b+e) + (c+f) = 28 elde edilir.
Toplama işleminin ve rakamlar toplamının basamaklar düzeyindeki matematiksel ifadesini oluşturmak gerekir.
2
Toplama işleminde birler basamağından onlar basamağına geçen elde durumunu analiz etmek.
c+f=10c + f = 10 olmak zorundadır. c+f=0c + f = 0 durumu rakamlar toplamını 28 yapamaz.
Elde geçişi olmadan toplamın birler basamağının sıfır olması sadece c=f=0c=f=0 ile mümkündür ancak bu durum rakamlar toplamı şartını sağlamaz.
3
Onlar ve yüzler basamağındaki elde durumlarını belirlemek.
b+e=9b + e = 9 ve a+d=9a + d = 9 elde edilir.
Birler basamağından gelen 1 eldenin onlar basamağında da 1 elde oluşturup yüzler basamağına aktarması ve toplamın 1000 olmasını sağlaması gerekir.
4
A=abcA = abc sayısının her bir basamağındaki rakamların alabileceği farklı değer sayılarını belirlemek.
aa için 8 farklı değer (1'den 8'e kadar), bb için 10 farklı değer (0'dan 9'a kadar), cc için 9 farklı değer (1'den 9'a kadar) bulunur.
AA ve BB sayılarının üç basamaklı olma şartları (a1,d1a \ge 1, d \ge 1) ve basamak ilişkileri kullanılarak sınır değerler hesaplanır.
5
Bağımsız basamak seçimlerini çarparak toplam olasılık sayısını bulmak.
8×10×9=7208 \times 10 \times 9 = 720 farklı AA sayısı elde edilir.
Basamak seçimleri birbirinden bağımsız olduğundan çarpma yoluyla sayma kuralı uygulanır.

Anahtar Kavram

Basamak analizi, basamak çözümleme ve toplama işleminde elde geçişlerinin rakamlar toplamı üzerindeki etkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 35Soru

Üç basamaklı A3BA3B doğal sayısı, iki basamaklı ABAB doğal sayısından 300 fazladır.

Buna göre, AA rakamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

A rakamı 3 olmalıdır.
Verilen sayıların çözümlenmiş hallerinin farkı alındığında BB rakamları sadeleşir ve geriye 90A+30=30090A + 30 = 300 eşitliği kalır. Buradan 90A=27090A = 270 ve A=3A = 3 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen A3BA3B ve ABAB sayılarını basamaklarına çözümleyelim.
A3B=100A+30+BA3B = 100A + 30 + B ve AB=10A+BAB = 10A + B olarak yazılır.
Sayıların basamak değerlerini cebirsel olarak ifade ederek aralarındaki farkı bulabilmek için.
2
A3BA3B sayısının ABAB sayısından 300 fazla olduğu bilgisini kullanarak denklemi kuralım.
(100A+30+B)(10A+B)=300(100A + 30 + B) - (10A + B) = 300 denklemi elde edilir.
Soruda verilen sayısal ilişkiyi bir eşitlik halinde yazmak için.
3
Elde edilen denklemde gerekli sadeleştirmeleri yaparak AA değerini bulalım.
90A+30=300    90A=270    A=390A + 30 = 300 \implies 90A = 270 \implies A = 3 bulunur.
Denklemi çözüp bilinmeyen AA rakamını elde etmek için.

Anahtar Kavram

Basamak çözümlemesinde her rakam bulunduğu basamağın değeri ile çarpılır.
Soru 36Soru

Üç basamaklı ABCABC ve BCABCA doğal sayıları için,

ABCBCA=315ABC - BCA = 315

olduğuna göre, ABA - B farkı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

Çözümleme yapılıp denklem sadeleştirildiğinde ve rakam sınırları incelendiğinde elde edilen doğru fark 3'tür.
Çözümleme yapılıp denklem sadeleştirildiğinde 10(AB)+(AC)=3510(A-B) + (A-C) = 35 eşitliği elde edilir. AA, BB ve CC birer rakam ve A,B1A, B \ge 1 olduğundan, iki rakamın farkı olan ACA-C ifadesi 8-8 ile 99 arasında değerler alabilir. Bu durumda 10(AB)10(A-B) ifadesi ancak 30 olabilir (eğer 40 olsaydı AC=5A-C = -5 olurdu ki bu da A4A \le 4 ve A5A \ge 5 çelişkisine yol açardı). Dolayısıyla AB=3A-B = 3 olmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Üç basamaklı sayıları basamak değerlerine göre açın.
ABC=100A+10B+CABC = 100A + 10B + C ve BCA=100B+10C+ABCA = 100B + 10C + A
Çözümleme yaparak basamaklar arasındaki ilişkileri cebirsel olarak ifade etmek için.
2
Verilen ç��karma işlemini çözümlediğiniz ifadelerle yazıp düzenleyin.
99A90B9C=31599A - 90B - 9C = 315
Sayıların farkını tek bir cebirsel denklem haline getirmek için.
3
Elde edilen denklemin her iki tarafını 9 ile sadeleştirin.
11A10BC=3511A - 10B - C = 35
Daha küçük katsayılarla çalışarak çözümü kolaylaştırmak için.
4
Denklemi ABA - B ifadesini içerecek şekilde yeniden düzenleyin.
10(AB)+(AC)=3510(A - B) + (A - C) = 35
İstenen ABA - B farkı ile diğer basamak ilişkilerini gruplandırmak için.
5
Rakamların sınır koşullarını dikkate alarak olası değerleri test edin.
AB=3A - B = 3 ve AC=5A - C = 5
A,B,CA, B, C rakam olduğundan 8AC9-8 \le A-C \le 9 olmalıdır. AB=4A-B=4 durumu incelendiğinde A4A \le 4 ve A5A \ge 5 çelişkisi oluşur, bu yüzden tek geçerli çözüm AB=3A-B=3'tür.

Anahtar Kavram

Üç basamaklı doğal sayıların basamak analizi yöntemiyle çözümlenmesi ve rakam sınır koşullarına göre denklem çözümü.
Soru 37Soru

Bir kırtasiyede satılan A, B ve C marka kalemlerin birer adetlerinin fiyatları sırasıyla iki basamaklı xyxy, yzyz ve zxzx TL'dir. Bu kalemlerin her birinden birer adet satın alan bir öğrenci toplam 198 TL ödemiştir.

Buna göre, bu kalemlerden fiyatı en pahalı olanın fiyatı en çok kaç TL olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 98

Cevap

En pahalı kalemin fiyatı en çok 98 TL olabilir.
Kalemlerin fiyatlarının toplamı çözümleme yapıldığında 11(x+y+z)=19811(x+y+z) = 198 olarak bulunur. Her iki taraf 11'e bölündüğünde x+y+z=18x+y+z = 18 eşitliği elde edilir. Sayıların iki basamaklı olması gerektiğinden x,y,zx, y, z rakamlarının her biri en az 1 olmalıdır. Fiyatı en yüksek yapmak amacıyla x=9x=9 seçildiğinde y+z=9y+z=9 olur. zz en az 1 olabileceğinden yy en fazla 8 olur. Buradan en pahalı fiyat 98 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kalemlerin fiyatları olan iki basamaklı xyxy, yzyz ve zxzx sayılarını basamak çözümlemesine göre açalım.
xy=10x+yxy = 10x + y, yz=10y+zyz = 10y + z, zx=10z+xzx = 10z + x
Sayıların basamak değerlerini belirleyerek toplam fiyatı tek bir denklemde ifade etmek.
2
Kalemlerin toplam fiyatını 198 TL'ye eşitleyip denklemi sadeleştirelim.
(10x+y)+(10y+z)+(10z+x)=198    11(x+y+z)=198    x+y+z=18(10x + y) + (10y + z) + (10z + x) = 198 \implies 11(x + y + z) = 198 \implies x + y + z = 18 elde edilir.
Rakamların toplamını bulmak için ortak paranteze alıp sadeleştirme yapmak.
3
İki basamaklı sayıların tanımlı olabilmesi için basamaklarındaki kısıtlamaları belirleyelim.
xyxy, yzyz ve zxzx iki basamaklı sayılar olduğundan, onlar basamağındaki rakamlar sıfır olamaz. Dolayısıyla x0x \neq 0, y0y \neq 0 ve z0z \neq 0 olup, x,y,z1x, y, z \ge 1 koşulu sağlanmalıdır.
Rakamların alabileceği sınır değerleri belirlemek.
4
En pahalı kalemin fiyatını (örneğin xy=10x+yxy = 10x + y sayısını) en büyük yapacak rakamları seçelim.
xyxy sayısını en büyük yapmak için onlar basamağındaki rakamı en büyük yani x=9x = 9 seçeriz. Bu durumda 9+y+z=18    y+z=99 + y + z = 18 \implies y + z = 9 olur. z1z \ge 1 olması gerektiğinden yy en fazla 8 olabilir. Buradan en pahalı kalemin fiyatı 10(9)+8=9810(9) + 8 = 98 TL olarak bulunur.
Koşulları sağlayan en büyük iki basamaklı fiyat değerini elde etmek.

Anahtar Kavram

İki Basamaklı Sayıların Çözümlenmesi ve En Büyük Değer Bulma
Soru 38Soru

Üç basamaklı bir ABCABC doğal sayısının yüzler ve onlar basamağından oluşan iki basamaklı sayı ABAB, onlar ve birler basamağından oluşan iki basamaklı sayı BCBC'dir.

ABBC=65AB - BC = 65

eşitliğini sağlayan rakamları birbirinden farklı en büyük ABCABC doğal sayısı için A+B+CA + B + C toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

En büyük ABCABC sayısı 927 olup, bu sayının rakamları toplamı 18'dir.
Verilen denklem çözümlendiğinde 10A9BC=6510A - 9B - C = 65 elde edilir. En büyük ABCABC sayısı için A=9A = 9 seçildiğinde 9B+C=259B + C = 25 olur. Bu eşitliği sağlayan tek rakam ikilisi B=2B = 2 ve C=7C = 7'dir. Rakamları farklı olan en büyük sayı 927 olup rakamları toplamı 18'dir.

Adım Adım Çözüm

1
ABAB ve BCBC iki basamaklı sayılarını çözümleriz.
AB=10A+BAB = 10A + B ve BC=10B+CBC = 10B + C olur.
Sayıları çözümleyerek basamak çözümlemesi bağıntısını elde etmek için.
2
Çözümlenen ifadeleri verilen ABBC=65AB - BC = 65 denkleminde yerine yazarız.
10A9BC=6510A - 9B - C = 65 denklemi elde edilir.
Değişkenler arasındaki ilişkiyi basitleştirmek için.
3
Eşitliği 10A65=9B+C10A - 65 = 9B + C olarak düzenler ve en büyük ABCABC sayısı için A=9A = 9 seçerek deneriz.
9B+C=259B + C = 25 bulunur.
ABCABC sayısını en büyük yapmak amacıyla en büyük basamağa en büyük rakamı vermek için.
4
9B+C=259B + C = 25 eşitliğinde BB ve CC rakam değerlerini belirleriz.
B=2B = 2 ve C=7C = 7 bulunur. Rakamları farklı ABC=927ABC = 927 sayısı elde edilir.
BB ve CC değerlerinin rakam olması şartını sağlayan tek durumu bulmak için.
5
Rakamları toplamını hesaplarız.
9+2+7=189 + 2 + 7 = 18 olarak bulunur.
Soruda istenen toplam sonucuna ulaşmak için.

Anahtar Kavram

İki ve üç basamaklı doğal sayıların basamak çözümlemesi ve basamak değerlerinin analizi.
Soru 39Soru

Bir öğrenci, iki basamaklı ABAB ve BABA doğal sayılarını toplamak isterken yanlışlıkla BABA sayısının onlar basamağındaki rakamı 3 eksik görerek toplama işlemini yapmış ve sonucu 113 bulmuştur.

Buna göre, ABA \cdot B çarpımının alabileceği en büyük değer kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 42

Cevap

42
Onlar basamağındaki rakamın 3 eksik görülmesi sayıyı 30 azaltır. Dolayısıyla gerçek toplam 113+30=143113 + 30 = 143 olur. Basamak analizi yapıldığında 11(A+B)=143    A+B=1311(A+B) = 143 \implies A+B = 13 elde edilir. Çarpımın en büyük değeri için rakamlar birbirine en yakın seçilmelidir; bu rakamlar 6 ve 7 olduğundan en büyük çarpım 42'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı okunan sayının değerindeki değişimi belirleme
BABA sayısın��n onlar basamağındaki rakam 3 eksik görüldüğünde, bu sayının değeri 3×10=303 \times 10 = 30 azalır.
Onlar basamağındaki her 1 birimlik değişim say��nın değerini 10 etkiler.
2
Gerçek toplamı bulma ve çözümleme yapma
Hatalı toplam 113 olduğuna göre, gerçek toplam 113+30=143113 + 30 = 143 olur. Buradan AB+BA=143AB + BA = 143 elde edilir.
Eksik hesaplanan miktar hatalı toplama eklenerek doğru toplam bulunur.
3
Çözümleme formülünü uygulayarak rakamların toplamını bulma
10A+B+10B+A=143    11(A+B)=143    A+B=1310A + B + 10B + A = 143 \implies 11(A+B) = 143 \implies A+B = 13 bulunur.
İki basamaklı sayıların basamak analizinden faydalanılır.
4
Çarpımın en büyük değerini bulma
A+B=13A+B = 13 koşulunu sağlayan ve ABAB ile BABA iki basamaklı sayı olduğu için sıfırdan farklı olan rakamlar arasından birbirine en yakın olanlar 66 ve 77'dir. Bu durumda en büyük çarpım 6×7=426 \times 7 = 42 olur.
Toplamları sabit olan iki sayının çarpımının en büyük olması için sayıların birbirine en yakın seçilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

İki basamaklı sayıların basamak analizi ve basamak değerindeki değişimlerin sayıya etkisi.
Soru 40Soru

Aylin, üç basamaklı bir ABCABC doğal sayısının onlar ve yüzler basamağını yer değiştirerek üç basamaklı bir XX sayısı, onlar ve birler basamağını yer değiştirerek ��ç basamaklı bir YY sayısı elde ediyor.

Aylin'in elde ettiği bu sayılar arasında,
ABCX=180ABC - X = 180
YX=198Y - X = 198

bağıntıları olduğuna göre, yazılabilecek tüm ABCABC sayılarının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4522

Cevap

Koşulları sağlayan tüm üç basamaklı sayıların toplamı 4522'dir.
Çözümleme işlemleri yapıldığında A=B+2A = B + 2 ve C=B+2C = B + 2 bağıntılarına ulaşılır. Hem ABCABC hem de onlar ve yüzler basamağı yer değiştirmiş olan X=BACX = BAC sayısının üç basamaklı olabilmesi için B1B \ge 1 ve A9A \le 9 olmalıdır. Bu sınırlar dahilinde yazılabilecek sayılar 313, 424, 535, 646, 757, 868 ve 979'dur. Bu sayıların toplamı 4522 değerini verir.

Adım Adım Çözüm

1
ABCABC, XX ve YY sayılarının basamak çözümlemesini yapmak
ABC=100A+10B+CABC = 100A + 10B + C
X=100B+10A+CX = 100B + 10A + C (Onlar ve yüzler basamağı yer değiştirdi)
Y=100A+10C+BY = 100A + 10C + B (Onlar ve birler basamağı yer değiştirdi)
Sayılar arasındaki farkları basamak değerlerine göre ifade etmek için çözümleme yapılmalıdır.
2
ABCX=180ABC - X = 180 bağıntısını çöz��mlemek
(100A+10B+C)(100B+10A+C)=180(100A + 10B + C) - (100B + 10A + C) = 180
90A90B=180    AB=2    A=B+290A - 90B = 180 \implies A - B = 2 \implies A = B + 2
Yüzler ve onlar basamaklarındaki rakamların farkını bulmak için çıkarma işlemi sadeleştirilir.
3
YX=198Y - X = 198 bağıntısını çözümlemek
(100A+10C+B)(100B+10A+C)=198(100A + 10C + B) - (100B + 10A + C) = 198
90A99B+9C=19890A - 99B + 9C = 198
Her iki taraf 9'a bölünürse:
10A11B+C=2210A - 11B + C = 22
YY ve XX sayılarının farkını basamak değerleri yardımıyla sadeleştirmek gerekir.
4
Elde edilen denklemleri birleştirerek BB ve CC arasındaki ilişkiyi bulmak
10(B+2)11B+C=2210(B + 2) - 11B + C = 22
10B+2011B+C=2210B + 20 - 11B + C = 22
B+C=2    C=B+2-B + C = 2 \implies C = B + 2
A=B+2A = B + 2 eşitliği denklemde yerine yazılarak bilinmeyen sayısı azaltılır.
5
Üç basamaklı sayı olma koşullarını dikkate alarak rakam değerlerini belirlemek
XX ve YY sayılarının yüzler basamağındaki rakamlar sıfır olamayacağından B0B \neq 0 ve A0A \neq 0 olmalıdır. Dolayısıyla B1B \ge 1 olmalıdır.
BB rakamına değerler verildiğinde:
- B=1    A=3,C=3    ABC=313B = 1 \implies A = 3, C = 3 \implies ABC = 313
- B=2    A=4,C=4    ABC=424B = 2 \implies A = 4, C = 4 \implies ABC = 424
- B=3    A=5,C=5    ABC=535B = 3 \implies A = 5, C = 5 \implies ABC = 535
- B=4    A=6,C=6    ABC=646B = 4 \implies A = 6, C = 6 \implies ABC = 646
- B=5    A=7,C=7    ABC=757B = 5 \implies A = 7, C = 7 \implies ABC = 757
- B=6    A=8,C=8    ABC=868B = 6 \implies A = 8, C = 8 \implies ABC = 868
- B=7    A=9,C=9    ABC=979B = 7 \implies A = 9, C = 9 \implies ABC = 979
(B=8B = 8 için A=10A = 10 olur, rakam olamaz.)
AA, BB ve CC değerlerinin rakam olması ve basamak kurallarını sağlaması zorunludur.
6
Elde edilen ABCABC sayılarının toplamını hesaplamak
313+424+535+646+757+868+979=4522313 + 424 + 535 + 646 + 757 + 868 + 979 = 4522
Koşulları sağlayan tüm olası üç basamaklı sayıların toplamı bulunur.

Anahtar Kavram

Üç basamaklı doğal sayıların basamak çözümlemesi ve basamak değiştirme durumlarında değer değişimlerinin cebirsel modellenmesi.
ÖncekiSayfa 2 / 4Sonraki
Basamak Analizi ve Çözümleme Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 2 | Examkin