Gastroenteroloji

$42$ yaşında erkek hasta, $8$ yıldır Ülseratif Kolit ve Primer Sklerozan Kolanjit tanılarıyla takip edilmektedir. Şiddetli atak nedeniyle hastaneye yatırılan hastaya $60\text{ mg/gün}$ intravenöz metilprednizolon başlanmıştır. Tedavinin $5$. gününde ateşi $38,5^\circ\text{C}$ olan, günlük dışkılama sayısı azalmayan ($12$ kez, kanlı) ve karın ağrısı şiddetlenen hastaya yapılan sigmoidoskopide, mukozada yaygın enflamasyona ek olarak yer yer derin, "zımba deliği" (punched-out) şeklinde ülserler saptanıyor. Bu klinik tabloda öncelikle düşünülmesi gereken durum ve tanıyı kesinleştirmek için en uygun yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol kullanımı zemininde kompanse siroz tanısıyla takip edilen 52 yaşındaki erkek hastanın tarama amaçlı yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; özofagus distalinde kanama odakları içermeyen, orta büyüklükte (Grade II) varisler saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde varis kanaması veya gastrointestinal kanama öyküsü bulunmamaktadır.

Fizik muayenesinde; kan basıncı $125/80 mmHg$, nabız $84/dk$ ve batın serbesttir. Laboratuvar incelemelerinde Child-Pugh skoru 6 (Evre A) olarak hesaplanmıştır.

Bu hastada ilk varis kanamasını önlemek (birincil profilaksi) amacıyla en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, son $2$ haftadır giderek artan ağrısız sarılık ve yaygın kaşıntı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde skleralar ikterik saptanıyor, ancak batın palpasyonunda kitle veya hassasiyet saptanmıyor. Yapılan abdominal $BT$ incelemesinde pankreasta diffüz büyüme, lobülasyon kaybı ("sosis pankreas" görünümü) ve pankreası çevreleyen hipodens kapsül benzeri bir halka saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde total bilirubin $9,2$ $mg/dL$, $direkt$ $bilirubin$ $6,8$ $mg/dL$, $ALP$ $480$ $U/L$, $ALT$ $115$ $U/L$ ve $serum$ $IgG4$ düzeyi $340$ $mg/dL$ (Normal: $<140$ $mg/dL$) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $5$ yıldır devam eden, yemeklerden sonra artan epigastrik ağrı ve son $6$ aydır fark ettiği bol miktarda, kötü kokulu, tuvalete yapışan yağlı dışkılama şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Uzun süreli alkol kullanım öyküsü olan hastanın direkt karın grafisinde pankreas lojunda yaygın kalsifikasyonlar saptanıyor. Bu klinik tabloya aşağıdaki bulgulardan hangisinin eşlik etmesi en olasıdır?

$52$ yaşında kadın hasta, Primer Biliyer Kolanjit (PBK) zemininde gelişen karaciğer sirozu nedeniyle poliklinik takibindedir. Son $3$ aydır giderek artan efor dispnesi ve halsizlik şikayetiyle başvuran hastanın fizik muayenesinde juguler venöz dolgunluk, prekordiyal bölgede $S_2$ sesinin pulmoner komponentinde sertleşme ve triküspit odakta pansistolik üfürüm saptanıyor. Oda havasında yapılan arteryel kan gazı analizinde $PaO_2: 88$ mmHg, $SpO_2: \%$ 96 ölçülüyor ve ortodeoksi izlenmiyor. Bu klinik tabloya göre, portopulmoner hipertansiyon şüphesi olan bu hastada yapılması gereken ilk tarama testi aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, tekrarlayan epigastrik ağrı ve günde $4-5$ kez olan sulu diyare şikayetiyle başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde standart doz proton pompası inhibitörü (PPİ) tedavisine rağmen iyileşmeyen çoklu peptik ülserleri olduğu öğreniliyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenumun ikinci kıtasında ve proksimal jejunumda aktif ülserler saptanıyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$78$ yaşında, bilinen kronik bir hastalığı veya ilaç kullanım öyküsü olmayan erkek hasta; ani gelişen, ağrısız masif hematemez ve melena şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Hastanın yapılan fizik muayenesinde kan basıncı $85/50$ mmHg, nabız $115$/dakika saptanıyor. Resüsitasyon sonrası yapılan acil üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; midenin proksimalinde, küçük kurvatur üzerinde, etrafında erozyon veya ülser odağı bulunmayan, yaklaşık $2$ mm çapındaki mukozal bir açıklıktan fışkırır tarzda arteriyel kanama izleniyor. Bu klinik tabloya göre, kanamadan sorumlu olması en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında kadın hasta, $4$ yıldır ülseratif kolit tanısıyla takip edilmektedir. Mezalamin tedavisi altında son $6$ aydır klinik ve endoskopik remisyonda olan hasta, yakın zamanda gebelik planladığını ifade etmektedir. Bu hastanın gebelik yönetimi ve danışmanlığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yaklaşık $2$ yıldır devam eden gezici karakterde büyük eklem ağrıları nedeniyle takip edilen $42$ yaşındaki erkek hastada; son $6$ aydır günde $4-5$ kez olan kötü kokulu ve yağlı ishal, kramp tarzında karın ağrısı ve $12$ kg kilo kaybı gelişmiştir. Fizik muayenede ciltte yaygın hiperpigmentasyon ve generalize lenfadenopati saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $10.2$ g/dL, albümin $2.8$ g/dL ve dışkıda yağ tayini pozitif bulunuyor. Bu hastada kesin tanıya ulaşmak amacıyla yapılacak ince bağırsak biyopsisinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

58 yaşında erkek hasta, yaklaşık 4 haftadır devam eden epigastrik ağrı ve şişkinlik şikayetleriyle başvuruyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide antrumunda 15 mm çapında, kenarları hafif kaba, tabanı fibrinli ülser saptanıyor. Alınan biyopsi örneklerinde 'H. pylori pozitif kronik gastrit' raporlanıyor ve malignite izlenmiyor. Hastaya 14 gün süreyle bizmutlu dörtlü eradikasyon tedavisi veriliyor. Tedavi bitiminden 4 hafta sonra yapılan kontrolde hastanın yakınmalarının tamamen geçtiği görülüyor. Bu aşamada hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $3$ aydır yemeklerden sonra göğüs arkasında yanma (pirozis) ve ağzına acı su gelmesi (regürjitasyon) şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın yapılan sorgulamasında yutma güçlüğü, kilo kaybı, iştahsızlık veya gastrointestinal kanama öyküsü saptanmıyor. Fizik muayenesi ve rutin laboratuvar tetkikleri normal olan bu hastada, en uygun ilk yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında bir tıp fakültesi öğrencisi, hastane stajı öncesi yapılan sağlık taramasında serolojik tetkikleri ile değerlendirilmektedir. Hastanın anamnezinde herhangi bir hastalık öyküsü bulunmamaktadır ve fizik muayenesi tamamen normaldir.

Laboratuvar sonuçları aşağıda sunulmuştur:

Bu serolojik profile göre, bu öğrencinin Hepatit B durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında kadın hasta, Primer Biliyer Kolanjit'e bağlı Child-Pugh C siroz tanısıyla takip edilmektedir. Son aylarda giderek artan nefes darlığı ile başvuran hastanın fizik muayenesinde siyanoz, çomak parmak ve göğüs ön duvarında çok sayıda "spider" anjiyom saptanıyor. Arteriyel kan gazında (oda havasında, oturur pozisyonda) $PaO_2: 62 mmHg$, $SaO_2: \%91$ ölçülüyor. Hasta yatar pozisyona getirildiğinde $SaO_2$ değerinin \%96'ya yükseldiği (ortodeoksi) gözleniyor. Göğüs radyografisi ve solunum fonksiyon testleri normal sınırlarda saptanıyor. Bu hastada pulmoner komplikasyonu doğrulamak amacıyla yapılacak olan kontrastlı (mikrokabarcık) transtorasik ekokardiyografide aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Tekrarlayan retrosternal göğüs ağrısı ve aralıklı yutma güçlüğü şikayetleri olan $45$ yaşındaki kadın hastanın yapılan kardiyak değerlendirmesi (EKG, troponin takibi ve koroner anjiyografi) normal saptanmıştır. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde lümen ve mukoza normal izlenmiştir. Hastaya uygulanan yüksek çözünürlüklü manometride (HRM); entegre gevşeme basıncı (IRP) normal ($12\ mmHg$) bulunurken, yutkunmaların $\%30$'unda çok doruklu (multi-peaked) ve distal kontraktilite indeksi (DCI) $10,500\ mmHg\cdot s\cdot cm$ olan kontraksiyonlar izlenmiştir.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Atriyal fibrilasyon tanısı ile takip edilen $72$ yaşındaki erkek hasta, yaklaşık $4$ saat önce aniden başlayan, periumbilikal bölgede lokalize, çok şiddetli karın ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayenede batın yumuşak, defans ve rebound saptanmıyor; ancak bağırsak sesleri azalmış olarak duyuluyor. Laboratuvar tetkiklerinde lökositoz ($18.500/mm^3$) ve belirgin laktik asidoz belirleniyor. Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, uzun süredir devam eden epigastrik yanma ve açlık ağrısı şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenum bulbusunda aktif ülser saptanıyor. Peptik ülser tanısı alan bu hastada, hastalık seyrinde gelişebilecek en sık komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, acil servise makattan taze kan gelmesi ($hematokezya$) ve baş dönmesi şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $85/55$ $mmHg$, nabız $120/dk$ saptanıyor. Hastaya yapılan nazogastrik aspirasyonda taze kan gelmesi üzerine hızlı sıvı resüsitasyonuna başlanıyor. Bu hastada tanı ve tedavi amacıyla yapılması gereken en uygun bir sonraki adım hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, $Helicobacter$ $pylori$ ($H.$ $pylori$) pozitifliği saptanması üzerine $14$ günlük standart üçlü eradikasyon tedavisi almıştır. Tedavinin tamamlanmasından $4$ hafta sonra, eradikasyonun başarılı olup olmadığını kontrol etmek amacıyla kullanılabilecek en güvenilir non-invaziv yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

$19$ yaşında erkek hasta; son $3$ haftadır giderek artan halsizlik, göz aklarında sararma ve ellerinde titreme şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede hepatosplenomegali saptanıyor ve yapılan biyomikroskobik (slit-lamp) göz muayenesinde kornea periferinde kahverengi-yeşil renkli birikimler izleniyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında kadın hasta, son $2$ aydır devam eden kanlı ishal ve mukuslu dışkılama şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan kolonoskopisinde rektumdan başlayıp transvers kolona kadar devamlılık gösteren mukoza ödemi, vasküler patern kaybı ve frajilite saptanarak "ülseratif kolit" tanısı konuluyor. Remisyon sağlanan hastanın idame tedavisinde azatioprin ($2.5$ $mg/kg/gün$) başlanıyor. Tedavinin $3$. haftasında hastada derin nötropeni ($Mutlak$ $Nötrofil$ $Sayısı$: $450/mm^3$) ve yaygın alopesi gelişiyor. Tedavi öncesi bakılan tiyopürin metiltransferaz ($TPMT$) genotipi ve enzim aktivitesinin normal olduğu bilindiğine göre, bu hasta ve klinik durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?