Endokrinoloji

$29$ yaşında kadın hasta, son $10$ aydır adet görememe, şiddetli sıcak basmaları ve gece terlemeleri şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde geçirilmiş cerrahi, kemoterapi veya radyoterapi öyküsü bulunmamaktadır. Yapılan laboratuvar incelemeleri aşağıda sunulmuştur:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı hangisidir?

36 yaşında kadın hasta, bir haftadır devam eden şiddetli boyun ağrısı ve yutkunma güçlüğü şikayetiyle başvuruyor. Ağrının çeneye ve kulaklarına yansıdığını belirtiyor. Öyküsünden iki hafta önce üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede tiroid bezi palpasyonla oldukça hassas ve sert saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; TSH: $0,01\ mIU/L$ (N: $0,4-4,0$), serbest T4: $3,2\ ng/dL$ (N: $0,8-1,8$), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH): $92\ mm/saat$ (N: $<20$) bulunuyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için yapılacak olan radyoaktif iyot tutulum (RAIU) testinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenir?

$54$ yaşında erkek hasta, son birkaç aydır devam eden halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük ve konsantrasyon güçlüğü şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde şu sonuçlar elde ediliyor:

Fizik muayenede tiroid bezi palpasyonla diffüz olarak büyük ve sert kıvamda saptanıyor. Bu hasta için en uygun yönetim adımı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hasta, son aylarda şiddeti artan baş ağrısı nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Çekilen kontrastlı hipofiz manyetik rezonans (MR) incelemesinde; hipofiz sapına bası yapan, optik kiazmayı yukarı iten $1.5$ $cm$ çapında bir makroadenom saptanıyor. Hastanın bazal laboratuvar tetkiklerinde; prolaktin düzeyi $65$ $ng/mL$ (N: $5-25$) olarak ölçülürken; $TSH$, serbest $T_4$, $ACTH$ ve $IGF-1$ düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Bu hastadaki hafif prolaktin yüksekliğinin en olası mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, son $4$ aydır devam eden belirgin halsizlik ve efor dispnesi ile başvuruyor. Özgeçmişinde kronik menoraji öyküsü olan hastanın yapılan fizik muayenesinde konjonktivalar ve palmar çizgiler soluk saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Hemoglobin: $9,8$ $g/dL$, Hematokrit: $\%30$, $MCV$: $72$ $fL$, Ferritin: $6$ $ng/mL$ ($N: 15-150$), Açlık Plazma Glukozu ($APG$): $114$ $mg/dL$ ve $HbA1c$: $\%6,9$ olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında kadın hasta, sol uyluk orta kesiminde yaklaşık $3$ aydır devam eden, aktiviteyle artan künt bir ağrı şikayetiyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde $12$ yıldır osteoporoz nedeniyle alendronat kullanımı mevcuttur. Çekilen direkt uyluk grafisinde femur diyafizinde, lateral kortekste fokal kalınlaşma ve 'gaga' (beaking) tarzında çıkıntı saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

52 yaşında tip 2 diyabet ve hiperlipidemi tanısıyla takip edilen bir hastanın tedavi protokolüne, LDL-kolesterol düzeyini düşürmek amacıyla yeni bir ilaç eklenmiştir. Tedavinin 6. haftasında yapılan kontrol tetkiklerinde hastanın LDL-kolesterol düzeyinde anlamlı bir düşüş izlenirken, başlangıçta $175$ mg/dL olan trigliserid düzeyinin $285$ mg/dL'ye yükseldiği gözlenmiştir. Bu klinik tabloya yol açma olasılığı en yüksek olan ilaç ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, üç farklı antihipertansif ilaca rağmen kontrol altına alınamayan kan basıncı yüksekliği ve yaygın kas güçsüzlüğü şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $170/110$ $mmHg$ saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum potasyumu $2.8$ $mEq/L$ ($N$: $3.5-5.0$) ve idrarda potasyum atılımı $45$ $mEq/gün$ bulunuyor. Bu hastada primer hiperaldosteronizm şüphesi ile yapılması gereken en uygun ilk tarama testi aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır kontrol altına alınamayan kan şekeri ve efor dispnesi şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Öyküsünden $5$ yıldır Tip $2$ Diyabetes Mellitus ve hipertansiyon tanılarının olduğu; Metformin $2000$ mg/gün ve Gliklazid $60$ mg/gün kullanımına rağmen glisemik kontrolün sağlanamadığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde; Boy: $172$ cm, Ağırlık: $102$ kg, Bel çevresi: $100$ cm, Kan basıncı: $145/95$ mmHg saptanıyor. Laboratuvar verileri; Açlık plazma glukozu: $164$ mg/dL, HbA1c: $\%8,2$, Trigliserid: $210$ mg/dL, HDL-kolesterol: $36$ mg/dL şeklindedir. Bu hasta için metabolik sendrom tanısı ve tedavi yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$28$ yaşında kadın hasta; son bir aydır devam eden çarpıntı, terleme ve yaklaşık $4$ kg kilo kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi palpe edilemiyor, palpasyonla hassasiyet veya ağrı saptanmıyor. Hastanın laboratuvar ve görüntüleme tetkik sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu klinik tablo ve tetkik sonuçlarına göre, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, boynunda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede tiroid sağ lobda yaklaşık $2$ cm çapında, düzgün sınırlı ve hareketli bir nodül saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde TSH: $0.05$ mIU/L (Referans: $0.4-4.0$ mIU/L) ve serbest $T_4$: $1.6$ ng/dL (Referans: $0.8-1.9$ ng/dL) olarak bulunuyor. Bu aşamada yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında kadın hasta; son birkaç aydır belirginleşen halsizlik, sürekli üşüme, ciltte kuruluk ve iştahı artmamasına rağmen $4$ kg kilo alımı şikayetleriyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde tiroid bezinin diffüz olarak büyüdüğü (guatr) ve sert kıvamda olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdaki gibidir:

Bu hastada etiyolojik tanıyı doğrulamak için istenmesi gereken en uygun ilk tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$18$ yaşında erkek hasta; fizik muayenede uzun ve ince ekstremiteler, eklemlerde hipermobilite, kalın dudak yapısı ve dilde multipl küçük, ağrısız nodüller saptanması üzerine endokrinoloji polikliniğine sevk ediliyor. Yapılan boyun ultrasonografisinde tiroidde $3$ cm'lik kitle ve servikal lenfadenopatiler izleniyor. Biyopsi sonucu medüller tiroid karsinomu ($MTC$) ile uyumlu gelen bu hasta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$30$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır özellikle sabahları açlık durumunda ortaya çıkan, yemek yediğinde hızla düzelen çarpıntı, terleme ve konfüzyon atakları nedeniyle başvuruyor. Özgeçmişinde iki kez nefrolitiazis (böbrek taşı) nedeniyle tedavi gördüğü öğreniliyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum değeri $11.4$ mg/dL (Normal: $8.5-10.5$), parathormon (PTH) düzeyi ise yüksek saptanıyor. Bu hastada mevcut klinik tablonun nedeni olarak öncelikle aşağıdaki nöroendokrin tümörlerden hangisi düşünülmelidir?

$40$ yaşında kadın hasta; yaklaşık $1$ yıldır romatoid artrit tanısıyla $16$ $mg/gün$ metilprednizolon kullanmaktadır. Hasta, ilaçlarını $3$ gün önce kendi isteğiyle aniden kesmiş ve sonrasında gelişen bulantı, kusma, karın ağrısı ve aşırı halsizlik şikayetleriyle acil servise başvurmuştur. Fizik muayenesinde kan basıncı $85/55$ $mmHg$, nabız $110/dakika$ saptanmıştır.

Bu hastada aşağıdaki klinik veya laboratuvar bulgularından hangisinin görülmesi beklenmez?

$42$ yaşında kadın hasta, Cushing hastalığı nedeniyle her iki sürrenal bezi cerrahi olarak çıkarıldıktan ($2$ yıl önce) sonra takip edilmektedir. Son zamanlarda gelişen aşırı deri pigmentasyonu, görme alanında daralma ve baş ağrısı nedeniyle çekilen hipofiz MRG'sinde, daha önce saptanmayan $1.8$ $cm$ boyutunda bir adenom izlenmiştir. Bu klinik tabloyu en iyi açıklayan tanı aşağıdakilerden hangisidir?

17 yaşında kadın hasta, hiç adet görmeme şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede boyu 176 cm, meme gelişimi Tanner evre 4 (normal) olarak değerlendirilirken, aksiller ve pubik kıllanmanın hiç olmadığı (Tanner evre 1) saptanıyor. Jinekolojik muayenede vajinanın kısa olduğu ve kör sonlandığı görülüyor. Pelvik ultrasonografide uterus ve overler izlenemezken, her iki inguinal kanalda yaklaşık 3 cm çapında hipoeik kitleler tespit ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde FSH ve LH düzeyleri normal, Testosteron düzeyi ise erkek referans aralığında saptanıyor. Karyotip analizi 46,XY olarak raporlanan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden hafif halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın yapılan fizik muayenesi normal sınırlarda saptanıyor. Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, son $1$ yıldır giderek artan kilo alımı, halsizlik ve yeni başlangıçlı hipertansiyon şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik yüz, trunkal obezite ve proksimal kas güçsüzlüğü saptanıyor. Hastaya yapılan laboratuvar tetkiklerinde:

- Sabah açlık kortizolü: $7$ $\mu g/dL$ ($N: 5-23$)
- Gece yarısı tükürük kortizolü: $0.6$ $\mu g/dL$ ($N: <0.1$)
- $1$ mg deksametazon supresyon testi sonrası kortizol: $5.4$ $\mu g/dL$
- Plazma ACTH: $<5$ pg/mL ($N: 10-60$)
- Abdominal BT: Her iki sürrenal bezde büyümüş, çok sayıda ($2-3$ cm) makronodül izleniyor.

Hastanın yapılan ileri incelemesinde kortizol düzeylerinin sabah açlıkta normal seyrettiği, ancak kahvaltıdan $60$ dakika sonra $26$ $\mu g/dL$ seviyesine çıktığı gözleniyor. Bu hastada saptanan klinik ve radyolojik tablonun altında yatan en olası moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında kadın hasta, sağ ayak 5. metatarsında gelişen, travma öyküsü olmayan stres kırığı nedeniyle başvuruyor. Anamnezinde çocukluk çağında süt dişlerinin zamanından önce (kökleri erimeden) döküldüğü ve son 5 yıldır tekrarlayan yaygın kas-iskelet ağrıları olduğu öğreniliyor. Aile öyküsünde annesinde de 'kemik erimesi' tanısı ve sık kırık öyküsü bulunduğu belirtiliyor.

Hastanın laboratuvar tetkikleri aşağıdaki gibidir:

Lumber bölge kemik mineral yoğunluğu (DXA) ölçümünde Z-skoru -2.4 saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?