Gastroenteroloji

52 yaşında kadın hasta, son bir yıldır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve ellerinde uyuşma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $8.4 \text{ g/dL}$, MCV $114 \text{ fL}$ ve serum vitamin $B_{12}$ düzeyi $110 \text{ pg/mL}$ (N: 200-900) olarak saptanıyor. Hastaya yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide antrumunun normal olduğu, ancak korpus ve fundus mukozasının atrofik görünümde olduğu izleniyor. Biyopside fundal bezlerde şiddetli kayıp ve yoğun lenfositik infiltrasyon raporlanıyor.

Bu klinik tabloya sahip bir hastada aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

22 yaşında kadın hasta, 3 gündür devam eden halsizlik, bulantı, karın ağrısı ve gözlerde sararma şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Hastanın öyküsünde bilinen bir hastalık veya sürekli ilaç kullanımı olmadığı, ancak son zamanlarda okul başarısında düşme ve ellerinde titreme olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede genel durum orta, bilinç konfüze, skleralar ikterik ve batında sağ üst kadranda hassasiyet saptanıyor. Nörolojik muayenede 'flapping' tremor pozitif bulunuyor.

Laboratuvar sonuçları şu şekildedir:

Periferik yaymada parçalanmış eritrositler görülüyor ve Coombs testi negatif saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır hızla ilerleyen hem katı hem de sıvı gıdalara karşı yutma güçlüğü ve $15$ kg zayıflama şikayetiyle başvuruyor. Özofagus manometrisinde özofagus gövdesinde aperistaltizm ve alt özofagus sfinkteri (AÖS) gevşeme kusuru ($IRP > 15 \text{ mmHg}$) saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagus lümeni dilate ve gıda artıklarıyla dolu izleniyor; özofagogastrik bileşkeden geçerken belirgin bir direnç hissedilse de mukoza normal görünümde değerlendiriliyor. Bu klinik tabloyu açıklayan en olası durum aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında, kronik hepatit $C$ zemininde gelişen karaciğer sirozu ($Child$-$Pugh$ B) tanılı erkek hasta, son $3$ aydır giderek artan halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk, laboratuvar incelemesinde hemoglobin $8.2$ $g/dL$, ortalama eritrosit hacmi ($MCV$) $74$ $fL$ ve ferritin $9$ $ng/mL$ saptanıyor. Hastaya yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; mide korpusunda hafif derecede "mozaik patern" izlenirken, antrumda pilor merkezli, proksimale doğru lineer şekilde uzanan, üzerinde yer yer noktasal kanama odakları bulunan belirgin eritematöz vasküler yapılar saptanıyor. Bu hastadaki antral lezyonların yönetimi ve seyri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

34 yaşında erkek hasta, yoğun alkol alımını takiben önce birkaç kez şiddetli ve kan içermeyen kusmaların olduğunu, sonrasında ise kusma ile birlikte taze kan geldiğini belirterek acil servise başvurmuştur. Hastanın fizik muayenesinde kan basıncı $120/80$ $mmHg$, nabız $82/dakika$ olup epigastrik bölgede hafif hassasiyet dışında ek bulgu saptanmamıştır. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $1$ yıldır devam eden ve giderek artan hem katılara hem de sıvılara karşı yutma güçlüğü ($disfaji$) nedeniyle başvuruyor. Ayrıca zaman zaman göğüs kemiğinin arkasında ağrı ve gece uyurken ağza gıda gelmesi ($regürjitasyon$) şikayetleri olduğunu belirtiyor. Kilo kaybı saptanmayan hastanın yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagus lümeninde dilatasyon ve bir miktar gıda artığı dışında mukozal bir lezyon saptanmıyor. Bu hastada ön tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken altın standart tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, bilinen alkolik siroz ($Child-Pugh$ $B$) tanısıyla izlenirken, siyah renkli dışkılama (melena) ve halsizlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı $95/60$ mmHg, nabız $110/dk$, batında asit ve splenomegali saptanıyor. Hemoglobin düzeyi $8.2$ g/dL olarak ölçülüyor. Yapılan üst $GİS$ endoskopisinde özofagusta evre $1$ varisler saptanıyor ancak aktif kanama bulgusuna rastlanmıyor. Mide antrumunda ise $1.5$ cm çapında, ortasında kanamayan görünür damar izlenen bir ülser (Forrest $IIA$) saptanıyor ve endoskopik hemostaz başarıyla uygulanıyor. Bu hastanın takibi ve tedavisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

32 yaşında erkek hasta, son 3 haftadır günde 8-10 kez olan kanlı, mukuslu ishal ve karın alt kadranında kramp tarzı ağrı şikayetleriyle poliklinik başvuruyor. Anamnezinde, şikayetlerinin 5 yıldır içtiği sigarayı bıraktıktan yaklaşık bir ay sonra başladığı öğreniliyor. Fizik muayenede sol alt kadranda hassasiyet saptanıyor. Kolonoskopide rektumdan başlayıp splenik fleksuraya kadar sürekli yayılım gösteren, arada sağlam mukoza alanları içermeyen (diffüz), hiperemik, ödemli ve frajil mukoza izleniyor.

Bu hastadan alınan biyopsi materyalinin histopatolojik incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin görülmesi en olasıdır?

24 yaşında erkek hasta, süt ve süt ürünleri tükettikten yaklaşık $1-2$ saat sonra başlayan karın şişkinliği, kramp tarzında ağrı ve sulu ishal şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın şikayetlerinin bu gıdaları tüketmediği zamanlarda tamamen düzeldiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde karında hafif distansiyon dışında patolojik bulgu saptanmayan bu hastada, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, kronik diz ağrısı nedeniyle son $2$ haftadır yüksek doz naproksen kullanımı sonrası gelişen siyah renkli dışkılama ($melena$) ve halsizlik şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı $105/65$ mmHg, nabız $105/dakika$ saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenum bulbusu posterior duvarında $1,5$ cm çapında, tabanında sızıntı şeklinde kanama izlenmeyen ancak pigmente, kabarık bir vasküler yapı (non-bleeding visible vessel) bulunan ülser saptanıyor. Bu hastanın yönetimi ve prognozu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında kadın hasta, kriptojenik karaciğer sirozu ve asit tanısıyla poliklinikte takip edilmektedir. Fizik muayenesinde evre $1$ asit saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum albumini $2.8$ $g/dL$, total bilirubin $2.2$ $g/dL$, $INR$ $1.5$, serum sodyumu $131$ $mEq/L$ ve serum kreatinini $1.4$ $g/dL$ olarak bulunuyor. Yapılan asit ponksiyonunda asit sıvı proteini $1.1$ $g/dL$, polimorfnüveli lökosit ($PMN$) sayısı ise $80/mm^3$ olarak saptanıyor. Bu hasta için spontan bakteriyel peritonit ($SBP$) gelişimini önlemek amacıyla en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, son $2$ yıldır özellikle et ve sert gıdaları yutarken göğüs arkasında takılma hissi şikayetiyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde çocukluk çağından beri devam eden bronşiyal astım ve mevsimsel alerjik rinit öyküsü mevcuttur. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagus mukozası boyunca multipl konsantrik halkalanmalar ($trakealizasyon$) ve mukoza üzerinde yer yer küçük beyaz eksudatif odaklar izleniyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

34 yaşında erkek hasta, 10 yıldır Ülseratif Kolit ve 5 yıldır Primer Sklerozan Kolanjit (PSK) tanılarıyla gastroenteroloji polikliniğinde takip edilmektedir. Yıllık rutin kontrol amacıyla yapılan batın ultrasonografisinde, safra kesesi duvarında 6 mm çapında, lümene doğru uzanım gösteren, akustik gölgesi olmayan hiperekoik bir lezyon (polip) saptanmıştır. Hastanın aktif şikayeti yoktur ve fizik muayenesi doğaldır. Laboratuvar tetkiklerinde kolestaz enzimleri hastanın bazal değerlerinde seyretmektedir. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İştahsızlık, karın ağrısı ve idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle polikliniğe başvuran $35$ yaşındaki erkek hastada, yapılan fizik muayenede yaygın ikter ve hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; AST: $1350$ U/L, ALT: $1620$ U/L, Toplam Bilirubin: $6.2$ mg/dL, HBsAg (+), Anti-HBc IgM (+), Anti-HBs (-) ve Anti-HDV (+) saptanıyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır devam eden epigastrik ağrı ve şişkinlik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide antrumunda nodüler ve eritematöz mukoza izleniyor. Alınan biyopsilerin histopatolojik incelemesinde "Düşük dereceli marjinal zon B hücreli lenfoma ($MALT$ lenfoma)" tanısı konuluyor. H. pylori testi pozitif saptanan ve Lugano sınıflamasına göre evre $IE$ (mideye sınırlı) olarak değerlendirilen bu hastada, kür sağlamak amacıyla uygulanması gereken ilk basamak tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

$21$ yaşında erkek hasta; $5$ gündür süregelen halsizlik, bulantı ve gözlerinde sararma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde sklera ikteri ve sağ üst kadranda hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu hastada klinik tabloyu açıklayacak en olası tanıyı kesinleştirmek için istenmesi gereken öncelikli test hangisidir?

$38$ yaşında HIV pozitif (CD4+: $42/mm^3$) erkek hasta, yaklaşık $10$ gündür devam eden ve giderek artan şiddetli odinofaji (ağrılı yutma) şikayetiyle başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagus distalinde birkaç adet geniş, yüzeyel ve lineer uzanımlı ülser saptanıyor. Bu hastada en olası etkenin kesin tanısı için biyopsinin alınması gereken bölge ve beklenen tipik histopatolojik bulgu eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Çocukluk döneminden itibaren tekrarlayan akut pankreatit atakları öyküsü olan $26$ yaşındaki erkek hasta poliklinik kontrolüne geliyor. Hastanın özgeçmişinde alkol veya tütün kullanımı bulunmazken, soygeçmişinde babasının $42$ yaşında, halasının ise $45$ yaşında pankreas kanseri nedeniyle hayatını kaybettiği öğreniliyor. Çekilen batın bilgisayarlı tomografisinde (BT) pankreasta atrofi, parankimde yaygın kalsifikasyonlar ve ana pankreatik kanalda $7$ mm genişleme saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde dışkıda elastaz düzeyi düşük bulunan hastanın açlık kan şekeri $145$ mg/dL olarak ölçülüyor.

Bu klinik tabloya neden olan en olası genetik mutasyon ve hastalığın seyri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kronik ishal ve kilo kaybı nedeniyle tetkik edilen $34$ yaşındaki erkek hastanın tıbbi öyküsünde, çocukluk çağından itibaren tekrarlayan sinüzit ve pnömoni atakları nedeniyle çok sayıda hastaneye yatış ve antibiyotik kullanım öyküsü saptanmıştır. Fizik muayenesinde oskültasyonda her iki akciğer bazalinde ince raller duyulurken batında hafif distansiyon izlenmiştir. Laboratuvar bulguları aşağıda sunulmuştur:

Hastaya yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenum ikinci kıtadan alınan biyopsinin histopatolojik incelemesinde; total villöz atrofi ve kript hiperplazisi izlenmiş, ancak lamina propriada plazma hücrelerinin izlenmediği bildirilmiştir.

Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, son $1$ yıldır giderek artan her iki bacakta şişlik, karın şişkinliği ve günde $2-3$ kez olan, yağlı ve şekilsiz dışkılama şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral $3+$ pretibial ödem ve asit saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; albumin: $2.1$ g/dL, total protein: $4.2$ g/dL, total kolesterol: $110$ mg/dL, kalsiyum: $7.8$ mg/dL ve tam kan sayımında lenfosit sayısı $550/mm^3$ olarak saptanıyor. İdrar tetkikinde proteinüri saptanmayan hastanın yapılan ince bağırsak biyopsisinde lamina propriada belirgin genişlemiş lenfatik kanallar izleniyor.

Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?