Plevra Hastalıkları

48 soru

Soru 1Soru →

6464 yaşında erkek hasta, bilinen kronik kalp yetmezliği ve KOAH tanılarıyla takip edilmektedir. Son 44 gündür artan ateş, plevritik yan ağrısı ve pürülan balgam çıkarma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ateş 38.6∘C38.6^{\circ}C, nabız 110/dak110/dak, sol bazalde solunum seslerinde azalma ve perküsyonla matite saptanıyor. Akciğer grafisinde sol alt lobda infiltrasyon ve yaklaşık 44 cm kalınlığında serbest plevral sıvı izleniyor. Hastaya ampirik antibiyotik tedavisi başlanarak tanısal torasentez uygulanıyor.

Plevral sıvı analiz sonuçları:

ParametreDeğer
GörünümBerrak-sarı
Protein3.93.9 g/dL (Serum: 6.26.2 g/dL)
LDH240240 U/L (Serum: 310310 U/L)
pH7.127.12
Glukoz4848 mg/dL
Gram BoyamaMikroorganizma görülmedi

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, hastanın plevral efüzyon yönetimi için en uygun yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plevral boşluğa tüp torakostomi uygulanarak drenaj sağlanması

Cevap

Plevral boşluğa tüp torakostomi uygulanarak drenaj sağlanması en uygun yaklaşımdır.
Verilen laboratuvar bulgularına göre plevral sıvı, Light kriterlerini (Protein oranı >0.5> 0.5 ve LDH oranı >0.6> 0.6) karşıladığı için eksüda karakterindedir. Ateş, balgam ve infiltrasyon varlığında bu tablo 'parapnömonik efüzyon' olarak tanımlanır. Sıvı analizinde pH değerinin 7.207.20 altında olması, glukozun 6060 mg/dL altında olması ve LDH'nın 10001000 U/L üzerinde olması sıvının 'komplike' hale geldiğini gösterir. Komplike parapnömonik efüzyonlarda plevral boşluğun tüp torakostomi ile drenajı, ampiyem gelişimini ve plevral sekel kalmasını önlemek için zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Light Kriterlerini Uygula
Plevral/Serum Protein (3.9/6.2=0.62>0.53.9/6.2 = 0.62 > 0.5) ve LDH (240/310=0.77>0.6240/310 = 0.77 > 0.6)
Sıvının eksüda mı yoksa transüda mı olduğunu belirlemek için.
2
Parapnömonik Efüzyon Sınıflandırması Yap
pH 7.127.12 (<7.20< 7.20) ve Glukoz 4848 mg/dL (<60< 60 mg/dL)
Basit plevral efüzyon ile drenaj gerektiren komplike efüzyon ayrımı yapmak için.
3
Yönetim Kararı Ver
Tüp Torakostomi Endikasyonu
Biyokimyasal parametreler (pH, glukoz, LDH) komplike plevral sıvı varlığını gösterdiğinde kültür sonucuna bakılmaksızın drenaj yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Komplike Parapnömonik Efüzyon Drenaj Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Light kriterlerinin kalp yetmezliği olan hastalarda (diüretik kullanımı sonrası) transüdayı eksüda gibi gösterebileceği (psödoeksüda) durumlar için 'Albumin Gradienti' kavramını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

45 yaşında erkek hasta, yoğun alkol alımı sonrası tekrarlayan şiddetli kusma atakları ve ardından gelişen, sol yan tarafta bıçak saplanır tarzda göğüs ağrısı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede ateş 38.2°C, solunum sayısı 24/dakika olup sol hemitoraksta solunum seslerinin azaldığı ve perküsyonda matite alındığı saptanıyor. Akciğer grafisinde sol plevral efüzyon ve şüpheli pnömomediastinum izleniyor. Tanısal amaçlı yapılan torasentezde plevral sıvı 'bulanık ve gıda partikülleri içeren' görünümde izleniyor.

Bu hastanın plevral sıvı analizinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: pH < 6.0 ve plevral sıvı amilaz düzeyi yüksekliği

Cevap

pH < 6.0 ve plevral sıvı amilaz düzeyi yüksekliği
Hastanın öyküsü (şiddetli kusma sonrası göğüs ağrısı) ve bulguları (sol plevral efüzyon, pnömomediastinum) Boerhaave sendromu (spontan özofagus rüptürü) ile uyumludur. Özofagus rüptüründe plevral boşluğa mide asidi ve tükürük geçer. Bu nedenle plevral sıvı pH değeri tipik olarak çok düşüktür (< 6.0) ve tükürük kaynaklı izoenzim nedeniyle amilaz düzeyi belirgin yüksektir. Bu ikili bulgu tanı koydurucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik senaryoyu analiz et
Alkol alımı, şiddetli kusma ve sonrasında gelişen ani göğüs ağrısı (Boerhaave sendromu / Özofagus rüptürü) şüphesi mevcut.
Kusma sonrası göğüs ağrısı ve sol plevral efüzyon triadı Boerhaave sendromunu işaret eder.
2
Özofagus rüptüründe beklenen plevral sıvı özelliklerini hatırla
Mide içeriğinin plevraya geçişi nedeniyle pH asidiktir (<6.0) ve tükürük içeriği nedeniyle amilaz çok yüksektir.
Mide asidi ve tükürük amilazı plevral boşluğa döküldüğünde bu karakteristik biyokimyasal tablo oluşur.
3
Diğer seçenekleri ele
Tüberküloz (ADA yüksek), Şilotoraks (Trigliserid yüksek), Romatoid Plörezi (Glukoz çok düşük, RF+), Transuda (pH normal/alkalen) bu akut tabloya uymaz.
Ayırıcı tanıda klinik öykü (kusma) en belirleyici faktördür.

Anahtar Kavram

Özofagus rüptürüne (Boerhaave sendromu) bağlı plevral efüzyonlarda sıvı asidiktir (pH < 6.0) ve amilaz düzeyi belirgin yüksektir.

İpuçları

1
Hastanın 'kusma sonrası' başlayan şikayetleri özofagus ile ilgili bir patolojiyi düşündürmelidir.
2
Özofagus içeriğinin (tükürük ve mide asidi) plevral boşluğa geçmesi hangi kimyasal parametreleri değiştirir?
3
Tükürükte bol miktarda bulunan enzim ve mide asiditesinin plevra sıvısındaki yansımasını (düşük pH) arayın.

Daha Fazla Pratik

Plevral sıvı pH'sını düşüren diğer nedenlerin (Ampiyem, RA, Malignite, Tüberküloz) ayırıcı tanısını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

3838 yaşında erkek hasta, 55 gündür devam eden yüksek ateş, üşüme-titreme ve nefes almakla artan sol yan ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Hastaya 55 gün önce dış merkezde pnömoni tanısı konularak oral amoksisilin-klavulanat başlandığı ancak şikayetlerinin gerilemediği öğreniliyor. Fizik muayenede ateş 39.2∘C39.2^\circ C, solunum sayısı 2424/dakika, sol akciğer bazalinde perküsyonda matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Yapılan torasentezde elde edilen plevral sıvının biyokimyasal analizi aşağıdadır:

- Görünüm: Bulanık
- pH: 7.127.12
- Glikoz: 3838 mg/dL
- LDH: 11001100 U/L
- Gram boyama: Mikroorganizma görülmedi

Bu hastada mevcut antibiyotik tedavisine ek olarak yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüp torakostomi ile drenaj uygulanması

Cevap

Komplike parapnömonik efüzyon kriterlerini (pH < 7.207.20, Glikoz < 6060 mg/dL, LDH > 10001000 U/L) karşılayan bu hastada en uygun yaklaşım tüp torakostomi ile drenajdır.
Doğru seçenek olan tüp torakostomi ile drenaj uygulaması, hastanın plevral sıvı analizindeki komplike kriterlerine dayanmaktadır. Plevral sıvı pH değerinin 7.207.20’den düşük olması, glikozun 6060 mg/dL’nin altında olması veya LDH'nin 10001000 U/L’nin üzerinde olması durumunda, antibiyotik tedavisi tek başına yeterli olmaz ve sıvının dışarı alınması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Işığa (Light) göre plevral sıvının karakterini belirle.
LDH (11001100 U/L) yüksekliği nedeniyle sıvı eksüda karakterindedir.
Parapnömonik efüzyonlar eksüdatif plevral sıvılardır.
2
Komplike plevral sıvı kriterlerini analiz et.
pH (7.127.12 < 7.207.20), Glikoz (3838 < 6060) ve LDH (11001100 > 10001000) değerlerinin tamamı komplikasyon kriterlerine uymaktadır.
Bakteriyel aktivite ve lökosit metabolizması sıvıda pH ve glikozu düşürürken LDH'yi artırır.
3
Tedavi yöntemine karar ver.
Komplike parapnömonik efüzyon saptandığında antibiyotiğe ek olarak drenaj (tüp torakostomi) uygulanmalıdır.
Drenaj yapılmayan komplike vakalar ampiyeme veya fibrotik kalınlaşmaya ilerleyebilir.

Anahtar Kavram

Parapnömonik efüzyonlarda plevral sıvı pH < 7.207.20, glikoz < 6060 mg/dL veya LDH > 10001000 U/L ise (biri bile yeterli) sıvı komplike kabul edilir ve drenaj gerektirir.

Alternatif Yöntem

Eğer plevral sıvı tam olarak drene edilemiyorsa (lokülasyon şüphesi varsa) ultrason eşliğinde drenaj veya intraplevral fibrinolitik kullanımı bir sonraki adım olabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

56 yaşında erkek hasta, son bir aydır artan nefes darlığı ve sağ yan ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde 12 yıldır simetrik el bileği ve metakarpofalangeal eklem şişlikleri olduğu, ancak son 3 yıldır takiplere gitmediği öğreniliyor. Toraks görüntülemesinde sağ tarafta orta düzeyde plevral efüzyon saptanıyor. Tanısal torasentez örneğinin analizi şöyledir:

* Görünüm: Bulanık, sarı-yeşil
* Glukoz: 18 mg/dL
* pH: 7.08
* LDH: 1350 U/L (Serum LDH: 220 U/L)
* Hücre sayımı: %85 lenfosit hakimiyeti
* Adenozin Deaminaz (ADA): 28 U/L

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romatoid plörit

Cevap

Romatoid plörit
Verilen olguda uzun süreli eklem şikayetleri (romatoid artrit ile uyumlu) ve plevral sıvı analizinde karakteristik 'çok düşük glukoz' (18 mg/dL) bulgusu mevcuttur. Romatoid plörit, glukozun en düşük saptandığı plevral efüzyon nedenlerinden biridir (sıklıkla <30 mg/dL). Ayrıca LDH yüksekliği (>700 U/L sık görülür), düşük pH ve lenfosit hakimiyeti bu tanıyı destekler. Erkek hastalarda romatoid artritin plevral tutulumu kadınlara göre daha sıktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik öyküsünü analiz et
Simetrik el bileği ve eklem tutulumu, tedavi edilmemiş kronik bir süreci (Romatoid Artrit olasılığı) işaret etmektedir.
Zemin hastalığı belirlemek, efüzyonun nedenini anlamak için ilk adımdır.
2
Plevral sıvı özelliklerini değerlendir
Eksuda vasfında sıvı (yüksek LDH). En dikkat çekici bulgu glukozun 18 mg/dL (çok düşük) olmasıdır.
Plevral sıvı glukozunun <30 mg/dL olması ayırıcı tanıyı önemli ölçüde daraltır.
3
Düşük glukozlu efüzyon nedenlerini ele
Glukozu bu kadar düşüren başlıca nedenler: Romatoid plörit, ampiyem, malignite, tüberküloz. Lenfosit hakimiyeti ve düşük ADA tüberkülozu ve akut ampiyemi (nötrofil hakimiyeti olurdu) uzaklaştırır.
Romatoid plörit klasik olarak çok düşük glukoz, düşük pH ve yüksek LDH ile seyreder.

Anahtar Kavram

Romatoid plöritin ayırıcı tanısındaki en karakteristik özellik, plevral sıvı glukozunun çok düşük (<30 mg/dL) olmasıdır.
Soru 5Soru →

5252 yaşında erkek hasta, son 22 haftadır giderek artan nefes darlığı ve sağ yan ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde 1010 yıldır romatoid artrit tanısı ile takip edildiği ve tedavisine düzenli devam etmediği öğreniliyor. Fizik muayenede sağ akciğer bazalinde solunum sesleri alınamıyor ve perküsyonda matite saptanıyor. Çekilen akciğer grafisinde sağda plevral efüzyon izleniyor. Yapılan diagnostik torasentezde elde edilen plevral sıvı analiz sonuçları aşağıdadır:

ParametrePlevral SıvıSerum
Protein4.24.2 g/dL6.86.8 g/dL
LDH14501450 U/L260260 U/L
Glikoz1414 mg/dL9595 mg/dL
pH7.057.05-

Sıvının sitolojik incelemesinde bol miktarda hücresel debris, lenfositler ve multinükleer dev hücreler görüldüğüne göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romatoid plörezi

Cevap

Romatoid plörezi
Verilen vakada plevral sıvı analizinde saptanan protein ve LDH oranları sıvının eksüda karakterinde olduğunu göstermektedir. Eksüda karakterindeki sıvılarda glikozun 3030 mg/dL'nin altında olması; romatoid plörezi, ampiyem ve bazen maligniteyi düşündürür. Romatoid artrit öyküsü olan bir hastada plevral sıvıda aşırı düşük glikoz seviyeleri (<15−20< 15-20 mg/dL), yüksek LDH (>1000> 1000 U/L) ve düşük pH, romatoid plörezi için karakteristiktir. Ayrıca sitolojide görülen multinükleer dev hücreler (romatoid nodül hücreleri) bu tanıyı destekleyen spesifik bir bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Light Kriterleri Değerlendirmesi
Plevra/Serum Protein oranı 4.2/6.8=0.614.2/6.8 = 0.61 (>0.5> 0.5) ve Plevra/Serum LDH oranı 1450/260=5.51450/260 = 5.5 (>0.6> 0.6)
Sıvının eksüda karakterinde olduğunu doğrulamak için.
2
Glikoz ve pH Analizi
Glikoz 1414 mg/dL (belirgin düşük) ve pH 7.057.05 (asidik)
Düşük glikozlu eksüda nedenlerini (RA, ampiyem, malignite, tüberküloz) daraltmak için.
3
Klinik ve Sitolojik Korelasyon
Romatoid artrit öyküsü ve sitolojide multinükleer dev hücre varlığı
Ayırıcı tanıda ampiyemi dışlayıp romatoid plöreziye yönelmek için.

Anahtar Kavram

Romatoid plörezi, plevral sıvı analizinde en düşük glikoz seviyelerinin (<30< 30 mg/dL) görüldüğü eksüda nedenlerinden biridir ve klinik öykü ile tanı konur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

7070 yaşında erkek hasta, son bir haftadır artan nefes darlığı ve ayak bileklerinde şişlik şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenede juguler venöz dolgunluk, bilateral ral ve akciğer bazallerinde matite saptanıyor. Akciğer grafisinde bilateral plevral efüzyon izleniyor. Torasentez ile alınan sıvının transüda vasfında olduğu düşünülüyorsa, Light kriterlerine göre aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plevral sıvı/Serum protein oranının 0.40.4 olması

Cevap

Plevral sıvı/Serum protein oranının 0.50.5'in altında (örneğin 0.40.4) olması
Light kriterlerine göre, bir plevral sıvının transüda olarak kabul edilebilmesi için plevral sıvı/serum protein oranının 0.50.5’in altında, plevral sıvı/serum LDH oranının 0.60.6’nın altında ve plevral sıvı LDH düzeyinin serum üst sınırının 2/32/3'ünden az olması gerekir. Plevral sıvı/serum protein oranının 0.40.4 olması bu kriterleri karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Hastadaki bilateral plevral efüzyon, ödem ve juguler venöz dolgunluk kalp yetersizliğini düşündürmektedir.
Kalp yetersizliği, hidrostatik basınç artışına bağlı olarak plevral boşlukta transüda vasfında sıvı birikmesine neden olan en sık sebeptir.
2
Sıvı karakterini belirle
Transüda karakterindeki bir sıvının protein ve LDH içeriği serum değerlerine oranla düşüktür.
Transüda oluşumunda plevral yüzeylerde inflamasyon yoktur, sıvı sadece basınç dengesizliği sonucu plevral boşluğa sızar.
3
Light kriterlerini uygula
Plevral sıvı/serum protein oranı < 0.50.5 olmalıdır.
Light kriterleri eksüdayı tanımlamak için geliştirilmiştir; bu kriterlerin hiçbirini karşılamayan sıvı transüda olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Light kriterleri kullanılarak plevral efüzyonun transüda ve eksüda ayrımının yapılması.

Alternatif Yöntem

Sıvı protein düzeyi 33 g/dL'nin altında veya albumin gradiyenti (serum - sıvı) 1.21.2 g/dL'nin üzerinde ise transüda lehine yorumlanabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru →

45 yaşında erkek hasta, 5 gündür devam eden yüksek ateş, öksürük ve sağ yan ağrısı şikayetleri ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenede sağ bazalde solunum sesleri azalmış ve matite alınıyor. Akciğer grafisinde sağ alt zonda pnömonik infiltrasyon ve eşlik eden plevral efüzyon saptanıyor. Yapılan tanısal torasentezde plevral sıvı analizi sonuçları şöyledir:

* Görünüm: Bulanık sarı
* pH: 7.10
* Glukoz: 30 mg/dL
* LDH: 1200 U/L
* Gram boyama: Negatif

Buna göre, bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uygun antibiyotik tedavisi ve tüp torakostomi uygulanması

Cevap

Uygun antibiyotik tedavisi ve tüp torakostomi uygulanması
Hastada pnömoniye eşlik eden plevral efüzyon (parapnömonik efüzyon) mevcuttur. Plevral sıvı analizinde pH < 7.20 (7.10) ve Glukoz < 60 mg/dL (30 mg/dL) olması, bu sıvının 'Komplike Parapnömonik Efüzyon' olduğunu gösterir. Komplike efüzyonlar, ampiyeme dönüşme ve loküle olma riski yüksek sıvılardır. Bu nedenle tedavi algoritmasında antibiyotik tedavisine ek olarak mutlaka tüp torakostomi ile drenaj uygulanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın kliniğini ve sıvı analizini değerlendir
Pnömoni tablosu + Plevral sıvı pH: 7.10 (< 7.20) ve Glukoz: 30 mg/dL (< 60 mg/dL).
Bu değerler efüzyonun 'Komplike Parapnömonik Efüzyon' aşamasına geçtiğini gösterir.
2
Komplike parapnömonik efüzyon için tedavi kılavuzlarını hatırla
Drenaj gerekliliği.
pH < 7.20, Glukoz < 60 mg/dL, püy varlığı veya pozitif gram boyama/kültür durumlarında antibiyotiğe ek olarak mutlaka drenaj (tüp torakostomi) yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Komplike parapnömonik efüzyonlarda (pH < 7.20 veya Glukoz < 60 mg/dL) sadece antibiyotik yetmez, tüp torakostomi ile drenaj şarttır.

İpuçları

1
Parapnömonik efüzyonlarda tedavi kararını belirleyen en önemli parametreler plevral sıvı pH ve glukoz düzeyleridir.
2
Sıvı pH değerinin 7.20'nin altında olması, metabolik aktivitenin yüksek olduğunu ve sıvının komplike hale geldiğini gösterir.
3
Komplike parapnömonik efüzyonlarda (pH < 7.20) antibiyotik tek başına enfeksiyonu kontrol edemez, enfekte sıvının vücuttan uzaklaştırılması (drenaj) gerekir.

Daha Fazla Pratik

Light kriterleri kullanılarak eksüda ve transüda ayrımının yapıldığı bir vaka sorusu çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

6464 yaşında kadın hasta, son 33 aydır giderek artan efor dispnesi ve sol yan ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın ağrısının nefes almakla şiddetlendiği (plöritik karakterde) öğreniliyor. Özgeçmişinde 2525 yıl önce tüberküloz tanısıyla tedavi gördüğü ve sonrasında takiplerine gitmediği belirtiliyor. Fizik muayenede sol hemitoraks orta ve alt zonlarda vibrasyon torasik alınmıyor, perküsyonda matite saptanıyor. Yapılan diagnostik torasentezde plevral sıvının görünümü "sütümsü ve opak" olarak izleniyor. Plevral sıvı analiz sonuçları aşağıdadır:

- Plevral sıvı protein: 4,5g/dL4,5 g/dL (Serum: 7,0g/dL7,0 g/dL)
- Plevral sıvı LDH: 240U/L240 U/L (Serum: 300U/L300 U/L)
- Plevral sıvı trigliserid: 42mg/dL42 mg/dL
- Plevral sıvı kolesterol: 265mg/dL265 mg/dL
- Plevral sıvı glukoz: 45mg/dL45 mg/dL

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki plevral efüzyonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Psödoşilotoraks (Kolesterol plörizisi)

Cevap

Psödoşilotoraks (Kolesterol plörizisi)
Doğru seçenek olan Psödoşilotoraks, Light kriterlerine göre eksüda niteliğinde olan, sütümsü (opak) görünümlü bir plevral sıvıdır. Tanısal olarak plevral sıvı trigliserid düzeyinin 50mg/dL50 mg/dL altında olması ve kolesterol düzeyinin 200mg/dL200 mg/dL üzerinde olması ile karakterizedir. Özellikle tüberküloz veya romatoid artrit gibi on yıllar süren kronik plevral inflamasyon zemininde, plevradaki hücrelerin lizisi ve kolesterolün lenfatik drenajının bozulması sonucu oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Light Kriterlerini değerlendir.
Sıvı/Serum Protein: 4,5/7,0=0,64(>0,5)4,5 / 7,0 = 0,64 (>0,5) ve Sıvı/Serum LDH: 240/300=0,8(>0,6)240 / 300 = 0,8 (>0,6). Sıvı EKSÜDA karakterindedir.
Efüzyonun transüda-eksüda ayrımını yapmak ilk tanısal adımdır.
2
Sıvı görünümünü ve lipid profilini analiz et.
Görünüm sütümsüdür. Trigliserid 42mg/dL(<50mg/dL)42 mg/dL (<50 mg/dL) iken kolesterol 265mg/dL(>200mg/dL)265 mg/dL (>200 mg/dL) düzeyindedir.
Sütümsü sıvılarda şilotoraks ve psödoşilotoraks ayrımı lipid değerleri ile yapılır.
3
Klinik geçmiş ile laboratuvarı sentezle.
25 yıl önceki tüberküloz öyküsü, plevrada kronik inflamasyon ve kalınlaşmaya işaret eder. Bu durum kolesterol kristallerinin birikmesine yol açar.
Psödoşilotoraks, tüberküloz veya romatoid artrit gibi kronik inflamatuar plevral hastalıklarda görülür.

Anahtar Kavram

Psödoşilotoraks (Kolesterol Plörizisi) Tanı Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Plevral efüzyonlarda pH ölçümünün önemi ve drenaj endikasyonlarını gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 9Soru →

6262 yaşında, 4040 paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta, son 22 haftadır giderek artan nefes darlığı ve öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede sol akciğer bazalinde matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Çekilen akciğer grafisinde sol plevral efüzyon izleniyor. Yapılan plevral sıvı analizinde şu sonuçlar elde ediliyor:

ParametrePlevral SıvıSerum
Protein (g/dLg/dL)3,23,26,86,8
LDH (U/LU/L)160160210210

(Laboratuvarın serum LDH üst sınırı: 240240 U/LU/L)

Bu bulgulara göre plevral sıvının Light kriterlerine göre sınıflandırılması ve en olası etiyoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eksuda - Bronkojenik karsinom

Cevap

Plevral sıvının Light kriterlerinden en az birini karşılaması (LDH oranı >0,6> 0,6 veya LDH değeri >2/3> 2/3 ULN) durumunda eksuda olarak kabul edilmesi gerektiğinden, sigara öyküsü olan bu hastada en olası tanı bronkojenik karsinomdur.
Laboratuvar verilerine göre plevral sıvı/serum protein oranı 0,470,47 (<0,5< 0,5) olmasına rağmen, plevral sıvı/serum LDH oranı 0,760,76 (>0,6> 0,6) bulunmuştur. Ayrıca plevral LDH değeri (160160), serum üst sınırının 2/32/3'üne (240×2/3=160240 \times 2/3 = 160) eşittir. Light kriterlerine göre üç parametreden birinin bile eşiği aşması sıvıyı 'eksuda' yapar. Yaşlı ve ağır sigara içicisi bir hastada tek taraflı eksudatif efüzyonun en olası nedeni bronkojenik karsinomdur.

Adım Adım Çözüm

1
Protein oranını hesapla
3,2/6,8≈0,473,2 / 6,8 \approx 0,47
Light kriterlerinin ilk basamağı plevral sıvı/serum protein oranının 0,50,5 üzerinde olup olmadığını kontrol etmektir.
2
LDH oranını hesapla
160/210≈0,76160 / 210 \approx 0,76
İkinci kriter plevral sıvı/serum LDH oranının 0,60,6 üzerinde olmasıdır. Bu değer eşik değerin üzerindedir.
3
Mutlak LDH değerini karşılaştır
240×(2/3)=160240 \times (2/3) = 160 ve plevral LDH 160≥160160 \geq 160
Üçüncü kriter plevral LDH değerinin, serum LDH üst sınırının 2/32/3'ünden büyük olmasıdır.
4
Light kriterlerini yorumla
Sıvı eksudadır
Üç kriterden herhangi birinin varlığı eksuda tanısı için yeterlidir. Burada iki kriter (LDH oranı ve LDH değeri) eksudayı doğrulamaktadır.
5
Klinik korelasyon yap
Bronkojenik karsinom
4040 paket-yıl sigara öyküsü, öksürük ve tek taraflı eksudatif sıvı maligniteyi (özellikle akciğer kanserini) ön plana çıkarır.

Anahtar Kavram

Light Kriterleri: Eksuda tanısı için üç kriterden (Protein oranı >0,5> 0,5, LDH oranı >0,6> 0,6, LDH >2/3> 2/3 ULN) sadece birinin pozitif olması yeterlidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

4848 yaşında kadın hasta, geçirilmiş obstetrik cerrahi sonrası gelişen sağ yan ağrısı ve solunum sıkıntısı nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede sağ hemitoraks bazalde matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Hastaya yapılan torasentez sonucunda elde edilen analiz bulguları aşağıdadır:

ParametreSonuç
GörünümBerrak, sarı
Plevral Sıvı Protein / Serum Protein0.40.4
Plevral Sıvı LDH / Serum LDH0.50.5
pH7.127.12

Bu hastada en olası tanıyı kesinleştirmek için plevral sıvıda aşağıdaki parametrelerden hangisinin ölçülmesi en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kreatinin

Cevap

Plevral sıvıda kreatinin düzeyi ölçümü
Doğru yanıt olan plevral sıvıda kreatinin ölçümü, cerrahi sonrası iyatrojenik üreter hasarı şüphesi olan ve transuda karakterinde olup düşük pH (<7.20< 7.20) saptanan sıvılarda ürinotoraks tanısını kesinleştirir. Plevral sıvı / serum kreatinin oranının 1.01.0'den büyük olması bu tanı için patognomoniktir.

Adım Adım Çözüm

1
Plevral sıvı analizini Light kriterlerine göre değerlendir.
Protein oranı 0.40.4 ve LDH oranı 0.50.5 olduğu için sıvı 'transuda' karakterindedir.
Light kriterlerine göre transuda olması için protein oranının <0.5< 0.5 ve LDH oranının <0.6< 0.6 olması gerekir.
2
Sıvı pH değerini klinik bağlamda analiz et.
Transuda karakterindeki bir sıvıda pH değerinin 7.127.12 (düşük) olması atipiktir.
Transudaların çoğu alkali (pH >7.40> 7.40) iken, sadece ürinotoraks transuda olup düşük pH ile seyreder.
3
Cerrahi öyküsü ve biyokimyasal uyumu birleştirerek tanıya yönelik testi seç.
Obstetrik cerrahi sonrası üreter hasarına bağlı gelişen 'ürinotoraks' düşünülmelidir.
Ürinotoraks tanısı plevral sıvı kreatinin / serum kreatinin oranının >1.0> 1.0 olması ile doğrulanır.

Anahtar Kavram

Ürinotoraks, düşük pH değerine sahip tek transuda nedenidir.

Daha Fazla Pratik

Plevral sıvı glikoz düşüklüğünün en belirgin olduğu klinik durumları (Romatoid artrit, Ampiyem) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru →

5454 yaşında erkek hasta, bilinen alkolik siroz tanısı (Child-Pugh B) ile takip edilmektedir. Son iki gündür sağ yan ağrısı ve 38.2∘C38.2^\circ C ateş şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede sağ akciğer orta ve bazal zonlarda vibrasyon torasik azalmış, oskültasyonda solunum sesleri alınamıyor ve perküsyonla matite saptanıyor. Akciğer grafisinde sağda plevral efüzyon izleniyor. Yapılan torasentezde plevral sıvı seröz görünümde olup biyokimyasal ve hücresel analizi aşağıda sunulmuştur:

ParametrePlevral Sıvı DeğeriSerum Değeri
Protein2.12.1 g/dLg/dL6.26.2 g/dLg/dL
LDH110110 U/LU/L280280 U/LU/L (Üst sınır: 240240 U/LU/L)
Hücre Sayımı700/mm3700/mm^3 (\%85 polimorfonükleer lökosit)-
pH7.367.36-
Glikoz9595 mg/dLmg/dL-
Gram BoyamaBakteri görülmedi-

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, en olası tanı ve bir sonraki en uygun yönetim adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spontan bakteriyel ampiyem - İntravenöz sefotaksim tedavisi başlanması

Cevap

Spontan bakteriyel ampiyem tanısı ile intravenöz sefotaksim tedavisine başlanması
Bu hastada bilinen karaciğer sirozu mevcuttur ve plevral sıvı analizinde Light kriterlerine göre 'transüda' (düşük protein ve LDH oranları) saptanmıştır. Ancak ateş, plevritik ağrı ve plevral sıvıda nötrofil sayısının 250/mm3250/mm^3 üzerinde olması (700×0.85=595700 \times 0.85 = 595), 'Spontan Bakteriyel Ampiyem (SBEM)' tanısını koydurur. SBEM, sirozlu hastaların yaklaşık \%1-2'sinde görülür ve genellikle spontan bakteriyel peritonit (SBP) ile birliktedir. Tedavisinde intravenöz 3. kuşak sefalosporinler (sefotaksim) kullanılır. En kritik bilgi, SBEM vakalarında parapnömonik ampiyemlerden farklı olarak tüp torakostominin (göğüs tüpü) mortaliteyi artırması nedeniyle önerilmemesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Light kriterlerini uygula
Plevral/Serum Protein = 2.1/6.2=0.332.1 / 6.2 = 0.33 (<0.5<0.5); Plevral/Serum LDH = 110/280=0.39110 / 280 = 0.39 (<0.6<0.6); Plevral LDH = 110110 (<2/3< 2/3 üst sınır). Sıvı transüdadır.
Efüzyonun mekanizmasını (eksüda vs transüda) belirlemek için standart protokoldür.
2
Plevral nötrofil (PMN) sayısını hesapla
700×%85=595/mm3700 \times \%85 = 595/mm^3. PMN sayısı 250/mm3250/mm^3 değerinin üzerindedir.
Sirozlu hastalarda transüda karakterli sıvıda enfeksiyon varlığını (SBEM) kanıtlamak için eşik değerdir.
3
Klinik bağlamı (siroz + ateş + transüda nötrofilisi) değerlendir
Tanı: Spontan Bakteriyel Ampiyem (SBEM).
Sirozun nadir fakat önemli bir komplikasyonudur; spontan bakteriyel peritonit (SBP) ile sıklıkla birliktedir.
4
Yönetim stratejisini belirle
Tedavi sefotaksim gibi 3. kuşak sefalosporinlerdir. Tüp torakostomiden kaçınılmalıdır.
SBEM'de göğüs tüpü takılması komplikasyonları ve mortaliteyi artırır.

Anahtar Kavram

Spontan Bakteriyel Ampiyem (SBEM) Tanı Kriterleri ve Tedavisi
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 12Soru →

3434 yaşında bir kadın hasta, yaklaşık bir haftadır devam eden yüksek ateş, öksürük ve sağ tarafta nefes almakla artan batıcı ağrı şikayetiyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ alt zonda konsolidasyon ve bu alana eşlik eden plevral sıvı saptanıyor. Yapılan torasentez incelemesinde plevral sıvının bulanık görünümde olduğu saptanıyor ve laboratuvar sonuçları şu şekilde raporlanıyor:

ParametreSonuç
Plevral sıvı / Serum protein oranı0.650.65
Plevral sıvı LDH950950 U/L (Serum üst sınırı: 240240 U/L)
Plevral sıvı pH7.057.05
Plevral sıvı glukozu3030 mg/dL

Bu hasta için en uygun yönetim adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sistemik antibiyotik tedavisine ek olarak tüp torakostomi uygulanması

Cevap

Sistemik antibiyotik tedavisine ek olarak tüp torakostomi uygulanması
Doğru yaklaşım antibiyotik tedavisine ek olarak tüp torakostomidir. Hastada saptanan plevral sıvı/serum protein oranının 0.50.5'ten, plevral LDH düzeyinin ise serum üst sınırının 2/32/3'ünden (160 U/L) yüksek olması, sıvının Light kriterlerine göre kesinlikle 'eksüda' olduğunu gösterir. Ayrıca plevral sıvı pH değerinin 7.207.20'nin altında ve glukoz düzeyinin 6060 mg/dL'nin altında olması efüzyonun 'komplike' olduğunu gösterir ve bu durum acil drenaj gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Light kriterlerini uygula.
Plevral sıvı/serum protein oranı 0.650.65 (>0.5> 0.5) ve plevral LDH 950950 (>2/3> 2/3 serum üst sınırı olan 160160) olduğu için sıvı eksüdadır.
Sıvının kökenini (transüda/eksüda) belirlemek ilk tanısal adımdır.
2
Efüzyonun komplike olup olmadığını değerlendir.
pH 7.057.05 (<7.20< 7.20) ve glukoz 3030 mg/dL (<60< 60 mg/dL) olması sıvının komplike parapnömonik efüzyon olduğunu gösterir.
Bu değerler plevral aralıktaki bakteriyel aktiviteyi ve inflamasyonu yansıtır.
3
Yönetim planını belirle.
Komplike parapnömonik efüzyonlarda antibiyotik tedavisine ek olarak acil drenaj (tüp torakostomi) endikedir.
Drenaj yapılmaması durumunda sıvı hızla ampiyeme veya plevral kalınlaşmaya (fibrozis) ilerleyebilir.

Anahtar Kavram

Light kriterleri ve komplike parapnömonik efüzyon drenaj endikasyonları

İpuçları

1
Efüzyonun transüda mı yoksa eksüda mı olduğunu anlamak için Light kriterlerini (protein ve LDH oranları) kontrol edin.
2
Eksüda karakterindeki bir efüzyonda pH'ın 7.207.20 ve glukozun 6060 mg/dL altında olması, sıvının drenaj gerektiren 'komplike' bir yapıda olduğunu gösterir.

Daha Fazla Pratik

Diüretik kullanan kalp yetersizliği hastalarında Light kriterlerinin yanıltıcı olabileceğini ve bu durumda 'albumin gradyenti'ne bakılması gerektiğini hatırlayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

Elli sekiz yaşında bir erkek, yaklaşık on gündür süregelen yüksek ateş, öksürük ve nefes alırken batan tarzda sağ yan ağrısı şikayetleriyle kliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede sağ hemitoraks bazalinde matite ve solunum seslerinde azalma saptanıyor. Akciğer grafisinde sağda plevral sıvı izlenmesi üzerine yapılan torasentez sonuçları şu şekildedir:

- Plevra sıvısı protein / Serum protein: 0,680,68
- Plevra sıvısı LDH: 12401240 U/L (Serum LDH üst sınırı: 200200 U/L)
- pH: 7,057,05
- Glukoz: 3232 mg/dL
- Gram boyama ve kültür: Mikroorganizma saptanmadı.

Hastaya ampirik antibiyotik tedavisi ile birlikte 2424 F göğüs tüpü takılıyor. Ancak drenaj miktarının yetersiz kalması ve klinik tablonun düzelmemesi üzerine çekilen toraks ultrasonografisinde plevral aralıkta "bal peteği" görünümüyle uyumlu çok sayıda kalın septasyon izleniyor.

Bu aşamada en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plevral boşluğa intraplevral doku plazminojen aktivatörü (tPA) ve deoksiribonükleaz (DNase) kombinasyonu uygulamak

Cevap

Plevral boşluğa intraplevral doku plazminojen aktivatörü ve deoksiribonükleaz kombinasyonu uygulamak
Verilen laboratuvar bulguları (düşük pH, düşük glukoz, yüksek LDH) ve klinik seyir, hastada komplike parapnömonik efüzyon geliştiğini göstermektedir. Ultrasonografide izlenen septasyonlar (lokülasyon), standart göğüs tüpü drenajının neden başarısız olduğunu açıklamaktadır. Güncel literatür ve TUS müfredatında, bu aşamada cerrahiye (VATS veya dekortikasyon) gitmeden önce drenajı artırmak amacıyla intraplevral doku plazminojen aktivatörü ve DNase kombinasyonu kullanımı en uygun 'bir sonraki adım' olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Plevral sıvının karakterini belirle
Protein oranı >0,5> 0,5 ve LDH >200> 200 (ULN'nin 2/32/3'ünden fazla) olduğu için sıvı eksüda karakterindedir.
Light kriterlerine göre eksüda/transüda ayrımı yapılır.
2
Parapnömonik efüzyonun tipini değerlendir
pH <7,20< 7,20, glukoz <60< 60 mg/dL ve LDH >1000> 1000 U/L olduğu için bu bir "komplike parapnömonik efüzyon"dur.
Komplike efüzyonlarda ampirik antibiyotik tedavisine ek olarak drenaj (tüp torakostomi) zorunludur.
3
Drenaj yetersizliğinin nedenini ve ultrason bulgularını analiz et
Göğüs tüpüne rağmen drenajın olmaması ve USG'deki septasyonlar (bal peteği görünümü), sıvının loküle olduğunu gösterir.
Loküle sıvılarda standart tüp drenajı mekanik engeller nedeniyle başarısız olur.
4
En güncel medikal tedavi yöntemini seç
MIST-2 protokolü uyarınca tPA (fibrini eritmek için) ve DNase (nötrofil DNA'sının neden olduğu viskoziteyi azaltmak için) kombinasyonu uygulanır.
Kombine tedavi, tek başına ajan kullanımına veya cerrahiye gitmeden önceki en etkili medikal adımdır.

Anahtar Kavram

Komplike parapnömonik efüzyonlarda lokülasyon geliştiğinde tPA ve DNase kombinasyonu en etkili medikal yönetim stratejisidir.

Alternatif Yöntem

Eğer tPA+DNase kombinasyonu başarısız olursa veya hastada organize plevral kalınlaşma/akciğer ekspansiyon kusuru varsa, Video Yardımlı Torakoskopik Cerrahi (VATS) en uygun cerrahi seçenektir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 14Soru →

6262 yaşında erkek hasta, 33 gündür devam eden ateş, öksürük ve sağ yan ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ hemitoraks alt zonlarda solunum sesleri azalmış ve perküsyonda matite saptanıyor. Akciğer grafisinde sağda plevral sıvı izlenen hastaya yapılan torasentez analizinde; plevral sıvı pH değeri 7.107.10, glukoz 35 mg/dL35\text{ mg/dL} ve LDH 1200 U/L1200\text{ U/L} olarak bulunuyor. Sıvının Gram boyamasında ve kültüründe mikroorganizma saptanmıyor. Bu hastanın yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüp torakostomi ile plevral sıvının drenajı

Cevap

Tüp torakostomi ile plevral sıvının drenajı
Parapnömonik efüzyonlarda drenaj (tüp torakostomi) endikasyonları; makroskobik püy varlığı (ampiyem), Gram boyasında veya kültürde bakteri görülmesi, pH değerinin 7.207.20'nin altında olması, glukozun 60 mg/dL60\text{ mg/dL}'den düşük olması veya LDH değerinin 1000 U/L1000\text{ U/L}'den yüksek olmasıdır. Bu vakada pH, glukoz ve LDH kriterlerinin tamamı komplike sürece işaret ettiği için en uygun yaklaşım sıvının direnajıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Plevral sıvının karakterini belirle
Eksüda
LDH değerinin 1200 U/L1200\text{ U/L} (normalin 2/3'ünden büyük) olması sıvının eksüda niteliğinde olduğunu kanıtlar.
2
Parapnömonik efüzyonun komplikasyon durumunu değerlendir
Komplike Parapnömonik Efüzyon
Sıvı pH değerinin 7.107.10 (eşik < 7.207.20), glukozun 35 mg/dL35\text{ mg/dL} (eşik < 60 mg/dL60\text{ mg/dL}) ve LDH'nin 1200 U/L1200\text{ U/L} (eşik > 1000 U/L1000\text{ U/L}) olması komplike efüzyon tanısı koydurur.
3
Tedavi yöntemini seç
Drenaj (Tüp Torakostomi)
Komplike parapnömonik efüzyonlarda ampirik antibiyotik tedavisine ek olarak sıvının boşaltılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Komplike parapnömonik efüzyon tanısı ve drenaj endikasyonları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru →

72 yaşında bilinen konjestif kalp yetersizliği tanısı olan bir erkek hasta, son bir haftadır artan nefes darlığı ve bacaklarında şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede bilateral akciğer bazallerinde solunum sesleri azalmış ve perküsyonda matite saptanıyor. Akciğer grafisinde bilateral plevral efüzyon izlenen hastaya yapılan torasentez sonucunda elde edilen sıvının transuda niteliğinde olduğunu gösteren bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plevral sıvı / serum protein oranının 0.350.35 olması

Cevap

Plevral sıvı / serum protein oranının 0.350.35 olması, sıvının transuda vasfında olduğunu gösterir.
Doğru yanıt olan plevral sıvı / serum protein oranının 0.50.5’in altında (0.350.35) olması, Light kriterlerine göre sıvının transuda niteliğinde olduğunu destekleyen temel bulgudur. Kalp yetersizliği gibi durumlarda hidrostatik basınç artışı sonucu plevral boşluğa protein fakiri sıvı geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun değerlendirilmesi
Hastadaki konjestif kalp yetersizliği öyküsü ve bilateral efüzyon varlığı, öncelikle transuda niteliğinde bir sıvıya işaret eder.
Kalp yetersizliği, plevral efüzyonun en sık transuda nedenidir.
2
Light kriterlerinin hatırlanması
Eksuda tanısı için şu kriterlerden en az birinin varlığı gerekir: 1) Plevral sıvı/serum protein > 0.50.5, 2) Plevral sıvı/serum LDH > 0.60.6, 3) Plevral sıvı LDH > serum normal üst sınırının 2/32/3'ü.
Transuda ve eksuda ayrımı tedavi planını belirlemek için kritiktir.
3
Seçeneklerin kriterlere göre karşılaştırılması
Plevral sıvı / serum protein oranının 0.350.35 olması (<0.5< 0.5) transuda kriteridir.
Verilen diğer tüm seçenekler eksuda niteliğindeki sıvıları tanımlamaktadır.

Anahtar Kavram

Light Kriterleri (Transuda-Eksuda Ayrımı)

Daha Fazla Pratik

Eksuda nedenleri arasında en sık görülen parapnömonik efüzyonların özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru →

6868 yaşında kadın hasta, sağ alt lob pnömonisi tanısıyla yatırılarak intravenöz antibiyotik tedavisi başlanıyor. Tedavinin 44. gününde ateşinin sebat etmesi ve nefes darlığının artması üzerine çekilen kontrol akciğer grafisinde sağda yeni gelişen plevral sıvı izleniyor. Yapılan torasentezde elde edilen plevral sıvının laboratuvar sonuçları şu şekildedir:

- Sıvı LDH: 11501150 U/L (Serum LDH üst sınırı: 200200 U/L)
- Sıvı/Serum Protein oranı: 0.620.62
- Sıvı pHpH: 7.157.15
- Sıvı glukoz: 4242 mg/dL
- Gram boyama: Bol polimorf nüveli lökosit izlendi, mikroorganizma saptanmadı.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre, hastada öncelikle yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüp torakostomi uygulanması

Cevap

Komplike parapnömonik efüzyon kriterlerini karşılayan bu hastada tüp torakostomi uygulanması en uygun yaklaşımdır.
Plevral sıvı analizinde pHpH’nın 7.207.20’nin altında olması, glukozun 6060 mg/dL’den düşük olması ve LDH’nın 10001000 U/L’nin üzerinde olması 'komplike parapnömonik efüzyon' tanısı koydurur. Bu durumda tek başına antibiyotik tedavisi yeterli değildir; sıvının ampiyeme dönüşmesini veya lokülasyon (odacıklanma) gelişmesini önlemek için plevral boşluğun tüp torakostomi ile drene edilmesi şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Light kriterlerine göre sıvının karakterini belirle.
Sıvı/Serum protein oranı 0.620.62 (>0.5> 0.5) ve sıvı LDH değeri 11501150 (>200×2/3=133> 200 \times 2/3 = 133) olduğu için sıvı eksüdadır.
Parapnömonik sıvılar eksüda karakterindedir.
2
Komplikasyon kriterlerini (drenaj endikasyonlarını) değerlendir.
Sıvı pHpH değeri 7.157.15 (<7.20< 7.20), glukoz 4242 mg/dL (<60< 60) ve LDH 11501150 U/L (>1000> 1000) olarak saptanmıştır.
Bu değerler sıvının komplike parapnömonik efüzyon olduğunu ve antibiyotik tedavisine ek olarak drenaj gerektiğini gösterir.
3
En uygun tedavi yöntemini seç.
Tüp torakostomi uygulanması.
Sıvının serbest drenajının sağlanması ampiyem gelişimini ve kalıcı plevral kalınlaşmayı önler.

Anahtar Kavram

Parapnömonik efüzyonlarda drenaj (tüp torakostomi) endikasyonları: pH<7.20pH < 7.20, Glukoz <60< 60 mg/dL, LDH >1000> 1000 U/L, pürülan görünüm (ampiyem) veya bakteriyolojik pozitiflik.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

7474 yaşında, bilinen kronik kalp yetersizliği tanısı olan kadın hasta, son bir haftadır artan nefes darlığı ve bacaklarda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral bazallerde ince raller, S3S3 galo ritmi ve sağ hemitoraksta skapula ortasına kadar matite saptanıyor. Hastanın yaklaşık 1010 gündür yüksek doz diüretik (furosemid) kullandığı öğreniliyor. Hastadan alınan biyokimyasal tetkik sonuçları aşağıdadır:

ParametreSerumPlevra Sıvısı
Protein (g/dLg/dL)6,66,63,53,5
Albümin (g/dLg/dL)3,43,41,91,9
LDH (U/LU/L)210210 (Normal Üst Sınır: 200200)150150

Bu hastadaki plevral efüzyonun biyokimyasal değerlendirmesi ve klinik yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Serum-plevra albümin gradyenti 1,21,2 g/dL’den büyük olduğu için sıvı aslında transüdadır ve diüretik tedavisine bağlı 'psödoeksüda' olarak değerlendirilmelidir.

Cevap

Serum-plevra albümin gradyenti 1,21,2 g/dL’den büyük olduğu için sıvı aslında transüdadır ve diüretik tedavisine bağlı 'psödoeksüda' olarak değerlendirilmelidir.
Bu hastada Light kriterleri (P/S Protein >0,5>0,5 ve P LDH >2/3> 2/3 normal üst sınır) karşılandığı için sıvı teknik olarak eksüda görünümündedir. Ancak kronik kalp yetersizliği olan ve yoğun diüretik tedavisi alan hastalarda, plevradaki suyun hızlı emilmesi nedeniyle protein ve LDH konsantre olur. Bu duruma 'psödoeksüda' denir. Bu karmaşayı çözmek için Serum Albümin - Plevra Albümin farkına (gradyent) bakılır. Farkın >1,2>1,2 g/dL olması sıvının aslında bir transüda olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Light kriterlerini uygula.
Plevra/Serum Protein: 3,5/6,6=0,533,5 / 6,6 = 0,53 (>0,5>0,5); Plevra LDH: 150150 (>200×2/3=133,3> 200 \times 2/3 = 133,3). Sıvı 'eksüda' olarak sınıflandırılır.
Başlangıç değerlendirmesi plevral sıvının karakterini belirlemek için Light kriterleri ile yapılır.
2
Klinik bağlamı değerlendir (Kalp yetersizliği ve diüretik kullanımı).
Light kriterleri diüretik kullanan transüda vakalarında (özellikle KKY) 'yalancı eksüda' (psödoeksüda) sonucunu verebilir.
Diüretikler sıvıyı plevral boşluktan çekerken büyük moleküllerin orada yoğunlaşmasına neden olur.
3
Serum-Plevra Albümin Gradyentini hesapla.
Gradyent = 3,4(Serum)−1,9(Plevra)=1,53,4 (Serum) - 1,9 (Plevra) = 1,5 g/dL.
Light kriterlerinin yanıltıcı olduğu şüphesinde gradyent yöntemi kullanılır.
4
Sonucu yorumla.
Gradyent >1,2>1,2 g/dL ise sıvı klinik olarak 'transüda' kabul edilir.
Yüksek gradyent, efüzyonun hidrostatik basınç artışına bağlı (transüda) olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Diüretik kullanan kalp yetersizliği hastalarında Light kriterlerinin 'psödoeksüda' yanılması ve Serum-Plevra Albümin Gradyenti kullanımı.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu protein gradyenti (Serum Protein - Plevra Protein > 3.1 g/dL) kullanarak da analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 18Soru →

Plevral efüzyon saptanan bir hastada, efüzyonun bulunduğu hemitoraks alanında yapılan fizik muayenede aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vibrasyon torasik (taktil fremitus) azalması

Cevap

Plevral efüzyon varlığında göğüs duvarı ile akciğer dokusu arasında sıvı birikmesi titreşimlerin iletimini engellediği için vibrasyon torasik (taktil fremitus) azalır.
Plevral boşlukta toplanan sıvı, akciğer parankiminden yayılan ses dalgalarının ve titreşimlerin göğüs duvarına ulaşmasını engeller. Bu durum, fizik muayenede vibrasyon torasik (taktil fremitus) ve solunum seslerinin şiddetinde azalmaya yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Efüzyonun mekanik etkisini değerlendirin.
Sıvı birikimi akciğeri göğüs duvarından uzaklaştırır.
Sıvı tabakası bir yalıtkan görevi görerek akciğerden gelen ses ve titreşimlerin iletimini zayıflatır.
2
Vibrasyon torasik bulgusunu diğer hastalıklarla karşılaştırın.
Konsolidasyonda (pnömoni) artar, efüzyon ve pnömotoraksta azalır.
Hava veya sıvı varlığı titreşim iletimini azaltırken, katılaşmış doku (konsolidasyon) iletimi artırır.
3
Perküsyon ve oskültasyon bulgularını birleştirin.
Matite + Azalmış solunum sesleri + Azalmış vibrasyon torasik.
Bu üçlü plevral efüzyonun klasik fizik muayene triadıdır.

Anahtar Kavram

Plevral efüzyon fizik muayene bulguları

İpuçları

1
Akciğer ile göğüs kafesi arasına giren bir sıvı tabakası, ses titreşimlerinin iletimini nasıl etkiler?
2
Efüzyonun muayenesinde perküsyon notası 'mat' iken, titreşimlerin (fremitus) azalması beklenir.

Daha Fazla Pratik

Plevral efüzyon ile pnömotoraks arasındaki perküsyon farklarını çalışarak ayırıcı tanıyı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru →

Aşağıdaki tabloda 2828 yaşında bir erkek hastanın plevral sıvı analizi sonuçları verilmiştir:

ParametrePlevral SıvıSerum
Protein (g/dLg/dL)4,24,26,86,8
LDH (U/LU/L)380380450450 (N<250N < 250)
Glikoz (mg/dLmg/dL)75759595
Hücre Sayımı1200/mm31200/mm^3 (%9090 lenfosit)-
ADA (U/LU/L)6262-

Hastanın 33 haftadır devam eden subfebril ateş, gece terlemesi ve halsizlik şikayetleri olduğu bilindiğine göre, en olası tanı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüberküloz plörizisi

Cevap

Klinik ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı tüberküloz plörizisidir.
Verilen laboratuvar değerlerine göre plevral sıvı/serum protein oranı >0,5>0,5 ve plevral sıvı LDH değeri normal serum üst sınırının 2/32/3'ünden (yaklaşık 166166 U/L) büyük olduğu için sıvı eksüdadır. Eksüda karakterindeki sıvıda lenfosit hakimiyeti ve ADA değerinin 4040 U/L'nin üzerinde olması (bu hastada 6262 U/L), subakut klinik semptomlarla birlikte tüberküloz plörizisini en olası tanı yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Plevral sıvının karakterini Light kriterlerine göre değerlendir.
Sıvı/serum protein oranı 0,610,61 (>0,5>0,5) ve sıvı LDH değeri serum üst sınırının 2/32/3'ünden büyüktür. Bu bulgular sıvının eksüda olduğunu kanıtlar.
Plevral sıvı ayırıcı tanısında ilk adım eksüda-transüda ayrımıdır.
2
Sıvının hücresel ve biyokimyasal içeriğini analiz et.
%9090 lenfosit hakimiyeti ve 6262 U/L seviyesindeki ADA yüksekliği saptandı.
Eksüda karakterindeki sıvıda lenfosit hakimiyeti ve >40>40 U/L ADA düzeyi tüberküloz plörizisi için yüksek duyarlılığa sahiptir.
3
Klinik tablo ile laboratuvar verilerini birleştir.
Genç yaş, ateş, gece terlemesi ve kilo kaybı gibi subakut bulgular lenfositik eksüda ile birleştiğinde tanı tüberkülozdur.
Klinik bağlam, laboratuvar verilerinin özgüllüğünü artırır.

Anahtar Kavram

Lenfositik eksüda karakterindeki plevral sıvıda ADA yüksekliği (>40>40 U/L) tüberküloz plörizisi için oldukça karakteristiktir.

Daha Fazla Pratik

Plevral sıvı ADA düzeyi yüksek saptanan bir hastada kesin tanı için plevra biyopsisi ve histopatolojik inceleme (kazeifiye granülomlar) gerekebileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru →

5555 yaşında bir erkek hastada saptanan plevral efüzyondan alınan örneğin biyokimyasal analizi sonucunda sıvının transüda karakterinde olduğu belirlenmiştir. Bu hastada plevral efüzyonun gelişmesine yol açan en olası neden aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konjestif kalp yetmezliği

Cevap

Konjestif kalp yetmezliği, plevral mesafede hidrostatik basıncı artırarak transüda niteliğinde sıvı birikimine neden olan en yaygın nedendir.
Plevra sıvısının transüda karakterinde olması, plevral yüzeylerin yapısal olarak normal olduğunu ancak hidrostatik basıncın artması (örn. kalp yetmezliği) veya onkotik basıncın azalması (örn. siroz, nefrotik sendrom) nedeniyle sıvı dengesinin bozulduğunu gösterir. Konjestif kalp yetmezliği, dünya genelinde transüdatif efüzyonların en sık nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Plevra sıvısının karakterini belirle
Sıvı transüda olarak tanımlanmıştır.
Sıvı ayrımı, altta yatan hastalığın mekanizmasını (basınç dengesizliği vs. permeabilite artışı) anlamak için ilk adımdır.
2
Transüda nedenlerini hatırla
Başlıca nedenler konjestif kalp yetmezliği, siroz ve nefrotik sendromdur.
Transüda, plevral yüzeyin sağlam olduğu ancak sistemik faktörlerin (hidrostatik/onkotik basınç) değiştiği durumlarda oluşur.
3
Seçenekler arasından transüda nedenini seç
Konjestif kalp yetmezliği doğru seçenektir.
Diğer seçeneklerin tamamı plevral inflamasyon veya doğrudan tutulum ile karakterize eksüda nedenleridir.

Anahtar Kavram

Plevral efüzyonların transüda ve eksüda olarak sınıflandırılması ve etiyolojik ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Transüda/Eksüda ayrımında kullanılan Light kriterlerini (sıvı/serum protein ve LDH oranları) tekrar etmeniz önerilir.
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Plevra Hastalıkları Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin